SKKN Vận dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn GDCD tại trường THCS Sơn Lâm

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMĐỀ TÀI: "VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRÒ CHƠI VÀO DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở TRƯỜNG THCS SƠN LÂM"... Nguyên nhân dẫn đến hiện trạng trên chính là việc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:

"VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRÒ CHƠI VÀO DẠY HỌC MÔN

GIÁO DỤC CÔNG DÂN Ở TRƯỜNG THCS SƠN LÂM"

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI :

Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang có sự chuyển mình thì nguồn lực con ngườicàng trở nên quan trọng Hơn bao giờ hết giáo dục đã trở thành lực lượng sản xuất trựctiếp, tham gia quyết định vào việc cung cấp những con người có đủ phẩm chất và nănglực để hoàn thành tốt sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong quá trìnhấy, môn GDCD là một môn học có vị trí rất đặc biệt, bởi lẽ đây không chỉ là môn cungcấp cho học sinh những kiến thức mà nó còn có vai trò quan trọng trong quá trình pháttriển nhân cách của học sinh Cùng với sự phát triển của xã hội, nền kinh tế tri thức ngàycàng chiếm ưu thế Chính trong xu hướng ấy, nhiều bậc phụ huynh, nhiều học sinh chỉchú tâm vào vấn đề học chữ, học văn hoá để được đỗ đạt thành tài mà quên đi hoặckhông quan tâm đến vấn đề giáo dục và rèn luyện đạo đức cho con em của mình Tuy

nhiên như Bác Hồ đã từng nói : "Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà

không có tài thì làm việc gì cũng khó"

Như chúng ta đã thấy trong giai đoạn hiện nay khi đất nước đang trên đường hội nhập vàphát triển, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, nhiều nền văn hoá bên ngoài cũng dunhập vào nước ta Ở đó có những mặt tốt, tích cực nhưng cũng có không ít hạn chế,không phù hợp với truyền thống văn hoá dân tộc Việt Nam Tuy vậy, một số bạn trẻ vẫn

tiếp thu một cách không chọn lọc làm cho văn hoá Việt dường như bị "hoà tan" trong giới

trẻ Đặc biệt, hiện nay đạo đức của con người nói chung và giới trẻ nói riêng đang bịxuống cấp trầm trọng, đáng lên tiếng Vậy nguyên nhân từ đâu ? Trách nhiệm thuộc về

ai ? Có phải từ việc thiếu quan tâm giáo dục đạo đức cho học sinh của cha mẹ, thầy cô vàxã hội Bộ môn GDCD ở trường THCS là một môn học rất quan trọng trong việc giáodục đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh Rèn luyện cho học sinh những kỹ năngsống trong chính môi trường sống của bản thân để các em có thể giao tiếp tốt, biết tư duy,phê phán, lựa chọn cái đúng đắn, lên án cái sai Mặc dù vậy hiện nay học sinh khônghứng thú học tập môn học này Nguyên nhân dẫn đến hiện trạng trên chính là việc sửdụng phương pháp dạy học môn GDCD còn quá đơn điệu Trước đây, bộ môn GDCDkhông được coi trọng ở trường phổ thông, người dạy thường trái tay, hoặc giáo viên chủnhiệm lớp nào thì dạy bộ môn GDCD lớp đó Vì vậy, giáo viên dạy bộ môn này chưa cósự đầu tư trong bài dạy Nội dung bài dạy đơn điệu, sơ sài Thậm chí giờ dạy chỉ qua loa,chiếu lệ để giáo viên chủ nhiệm còn giải quyết việc khác của lớp Hiện nay, bộ mônGDCD có các phong trào cải tiến về phương pháp dạy học hay những đợt thi giáo viêngiỏi qua từng cấp, đặc biệt hằng năm Phòng giáo dục có thanh tra giáo viên dạy bộ mônnày Qua những đợt hội giảng, thi giáo viên giởi các cấp hay những đợt thanh tra chuyênmôn, giáo viên được cọ sát, học hỏi rất nhiều Song nếu chỉ qua những đợt thi đó thì chưa

