1.2 Mục tiêu của các module máy điện * Yêu cầu về giáo dưỡng: sau khi học xong module học sinh phải: - Nắm được cấu tạo và nguyên lý làm việc của các loại máy điện thông dụng.. tạo máy
Trang 1PHẦN THỨ NHẤT: PHẦN NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM CHƯƠNG I THIẾT KẾ NỘI DUNG DẠY HỌC THEO MODULE
I PHÂN TÍCH TỔNG QUAN
Module: Máy điện
1.1 Vai trò, vị trí của máy điện trong chương trình đào tạo.
Module máy điện là một môn học trọng tâm, đóng vai trò rất quan trọng trong
quá trình học tập của sinh viên ngành điện nói chung và sinh viên ngành sư phạm
kỹ thuật điện nói riêng
Module này trang bị những kiến thức cơ bản về các loại máy điện, để sinh viên
có cơ sở áp dụng vào giải quyết các vấn đề trong thực tế đối với các loại máy điện
Module máy điện là module kỹ thuật cơ sở, được bố trí vào năm thứ hai, sau
khi sinh viên đã được học môn: Toán cao cấp, Vật liệu điện, Lý thuyết mạch, khí cụđiện module này nhằm cung cấp những kiến thức để phục vụ cho những modulechuyên ngành như: trang bị điện, tổng hợp hệ điện cơ
1.2 Mục tiêu của các module máy điện
* Yêu cầu về giáo dưỡng: sau khi học xong module học sinh phải:
- Nắm được cấu tạo và nguyên lý làm việc của các loại máy điện thông dụng
- Nêu và giải thích được những cấu tạo đặc biệt trong các loại máy điện
- Viết được các loại phương trình cân bằng điện áp, sức từ động trong máy điện
- Vẽ các đặc tính, các phương pháp điều chỉnh máy điện…Từ đó vận dụng vàođời sống sản xuất
*Yêu cầu về phát triển: sau khi học xong module học sinh phải:
- Nắm vững những kiến thức đó để vận dụng vào vận hành và xử lý các tìnhhuống hỏng hóc thường gặp trong máy điện Cao hơn nữa là vận dụng vào để thiết
kế ra các loại máy điện
- Sáng tạo, ứng dụng kỹ thuật, công nghệ vào công việc thực tế
* Yêu cầu về giáo dưỡng: sau khi học xong module học sinh phải:
- Giáo dục tính ham hiểu biết, lòng yêu nghề, tự tin để vươn lên chiếm lĩnh tri thức mới
- Giáo dục tinh thần say mê sáng tạo, qua đó củng cố lòng yêu nghề, yêu khoa học
- Giáo dục đức tính cần cù, chịu khó, không sợ khó sợ khổ có nghị lực vượt quamọi khó khăn để đi đến thành công
- Yêu nghề, có ý thức cộng đồng và tác phong làm việc của một công dân sốngtrong xã hội công nghiệp Có thói quen lao động nghề nghiệp, sống lành mạnh phù
Trang 2hợp với phong tục tập quán và truyền thống văn hoá dân tộc và địa phương trongtừng giai đoạn của lịch sử.
- Có ý thức học tập và rèn luyện để nâng cao trình độ, đáp ứng yêu cầu côngviệc, yêu cầu của xã hội
1.3 Module phục vụ trực tiếp cho đồ án tốt nghiệp
Module có kiến thức cơ bản, rất quan trọng Do vậy, Module máy điện là
Module cơ sở phục vụ cho đồ án tốt nghiệp
1.4 Phân tích nội dung chương trình thành các module cơ bản, thời gian đào tạo:
Số
Thời gian (h) Tổng
số
Lý thuyết
Thực hành
Kiểm tra
7 Các chế độ làm việc và các dạng
1.5 Mục tiêu của mô đun cần đạt được và thời gian đào tạo tương ứng với mô đun
Module Mục tiêu của Module
Thời gian (giờ) Tổng
số
Trong đó Lý
thuyết
Thực hành
Kiểm tra
Trang 3- Mô tả cấu tạo, phân tích nguyên lý làm việc của máy biến áp 1 pha và máy biến áp
ba pha
- Xác định cực tính và đấu dây vận hành máy biến áp 1 pha, bapha đúng kỹ thuật
- Đấu máy biến áp vận hành song song cỏc mỏy biến áp
- Tớnh toỏn các thông số của máy biến áp ở các trạng thái:
Không tải, có tải, ngắn mạch
