Phối kết hợp với Hội cha mẹ học sinh và gia đình học sinh để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh.. Để đánh giá toàn diện chất lượng giáo dục của nhà trườngtrong đó đánh giá
Trang 1
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐIỀN LƯ II
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
Trang 21.1 Phối kết hợp với Hội cha mẹ học sinh và gia đình học sinh để
nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh 61.2 Phối kết hợp với các lực lượng ngoài nhà trường nhằm nâng cao
1.3 Chỉ đạo các lực lượng trong nhà trường nhằm nâng cao chất
2: Các biện pháp tổ chức thực hiện 72.1 Chỉ đạo nâng cao nhận thức cho cán bộ giáo viên 82.2 Thành lập Ban đại diện cha mẹ học sinh trường 82.3 Thông qua các buổi Hội nghị phụ huynh học sinh 92.4 Thông qua sổ liên lạc 102.5 Thông qua các đoàn thể khác ở địa phương nhằm nâng cao chất
2.6 Chỉ đạo nâng cao chất lượng giảng dạy môn đạo đức trong nhà
*Các kí hiệu viết tắt:- BĐDCMHS : Ban đại diện cha mẹ học sinh.
- GV : Giáo viên
- HS : Học sinh
- BGH : Ban giám hiệu
- CLGDĐĐHS: Chất lượng giáo dục đạo đức học sinh
Trang 3
A: ĐẶT VẤN ĐỀ
Xuất phát từ truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, ông cha chúng
ta coi đạo đức là gốc "Tiên học lễ- Hậu học văn” Đặc biệt chủ nghĩa xã hội khoa học rất coi trọng vấn đề giáo dục đạo đức và đạo đức là bộ phận của nhân cách bao gồm hai mặt lớn đó là "Đức và Tài"
Mặt khác mục tiêu giáo dục của Đảng ta đề ra là "Nâng cao dân trí, đàotạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài", hình thành đội ngũ lao động có tri thức cótay nghề, có năng lực thực hành năng động và sáng tạo, có đạo đức cáchmạng, tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội Từ xưa tới nay trong xã hội
ta đều coi trọng việc giáo dục đạo đức cho thanh thiếu niên Chúng ta đều biếtrằng nhân cách đạo đức, trí tuệ phát triển của con người không phải là vốnbẩm sinh, khi sinh ra đã có mà phụ thuộc vào sự tác động của môi trườngxung quanh
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường luôn là vấn đề cầnquan tâm Đồng thời với việc dạy văn hoá các em có ngoan ngoãn chăm chỉthì mới có thể học tập tốt được, bên cạnh đó việc tiếp thu tốt kiến thức các bộmôn văn hoá là nền tảng xây dựng những phẩm chất tốt đẹp trong tâm hồntrong sáng của các em Giáo dục Đạo đức cùng với công tác tư tưởng chính trịtrong nhà trường là nhiệm vụ chính trị hàng đầu góp phần thực hiện tốt nhiệm
vụ trọng tâm, nhiệm vụ chuyên môn nhất là trong tình hình hiện nay, khi cácgiá trị truyền thống trong xã hội đang bị xói mòn, tệ nạn xã hội đang len lỏi,xâm nhập vào nhà trường
Cấp Tiểu học cấp học có vị trí nền móng trong hệ thống giáo dục quốcdân Nhà trường Tiểu học là nơi đặt những viên gạch đầu tiên trong việc xâydựng nhân cách toàn diện cho học sinh Giáo dục đạo đức cho học sinh thế hệmới - chủ nhân tương lai của nền khoa học công nghệ hiện đại càng có vị tríquan trọng trong mục tiêu giáo dục toàn diện
Cùng với gia đình, xã hội, nhà trường có trách nhiệm "phải chăm lo
Trang 4
giáo dục Đạo đức cách mạng" cho Học sinh Việc giáo dục đạo đức cho họcsinh, không đơn thuần trên lý thuyết, truyền thụ trang bị cho các em nguồn trithức khoa học về tự nhiên xã hội, con nguời, cách làm việc trí óc, mà cònhướng tới sự tạo dựng phát triển những phẩm chất nhân cách, giá trị nhân văn,đạo đức cho học sinh góp phần hoàn thiện nhân cách phù hợp yêu cầu địnhhướng xã hội Phải hình thành cho các em có sự phát triển toàn diện nhâncách, đó là sự thống nhất biện chứng giữa đức và tài hay là sự toàn vẹn vềphẩm chất và năng lực Sự hài hoà giữa Đức và Tài có ý nghĩa xã hội, có giátrị xã hội con người đúng như Bác Hồ nói:" Có Tài mà không có Đức là connguời vô dụng Có Đức mà không có Tài làm việc gì cũng khó "
