Bài tiểu luận vấn đề mâu thuẫn trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp ở nước ta hiện nay

Trong thế kỷ XX, nông nghiệp thế giới đã có những bước tiến vượt bậc, phát triển từ giai đoạn sản xuất nông nghiệp truyền thống sang giai đoạn hiện đại hoá nông nghiệp, nhờ vậy kinh tế n

LỜI NÓI ĐẦU  

 Tất cả các sự vật hiện tượng trên thế giới đều chứa đựng những mặt trái ngược nhau Chúng vừa thống nhất với nhau vừa đấu tranh lẫn nhau, tác động qua lại để giúp các sự vật hiện tượng vận động và phát triển

Với lịch sử lâu đời gắn liền với cây lúa nước thì nông nghiệp là một ngành kinh tế quan trọng hàng đầu của nước ta từ xưa đến nay là một trong những nước có nền kinh tế nông nghiệp là chủ yếu, trong thời đại phát triển

và hội nhập với nền kinh tế thế giới đòi hỏi nước ta phải đẩy mạnh phát triển nông nghiệp Mà đường lối phát triển nông nghiệp hiệu quả nhất là công nghiệp hoá, hiện đại hoá sản xuất nông nghiệp

Quá trình phát triển theo đường lối công nghiệp hoá- hiện đại hoá nông nghiệp có những mặt tích cực và những mặt hạn chế (mâu thuẫn)

Chính vì tầm quan trọng của nó nên tôi chọn đề tài “Vấn đề mâu thuẫn trong công nghiệp hoá- hiện đại hoá nông nghiệp ở nước ta hiện nay” để trình bày những quan điểm, hiểu biết của mình

Bài tiểu luận được bổ sung thông tin từ một số tài liệu như các trang web: Trang web tìm kiếm: google.com.vn; trang: DakLak.com.vn; trang web của trung tâm thông tin phát triển nông nghiệp và nông thôn: agro.gov.vn…

Và đặc biệt là được sự hướng dẫn, giúp đỡ của giảng viên bộ môn triết học: Thạc sĩ Nguyễn Thị Hải Yến

Bài tiểu luận “Vấn đề mâu thuẫn trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp ở nước ta hiện nay” chắc chắn sẽ còn một số điểm hạn chế và thiếu sót Rất mong được sự thông cảm, nhận xét và bổ sung của giáo viên

Xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên Nguyễn Thị Lan

I NHẬN THỨC MỚI VỀ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN VÀ NÔNG DÂN TỪ NHỮNG CHUYỂN BIẾN VÀI THẬP KỶ VỪA QUA TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM

1 Ở Việt Nam:

Nhìn lại lịch sử phát triển của xã hội loài người, nông nghiệp luôn luôn giữ một vai trò quan trọng, là ngành sản xuất lương thực, thực phẩm cho xã hội, nhiều nguyên liệu cho công nghiệp, nhiều hàng cho xuất khẩu (khi ngoại thương phát triển) Bước vào thế kỷ XXI, với những thách thức về an ninh lương thực, dân số, môi trường sinh thái, … nông nghiệp được dự báo là vẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng ấy Trong thế kỷ XX, nông nghiệp thế giới đã

có những bước tiến vượt bậc, phát triển từ giai đoạn sản xuất nông nghiệp truyền thống sang giai đoạn hiện đại hoá nông nghiệp, nhờ vậy kinh tế nông thôn và đời sống của người dân nông thôn cũng có nhiều chuyển biến Đặc biệt, trong vài thập kỷ trở lại đây, với sự tiến triển nhanh chóng của những xu thế lớn trên thế giới, như cách mạng khoa học và công nghệ, toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế, kinh tế thị trường hiện đại, kinh tế tri thức, … nhận thức về nông nghiệp, nông thôn và nông dân đã có sự thay đổi Ở Việt Nam chúng ta, một nước còn nặng về nông nghiệp, những thành tựu của 20 năm đổi mới vừa qua, đặc biệt là công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, việc phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, việc chủ động hội nhập kinh