- Chọn lựa máy biến áp phùhợp với mục đích sử dụng Bảodưỡng và sửa chữa máy biến áptheo yêu cầu
- Tớnh toỏn các đại lượng cơbản của động cơ không đồng
bộ theo tiêu chuẩn kỹ thuật
- Vẽ, phân tích chính xác sơ đồdây quấn stato của động cơ 1pha, 3 pha
- Bảo dưỡng và sửa chữanhững hư hỏng thông thườngcủa máy điện không đồng bộđảm bảo máy hoạt động tốttheo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật
về điện
Trang 4- Vận dụng được các phươngpháp hoà đồng bộ máy phátđiện đảm bảo các yêu cầu kỹthuật và an toàn
- Bảo dưỡng và sửa chữanhững sai hỏng thông thườngcủa máy điện đồng bộ theo tiêuchuẩn kỹ thuật
- Trình bày quá trình đổi chiềudòng điện trong dây quấn phầnứng, các nguyên nhân gây ra tialửa và biện pháp cải thiện đổichiều
- Trỡnh bày các phương pháp
mở máy, đảo chiều quay, điềuchỉnh tốc độ động cơ điện mộtchiều
- Vẽ và phân tích đúng sơ đồ
Trang 5đay quấn phần ứng máy điệnmột chiều
- bảo dưỡng và sửa chữa đượcnhững hư hỏng thông thườngcủa máy điện một chiều
Dây quấn máy
điện
Sau khi học xong Module họcsinh phải:
- vễ và phân tích đúng sơ đồtrải dây quấn máy điện 1 pha, 3pha theo kiểu đồng tâm, đồngkhuôn, 1 lớp, 2 lớp
- Phân tích quá trình máy điệnkhông đồng bộ làm việc trong
- Trang bị bảo hộ lao động trong ngành điện
- Bộ đồ nghề điện, cơ khí cầm tay
- Các loại máy đo: VOM/DVOM, Watt kế AC, Cosϕ kế, tần số kế
- Các loại máy điện
Trang 6- Mô hình thực hành chứng minh tính thuận nghịch của máy điện.
- Mô hình thực hành máy biến áp một pha, ba pha
- Mô hình thực hành động cơ một pha, ba pha
- Mô hình bổ cắt động cơ điện một pha, ba pha
- Mô hình thực hành đấu dây động cơ ba pha 2 cấp tốc độ
- Mô hình mô phỏng sự cố trên máy điện xoay chiều
- Máy phát điện xoay chiều một pha, ba pha
- Bộ thí nghiệm máy phát điện xoay chiều một pha, ba pha
- Mô hình hòa đồng bộ máy phát điện ba pha
- Mô hình mô phỏng các sự cố trong máy điện xoay chiều
- Mô hình cắt bổ máy phát điện một chiều
- Bộ thực hành máy phát điện một chiều
- Mô hình mô phỏng các sự cố trong máy điện một chiều
Nguồn lực khác:
- PC, phần mềm chuyên dùng
- Projector, overhead
- Máy chiếu vật thể 3 chiều
II PHÂN TÍCH MODULE
Lựa chọn Module phân tích là Module 02: Máy biến áp
2.1 Xác định mục tiêu của Module
* Yêu cầu về giáo dưỡng: Sau khi học xong mô đun này học sinh phải:
- Mô tả cấu tạo, phân tích nguyên lý làm việc của máy biến áp 1 pha và máy biến
áp ba pha
- Xác định cực tính và đấu dây vận hành máy biến áp 1 pha, ba pha đúng kỹ thuật
- Đấu máy biến áp vận hành song song các máy biến áp
- Tính toán các thông số của máy biến áp ở các trạng thái: Không tải, có tải, ngắn mạch
*Yêu cầu về phát triển: Sau khi học xong mô đun này học sinh phải:
- Biết chọn lựa máy biến áp phù hợp với mục đích sử dụng Bảo dưỡng và sửa chữa máy biến áp theo yêu cầu
*Yêu cầu về giáo dục: sau khi học xong module rèn luyện cho học sinh:
- Rèn luyện đức tính cẩn thận, chăm chỉ cho học sinh;
Trang 7- Hình thành và nâng cao ý thức học tập nghiêm túc, tinh thần đoàn kết tronghoạt động nhóm của học sinh;
- Rèn luyện tính tích cực, chủ động, tự lực cho học sinh trong quá trình học tập
2.2 Xác định các công việc, sắp xếp thứ tự công việc trong module
1
1.1.Khái niệm chung
1.1.1 Định nghĩa máy biến áp
1.1.2 Các đại lượng định mức
1.1.3 Công dụng của máy biến áp
2
1.2.Cấu tạo của máy biến áp
1.2.1.Lừi thộp mỏy biến áp
1.2.2.Dây quấn máy biến áp
3
1.3.Nguyên lý làm việc của máy biến áp