Vì vậy việc quản lý hoạt động giáo dục Đạo đức trong nhà trường làmột trong những nhiệm vụ rất quan trọng đối với người quản lý đặc biệt làngười Hiệu trưởng Để đánh giá toàn diện chất lượng giáo dục của nhà trườngtrong đó đánh giá chất lượng giáo dục Đạo đức ( tức là đánh giá về mặt hạnhkiểm) của học sinh trong nhà trường là một trong 2 mặt chất lượng giáo dục
cơ bản then chốt hiện nay ở trường Tiểu học Chính vì thế Tôi chọn đề tài "Nâng cao chất lượng giáo dục Đạo đức cho học sinh ở trường Tiểu học" đểnghiên cứu
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Cơ sở lí luận của vấn đề:
Trong xã hội chúng ta hiện nay có một bộ phận thanh thiếu niên hư,chậm tiến, bộ phận này đã trở thành mối quan tâm lớn của ngành giáo dục vàtoàn xã hội Thực trạng đó đặt ra cho toàn ngành và toàn xã hội phải làm tốtcông tác giáo dục Đạo đức cho học sinh nói chung và cho học sinh hư nóiriêng Nếu chúng ta không giáo dục tốt các bộ phận thanh thiếu niên hư nàythì lực lượng này sẽ bổ sung vào bộ phận thanh thiếu niên phạm pháp của xãhội, sẽ gây ra rất nhiều khó khăn trên con đường phát triển của xã hội
Trong bối cảnh đất nước đổi mới, thời kì “mở cửa” trong quan hệ quốc
Trang 5
tế đem lại nhiều ảnh hưởng tích cực và tiêu cực Trong đó những ảnh hưởngtiêu cực làm cho con người có sai lệch về định hướng giá trị, đề cao đồng tiền,quyền lợi cá nhân con người bị lôi cuốn vào cuộc sống buông thả, đồi truỵ,bạo lực Dưới ảnh hưởng của các nguồn thông tin văn hoá phẩm không lànhmạnh, thâm nhập vào bằng nhiều con đường khác nhau Sự phát triển của xãhội ảnh hưởng của bên ngoài cũng tác động đến nhân cách Học sinh
Trong thực tế chúng ta đã biết học sinh hư là học sinh mà sự phát triểnnhân cách không theo mục đích giáo dục, không hình thành những phẩm chấtnăng lực của con người mới theo yêu cầu mong muốn của xã hội, có sự lệchlạc trong phẩm chất Mặt tiêu cực của nhân cách có những hành vi trái vớichuẩn mực Đạo đức của xã hội
Trong thực tiễn ngày nay Đạo đức của học sinh có sự xuống cấp và ởnhiều nơi có sự xuống cấp nghiêm trọng; cho nên so với hình mẫu lí tưởng,mục tiêu đào tạo mà nhà trường đào tạo thì học sinh có sự lệch lạc lớn về họcvấn, thế giới quan, nhân sinh quan, Đạo đức, tác phong, nếp sống… trong đó
có đối tượng là học sinh Tiểu học
Xuất phát từ các lý do trên cho nên giáo dục Đạo đức là nội dung quantrọng trong việc giáo dục con người phát triển toàn diện theo mục tiêu giáodục của Đảng đã đề ra Vì vậy một trong những nội dung quan trọng của côngtác quản lý và chỉ đạo của Ban giám hiệu là chỉ đạo giáo dục Đạo đức cho họcsinh và học sinh hư trong nhà trường làm cho các em đi vào nề nếp, kỉ cươngchung của nhà trường và của xã hội để góp phần giáo dục toàn diện cho họcsinh giữ vững khẩu hiệu: "Kỉ cương, tình thương, trách nhiệm” trong công tácgiáo dục góp một phần lớn hạn chế thanh thiếu niên hư trong xã hội chúng tahiện nay, làm cho xã hội chúng ta lành mạnh và văn minh, thực hiện mục tiêucủa toàn Đảng, toàn dân ta là "Làm cho dân giàu nước mạnh, xã hội côngbằng dân chủ, văn minh, con người phát triển toàn diện"
II Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:
Trang 6