đủ mà giáo viên còn phải tìm tòi, sáng tạo phương pháp dạy học mới để phát huy đượctính tích cực chủ động của học sinh trong giờ học đồng thời khêu gợi niềm say mê, háohức của học sinh với bộ môn giáo dục nhân cách này Đặc biệt với đặc thù trường THCSSơn Lâm là trường có học sinh cư trú ở cả bốn xã : Thành Sơn, Sơn Lâm, Sơn Bình, SơnHiệp với đa só học sinh là người dân tộc thiểu số Vì vậy phụ huynh học sinh chưa quantâm nhiều Hơn nữa, học sinh đến trường với một quãng đường khá xa nên các em cảmtháy uể oải, nhàm chán khi tiếp thu một lượng kiến thức khá lớn ở các môn học bằng mộtsố phương pháp đơn điệu như : thuyết trình, diễn giải, vấn đáp

Qua quá trình nghiên cứu, tìm hiểu tôi nhận thấy một bộ phận giáo viên đã áp dụng nhiềuphương pháp dạy học tích cực vào quá trình giảng dạy, trong đó có phương pháp trò chơi.Điều này đã làm cho giờ học trở nên sôi nổi, học sinh tham gia một cách tích cực và hiẹuquả mang lại là rất lớn Từ đó cho thấy việc sử dụng phương pháp dạy học đơn điệu chưalinh hoạt, mang nặng tính lý thuyết, dạy chay là một trong những nguyên nhân chủ yếudẫn đến hiện trạng trên Như vậy để phát huy vai trò học tập, tính tích cực chủ động sángtạo & rèn luỵện kỹ năng tạo ra sự hứng thú cho học sinh khi học môn GDCD Giải phápcủa tôi là vận dụng phương pháp trò chơi vào dạy học giúp học sinh có thể "học mà chơi,chơi mà học" Từ đó giúp các em giảm bớt những căng thẳng, mệt mỏi và có thể tự mìnhrèn luyện, thực hành những kỹ năng hành vi ứng xử trong một môi trường an toàn

Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương: hai lớp 7 trường THCS SơnLâm Lớp 7B (32 học sinh) được chọn làm lớp thực nghiệm; Lớp 7A (33 học sinh) làmlớp đối chứng Lớp thực nghiệm được vận dụng phương pháp trò chơi trong các hoạtđộng dạy học, còn lớp đối chứng không sử dụng phương pháp trò chơi Kết quả cho thấytác động có ảnh hưởng lớn đến hứng thú và kết quả học tập của học sinh Điểm trungbình sau tác động của lớp thực nghiệm là 6,66 còn lớp đối chứng là 5,73 và kết quả kiểmchứng T-test cho thấy p = 0,002 (P < 0,05) chứng tỏ tác động là có ý nghĩa Điều nàychứng minh rằng việc vận dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn GDCD ở trườngTHCS Sơn Lâm đã làm tăng hứng thú và kết quả học tập của học sinh

II GIỚI THIỆU :

1 Thực trạng :

Như chúng ta đã biết ngành giáo dục đã trải qua rất nhiều cuộc cải cách giáo dục và đãphấn đấu thực hiện mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ, đáp ứng phù hợp với yêu cầu của các giaiđoạn cách mạng mới Tuy nhiên, ngành giáo dục vẫn còn trăn trở là những chỉ giáo củaĐảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh về phương pháp đào tạo tuy có được nghiên cứu, ứngdụng vào thực tiễn cũng như đời sống hằng ngày nhưng chưa đạt kết quả như mong

muốn Vì sao vậy? Có rất nhiều lí do dẫn đến việc giáo dục bộ môn nhân cách cho họcsinh chưa đạt hiệu quả cao.

