1. Giới thiệu chung - Thái Lan được biết đến như "vùng đất tự do", "quê hương của nụ cười", "đất nước của những chiếc áo cà sa". Tên gọi cuối cùng này đã mô tả một cách sâu sắc về một tôn giáo lớn mà dân tộc Thái đang tôn thờ. - Diện tích 514,000 km² - Dân số Thái Lan ước lượng hơn 65 triệu người - Là một quốc gia nằm ở trung tâm Đông Nam Á, có đường biên giới phía bắc và đông bắc giáp Lào, phía đông nam giáp Campuchia, phía nam giáp Vịnh Thái Lan và Mã Lai, phía bắc và tây bắc giáp Myanma, phía tây nam giáp biển Andaman. ( Thái chiếm 80%, người Hoa 10%, người Mã Lai 3%, còn lại là các nhóm thiểu số (Môn, Khmer và dân tộc người vùng cao). - Văn hóa Thái Lan chịu ảnh hưởng sâu sắc từ tư tưởng đạo Phật - tôn giáo chính thức ở đất nước này và từ nền sản xuất phụ thuộc vào nguồn nước. Có thể thấy rõ hai điểm trên qua các ngày lễ hội. Trong văn hóa ứng xử, người Thái tỏ rõ sự sùng đạo, tôn kính hoàng gia và trọng thứ bậc cũng như tuổi tác. - Thái Lan là một trong những nước có sản lượng gạo xuất khẩu lớn nhất thế giới. Điều này được lí giải bởi những nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú của miền đồng bằng miền Trung Thái Lan, là nơi tập trung sản xuất nông nghiệp với thiết bị máy móc, công nghệ hiện đại và với nguồn nhân lực khá dồi dào. Gạo Thái Lan nổi tiếng với chất lượng cao và được nhiều nước trên thế giới biết đến và tiêu thụ. Điều này nói lên rằng, nền sản xuất nông nghiệp, cụ thể là sản xuất gạo cuả Thái Lan cũng đã đóng góp một phần không nhỏ vào sự quảng bá hình ảnh về đất nước đó. 2. Sự ảnh hưởng của địa lý và văn hóa đến giao tiếp kinh doanh. 2.1 Sự giao thoa giữa địa lý và văn hóa. Do cơ cấu của địa lý, Thái Lan tiếp giáp với nhiều quốc gia nên nền văn hóa Thái ít nhiều chịu ảnh hưởng từ các quốc gia tiếp giáp, cụ thể là Ấn Độ và Trung Quốc cũng như những nước láng giềng ở Đông Nam Á. Theo sử sách Thái Lan có ghi lại, người Thái xuất xứ từ vùng núi An-Tai, đông bắc tỉnh Tứ Xuyên. Do ảnh hưởng của tư tưởng Phật Giáo bắt nguồn từ Trung Quốc nên phong cách trong quan hệ kinh doanh ở Thái Lan cũng chịu ảnh hưởng nhiều của lối kinh doanh ở Trung Quốc. Không nghi lễ như ở Nhật Bản, hay Hàn quốc mà cũng không khách sáo như các nước phương Tây. Quan hệ giao tiếp kinh doanh được thiết lập chủ yếu dựa trên nền tảng quan hệ cá nhân, xã hội, gia đình hay bạn bè. Người Thái sẽ trở nên dễ lĩnh hội hơn và khách quan hơn nếu như bạn tới một cơ quan nào đó mà có sự giới thiệu hay thư của một quan chức chính phủ hay của giới kinh doanh có tiếng tăm. Người Thái rất tin tưởng lẫn nhau và thường kinh doanh theo hội, theo phường. Thái Lan có chung đường biên giới với Myanmar nơi mà luôn có quân nổi dậy, dân tị nạn và thuốc phiện. Điều này tạo nên ảnh hưởng xấu đến quá trình phát triển của đất nước hay sự giao tiếp về những vấn đề xung quanh đường biên giới giữa hai quốc gia. Ví dụ : + Ảnh hưởng từ Trung Quốc : Thời gian trở thành yếu