1.3.1.Giới thiệu sơ đồ nguyên lý máy biến áp
1.3.2.Nguyên lý làm việc của máy biến áp
4
1.4.Mụ hỡnh toỏn của máy biến áp
1.4.1.Quỏ trình điện từ trong máy biến áp
1.4.2.Phương trình điện áp sơ cấp
1.4.3.Phương trình điện áp thứ cấp
1.4.4.Phương trình sức từ động
5
1.5 Sơ đồ thay thế máy biến áp
1.5.1.Qui đổi các đại lượng thứ cấp về sơ cấp
1.5.2.Thiết lập sơ đồ thay thế máy biến áp
6
1.6 Chế độ không tải của máy biến áp
1.6.1 Phương trình và sơ đồ thay thế của máy biến áp không tải
1.6.2 Các đặc điểm ở chế độ không tải
1.6.3 Thí nghiệm không tải của máy biến áp
7
1.7 Chế độ ngắn mạch của máy biến áp
1.7.1 Phương trình và sơ đồ thay thế của máy biến áp ngắn mạch
1.7.2 Đặc điểm ở chế độ ngắn mạch
1.7.3 Thí nghiệm ngắn mạch máy biến áp
8
1.8 Chế độ có tải của máy biến áp
1.8.1 Độ biến thiên điện áp thứ cấp theo tải Đường đặc tính ngoài
1.8.2 Tổn hao và hiệu suất máy biến áp
9 1.9 Máy biến áp 3 pha
Trang 81.9.1 Cấu tạo máy biến áp 3 pha
1.9.2 Nguyên lý làm việc của máy biến áp 3 pha
1.9.3 Sơ đồ đấu dõy mỏy biến áp 3 pha
1.9.4 Qui trình thực hiện quấn máy biến áp 3 pha
10
1.10 Sự làm việc song song của máy biến áp
1.10.1.Điện áp định mức sơ cấp và thứ cấp của cỏc mỏy phải bằng nhau1.10.2 Cỏc máy phải cú cựng tổ nối dâu
1.10.3 Điện áp ngắn mạch của cỏc mỏy phải bằng nhau
2.3 Xác định nội dung bài tập tổng hợp phù hợp
Bài 1:
Một cuộn dây lõi thép dây quấn có w = 296 vòng có điện trở bản thân R = 0,5 Ω Lõi thép có chiều dài trung bình Ltb = 0,4 m và tiết diện S = 32,26 cm2 Lõi được chế tạo bằng lá thép kỹ thuật điện 3413 dày 0.35 mm ( Bảng 1) Hệ số điền kín lõi thép 0,93, xuất tổn hao riêng P1,0/50 = 0,6 w/kg, trọng lượng riêng
7650 kg/ m3 Tổng khe hở không khí toàn mạch từ lk = 0,2 mm.
Cuộn dây được đặt vào nguồn U = 220 v, f = 50 Hz
Bảng 1: Đường cong từ hóa chủ yếu B = f(H) của thép 3413
H,A/m
B
(T)
0 0,01 0,02 0,03 0,04 0,05 0,06 0,07 0,08 0,090,7
1081321581882222522843294125508801760
110134161191,52252552873364255809301920
112,51361641952282582913424385969902100
115139167199231261295348,545161010602320
117,514217020323426429935546464011302580
11914517320723726730436347867012102820
12214717621024027031037149270013003110
12415017921324327331338050674014003440
Trang 9Tính:
a, Tổn hao sắt từ trong lõi thép
b, Dòng điện trong cuộn dây
c, Công suất tác dụng và công suất phản kháng cuộn dây tiêu thụ
d, Hệ số công suất cuộn dây
Đáp án: a, ∆Pst= 6,8 w
b, I = 0,6 A
c, P = 6,98 w, Q = 132 VAR
d, cosϕ = 0,053
Bài 2: Thông số của máy biến áp 1 pha: Sđm = 25 kVA; U1đm = 380 v;
U2đm = 127 v; điện áp ngắn mạch phần trăm un% = 4 %
b, Khi đặt điện áp định mức I1n = 1644,75 A, I2đm = 4927 A
Khi đặt điện áp 70% định mức: I1n = 1151,32 A, I2đm = 3448,9 A
III PHÂN TÍCH CÔNG VIỆC TRONG MODULE
3.1 Tên công việc, mục tiêu của công việc, thời gian, kiến thức bổ xung, trang thiết bị và phương pháp giảng dạy ứng với từng công việc cụ thể
LT TH1
Trang 10tạo máy biến
áp
khái niệm: Máy biến áp, điện ápđịnh mức, dòng điện định mức,công suất định mức của máybiến áp;
-Biết được công thức tính toáncông suất định mức đối với máybiến áp 1 pha, máy biến áp 3pha;
- Biết được vai trò của máy biến
-Hiểu được quá trình điện từ xảy
ra trong máy biến áp-Thành lập được các phươngtrình: Điện áp sơ cấp, điện ápthứ cấp, sức từ động
Trang 11không tải của
máy biến áp
Sau khi học xong bài học sinhphải:
-Thiết lập được phương trình và
sơ đồ thay thế máy biến ápkhông tải
-Nêu được các đặc điểm ở chế
độ không tải-Tính toán được các thông số ởchế độ không tải
01 01 Giáo trình, giáo
án, phấn bảng,
đồ dùng thínghiệm khôngtải máy biến áp:Ampekế, vụn
kộ, đồng hồ vạnnăng, oát kế, sabàn thí nghiệmkhông tải máybiến áp
-Thiết lập được phương trình và
sơ đồ thay thế của máy biến áp ởchế độ ngắn mạch
-Nêu đặc điểm của máy biến áp
ở chế độ ngắn mạch-Tính toán được các thông sốcủa máy biến áp ở chế độ ngắnmạch
01 01 Giáo trình, giáo
án, phấn bảng,
sa bàn thựchành thí nghiệmngắn mạch máybiến áp,Ampekế, vụn
kộ, đồng hồ vạnnăng, oát kế,
-Biết cách tính toán tổn thất vàhiệu suất máy biến áp
02 04 Giáo trình, giáo
án, phấn bảng,
mô hình máybiến áp ba pha,các dụng cụ
Trang 12biến áp 3 pha-Biết được qui trình các bướcquấn máy biến áp 3 pha
tháo nắp máybiến áp, dâyquấn máy biếnỏp…
01 0 Giáo trình, giáo
án, phấn bảng,
sa bàn thực hành đấu 2 máybiến áp ba pha làm việc song song, nguồn điện…
*Bổ xung kiến thức
1 1.1 Khái niệm chung và Cấu tạo của
máy biến áp
Cỏch tháo lắp máy biến áp
2 1.3 Nguyên lý làm việc của máy
3 1.9 Máy biến áp 3 pha
Những hư hỏng thường gặp và cách
xử lý khi vận hành máy biến áp ba
pha (bảng 1)
Trang 13Những hư hỏng thường gặp và cách xử lý
Bảng 1 Hiện tượng Nguyên nhân Dụng cụ cần dùng Cách xủ lý
- Ôm kế, kìm, cờlờ…
- Vôn kế
- Đồng hồ vạnnăng, dụng cụ tháolắp máy
- Tháo cầu chi, đo,kiểm tra cầu chì
- Đo điện áp đầuvào, đặt lại đúngđiện áp
- Nối lại dây nốivào, ra máy Đokiểm tra, tìm chỗtiếp xúc chuyểnmạch
- Đồng hồ vạnnăng và dụng cụtháo máy
- Kiểm tra phụ tải,giảm tải
- Tháo máy kiểmtra, tỡm dõy quấn bịchập, quấn lại dây
bị hỏngMáy làm
việc nhưng
kêu ồn
- Các lá thép épkhông chặt
- Kỡm, clờ,tuavớt…
- Tháo máy, ép chặtcác lá thép
Rò điện ra
vỏ máy
- Chạm dây vàolừi thộp
- Đầu dây ra cáchđiện kém
- Mỏy quá ẩm, ròđiện ra lừi thộp
- Sấy cách điện
Mỏy cháy - Công suất mỏy
khụng cấp đủ chotải
- Đồng hồ vạnnăng và dụng cụtháo máy
- Tháo máy, ghichép số liệu, quấnlại dây quấn
Trang 143.6 Lựa chọn phương pháp giảng dạy
Tùy vào từng nội dung công việc mà người giáo viên lựa chọn các phươngpháp giảng dạy khác nhau cho phù hợp và khơi dạy được tính tích cưc chủ động chohọc sinh trong học tập
Nội dung phần: 1.1 Khái niệm chung, 1.2 Nguyên lý làm việc của máy biến
áp giáo viên sử dụng phương pháp thuyết trình, đàm thoại, trực quan vì đây lànhững phần giứo thiệu chung, timh hiểu cấu tao, nguyên lý làm việc nên phươngpháp thuyết trình kết hợp với hình ảnh trực quan và các câu hỏi liên quan đế nộidung bài sẽ giúp học sinh nhanh hiểu bài và nhớ bài hơn
Nội dung phần: 1.3 Mô hình toán của máy biến áp, 1.4 Sơ đồ thay thế máybiến áp Vì nội dung hai đơn nguyên này chủ yếu là tính toán nên giáo viên sử dụngphương pháp thuyết trình kết hợp với đàm thoại giúp học sinh lĩnh hội kiến thức.Nội dung phần: 1.5.Chế độ không tải của máy biến áp, 1.6 Chế độ ngắn mạchcủa máy biến áp, 1.7 Chế độ ngắn mạch của máy biến áp, 1.8 Máy biến áp ba pha,1.9 Sự làm việc song song của máy biến áp Đây là các nguyên đơn trình bày vềcác chế độ làm việc của máy biến áp nên giáo viên sử dụng phương pháp thuyếttrình kết hợp với đàm thoại để giúp học sinh lĩnh hội kiến thức, đồng thời tổ chứcthực nghiệm để học sinh hiểu được bản chất của từng chế độ làm việc của máy biến
áp trong thực tế
1 1.1 Khái niệm chung và cấu tạo máy biến áp