Trước hết phải kể đến đó là việc xã hội, gia đình và bản thân ngành giáo dục còn chútrọng các môn khoa học nhằm nâng cao trí tuệ mà chưa chú ý nâng cao nhân cách chohọc sinh nghĩa là chỉ chú ý rèn tài mà chưa chú ý rèn đức Biểu hiện cụ thể mà ai cũngthấy rõ là môn GDCD chưa bao giờ được Bộ Giáo dục và Đào tạo xếp vào môn thi tốtnghiệp hay vào cấp III dù chỉ một lần Điều này làm cho giáo viên và học sinh chủ quan,chỉ ý thức được rằng miễn là dạy học đủ bài, đúng chương trình Chính môn GDCDkhông được chọn vào các môn thi trong các kì thi quan trọng nên sách tham khảo, sáchbài tập còn ít, đặc biệt là sách viết về phương pháp dạy học bộ môn này thì càng hiếm.Một vấn đề nữa là lượng thời gian dành cho bộ môn này còn ít (1 tuần / 1 tiết) Sách mớiviết hiện nay nội dung rất phong phú, hợp với trình độ học sinh nhưng nếu giáo viên dạybộ môn mà không có sự đầu tư thì giờ học sẽ rất nhàm chán, thậm chí học sinh không chúý lắng nghe Thực trạng cho thấy, học sinh chưa hứng thú học bộ môn này Thông quaviệc dự giờ các lớp và tình hình giảng dạy chung của giáo viên các khối lớp, tôi nhậnthấy điểm hạn chế tồn tại tập trung ở phương pháp truyền thụ kiến thức của giáo viên chohọc sinh Trước hết là sự đầu tư cho giờ dạy còn hạn chế dẫn đến giờ học khô khan,không đọng lại trong tâm trí học sinh một hình ảnh hoặc một ấn tượng nào Mà đặc thùcủa việc dạy học môn GDCD là phải luôn gắn bó chặt chẽ với cuộc sống thực tiễn Giáoviên phải hướng dẫn học sinh liên hệ giữa bài học GDCD với đời sống đạo đức, pháp luậtcủa cá nhân gia đình, tập thể và địa phương Để có thể làm tốt điều đó thì một trongnhững phương pháp hữu hiệu nhất đó là phương pháp trò chơi

2 Vai trò, tác dụng của phương pháp trò chơi :

Trò chơi là phương pháp tổ chức cho học sinh thực hiện những hành động, những thái độ,những việc làm phù hợp với các chuẩn mực, hành vi đạo đức đã học thông qua một tròchơi nào đó Và đây cũng là một phương pháp rất quen thuộc trong các tiết ngoài giờ lênlớp Với phương pháp này, học sinh ở các lứa tuổi rất thích Nó tạo cho lớp học mộtkhông khí sôi động "học mà chơi, chơi mà học" Những trò chơi mà giáo viên THCSthường dùng như : ai nhanh hơn, tiếp sức, cánh cửa tri thức, ô chữ bí mật, ai thế nhỉ, rungchuông vàng, mặt cười- mặt khóc,tập làm phóng viên

Với phương pháp thảo luận nhóm, học sinh sẽ được rèn luyện thói quen suy nghĩ độc lập,thói quen phát hiện Khi sắm vai các em được đặt mình trong các tình hhuống giả định antoàn Từ đó,có thể bộc lộ cách ứng xử theo hiểu biết của mình, không bao giờ bị gò mìnhtheo khuôn mẫu định sẵn hoặc khi thực hiện phương pháp đề án, học sinh được xây dựngý tưởng xác định mục tiêu và chủ động đặt ra kế hoạch cho mình.Thì với phương pháp

trò chơi, khi tham gia, học sinh sẽ được rèn luyện cho mình kỹ năng phản xạ nhanh trongviệc phát hiện vấn đề và xử lý tình huống Đặc biệt khi tiến hành trò chơi, trong các tròchơi cũng có sự kết hợp linh hoạt với một số phương pháp như : thảo luận nhóm, sắm vai, từ đó giúp học sinh hình thành những kỹ năng cơ bản trên.