tế quốc tế, … đã góp phần làm thay đổi nhận thức về nông nghiệp, nông thôn

và nông dân

2 Trên thế giới:

Nhìn lại quá trình hiện đại hoá nông nghiệp thế giới trong thế kỷ XX,

có thể thấy nổi lên ba đặc điểm cơ bản: (1) hiện đại hoá công cụ sản xuất nông nghiệp, có nghĩa là sử dụng một cách rộng rãi thiết bị cơ giới để thay thế sức nước, gia súc và công cụ sản xuất truyền thống; (2) hiện đại hoá kỹ thuật sản xuất, có nghĩa là ứng dụng rộng rãi khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp; và (3) hiện đại hoá phương thức sản xuất, có nghĩa là chuyển nông nghiệp từ sản xuất cá thể tự cung tự cấp sang sản xuất xã hội quy mô lớn, có tính chuyên nghiệp hoá cao Những đặc điểm này đã chi phối nhận thức của con người về phát triển nông nghiệp trong phần lớn thời gian của thế kỷ XX

Tuy nhiên, kể từ cuối những năm 1980, cùng với sự hình thành và tiến triển nhanh chóng của nhiều xu thế mới trên thế giới, nhận thức của con người về nông nghiệp, nông thôn và nông dân đã có những thay đổi

Hội nghị nông nghiệp và môi trường của tổ chức nông lương thế giới (FAO) đã đưa ra khái niệm “phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững”

Phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững là một quá trình đa chiều, bao gồm: (1) tính bền vững của chuỗi lương thực (từ người sản xuất đến người tiêu thụ, liên quan trực tiếp đến cung cấp đầu vào, chế biến và thị trường); (2) tính bền vững trong sử dụng tài nguyên đất và nước về không gian và thời gian; và (3) khả năng tương tác thương mại trong tiến trình phát triển nông nghiệp và nông thôn để đảm bảo cuộc sống đủ, an ninh lương thực trong vùng và giữa các vùng Quan niệm về phát triển nông nghiệp Các cách thực hành này phải đảm bảo tính chất bền vững, có ý nghĩa là phải đáp ứng đồng thời ba mục tiêu: (1) bền vững về sinh thái; (2) lợi ích về kinh tế; và (3) lợi ích xã hội đối với nông dân và cộng đồng

Phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững được đặt ở vị trí trọng tâm trong chiến lược công nghiệp hoá- hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn của các quốc gia đang phát triển, giúp các quốc gia sớm đạt được các mục tiêu phát triển Cụ thể là xoá đói giảm nghèo và bảo vệ môi trường

II CÔNG NGHIỆP HOÁ ,HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP,NÔNG THÔN.THÀNH TỤư VÀ NHỮNG TỒN TẠI

Ở Việt Nam, đại bộ phận dân cư tập trung sinh sống ở các nông thôn Tính đến ngày 01/07/2002 dân số cả nước là 79,93 triệu người Trong đó: dân

số ở nông thôn là 60,05 triệu người chiếm 75,13% dân số cả nước

Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, khí hậu ôn hoà, sông ngòi chằng chịt

và nhiều phù sa … rất thuận lợi để phát triển ngành sản xuất nông nghiệp, giúp Việt Nam trở thành một trong ba nước đứng đầu thế giới về xuất khẩu lương thực

Để duy trì và phát triển vị trí của mình trong nền kinh tế chung của thế giới, đòi hỏi chúng ta phải không ngừng phát triển công nghiệp hoá- hiện đại hoá nông nghiệp là một giải pháp tối ưu và đã phát huy hiệu quả Thể hiện ở những thành tựu đạt đạt được trong sản xuất nông nghiệp