Thuyết trình, nêuvấn đề, đàm thoại,trực quan
2 1.2 Nguyên lý làm việc của máy biến áp Thuyết trình, đàm
Trang 15thoại, nêu vấn đề,trực quan, thựcnghiệm
9 1.9 Sự làm việc song song của máy biến áp Thuyết trình, đàm
thoại, thực nghiệm
3.7 Biên soạn tài liệu giảng dạy
*Yêu cầu đối với giáo viên:
- Chuẩn bị giáo án, tài liệu dạy học đầy đủ
- Thực hiện đầy đủ các tiết dạy
- Hướng dẫn học sinh học học tập lý thuyết và thực hành
- Tổ chức khai thác và sử dụng tốt thiết bị, đồ dùng dạy học
- Xây dựng hình thức kiểm tra, đánh giá phù hợp
*Yêu cầu đối với học sinh:
- Dự lớp ≥ 80% tổng số thời lượng của module
- Hoàn thành đầy đủ số bài tập, bài thảo luận
- Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập
- Thực hiện đúng các nội quy của nhà trường khi tham gia học tập
Trang 16CHƯƠNG II THIẾT KẾ BÀI DẠY § 1.1 KHÁI NIỆM CHUNG VÀ NGUYÊN LÝ CẤU TẠO MÁY BIẾN ÁP (CHƯƠNG 1 MÁY BIẾN ÁP) THEO QUAN ĐIỂM
TÍCH CỰC HOÁ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC
§ 1.1 KHÁI NIỆM CHUNG VÀ CẤU TẠO MÁY BIẾN ÁP
I Xác định mục tiêu của bài
- Về giáo dưỡng: Sau khi học xong học sinh phải:
+ Hiểu được các khái niệm: Máy biến áp, điện áp định mức, dòng điện địnhmức, công suất định mức của máy biến áp;
+ Biết được công thức tính toán công suất định mức đối với máy biến áp 1 pha,máy biến áp 3 pha;
+ Biết được vai trò của máy biến áp trong hệ thống điện
+ Hiểu được cấu tạo của máy biến áp
- Về phát triển: Sau khi học xong học sinh phải:
+ Phân biệt được máy biến áp với các loại máy móc khác trong hệ thống điện;+ Có khả năng hiểu được các thông số được ghi trên máy biến áp qua các kýhiệu U1đm, U2đm, I1đm, I2đm, Sđm;
+ Biết sử dụng máy biến áp vào trong thực tế đúng vai trò của nó
+ Có khả năng tháo lắp máy biến áp đúng kỹ thuật
- Về giáo dục: Sau khi học xong học sinh phải:
+ Rèn luyện đức tính cẩn thận, chăm chỉ cho học sinh;
+ Hình thành và nâng cao ý thức học tập nghiêm túc, tinh thần đoàn kết tronghoạt động nhóm của học sinh;
+ Rèn luyện tính tích cực, chủ động, tự lực cho học sinh trong quá trình học tập
II Xác định đồ dùng và trang thiết bị dạy học
- Giáo án, giáo trình, bài giảng điện tử, sách tham khảo, phấn, bảng, máy chiếu III.Phân tích cấu trúc nội dung và xác định trọng tâm của bài
3.1 Xác định cấu trúc bài
§1.1 Khái niệm chung và cấu tạo máy biến áp
Trang 171.1.1 khái niệm máy biến áp
1.1.1 Các đại lượng định mức1.1.3 Công dụng của máy biến áp1.1.4 Cấu tạo máy biến áp
Việc sắp xếp cấu trúc như vậy là hợp lý vì nó đảm bảo tính logic cho bài, đi từkiến thức cơ bản đến kiến thức mở rộng Học sinh được học khái niệm máy biến áptrước để biết được thế nào là máy biến áp, nó dùng để làm gì, sau đó học sinh đượctìm hiểu về các đại lượng định mức của máy biến áp và rồi từ đó học sinh được tìmhiểu rõ hơn về công dụng của máy biến áp trong thực tế, cuối cùng khi đã có nhữngkiến thức chung về máy biến áp thì học sinh sẽ được tìm hiểu về cấu tạo máy biến áp Mặt khác các đơn nguyên này thể hiện kiến thức trọn vẹn về một nội dungnhất định, sau khi học xong từng đơn nguyên học sinh có khả năng hiểu biết, hìnhthành kỹ năng về nội dung nguyên đơn đó
3.2 Xác định những khái niệm cần hình thành trong bài
- Khái niệm máy biến áp: Máy biến áp là một thiết bị điện từ tĩnh, làm việctheo nguyên lý cảm ứng điện từ, dùng để biến đổi điện áp của hệ thống dòng xoaychiều nhưng vẫn giữ nguyên tần số