Thực trạng của xã hội vô cùng phức tạp đã ảnh hưởng không nhỏ tới sựgiáo dục Đạo đức của Học sinh trong nhà trường, ở gia đình và xã hội, giáodục Đạo đức cho học sinh cũng rất phức tạp, tỉ lệ học sinh hư ngày càng giatăng gây ảnh hưởng không nhỏ tới sự giáo dục học sinh trong nhà trường Từchỗ học sinh không học bài, không làm bài tập, ý thức kém dẫn đến chán học,
bỏ học rồi gây gổ đánh nhau, chơi bời tiến tới ăn cắp, ăn trộm, cờ bạc, v.v Trong thực tế hiện nay chất lượng giáo dục Đạo đức của học sinh nóichung và của học sinh Tiểu học nói riêng có phần giảm sút bởi ảnh huởng củanhiều nguyên nhân: Sự cạnh tranh của cơ chế thị truờng có mặt tích cực làthúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế, song lại là mảnh đất tốt cho tư tưởng cánhân ích kỷ coi đồng tiền là trên hết dẫn đến sự xuống cấp về Đạo đức xã hội
từ người lớn đến trẻ em, đến mọi mặt của đời sống xã hội cụ thể là:
Trong gia đình: Một số cha mẹ học sinh thiếu gương mẫu, ông bà cha mẹ,chửi mắng lẫn nhau, một số gia đình còn khoán trắng bỏ mặc cho nhà trường
và xã hội, thậm chí còn nuông chiều con cái quá mức, dẫn đến một số họcsinh vô lễ với người trên, nhiều em không vâng lời ông bà, bố mẹ, lười laođộng lười học, trộm cắp … Trong giao tiếp nói năng thô lỗ, cục cằn
Ngoài xã hội: Hiện tượng tiêu cực, các hành vi Đạo đức thiếu văn minhnhư một số tụ điểm chiếu phim ảnh băng hình có nội dung đồi truỵ ảnh huởnglớn đến hành vi Đạo đức của các em
Trong nhà trường: Học sinh (HS) Tiểu học phần lớn là ngoan, biết vâng lời
cô giáo, thực hiện tốt nội quy, quy định của nhà trường đề ra Tuy nhiên đánhgiá một cách khách quan mà nói học sinh hiện nay rất nhạy cảm, rất dễ thíchứng với các hiện tượng tiêu cực ngoài xã hội như: hiện tượng nói tục, cáchành vi thiếu văn hoá vẫn còn Đặc biệt một số học sinh không biết áp dụngkiến thức đã học vào thực tế Chẳng hạn học sinh lớp 2 vừa đuợc học bài “Giữtrật tự vệ sinh nơi công cộng” nhưng lại rất mất trật tự trong giờ học hoặc vứtrác bừa bãi ở sân trường Học sinh vừa được học bài “Lễ phép vâng lời thầy
Trang 7
cô giáo’’ nhưng lại chỉ chào hỏi thầy cô giáo dạy mình hoặc không biết cảm
ơn, xin lỗi khi được người khác giúp hay làm điều gì đó không phải
Sở dĩ vẫn còn có các các hiện tượng trên Tôi nghĩ nguyên nhân là do:
- Gia đình chưa thật sự quan tâm đến đời sống tinh thần của con cái
- Do tác động mặt trái của cơ chế thị trường vào môi trường sống của HS
- Về phía giáo viên: Do điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cònthiếu thốn, kinh phí hạn hẹp nên ở một số giờ dạy Đạo đức giáo viên ít cóđiều kiện tổ chức các trò chơi học tập, nhà trường không thường xuyên chocác em tham gia các buổi sinh hoạt ngoại khoá Việc rèn luyện nề nếp cho họcsinh chưa thực sự được quan tâm
Việc giảng day môn Đạo đức trong nhà trường nhiều năm nay được thựchiện một cách nghiêm túc, nhưng vẫn còn một số giáo viên nhận thức chưađầy đủ nên còn coi nhẹ phân môn này mà chỉ tập trung vào 2 môn Toán,Tiếng Việt Có những giáo viên soạn bài còn sơ sài chiếu lệ, nắm phươngpháp giảng dạy bộ môn còn lơ mơ, lộn xộn, phương pháp sử dụng còn cứngnhắc, không linh hoạt, hiệu quả giảng dạy còn chưa cao