1 Thành tựu:

Cơ cấu nông nghiệp và kinh tế nông thôn đã có bước chuyển dịch tích cực theo hướng đẩy mạnh sản xuất các loại nông sản hàng hoá có nhu cầu thị trường và có giá trị kinh tế cao Tiếp tục bảo đảm tốt an ninh lương thực quốc gia, tuy diện tích trồng lúa giảm (khoảng hơn 300 nghìn ha), để chuyển sang nuôi trồng thuỷ sản và các cây trồng khác có giá trị cao hơn, nhưng sản lượng lương thực vẫn tăng từ 34,5 triệu tấn (năm 2000) lên 39,12 triệu tấn (năm 2004), trong đó: sản lượng lúa tăng từ 32,5 lên 35,8 triệu tấn, bình quân mỗi năm lương thực tăng hơn một triệu tấn, vượt mục tiêu do Đại hội lần thức IX của Đảng đề ra trước ba năm Hàng năm vẫn xuất khẩu khoảng 3.5- 4 triệu tấn gạo

Sản xuất cây công nghiệp, cây ăn quả có sự điều chỉnh mạnh theo nhu cầu thị trường để xuất khẩu và thay thế hàng nhập khẩu, hình thành một số vùng sản xuất hàng hoá tập trung gắn với công nghiệp bảo quản, chế biến Diện tích, sản lượng cây công nghiệp tăng nhanh so với năm 2000, cao su diện tích tăng 9.5%, sản lượng tăng 37.6%; hồ tiêu diện tích tăng 83.2%, sản lượng tăng 87.8%; điều diện tích tăng 44.3%, sản lượng tăng 205.3%; chè diện tích tăng 35.3%, sản lượng tăng 54.9%; diện tích cây ăn quả tăng 1.4 lần; bông vải diện tích tăng 42.5% sản lượng tăng 57.4%; đậu tương diện tích tăng 47.1% sản lượng tăng 62.2% Các loại cây công nghiệp có lợi thế xuất khẩu hầu hết đều tăng về diện tích, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu

Chăn nuôi phát triển với tốc độ khá cao, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng về trứng, thịt trong nước đang tăng nhanh, giá trị chăn nuôi tăng bình quân 10%/năm; tỷ trọng giá trị chăn nuôi trong nông nghiệp tăng từ 19.3% lên 21.6%

Rừng tự nhiên được bảo vệ và khôi phục tốt hơn, trồng rừng kinh tế bước đầu có chuyển biến tích cực về chất lượng và hiệu quả, độ che phủ của rừng tăng từ 35% lên 36.7%

Công nghiệp chế biến nông, lâm, thuỷ sản và ngành nghề nông thôn có bước phát triển tích cực Giá trị sản xuất công nghiệp chế biến nông, lâm, thuỷ sản tăng trưởng bình quân 12-14%/năm Sản xuất tiểu, thủ công nghiệp

và ngành nghề nông thôn có bước phát triển nhanh 15%/năm Hiện cả nước

có 2.971 làng nghề, khoảng 1.35 triệu cơ sở ngành nghề nông thôn, với

khoảng 1.4 triệu hộ, thu hút hơn 10 triệu lao động (trong đó có khoảng 1.5 triệu người làm hàng mỹ nghệ)

Giá trị sản xuất nông lâm thuỷ sản tăng trưởng liên tục và đạt mức cao(5.4% năm)tổng kim nghạch xuất khẩu nông lâm thuỷ sản năm 2004 đạt gần 7 tỷ USD Tăng 1.5 lần so với năm 2000, trong đó nông, lâm sản tăng gần 1.5 lần, thuỷ sản tăng 1.6 lần Một số mặt hàng xuất khẩu chủ yếu đạt sản lượng và giá trị lớn như: Gạo, cà phê, cao su, hạt điều Đặc biệt xuất khẩu đồ

gỗ gia dụng và lâm sản tăng mạnh, đạt hơn 1.2 tỷ USD, tăng gấp 3.3 lần so với năm 2000 Cơ cấu kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp

Trình độ khoa học, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, thuỷ sản từng bước được nâng cao theo hướng sử dụng giống mới, công nghệ sinh học, phương thức canh tác tiên tiến để nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm Chương trình giống cây trồng, giống vật nuôi bước đầu đã đạt kết quả quan trọng vào việc nâng cao năng suất chất lượng nông sản, thuỷ sản Đến nay có hơn 90% diện tích lúa, 80% diện tích ngô, 60% diện tích mía, 100% diện tích điều trồng mới… được sử dụng giống mới Nhiều khâu trong sản xuất nông nghiệp được cơ giới hoá như: tưới nước, tuốt lúa, xay xát đạt hơn 80%, vận chuyển làm đất đạt hơn 60% Trong ngành thuỷ sản, tổng công suất tàu thuyền đánh bắt đạt hơn 4 triệu sức ngựa, một số cơ sở nuôi trồng thuỷ sản được trang

bị các máy móc, thiết bị bảo đảm cho công nghệ nuôi trồng tiên tiến

Quan hệ sản xuất được xây dựng ngày càng phù hợp 5 năm qua đã xuất hiện ngày càng nhiều hộ sản xuất hàng hoá quy mô lớn và bước đầu khắc phục được một số yếu kém của khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã Cả nước hiện có 72 nghìn trang trại, tăng bình quân 10%/năm

Doanh nghiệp nhà nước tiếp tục được sắp xếp đổi mới, thực hiện cổ phần hoá và sản xuất, kinh doanh có hiệu quả hơn Các nông, lâm trường quốc doanh đang được sắp xếp lại theo tinh thần nghị quyết số 28/NQ-T Ư ngày 16/06/2003 cuả Bộ chính trị Doanh nghiệp tư nhân tăng nhanh, năm

2004 có 15 nghìn doanh nghiệp tư nhân đang hoạt động trên địa bàn nông thôn Bình quân 1 doanh nghiệp thu hút khoảng 20 lao động, đang là nhân tố quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn

Nông thôn có bước phát triển khá nhanh, cơ sở hạ tầng tiếp tục được đầu tư, đời sống nhân dân được cải thiện, xoá đói giảm nghèo đã đạt thành tựu nổi bật Giáo dục, y tế, văn hoá có chuyển biến tích cực Thành tựu nổi bật là công tác xoá đói giảm nghèo, bình quân mỗi năm giảm 3% tỷ lệ hộ đói nghèo Tỷ lệ hộ đói nghèo ở nông thôn giảm từ 19% năm 2000 xuống còn 11% năm 2004 Điều kiện về nhà ở, đi lại, học tập, chữa bệnh được cải thiện tốt hơn Nhiều làng xã đã trở thành làng văn hoá, có kinh tế phát triển, bảo đảm môi trường sinh thái, văn hoá truyền thống mang đậm đà bản sắc dân tộc được phục hồi và phát triển, trình độ dân trí được nâng lên

2 Những vấn đề tồn tại:

Bên cạnh những thành tựu đạt được rất quan trọng nêu trên, chúng ta cũng nghiêm túc nhìn nhận rằng trước những yêu cầu hội nhập kinh tế quốc

tế, nhất là việc tham gia tổ chức thương mại quốc tế (WTO) và yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá -hiện đại hoá đất nước, nông nghiệp, nông thôn nước

ta đang còn một số tồn tại, khó khăn và nhiều vấn đề đang đặt ra rất bức xúc cần tập trung sức giải quyết đó là:

a Cơ cấu sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn ở nhiều nơi chuyển dịch chậm, chăn nuôi, công nghiệp, nông nghiệp, ngành nghề dịch vụ nông thôn phát triển còn chậm và chưa tương xứng với tiềm năng Kinh tế nông thôn vẫn nặng về nông nghiệp (chiếm 65%) trong nông nghiệp nặng về trồng trọt (chiếm 78%) cây lúa vẫn đóng vai trò chủ yếu trong cơ cấu cây trồng; tỷ trọng giá trị chăn nuôi chỉ chiếm 23%, giá trị thu được trên 1ha đất nông nghiệp còn thấp so với tiềm năng và so với nhiều nước trong khu vực Việc chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp ở nhiều nơi còn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch nên kém hiệu quả và chưa bền vững Chất lượng quy hoạch nhiều nơi còn thấp, chưa đồng bộ, chưa phù hợp với yêu cầu thị trường