Nội dung trò chơi sẽ minh hoạ một cách sinh động các chuẩn mực đạo đức pháp luật, nhờvậy các mẫu hành vi này sẽ tạo được những biểu tượng rõ rệt ở học sinh, tăng cường sựchú ý giúp các em ghi nhớ dễ dàng và bền lâu Qua trò chơi học sinh được rèn luyệnnhững kỹ năng, những thao tác hành vi đạo đức giúp các em thể hiện được hành vi mộtcách đúng đắn, tự nhiên, làm tăng khả năng giao tiếp cho bản thân Bên cạnh đó, học sinhsẽ vận dụng kiến thức đã học vào việc lựa chọn cho mình cách giải quyết, ứng xử tìnhhuống đúng đắn, phù hợp Giúp học sinh rèn luyện được kỹ năng sống cho bản thân &hình thành năng lực quan sát, được rèn luỵện kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi củangười khác là phù hợp hay không phù hợp với chuẩn mực đạo đức, pháp luật Bằng tròchơi, việc luyện tập hành vi đạo đức được tiến hành một cách nhẹ nhàng, sinh động,không khô khan, nhàm chán Học sinh được lôi cuốn vào quá trình học tập một cách tựnhiên làm nâng cao hứng thú học tập, giúp các em giải trừ được những mệt mỏi, căngthẳng trong học tập Như vậy, rõ ràng khi sử dụng phương pháp trò chơi cũng như cácphương pháp dạy học tích cực khác đã phát huy một cách tốt nhất tính tích cực, tự giác,chủ động, sáng tạo của học sinh Bồi dưỡng năng lực tự học, tự khám phá, tự tìm hiểu,rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn ở học sinh Không chỉ thế, nó còn tácđộng trực tiếp đến tình cảm, thái độ đem lại niềm vui, sự hứng thú học tập cho các em,làm cho các em cảm thấy thích thú học tập, yêu môn học, yêu trường lớp hơn Với tácdụng và hiệu quả mà phương pháp trò chơi mang lại đối với việc dạy và học môn GDCD,vấn đề này cũng được một số giáo viên quan tâm nghiên cứu

3 Một số đề tài gần đây:

Về vấn đề tạo hứng thú học tập bằng cách vận dụng phương pháp trò chơi vào dạyhọc đã có nhiều bài viết được trình bày Ví dụ:

- Đề tài nghiên cứu khoa học “Vận dụng các trò chơi trong dạy học môn GDCD, gây

hứng thú cho học sinh THCS” của giáo viên Nguyễn Hữu Thảo, Trường THCS EaTam,

Đăklak

- Sáng kiến kinh nghiệm: “Phương pháp thảo luận nhóm và tổ chức trò chơi trong giảng

dạy môn GDCD ở lớp 6” của nhóm giáo viên môn GDCD, Trường THCS Đông Lĩnh,

Đông Hưng, Thái Bình

- Sáng kiến kinh nghiệm: “ Những phương pháp tạo hứng thú trong dạy học môn GDCD

ở bậc THCS” của Trần Tuấn Anh, giáo viên Trường THCS Bạch Đằng, quận 3, Tp Hồ

Chí Minh

- Sáng kiến kinh nghiệm: “Sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong môn GDCD ở

Trường THCS” của GV Hoàng Thế Nhân, Trường THCS Phan Chu Trinh, Krôngbông,

Đăklak

Các đề tài này đều đề cập đến những định hướng, tác dụng, kết quả của việc vân dungphương pháp trò chơi vào dạy học môn GDCD làm tăng hứng thú và kết quả học tậpcủa học sinh

Các đề tài, tài liệu trên chủ yếu bàn về việc tạo hứng thú học tập GDCD của học sinhtrong dạy học, nói chung mà chưa đi sâu vào việc vận dụng phương pháp trò chơi trongcác hoạt động để kích thích tính tích cực, chủ động, sáng tạo học tập của học sinh

Bản thân tôi muốn có một nghiên cứu cụ thể và đánh giá được hiệu quả của việcvận dụng phương pháp trò chơi vào các hoạt động dạy học GDCD một cách cụ thể ởTrường THCS Sơn Lâm.Từ đó, giúp các em cảm thấy yêu môn học, yêu trường lớp hơn

4 Vấn đề nghiên cứu: Việc sử dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn GDCD có

làm tăng hứng thú và kết quả học tập của học sinh ở trường THCS Sơn Lâm không ?

5 Dữ liệu sẽ được thu thập :

- Kết quả các bài kiểm tra môn GDCD của học sinh

- Bảng điều tra hứng thú học tập của học sinh

6 Giả thuyết nghiên cứu: Có, việc sử dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn

GDCD có làm tăng hứng thú và két quả học tập của học sinh

III PHƯƠNG PHÁP :

1 Khách thể nghiên cứu :

Tôi lựa chọn hai lớp 7A và 7B để thực hiện nghiên cứu vì đó là hai lớp có sự tương đồngvề dân tộc, giới tính, trình độ và sĩ số lớp Hơn nữa, đây là hai lớp được tôi trực tiếpgiảng dạy trong quá trình nghiên cứu Những yếu tố đó sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việcnghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng của tôi

Tôi chọn lớp 7A làm lớp đối chứng, lớp 7B làm lớp thực nghiệm Học sinh hai lớp này có