Còn một số giáo viên chưa thực sự chú trọng đến việc rèn kỹ năng chohọc sinh, kiến thức của từng bài học ít được các em áp dụng vào thực tế cuộcsống, học chưa đi đôi với hành Cụ thể: Vẫn còn hiện tượng học sinh nói tụcchửi bậy, nói bậy trong trường học, các hành vi đẹp lời nói hay chưa phổ biếncòn coi nhẹ công tác giáo dục Đạo đức cho học sinh Một số thầy cô giáo chỉquan tâm đến việc truyền thụ kiến thức văn hoá, chưa thực sự chú trọng đếnviệc giảng dạy tốt môn học Đạo đức cho các em Nếu có dạy chỉ cung cấp chocác em về mặt lý thuyết mà coi nhẹ thực hành Trong giờ học, giáo viên chủyếu sử dụng phương pháp thuyết trình, giảng giải Hình thức tổ chức dạy họcđơn điệu Học chưa đi đôi với hành Việc soạn giáo án của giáo viên chưa sátvới mục đích yêu cầu của bài giảng Một số trường cán bộ quản lý trường học(Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng) chưa nhận thức rõ vấn đề này, chưa quán triệtmột cách đúng đắn, sâu sắc nội dung cũng như tầm quan trọng của việc giáo
Trang 8Xuất phát từ mục đích yêu cầu và tầm quan trọng của việc giáo dục cho HS,trước tình hình thực tế là người quản lý Tôi nghĩ mình phải có trách nhiệmtìm hiểu nguyên nhân, đề ra biện pháp từng bước tháo gỡ những tồn tại trên
III Giải pháp và biện pháp tổ chức thực hiện:
Từ thực trạng trên để nâng cao được chất lượng giáo dục đạo đức cho Học sinh ở trường Tiểu học bản thân Tôi đã mạnh dạn cải tiến Phương pháp, cách làm cụ thể ở trường Tiểu học Điền Lư II trong 2 năm học 2010 - 2011và
2011 - 2012 Trong khuôn khổ hạn hẹp của bài viết này Tôi xin trình bày một
số biện pháp quản lý chỉ đạo việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường Tiểu học Điền Lư II như sau:
1 Các giải pháp thực hiện:
1.1 Phối kết hợp với Hội cha mẹ học sinh và gia đình học sinh để nâng cao
chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh.
Trang 9
Mỗi năm học Ban giám hiệu nhà trường đặc biệt là Hiệu trưởng cần có
kế hoạch báo cáo với Đảng uỷ, Hội đồng giáo dục xã để thành lập Ban đạidiện cha mẹ học sinh trường (BĐDCMHS) trong năm học Từ đó xây dựng kếhoạch hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh nhằm phối kết hợp với nhàtrường trong các hoạt động giáo dục, trong đó có việc giáo dục đạo đức chohọc sinh trong năm học, nhằm đưa chất lương giáo dục của nhà trường khôngngừng được nâng lên
1.2 Phối kết hợp với các lực lượng ngoài nhà trường nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục đạo đức cho học sinh.
Ban giám hiệu nhà trường có kế hoạch cụ thể thông qua các đoàn thểkhác ở địa phương như: Đoàn thanh niên, lãnh đạo các thôn bản, Hội phụ nữ,Hội cựu chiến binh, Hội khuyến học v.v phối kết hợp trong việc tuyêntruyền vận động gia đình học sinh nâng cao nhận thức giáo dục đạo đức chohọc sinh Tiểu học Giúp đỡ nhà trường trong công tác giáo dục nhằm nângcao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh
1.3 Chỉ đạo các lực lượng trong nhà trường nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục đạo đức cho học sinh.
Ban giám hiệu (BGH) nhà trường đặc biệt là Hiệu trưởng cần quản lýchỉ đạo sát sao việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh trongnhà trường; phải có những biện pháp để giáo dục những học sinh hư, chậmtiến Chỉ đạo cán bộ giáo viên thực hiện tốt việc nhận thức cũng như nề nếp
kỷ cương trong nhà trường đặc biệt là thực hiện cuộc vận động "Mỗi thầygiáo, cô giáo là tấm gương đạo đức, tự học và tự sáng tạo" Quản lý chỉ đạogiáo viên thực hiện tốt việc giảng dạy môn đạo đức của lớp mình phụ trách đểđưa chất lượng giáo dục của nhà trường đi lên Tạo mọi điều kiện để cho Giáoviên, học sinh được thể hiện hết khả năng cống hiến của mình cho sự nghiệpgiáo dục của nhà trường
2 Các biện pháp tổ chức thực hiện:
Để tiến hành thực hiện được các giải pháp đã nêu ở trên có hiệu quả
Trang 10
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường Tiểu học Tôi đã tiến hành thực nghiệm với các biện pháp sau đây trong 2 năm học vừa qua ở trường Tiểu học Điền Lư II-Bá Thước- Thanh Hoá.