và tiến bộ khoa học, công nghệ Quản lý thực hiện quy hoạch còn nhiều bất cập, cơ cấu lao động nông thôn chuyển dịch, cơ bản vẫn là thuần nông Mục tiêu giảm lao động nông nghiệp xuống còn 50% vào năm 2010 vẫn là thách thức lớn

b Năng suất chất lượng và khả năng cạnh tranh của một số nông sản phẩm còn thấp Việc nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ vào sản

xuất nông nghiệp còn chậm.trong một số cây trồng vật nuôi chưa có đột phá công nghệ để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm Năng suất, chất lượng một số nông sản còn thấp, khả năng cạnh tranh kém như:chè,mía, đường,rau quả,sản phẩm chăn nuôi hệ thống nghiên cúư khoa học nông nghiệp chậm đựơc sắp xếp lại; chưa có cơ chế gắn kết nghiên cứu khoa học với chuyển giao, ứng dụng vào sản xuất, gắn kết giữa nhà khoa học với doanh nghiệp và nông dân.chậm hình thành hệ thống kiểm soát chất lượng nông sản và vật tư nông nghiệp tình trạng dư lượng hoá chất,thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kháng sinh trong nông sản, thuỷ sản đang là vấn đề lớn phải có biện pjháp khẩn trương khắc phục.cơ sở công nghiệp chế biến còn nhỏ bé về quy mô, lạc hậu

về công nghệ (52.8% số doanh nghiệp có công nghệ lạc hậu), đơn điệu về sản phẩm, chủ yếu là sơ chế, giá trị gia tăng thấp và chưa gắn kết chặt chẽ với vùng nguyên liệu

c Việc sắp xếp đổi mới doanh nghiệp và phát triển các thành phần kinh

tế còn chậm Hiệu quả hoạt động doanh nghiệp nhà nước còn thấp Việc sắp xếp đổi mới các nông, lâm trường quốc doanh còn chậm Kinh tế tập thể, mà chủ yếu là các hợp tác xã chưa có chuyển biến rõ nét, chưa thoát khỏi tình trạng yếu kém Doanh nghiệp tư nhân là nhân tố quan trọng trong việc phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động ở nông thôn, nhưng quy

mô nhỏ bé, chủ yếu là dịch vụ (chỉ có 5% liên quan đến sản xuất)và chỉ phát triển mạnh ở các ven đô thị,hoặc nơi có kết cấu hạ tầng tương đối phát triển

d Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn vẫn chưa đáp ứng yêu cầu chuyển dịch cơ cấu và kinh tế nông thôn, nhiều nơi còn nhiều yếu kém Hệ thống thuỷ lợi một số nơi còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu chuyển dịch cơ cấu sản xuất và dân sinh, nhất là trong điều kiện hạn hán,lũ lụt gay gắt Nhiều công trình đầu tư không đồng bộ, quản lí kém nên xuống cấp, mới phát huy được 70% công suất thiết kế Chất lượng đường giao thông nông thôn còn thấp, thiếu đường tới thôn bản, nhất là vùng núi.việc giải quyết điện cho sinh hoạt và phục vụ sản xuất nông nghiệp ở nhiều vùng còn khó khăn; giá bán điện ở nông thôn còn cao Vấn đề cấp nước sạch vẩn chậm được giải quyết, nhất là đối với miền núi và dồng bằng sông cửu long.hệ thống chợ đã được cải thiện đáng kể, nhưng phân bố không đều; vệ sinh an toàn thực phẩm chưa đảm bảo, văn minh thương mại còn xa lạ đối với hầu hết

các chợ nông thôn.hiện nay còn 293 xã của 18 tỉnh chưa có điện thoại đến trung tâm, hầu hết là những xã đặc biệt khó khăn