tố cần thiết, tính đúng giờ được xem là tối quan trọng. Rất hiếm khi giao dịch với những người họ không biết hoặc họ không tin tưởng. + Giữ cho mắt bạn luôn tiếp xúc với mắt đối tác, sự né tránh nhìn vào mắt đối phương thì được nghĩ như là sự không thành thật. v.v. + Miền Trung: người dân thích ăn các loại cơm gạo tẻ thơm. Đồ ăn Thái – Trung Quốc phổ biến ở các thành phố như Bangkok, đặc biệt là các món mì. Tom yam - canh chua tôm, món ăn khá phổ biến + Miền Bắc: Ẩm thực miền Bắc hầu như mang đậm phong cách Myanma. Món ăn miền Bắc được nấu theo hương vị riêng, bữa ăn thông thường gồm có xôi, nhiều loại nước chấm khác Món Hor Mok. + Miền Đông Bắc: Nhiều món ăn của miền Đông Bắc thể hiện những ảnh hưởng của nước láng giềng Lào. Xôi là món ăn chính, thường ăn cùng với thịt, tiết lợn, nộm đu đủ, cá nướng, gà nướng Ớt sừng trâu- loại gia vị phổ biến trong hầu hết các món ăn Thái + Miền Nam: Ẩm thực miền Nam là sự kết hợp ảnh hưởng của các nước như Ấn Độ hay Inđônêxia như món kaeng matsaman, món cà ri mang phong cách Ấn Độ nấu cùng bạch đậu khấu, đinh hương, quế và những xiên thịt nướng với nước xốt đậu phộng cay bắt nguồn từ Inđônêxia. Món ăn miền Nam có xu hướng cay nóng hơn nhiều so với món ăn ở các vùng khác của Thái Lan. Các món ăn mang hương vị đặc biệt của miền Nam là các món canh. → Loại thức ăn giàu đạm này được tìm thấy rất nhiều trên đất nước Campuchia, Thái Lan và Lào. Người Thái Lan rất thích dùng côn trùng đẻ chế biến nhiều món ăn. Từ dế cơm, trứng kiến đến con cà cuống, nhền nhện trong các món chiên, xào, dồn đậu phộng đến hấp cơm hay ngâm giấm đều rất ngon. + Văn hoá Thái lan đánh giá cao tính kiên nhẫn, lòng kính trọng với địa vị, thân thế (tuổi tác, danh vọng .) và không giữ thể diện. Đây là những yếu tố quan trọng trong quan hệ kinh doanh ở Thái lan. Người Thái rất tự hào về đất nước mình và kính trọng truyền thống dân tộ. 2.2 Các nét văn hóa đặc trưng của Thái Lan ảnh hưởng đến giao tiếp kinh doanh * Ngôn ngữ: Ngôn ngữ là một phần của văn hóa ở bất kì nước nào. Mỗi ngôn nhữ mang đặc điểm riêng biệt với những ngôn ngữ khác. Tiếng Thái là sự kết hợp giữa thanh điệu, qui tắc chính tả phức tạp, tạo liên hệ và sự phân biệt trong hệ thống thanh điệu khiến tiếng Thái trở nên khó học với những người chưa từng sử dụng ngôn ngữ có liên quan. Sự đa dạng và phức tạp của tiếng Thái trong cách nói và viết đã tạo ra một bức tường vô hình cho quá trình giao tiếp hội nhập. Ví dụ, tên địa danh luôn luôn được viết dưới dạng phiên âm (cho người ngoại quốc) và tiếng địa phương. Điều này vô hình đã tạo sự thúc đẩy cho việc sử dụng ngôn ngữ phiên âm nhiều hơn khi đất nước có sự đầu tư từ nước ngòai, có nghĩa là tiếng Thái địa phương sẽ mất dần đi vị thế của nó và cách giao tiếp của người dân sẽ dần dần thay đổi. * Sự tôn kính đối với hoàng gia: Người Thái rất tôn kính Vua, Hoàng Hậu và Hoàng gia. Vì vậy trong quá trình giao tiếp chúng ta nên thận trọng