- Máy biến áp tăng áp: Là máy biến áp có điện áp thứ cấp lớn hơn điện áp sơ cấp
- Máy biến áp hạ áp: Là máy biến áp có điện áp thứ cấp nhỏ hơn điện áp sơ cấp
- Điện áp định mức: Điện áp sơ cấp định mức ký hiệu U1đm, là điện áp qui địnhcho dây quấn sơ cấp Điện áp thứ cấp định mức ký hiệu U2đm, là điện áp giữa cáccực của dây quấn thứ cấp, khi dây quấn thứ cấp hở mạch và điện áp đặt vào dâyquấn sơ cấp là định mức
- Dòng điện định mức: Là dòng điện đã quy định cho mỗi dây quấn của máybiến áp, ứng với công suất định mức và điện áp định mức
- Công suất định mức: Công suất định mức của máy biến áp là công suất biểukiến định mức, ký hiệu Sđm
- Trụ: là nơi đặy dây quấn
Trang 18tri thức đầu tiên mà học sinh cần phải biết trước khi tìm hiểu cụ thể về cấu tạo,nguyên lý làm việc của máy biến áp…
- Cấu tạo máy biến áp: Đây là phần kiến thức dùng nhiều cho các phần kiếnthức sau như: Nguyên lý làm việc của máy biến áp, chế tạo máy biến áp…
3.4 Xác định cơ sở khoa học của các hiện tượng, các quá trình, các giải pháp
kỹ thuật…đã nêu trong bài
- Nguyên lý cảm ứng điện từ: khi cho từ thông gửi qua một mạch kín thay đổi
thì trong mạch xuất hiện một dòng điện Dòng điện đó được gọi là dòng điện cảmứng Hiện tượng đó được gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ
3.5 Xác định những đơn nguyên khó dạy, khó tiếp thu
Nguyên đơn khó tiếp thu: Định nghĩa máy biến áp
Vì: Trong phần này yêu cầu học sinh phải có khả năng tư duy trừu tượng tốt để
có thể hiểu được nguyên lý cảm ứng điện từ, mặc dù đây là phần kiến thức cũnhưng hầu hết học sinh không nhớ
Đối với phần kiến thức này giáo viên cần xác định
- Về tổ chức dạy học: Với nội dung này giáo viên cần giải thích và làm rõ cáckhái niệm khác trong định nghĩa nguyên lý cảm ứng điện từ, để từ đó học sinh cóthể hiểu được định nghĩa về máy biến áp một cách tường minh
- Về phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại
3.6 Xác định những đơn nguyên có thể lồng vào dạy phương pháp nhận thức
Đơn nguyên lồng vào dạy phương pháp nhận thức: Định nghĩa máy biến áp
Vì trong nội dung phần này liên quan đến hiện tượng cảm ứng điện từ, đây làphần kiến thức phần này trừu tượng nên đòi hỏi học sinh phải có khả năng tư duytốt mới có thể hiểu và chiếm lĩnh được Qua đó cũng rèn luyện cho học sinh về khảnăng nhận thức của mình
3.7 Xác định những đơn nguyên phù hợp với hình thức hoạt động nhóm
Xác định đơn nguyên phù hợp với hình thức hoạt động nhóm: Công dụng củamáy biến áp
Vì: Đây là phần nội dung rất dễ liên hệ đến thực tế và có thể trong lớp nhiều
em đã biết vai trò của máy biến áp trong hệ thống điện, nên phần nội dung này giáoviên để cho học sinh có thời gian trao đổi với nhau và phát biểu ý kiến rồi giáo viêntổng hợp những ý kiến đó và kết luận vấn đề cho học sinh
3.8 Xác định những kiến thức HS đã học từ trước có liên quan trực tiếp đến bài học
Trang 19- Xác định kiến thức liên quan đến bài
+ Nguyên lý cảm ứng điện từ
+ Khái niệm dòng điện, điện áp, công suất
- Tổ chức dạy học: Giáo viên yêu cầu học sinh nhắc lại kiến thức cũ và gợi ý
dẫn dắt học sinh đến với kiến thức mới
3.9 Xác định những nội dung giáo dục nhân cách có thể lồng vào trong quá trình dạy kiến thức chuyên môn
- Khái niệm máy biến áp, các đại lượng định mức: Trong phần này giáo viên sửdụng phương pháp thuyết trình, đàm thoại dẫn dắt học sinh chiếm lĩnh kiến thứcmới Qua đó giáo dục học sinh đức tính chăm chỉ, nghiêm túc trong học tập