e Đời sống vật chất và tinh thần của dân cư nông thôn ở nhiều vùng còn khó khăn, chất lượng nguồn nhân lực thấp, lao động dư thừa nhiều Thu nhập bình quân của cư dân nông thôn tăng chậm, hơn 90% hộ nghèo của cả nước tập trung ở khu vực nông thôn.chất lượng ăn, ở, khám chữa bệnh của nông dân vùng sâu, vùng xa vẫn còn thấp, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng cao,số nhà tạm cần được cải thiện còn nhiều, tỷ lệ học sinh các bậc học cao còn thấp

Tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo mới chiếm khoảng 12% (bằng 1/2 của

cả nước) số lao động được đào tạo ít trở về nông thôn

Việc phát triển nhanh các khu công nghiệp, khu đô thị, nhưng chưa kết hợp chặt với việc giải quyết việc làm, đào tạo và chuyển đổi nghề cho người dân có đất bị thu hồi cho mục đích này, đã làm tăng thêm tình trạng bức xúc

về việc làm,thu nhập và đời sống ở nhiều vùng nông thôn Chênh lệch mức sống giũa nông thôn và thành thị ngày càng gia tăng Nếu áp dụng chuẩn nghèo mới dự kiến tỷ lệ nghèo cả nước là 26 dến 27%, riêng ở nông thôn lên đến 31%, miền núi hơn 50%, có nơi lên hơn 60% (vùng tây bắc)

Đời sống văn hoá chậm được cải thiện, tệ nạn xã hội và tình trạng ô nhiễm môi trường ở nhiều vùng nông thôn có chiều hướng gia tăng Đặc biệt

là tội phạm lừa gạt, buôn bán phụ nữ, trẻ em gái và tệ nạn ma tuý ngày càng diễn biến phức tạp Do đời sống khó khăn và kém hiểu biết, việc lấy chồng nước ngoài của một bộ phận không nhỏ chị em phụ nữ ở Nam Bộ đang nảy sinh nhiều vấn đề xã hội rất phức tạp

III NHỮNG CHỦ TRƯƠNG VÀ BIỆN PHÁP NHẰM ĐẨY NHANH CNH - HĐH NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN VIỆT NAM

Nông thôn Việt Nam hiện đang đối mặt với hàng loạt các vấn đề như quy mô sản xuất manh mún Công nghệ lạc hậu Năng suất, chất lượng sản phẩm thấp Khả năng hợp tác, liên kết, cạnh tranh yếu, cơ cấu chậm Tình trạng thiếu việc làm, thừa lao động là phổ biến Chênh lệch về thu nhập và về điều kiện sống giữa người giàu và người nghèo ngày càng lớn Tình trạng ô nhiễm môi trường sản xuất và sinh hoạt ngày càng trở nên nặng nề Các hoạt động sang nhượng sử dụng và bồi hoàn đất đai vẫn chưa diễn ra theo đúng

quy luật, còn gặp nhiều cản trở Khó khăn, vướng mắc chính ở trên là những thách thức xuất hiện trong giai đoạn mới của quá trình phát triển kinh tế của quá trình công nghiệp hoá, đô thị hoá và toàn cầu hoá Có tháo gỡ được các khó khăn trên mới có thể khắc phục tình trạng tăng trưởng nông nghiệp có xu hướng giảm sút trong thời gian gần đây, từng bước tháo gỡ những mâu thuẫn

về vấn đề môi trường đang nảy sinh trong nông thôn để đảm bảo cho quá trình phát triển tương lai vững bền và ổn định

1 Phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững:

Theo xu hướng chung trên toàn thế giới, các chủ trương và biện pháp nhằm phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững ở Việt Nam cần phải đồng thời hướng đền ba mục tiêu chính: (1) bền vững về sinh thái; (2) lợi ích

về kinh tế và (3) lợi ích xã hội đối với nông dân và cộng đồng Hay nói cách khác, các chủ trương và biện pháp phải gắn kết được phát triển kinh tế -xã hội với củng cố và bảo vệ môi trường Muốn vậy phải có sự điều chỉnh chính sách cần thiết, nhất là đối với những chính sách sau đây:

a) Chính sách đất đai hướng tới mục tiêu sử dụng đất bền vứng :