khi bày tỏ lòng kính trọng, không nên có thái độ bất kính đối với họ. Nếu nói chuyện với người Thái ta nên nhớ rằng Hoàng Cung là đề tài cấm kỵ, tốt nhất nên tránh trao đổi về các vấn đề này. Người Thái sáng sớm và chiều tối bao giờ cũng đọc kinh để tỏ lòng tôn kính đức vua của họ. Nếu bạn có mặt khi người Thái đọc kinh bạn cần phải đứng nghiêm theo họ Người Thái xem ngày sinh nhật của Hoàng hậu và đức vua như là những ngày quốc lễ. ( Hoàng hậu: 12/08, nhà vua: 5/12) Ví dụ: Lập tỉnh “ hoàng gia” để thể hiện sự tôn kính đối với đức vua Bhumibol Adulyadej vị quân chủ trị vì lâu nhất và cũng đã tổ chức một “ Đại lễ Kỉ cương” quy tụ cả những nhân vật đứng đầu nhiều hoàng gia trên thế giới, nhân dịp 60 năm lên ngôi của Vua Bhumibol Năm 2006 có một thanh niên người Hy Lạp tên Oliver đã dùng bình xịt màu lên bức ảnh của Quốc Vương, nên đã bị cảnh sát Thái Lan bắt giữ và tuyên phạt 15 năm tù giam vì 2 tội : Xúc phạm đến Quốc Vương và phá hoại tài sản công. Một lần, nhóm sinh viên Việt Nam đang ngồi ăn tại một quán vỉa hè thì bỗng nhiên cảnh sát xuất hiện và yêu cầu tất cả đứng lên. Do bất đồng ngôn ngữ nên du học sinh ta không hiểu vị cảnh sát yêu cầu gì. Tuy nhiên, theo hiệu của cảnh sát, mọi người phải bỏ dở tô hủ tiếu đang ăn và đứng trên vỉa hè đến 30 phút. Hóa ra, lúc đó vua Thái Lan sắp đi qua đoạn đường ấy nên tất cả mọi người phải đứng lên chào. Lần khác, trên chuyến xe từ Bangkok về trường (quãng đường khoảng 200km), cô bạn tôi đã gặp một tình huống mà theo cô ấy thì ngượng không tả. Đi được một quãng, người phụ nữ ngồi cạnh cô quay sang chắp tay chào (người Thái chào bằng cách chắp tay). Cô bạn tôi tưởng người phụ nữ này chào mình nên cũng chắp tay chào lại rất lịch sự. Thấy vậy, người phụ nữ lìên nhìn cô với ánh mắt khó hiểu. Một lúc sau, người phụ nữ này lại chắp tay và bạn tôi lại lịch sự chào lại. Cô bạn tôi phân vân liệu người phụ nữ này có “vấn đề” không. Người phụ nữ kia chắc cũng có suy nghĩ tương tự. Thế rồi cô bạn tôi phát hiện ra rằng người phụ nữ kia chắp tay lại chào mỗi lần xe đi qua chỗ có đặt hình vua hoặc hoàng hậu Thái Lan. Cô bạn tôi vừa ngượng vừa thấy vui vui vì học được thêm một nét văn hóa Thái. Với sự tín ngưỡng tôn giáo: Phật giáo đã ăn sau vào lòng người dân Thái, nên nó đã có tác động rất lớn đến tính cách của họ. Họ luôn là những người hướng thiện, dễ gần và tốt bụng. Và cũng chính vì lý do đó, nên họ có những qui định khá khắc khe cho những ai muốn đến chốn linh thiêng. Nhiều lời Phật dạy về cách chọn nghề chân chính và thực hiện công việc làm ăn chân chính, đã được áp dụng rộng rãi trong mọi giai tầng của xã hội Thái, và người dân Thái biết làm thế nào để duy trì một gia đình hạnh phúc, ổn định về kinh tế qua giáo lý của nhà Phật. Có thể nói Phật Giáo là linh hồn của dân tộc Thái. Nhiều học giả Tây Phương đã nói rằng “Nếu không có Phật Giáo, Thái Lan không còn là Thái Lan nữa”. Thật vậy, dân chúng ở đây lo