- Công dụng của máy biến áp: Trong phần này giáo viên cho học sinh trao đổitheo nhóm để tìm hiểu nội dung kiến thức qua đó giáo dục học sinh tính đoàn kết,tính tích cực, chủ động trong học tập
IV Xác định hình thức tổ chức dạy học cho từng nguyên đơn
Những đơn nguyên GV phải trình bày trên lớp, những đơn nguyên HS phải tựđọc và lĩnh hội ngay trên lớp ( đọc hiểu và thảo luận nhỏ); những đơn nguyên dùngcho hoạt động nhóm
Từ phần phân tích trên giáo viên xác định
1 Khái niệm máy
biến áp Giáo viên giảng
4 Cấu tạo máy biến
- Lựa chọn PP và hệ PP dạy học cùng các phương tiện dạy học tương ứng để
giảng dạy những đơn nguyên phải trình bày trên lớp
Trang 20Tuỳ thuộc vào từng nội dung, mục đích cụ thể mà chúng ta lựa chọn cácphương pháp dạy học phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả bài học Đối với bài dạynày chúng ta có thể lựa chọn phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại, trực quan,thảo luận nhóm Cụ thể:
- Khái niệm máy biến áp, Các đại lượng định mức, Công dụng của máy biến áp:Đây là các nội dung lý thuyết nên giáo viên sử dụng phương pháp thuyết trìnhkết hợp với đàm thoại
- Cấu tạo máy biến áp: Đây là nội dung tìm hiểu về máy móc trong thực tế nêngiáo viên sử dụng phương pháp thuyết trình kết hợp với phân tích, trực quanhình vẽ giúp học sinh dễ nắm bắt được kiến thức
1 Khái niệm máy biến
áp
Thuyết trình, đàm
thoại
Phấn, bảng, giáo án, giáo trình, máy chiếu
3 Công dụng của máy
biến áp
Nêu vấn đề, đàmthoại, thuyết trình
Phấn, bảng, giáo án, giáo trình, máy chiếu
4 Cấu tạo máy biến áp Thuyết trình, trực
quan, phân tích
Phấn, bảng, giáo án, giáo trình, máy chiếu,hình ảnh trực quan
V Thiết kế phần tự lực cho học sinh
Nội dung học sinh tự nghiên cứu: 1.1.3 Công dụng của máy biến áp
Yêu cầu học sinh tìm hiểu giáo trình máy điện chương 1, bài §1.1 Khái niệmchung, mục 1.1.3 Công dụng của máy biến áp và thảo luận nhỏ với nhau sau đó trảlời câu hỏi
1 Công dụng của máy biến
áp
Câu 1: Máy biến áp thực hiện nhiệm vụ gì trong hệ thống điện?
Câu 2: Nhiệm vụ và vị trí lắp đặt của máy biến
áp tăng áp và máy biến áp hạ áp trong hệ thống
Trang 21Câu 3: Kể tên một số lĩnh vực công nghiệp sử dụng máy biến áp?
Kiến thức cần đạt được:
Câu 1: Nhiệm vụ của máy biến áp: Dùng để biến đổi điện áp của hệ thống dòng
xoay chiều nhưng vẫn giữ nguyên tần số, nó là một khâu quan trọng dùng đểtruyền tải và phân phối điện năng
Câu 2: - Công dụng của máy biến áp tăng áp: Nâng cao điện áp từ đó giảm được
dòng điện chạy trên đường dây và giảm tổn hao công suất trên đường dậy, nóđược đặt ở đầu đường dây truyền tải
- Công dụng của máy biến áp hạ áp: Giảm điện áp đến mức điện áp phùhợp với tải tiêu thụ, nó được đặt ở cuối đường dây
Câu 3:
1 số lĩnh vực công nghiệp sử dụng máy biến áp như: Trong hàn điện ( máy biến
áp hàn), đo lường điện ( Máy biến điện áp, máy biến dòng), trong các thiết bị lònung ( máy biến áp lò)…
Hình thức tổ chức dạy học: lớp – bài
Vì đây là bài lý thuyết không có thực hành nên giáo giáo viên lựa chọn hìnhthức tổ chức dạy học lớp - bài
VI Nội dung kiểm tra đánh giá toàn bài
Câu 1: Hãy định nghĩa máy biến áp?
Câu 2: Hãy nêu các đại lượng định mức của máy biếp áp? Viết biểu thức tính công suất định mức của máy biến áp 1 pha và máy biến áp 3 pha?
Câu 3: Hãy nêu công dụng của máy biến áp trong thực tiễn?