Đất đai và xử lý đất đai là đối với mọi nước trên thế giới đều là vấn đề lớn và vô cùng quan trọng, nhưng rất khó khăn và phức tạp, đối với mọi loại đất, trong đó đất nông nghiệp và đất ở nông thôn lại càng quan trọng và phức tạp Ở Việt Nam, vấn đề căn bản nhất trong chính sách phát triển nông nghiẹp, nông thôn là sở hữu và quy hoạch đất nông nghiệp, nông thôn vẫn chưa được giải quyết thoả đáng Công tác hoạch định phát triển nông thôn cần dựa trên cơ sở nghiên cứu khoa học liên ngành, đặc biệt cần được thảo luận rộng rãi để tiếp thu đưcợ nhiều ý kiến khác nhau

Đổi mới công tác quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp, tăng thêm thời hạn sử dụng đất để người dân yên tâm đầu tư cải tạo đất sản xuất lâu dài, mở rộng các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng đất

b) Chính sách khoa học công nghệ:

Nghiên cứu về các mô hình canh tác bền vứng áp dụng với các cùng sinh thái khác nhau trong cả nước

Nghiên cứu hoàn thiện quy trình phòng trừ dịch hại, đẩy mạnh khuyến nông tăng cường nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong lĩnh vực giống cây trồng, vật nuôi, tăng cường các nghiên cứu về đa dạng sinh học

c) Các chính sách khác hướng đến phát triển nông thôn bền vững:

- Tạo phương kế sinh sống bền vững cho người dân nông thôn: bên cạnh phát triển nông nghiệp, cần phát triển mạnh các ngành, nghề và doanh nghiệp phi nông nghiệp ở nông thôn nhằm giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, giảm áp lực di dân từ nông thôn ra thành thị; chủ động quy hoạch và xây dựng các khu, các cụm công nghiệp làng nghề, tiểu thủ công nghiệp ở nông thôn để phát triển kinh tế, đồng thời giảm thiểu ô nhiễm môi trường

- Đẩy mạnh thực hiện chính sách xoá đói giảm nghèo, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, miền núi và vùng các dân tộc thiểu số: tăng cường đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng; trao quyền và mở rộng sự tham gia của người dân nông thôn vào quá trình phát triển; thực hiện sự bình đẳng về giới,…

2 Phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế trong nông nghiệp và kinh tế nông thôn.

a) Phát triển các loại hình tổ chức sản xuất, kinh doanh thuộc các thành phần kinh tế khác nhau trên cơ sở bình đẳng.

Kinh tế nông nghiệp và nông thôn nước ta bao gồm các hình thức tổ chức sản xuất - kinh doanh chủ yếu sau đây: (1) DNNN; (2) nông- lâm trường quốc doanh; (3) HTX; (4) doanh nghiệp dân doanh; (5) doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; (6) trang trại; và (7) hộ cá thể Trong giai đoạn 2006-2010, các chủ trương, chính sách nhằm thúc đẩy sự phát triển của những chủ thể này cần tập trung vào những nội dung chủ yếu sau đây:

- Đảm bảo sự bình đẳng cho tất cả các chủ thể trong hoạt động, đặc biệt

là trong việc tiếp cận với các yếu tố đầu vào như đất đai, vốn, lao động, khoa học và công nghệ … và thị trường đầu ra Cải cách pháp lý liên quan đến tổ chức và hoạt động của các loại hình tổ chức sản xuất, kinh doanh cần hướng tới một mặt bằng chung, thống nhất Trong vòng 5 năm tới, cần nghiên cứu, tổng kết việc thực hiện các đạo luật và các văn bản pháp lý điều chỉnh việc tổ