Số HS các nhóm Dân tộc

Lớp 7A 33 13 20 1 32

Lớp 7B 32 18 14 2 30

2 Thiết kế nghiên cứu :

Chọn tất cả học sinh của 2 lớp 7A và 7B để thực hiện nghiên cứu Lớp 7A là lớp đượcchọn làm nhóm đối chứng, lớp 7B là lớp được chọn làm nhóm thực nghiệm Tôi lấy bàikiểm tra học kì I môn GDCD làm bài kiểm tra trước tác động để so sánh Sau khi lấy kếtquả và so sánh thì thấy có sự chênh lệch Do đó tôi dùng phép kiểm chứng T-test để kiểmchứng sự chênh lệch giữa điểm số trung bình của 2 nhóm trước khi tác động

Kết quả: p = 0,38 > 0,05, từ đó kết luận sự chênh lệch điểm số trung bình của hai nhómthực nghiệm và nhóm đối chứng là không có ý nghĩa Do đó, hai nhóm được xem như làtương đương

Sử dụng thiết kế : Kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm tương đương

Thiết kế nghiên cứu :

Nhóm KT trước TĐ Tác động KT sau TĐ

Thực nghiệm

Vận dụng phương pháp

Đối chứng

Không vận dụng phươngpháp trò chơi vào dạyhọc

O4

Ở thiết kế này, tôi sử dụng phép kiểm chứng T-Test độc lập

3 Quy trình nghiên cứu :

- Chuẩn bị bài của giáo viên : Tôi trực tiếp giảng dạy lớp đối chứng : Khi giảng dạy lớpđối chứng tôi thiết kế giáo án không sử dụng phương pháp trò chơi, các bước lên lớp vàchuẩn bị như bình thường

- Đối với lớp thực nghiệm : Tôi trực tiếp giảng dạy ở những tiết này Tôi đã thiết kế giáoán có sử dụng phương pháp trò chơi vào các hoạt động trong bài và có sự chuẩn bị đồdùng dạy học kĩ hơn, chu đáo hơn

- Tiến hành thực hiện : Thời gian tôi tiến hành dạy thực nghiệm theo như kế hoạch dạyhọc đã lên ở lịch báo giảng.

Thứ/ Ngày Môn/ Lớp Tiết theo lịch báo giảng Tiết theo phân phối

chương trình

Tên bài dạy

Quyền bảo vệ,chăm sóc vàgiáo dục của trẻ

em Việt Nam

Quyền tự do tínngưỡng và tôngiáo

4 Đo lường và thu thập dữ liệu :

Tôi sử dụng bài kiểm tra kết thúc học kì I làm bài kiểm tra trước tác động và bài kiểm tra

sau tác động là bài kiểm tra sau khi đã học xong ba bài : “Quyền bảo vệ, chăm sóc và

giáo dục của trẻ em Việt Nam ; Bảo vệ di sản văn hoá ; Quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo” do tôi trực tiếp thiết kế và giảng dạy Bài kiểm tra sau tác động gồm 12 câu trắc

nghiệm và 03 câu tự luận

Tiến hành kiểm tra và chấm bài : Sau khi đã dạy xong 03 bài trên tôi đã cho học sinh làmbài kiểm tra một tiết Sau đó chấm bài theo đáp án

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU & BÀN LUẬN KẾT QUẢ :

1 Phân tích dữ liệu :

Bảng so sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động

Giá trị P của T-test 0,002

2 Bàn luận kết quả:

Như ở phần thiết kế nghiên cứu, từ kết quả nghiên cứu ta đã chứng minh được rằng kếtquả của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng trước tác động là tương đương nhau Sauquá trình tác động và kiểm chứng sự chênh lệch giá trị trung bình bằng phép kiểm chứngt-test đã cho ta kết quả p=0,002 (mà p <=0,05 là có nghĩa) Như vậy sự chênh lệch là có ýnghĩa giữa hai nhóm thực nghiệm và đối chứng Điều này đã chứng tỏ rằng việc tác độngbằng cách sử dụng phương pháp trò chơi vào dạy học là có ý nghĩa Hay nói cách khácđiểm trung bình của nhóm thực nghiệm lớn hơn nhóm đối chứng sau khi tác động khôngphải là ngẫu nhiên mà đó chính là kết quả của quá trình tác động

Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn (SMD) = 6,66 – 5,73 = 0,81

Theo bảng tiêu chí Cohen, chênh lệch giá trị trung

bình chuẩn (SMD) = 0,81 cho thấy mức độ ảnh

hưởng của việc dạy học sử dụng phương pháp trò

chơi là có ảnh hưởng và kết quả mà nó mang lại là

lớn Như vậy giả thiết của đề tài là việc vận dụng

phương pháp trò chơi vào dạy học môn GDCD có

làm tăng hứng thú và kết quả học tập của học sinh

trường THCS Sơn Lâm hay không ? thì giờ đây đã

được kiểm chứng trong thực tế và cho thấy rằng việc vận dụng phương pháp trò chơi vàodạy học môn GDCD ở trường THCS Sơn Lâm làm tăng hứng thú và kết quả học tập củahọc sinh mà mức độ ảnh hưởng của nó là lớn

V KẾT LUẬN & KHUYẾN NGHI :

1 Kết luận :

- Trên cơ sở thực hiện chủ trương của Bộ GD&ĐT : đổi mới phương pháp dạy học truyền

thống sang phương pháp dạy học hiện đại “lấy học sinh làm trung tâm” Với tinh thần ấy, đề tài “Vận dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn GDCD ở trường THCS Sơn

Lâm” đã tập trung nghiên cứu những vấn đề sau :

0 1 2 3 4 5 6 7

7Uѭӟ c TĐ Sau TĐ

1 KyPÿ ÿ ӕLFKFKӭ ng

1 KyPÿ WK ӵ FQJKLFKӋm

+ Tìm hiểu điểm khái quát nhất về lí luận dạy học môn GDCD trường THCS Sơn Lâm,mục tiêu, chương trình khung của môn GDCD 7 và những điểm chủ yếu nhất về lí luậncủa việc vận dụng phương pháp trò chơi vào các hoạt động dạy học môn GDCD sao chophù hợp nhằm đạt tới mục tiêu, yêu cầu và phát huy được tính tích cực, sáng tạo của họcsinh

+ Tôi tiến hành khảo sát, thiết kế các bài học môn GDCD 7 có sử dụng phương pháp tròchơi và đã tiến hành giảng dạy ở lớp thực nghiệm Sau đó tiến hành kiểm tra và thu thậpdữ liệu Dùng phép kiểm chứng T-test để kiểm chứng sự chênh lệch và kiểm tra mức độảnh hưởng bằng bảng tiêu chí Cohen thì cho thấy rằng việc vận dụng phương pháp tròchơi vào dạy học môn GDCD đã tạo ra giá trị trung bình chuẩn của hai nhóm với mức độảnh hưởng của nó là lớn

Như vậy, việc vận dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn GDCD ở trường THCSSơn Lâm đã làm tăng hứng thú và kết quả học tập của học sinh

Tuy nhiên điều quan trọng nhất để chất lượng, hiệu quả học tập được nâng cao thì cácgiáo viên phải không ngừng sáng tạo, tìm ra những trò chơi mới, những phương pháp phùhợp để thu hút toàn bộ học sinh trong lớp tham gia và có thể hiểu bài một cách nhanhchóng

- Nêu được trách nhiệm của gia đình, nhà nước và xã hội trong viẹc chăm sóc và giáo dụctrẻ em

2 Kỹ năng :

- Nhận biết được các hành vi vi phạm quyền trẻ em

- Biết xử lý các tình huống cụ thể có liên quan đến quyền và bổn phận của trẻ em

- Biết thực hiện tốt quyền và bổn phận của trẻ em, đồng thời biết nhắc nhở bạn bè cùngthực hiện

* Kỹ năng tư duy phê phán về các trường hợp thực hiện hoặc vi phạm quyền trẻ em trongthực tế

* Kỹ năng giải quyết vấn đề, ra quyết định & kỹ năng kiên định ứng phó, tìm kiếm sự hỗtrợ trong tình huống bị kẻ xấu đe doạ, lôi kéo

3 Thái độ :

- Có ý thức bảo vệ quyền của mình & tôn trọng quyền của bạn bè

II Phương pháp – Phương tiện dạy học :

1 Phương pháp : Trực quan, vấn đáp, trò chơi, thảo luận

2 Phương tiện dạy học : Bảng phụ, bút dạ, tranh ảnh, bảng con

III Các bước lên lớp :