2.1 Chỉ đạo nâng cao nhận thức cho cán bộ giáo viên
Để làm tốt điều này người quản lý phải không ngừng tuyên truyền,giáo dục cho cán bộ giáo viên thấy được trách nhiệm của mình trong việc giáodục đạo đức cho học sinh Nguời giáo viên không chỉ thực hiện nội dung bàigiảng mà phải rèn cho học sinh biết áp dụng kiến thức đã học vào thực tế.Học sinh Tiểu học rất nghe lời và làm theo thầy cô giáo Các em coi thầy côgiáo là thần tượng và luôn đúng Chính vì vậy mỗi giáo viên phải là tấmgương sáng cho học sinh học tập và noi theo Là tấm gương trong lời nói,cách cư xử, thái độ trong giao tiếp giữa giáo viên với giáo viên, giáo viên vớihọc sinh, giáo viên với các tầng lớp nhân dân Mỗi giáo viên cần có thái độkiên quyết với những học sinh có biểu hiện hành vi thiếu văn hoá và cùng cótrách nhiệm phối kết hợp cộng đồng trong việc giáo dục đạo đức cho HS
2.2 Thành lập Ban đại diện cha mẹ học sinh trường.
Đầu năm học Hiệu trưởng có kế hoạch phối hợp với trưởng Ban đạidiện cha mẹ học sinh để bàn bạc thống nhất về các hoạt động giáo dục củanhà trường có liên quan đến phụ huynh học sinh, đồng thời thống nhất tổ chứchội nghị Ban ĐDCMHS nhà trường, kiện toàn lại Ban ĐDCMHS nhà trườngtrong năm học
Đề nghị tổ chức họp Ban ĐDCMHS nhà trường, Hiệu trưởng cùng dựhọp và có ý kiến trao đổi thống nhất cụ thể với Ban ĐDCMHS trường, góp ýkiến vào qui chế hoạt động của Ban ĐDCMHS trường trong từng năm họccho phù hợp với tình hình thực tế của phụ huynh học sinh và nhà trường
Đầu mỗi năm học cần kiện toàn chi hội trưởng cha mẹ học sinh các lớpđến Ban ĐDCMHS trường ( vào tháng 9 hàng năm)
Tạo điều kiện cho Ban ĐDCMHS thực hiện tốt theo điều lệ của Hội
Trang 11
Từng thành viên trong Ban ĐDCMHS trường nắm bắt kịp thời tình hình rènluyện của HS qua nhà trường thông báo với các bậc cha mẹ học sinh
2.3 Thông qua các buổi Hội nghị phụ huynh Học sinh.
- Tại các buổi họp phụ huynh Nhà trường thông báo tới các bậc phụhuynh nội quy, quy định về học tập, nề nếp của nhà trường tới các bậc phụhuynh đôn đốc học sinh thực hiện Nhà trường cần tổ chức tốt cuộc họp phụhuynh từ 2 lần/năm
- Thông qua với gia đình về các chuẩn mực đạo đức mà học sinh phảiđạt đuợc ở từng lớp học Phụ huynh trao đổi với giáo viên về việc rèn luyệnđạo đức của từng em Với những học sinh có cá tính, giáo viên cần trao đổi cụthể với gia đình nắm đuợc đặc điểm tâm lý của từng em Kết hợp với gia đình
có các biện pháp cụ thể: có thể mềm dẻo nhưng thật kiên quyết với những em
mẹ đều là tấm gương để các em noi theo, soi vào để hình thành hành vi đạođức, hàng ngày sống trong gia đình phải công bằng, không thiên vị, tránh rạnnứt tình cảm dẫn đến hành vi xấu cho các em
Tóm lại: Học sinh hay bỏ học, hay nghỉ học, đến lớp không tuân theo
nề nếp nhà trường, không học bài, không làm bài (tức là có biểu hiện hư) thìgia đình cần quản lí chặt chẽ về thời gian học ở lớp cũng như ở nhà Thườngxuyên kiểm tra bài học, quan tâm đến phương tiện học tập của các em.Thường xuyên nắm bắt mọi thông tin từ nhà trường để giáo dục con em mình
Tổ chức các buổi họp phụ huynh học sinh hư, hội thảo trao đổi kinhnghiệm, tìm nguyên nhân dẫn đến học sinh hư, nhà trường đưa ra những hành