việc chùa trước việc nhà, họ có thể bằng lòng chấp nhận cuộc sống cực khổ hơn là để cho chùa tượng đổ nát. Nam thanh niên người Thái thường phải đi tu ở chùa trong thời gian khoảng 3 tháng mới được coi là trưởng thành. Người chưa từng "làm sư" sẽ khó kiếm vợ, vì gia đình thuần Phật giáo sẽ tìm hiểu xem anh có thật sự đứng đắn và xứng đáng để trở thành một người chồng hoặc một người rễ hay không? Nếu được đối tác là người Thái mời đi tham quan những nơi linh thiêng như chùa chiền, đền thờ, điện tôn giáo, bạn nên ăn mặc lịch sự và gọn gàng. Không nên mang giày dép vào bên trong những nơi có hình ảnh Đức phật. Không nên leo trèo lên bất kỳ tượng Phật nào. Nếu bạn là phụ nữ, không nên chạm vào người của nhà sư, nếu muốn đưa vật gì đó cho họ bạn phải đưa vật đó cho một người đàn ông, họ sẽ giúp bạn đưa cho nhà sư. Ngày nay, văn hóa phương Tây du nhập nhiều nên người Thái đã phần nào đánh mất bản sắc riêng của họ, đặc biệt là tại các thành phố. Tuy nhiên, tư tưởng của phật giáo tiểu thừa vẫn luôn ngự trị trong văn hóa của người Thái. Nói tóm lại, Phật Giáo ngày nay đã trở thành một bảo vật thiêng liêng của Thái Lan, là nguồn hạnh phúc của toàn dân chúng xứ Thái. Người dân đến với Phật Giáo không mong hoàn toàn sống đúng theo lời Phật dạy, nhưng cốt tìm ở Phật Giáo những giải đáp tinh thần và nếp sống thuần phong mỹ tục mà Phật Giáo có thể dâng hiến cho họ. => Những người dân nơi đây rất tôn thờ Đức phật, bất kỳ ai có những biểu hiện, thái độ hoặc hành vi vi phạm vào một trong những điều lệ đã được đặt ra trong Hội Phật Giáo ở nước Thái đều có thể bị phạt nặng cả về luật pháp và tinh thần. Các lễ hội và một số nét đặc trưng: Ở Thái Lan có nhiều lễ hội truyền thống như : - Lễ hội Khao Phansa : Bắt thống đầu mùa an cư của Phật, được tổ chức vào tháng 7 hàng năm. - Lễ hội Loy Krathong : Thả nến hoặc đền xuống các con sông. Được tổ chức 3 ngày liền của ngày rằm tháng 11. Lễ hội: Loy Krathong Bên cạnh đó có một lễ hội rất nổi tiếng của người Thái là lễ hội té nước. Với người dân làm nghề nông nhất là nghề trồng lúa nước thì nước lại giữ vai trò thiết yếu. Việc thờ nước đã là một trong những yếu tố tín ngưỡng phổ biến ở đất nước Thái Lan đã từ rất lâu. Có thể nói tín ngưỡng về nước đã tồn tại dai dẳng, kế thừa và được thể hiện sinh động nhất ở xứ Thái. Sự thiếu hụt nước luôn gây ra những ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của các cư dân trong các thành phố cũng như trên các cánh đồng lúa rộng lớn. Vì thế chúng ta không lấy gì làm ngạc nhiên khi yếu tố nước đóng vai trò chủ đạo trong các nghi thức, lễ hội của người Thái từ xưa đến nay. Vào ngày lễ té nước, sau khi nước thiêng được dâng lên chùa tấm tượng Phật, người Thái té nước vào nhau để rửa trôi những xui xẻo, lỗi lầm, thất bại của năm cũ và cầu chúc những điều tốt đẹp, may mắn cho chặng đường mới ở phía trước. Trong những ngày này, người ta quan niệm rằng ai té nước và được té nước