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

- Thế nào là sống & làm việc có kế hoạch ? Theo em những việc làm nào dưới đây thểhiện sống và làm việc có kế hoạch :

A Chỉ cần lập kế hoạch học tập trên lớp là đủ, về nhà khỏi phải lập

B Là học sinh chúng ta cần xác định kế hoạch, sắp xếp những công việc hợp lí

C Có thể điều chỉnh kế hoạch khi cần thiết

D Phải luôn kiên trì, vượt qua mọi khó khăn để thực hiện tốt kế hoạch đã lập ra

- GV nhận xét, ghi điểm

3 Bài mới :

*) Hoạt động khởi động :

- GV cho HS hát bài hát : “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”

- GV nhận xét, giới thiệu bài

Hoạt động của giáo viên & học sinh Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1 :

Mục tiêu : Giúp HS hiểu được một số quyền và

bổn phận cơ bản của trẻ em Việt Nam

- Cách tiến hành :

- GV cho HS quan sát tranh ảnh về các hoạt

động chăm sóc, giáo dục trẻ em & những việc

làm thể hiện bổn phận của trẻ em

- GV nhận xét, kết luận

- GV giới thiệu các văn bản pháp luật về quyền

& bổn phận của trẻ em :

+ Công ước Liên Hiệp Quốc

+ Hiến Pháp 1992

+ Luật bảo vệ chăm sóc & giáo dục trẻ em

+ Luật giáo dục

- HS chú ý lắng nghe

- GV gọi 1 HS đọc truyện “Một tuổi thơ bất

hạnh”

- 1 HS đọc – cả lớp lắng nghe

(?) Vì sao Thái có những hành vi vi phạm pháp

1) Một số quyền và bổn phận cơ bảncủa trẻ em Việt Nam :

- Trẻ em có quyền được bảo vệ,chăm sóc & giáo dục:

+ Quyền được bảo vệ : có quyềnđược khai sinh và có quốc tịch, đượcnhà nước & XH tôn trọng, bảo vệtính mạng, thân thể, nhân phẩm,danh dự

+ Quyền được chăm sóc : được chămsóc, nuôi dạy để phát triển, đượcchăm sóc sức khoẻ, được sống chungvà hưởng sự chăm sóc của các thànhviên khác trong gia đình

+ Quyền được giáo dục : được họctập, dạy dỗ, được vui chơi, giải trí

luật ?

- HS trả lời

(?) Theo em Thái đã không được hưởng những

quyền gì so với các bạn cùng lứa tuổi ?

- HS trả lời

- GV nhận xét, kết luận

(?) Thái phải làm gì để trở thành người tốt ?

Mục tiêu : Giúp HS thấy được những biểu hiện

đúng về quyền và bổn phận của trẻ em Việt

Nam

- Cách tiến hành :

- GV cho HS tham gia trò chơi “Quả ngọt em

yêu”

- GV chia lớp thành 2 đội, mỗi đội cử 5 bạn

tham gia trò chơi

- GV dán hình 2 cây lên bảng (1 cây xanh tốt,

1 cây lá vàng úa)

+ Đội 1 (quả đỏ) : Tìm những biểu hiện đúng

về quyền và bổn phận của trẻ em

+ Đội 2 (quả xanh) : Tìm những biểu hiện sai

về quyền và bổn phận của trẻ em

- Các đội sẽ tìm biểu hiện viết vào các quả &

dán lên các cây đã quy định Trong 5 phút đội

nào tìm được nhiều biểu hiện hơn đội đó sẽ

2) Những biểu hiện của quyền vànghĩa vụ của trẻ em Việt Nam :

- Quyền : được học tập, dạy dỗ, vuichơi giải trí, tham gia các hoạt độngvăn hoá, thể thao

- Bổn phận : yêu Tổ quốc, tôn trọngpháp luật, yêu quý, kính trọng ôngbà, cha mẹ, chăm chỉ học tập

3) Vai trò & trách nhiệm của gia

dành chiến thắng

- Các đội tham gia – HS cỗ vũ

- GV nhận xét, uốn nắn lệch lạc (nếu có) và kết

luận, tuyên dương đội chiến thắng

Hoạt động 3 :

Mục tiêu : Hiểu được vai trò, trách nhiệm của

gia đình, nhà nước, XH

- Cách tiến hành :

(?) Việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em là

trách nhiệm của ai ? Vì sao ?

- HS trả lời

- GV nhận xét, kết luận

- GV cho HS thảo luận nhóm : GV chia lớp

thành 4 nhóm

+ Nhóm 1&2 : Hãy kể tên những việc làm thể

hiện trách nhiệm của gia đình đối với trẻ em ?

+ Nhóm 1&2 : Nhà nước, XH đã có những

việc làm gì với trẻ em ở địa phương mà em

biết ?

- HS thảo luận, cử đại diện trình bày

- GV nhận xét, kết luận

đình, nhà nước và XH :

- Gia đình, nhà nước & XH tạo mọiđiều kiện tốt nhất cho sự phát triểncủa trẻ em, có trách nhiệm chăm sóc,giáo dục & bồi dưỡng các em trởthành những công dân có ích

4 Luyện tập – củng cố :

- GV tổ chức trò chơi “Rung chuông vàng”

- GV phổ biến luật chơi : Với trò chơi này các em phải chú ý lắng nghe câu hỏi & câu trảlời Em chọn đáp án nào thì viết đáp án đó vào bảng con và giơ lên Em nào trả lời sai sẽbị loại khỏi cuộc chơi

Câu 1 : Theo quy định của pháp luật Việt Nam, trẻ em Việt Nam có mấy nhóm quyền ?

A 2 B 3 C 4 D 5

Câu 2 : Quyền được bảo vệ chăm sóc của trẻ em có nghĩa là :

A Trẻ em được khai sinh B Được bảo vệ thân thể, tính mạng

C Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự D Tất cả các ý trên

Câu 3 : Trẻ em có quyền được sống với cha mẹ không ?

A Có B Không C Tuỳ vào cha mẹCâu 4 : Trẻ em khuyết tật, tàn tật có được những quyền như trẻ em bình thường không ?

A Có B Không C Tuỳ vào địa phương

Câu 5 : Trẻ em phải có bổn phận gì ?

A Yêu Tổ quốc C Chăm chỉ học tập

B Giúp đỡ gia đình D Tất cả các ý trên

Câu 6 : Thực hiện quyền bảo vệ, chăm sóc & giáo dục trẻ em là trách nhiệm của ai ?

A Cha mẹ B Nhà nước C Tất cả mọi người

- GV nhận xét, tuyên dương

5 Hướng dẫn về nhà :

- Thế nào là môi trường, tài nguyên thiên nhiên

- Kể tên các yếu tố môi trường ? Vai trò của môi trường ?

- Nguyên nhân gây o nhiễm môi trường ? Những quy định của pháp luật về bảo vệ môitrường ?

PHỤ LỤC II

Tiết 25, bài 15 : BẢO VỆ DI SẢN VĂN HOÁ (Tiết 1)

I Mục tiêu :

1 Kiến thức :

- Nêu được thế nào là di sản văn hoá

- Kể được tên một số di sản văn hoá ở nước ta

2 Kỹ năng :

- Nhận biết được các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ di sản văn hoá, biết đấu tranhngăn chặn các hành vi đó hoặc báo cho người có trách nhiệm biết để xử lý

- Tham gia các hoạt động giữ gìn, bảo vệ, tôn tạo các di sản văn hoá phù hợp với lứa tuổi

* Kỹ năng phân tích, so sánh sự giống và khác nhau giữa di sản văn hoá phi vật thể & disản văn hoá vật thể

* Kỹ năng giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo trong việc đề xuất biện pháp giữ gìn, pháthuy giá trị của di sản văn hoá

* Kỹ năng hợp tác đảm nhận trách nhiệm trong việc tham gia bảo vệ di sản văn hoá

3 Thái độ :

- Tôn trọng & tự hào về các di sản văn hoá của quê hương, đất nước

II Phương pháp – Phương tiện dạy học :

1 Phương pháp : Trò chơi, vấn đáp, thảo luận, trực quan

2 Phương tiện dạy học : tranh ảnh, bảng phụ, bông hoa hình giấy màu

III Các bước lên lớp :

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

- Chúng ta phải làm gì để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên ?

- GV nhận xét, ghi điểm

3 Bài mới :

*) Hoạt động khởi động