Câu 4: Trình bày cấu tạo máy biến áp
VII Trình bày giáo án theo mẫu
Bài soạn số: 05
Trường………
Môn học: Máy điện
Bài dạy: Đ1.1 Khái niệm chung
Số tiết: 01
Năm học: 2010 – 2011 Lớp: …………
Ngày dạy:……
(lý thuyết)
Trang 221 Mục tiêu của bài
Sau khi học song bài hcọ sinh phải đạt được các yêu cầu sau:
* Về giáo dưỡng: Sau khi học song bài học sinh phải:
+ Hiểu được các khái niệm: Máy biến áp, điện áp định mức, dòng điện địnhmức, công suất định mức, trụ, gông của máy biến áp;
+ Biết được công thức tính toán công suất định mức đối với máy biến áp 1pha, máy biến áp 3 pha;
+ Biết được vai trò của máy biến áp trong hệ thống điện
+ Trình bày được cấu tạo máy biến áp
* Về phát triển: Sau khi học xong học sinh phải
+ Phân biệt được máy biến áp với các loại máy móc khác trong hệ thống điện;+ Có khả năng hiểu được các thông số được ghi trên máy biến áp qua các kýhiệu U1đm, U2đm, I1đm, I2đm, Sđm;
+ Biết sử dụng máy biến áp vào trong thực tế đúng vai trò của nó
* Về giáo dục:
- Rèn luyện đức tính cẩn thận, chămchỉ học tập cho học sinh
- Hình thành và nâng cao ý thức học tập nghiên túc, tinh thần đoàn kết tronghoạt động nhóm của học sinh
- Rèn luyện tính tích cực chủ động tự lực cho học sinh trong quá trình học tập
2 Trọng tâm bài dạy và công việc chuẩn bị
2.1 Trọng tâm bài dạy:
- Định nghĩa máy biến áp, cấu tạo máy biến áp
2.2 Chuẩn bị giảng dạy: Giáo án, giáo trình, tài liệu tham khảo, máy chiếu,
phấn, bảng…
3 Tiến trình bài dạy
3.1 Tổ chức lớp, tạo tâm thế học tập (1 phút)
Kiểm tra sĩ số:…
Trang 23Nhắc nhở: HS ổn định lớp, trật tự vào bài học mới.
3.2 Nghiên cứu kiến thức mới
* Đặt vấn đề: phương pháp: Thuyết trình ( 2 phút)
Để biến đổi điện áp của dòng điện xoay chiều từ điện áp cao xuống điện
áp thấp, hoặc ngược lại từ điện áp thấp lên điện áp cao, ta dùng máy biến áp
Ngày nay do việc sử dụng điện năng ngày càng phát triển rộng rãi nên có nhiều
loại máy biến áp khác nhau: máy biến áp 1 pha, 3 pha, hai dây quấn, ba dây
quấn…trước khi tìm hiểu cụ thể về cấu tạo, nguyên lý làm việc, chế độ làm
việc của máy biến áp… hôm nay chúng ta đi tìm hiểu bài đầu tiên 1.1 Khái
niệm chung và cấu tạo máy biến áp
08
phút
Đ1.1 Khái niệm và cấu tạo máy biến áp
1.1.1 Định nghĩa máy biến áp
- Khái niệm máy biến áp: Máy biến áp là một
thiết bị điện từ tĩnh, làm việc theo nguyên lý
cảm ứng điện từ, dùng để biến đổi điện áp của
hệ thống dòng xoay chiều nhưng vẫn giữ
nguyên tần số.
Nguyên lý cảm ứng điện từ: khi cho từ thông
gửi qua một mạch kín thay đổi thì trong mạch
xuất hiện một dòng điện Dòng điện đó được
gọi là dòng điện cảm ứng
∗ Phương pháp: đàm thoại, thuyết trình
∗ Phương tiện : Phấn, bảng, giáo án, giáo trình+ GV thuyết trình: Định nghĩa máy biến áp
+ GV tổ chức đàm thoại:
- GV: Hãy nhắc lại nguyên lý cảm ứng điện từ?
- GV: Gợi ý và dẫn dắt học sinh nhớ lại nguyên
lý cảm ứng điện từ
+ HS: Lắng nghe, ghichép
+ HS: Suy nghĩ trả lời câu hỏi
+ HS: Lắng nghe, lĩnh hội
Trang 24- ký hiệu máy biến áp trong các bản vẽ:
- Phía sơ cấp máy biến áp nối với nguồn điện
và cú cỏc thông số: U1, I1, W1, P1
- Phía thứ cấp máy biến áp nối với tải và cú
cỏc thông số: U2, I2, W2, P2
- Máy biến áp tăng áp: Là máy biến áp có điện
áp thứ cấp lớn hơn điện áp sơ cấp
- Máy biến áp hạ áp: Là máy biến áp có điện
áp thứ cấp nhỏ hơn điện áp sơ cấp
+ GV thuyết trình:
+ GV: Gọi HS nhắc lại định nghĩa máy biến áp
+ GV: Chuyển tiếp sang phần tiếp theo
kiến thức
+ HS: Lắng nghe, lĩnh hội kiến thức
+HS: Nhắc lại định nghĩa
08
phút
1.1.2 Các đại lượng định mức
a Điện áp định mức
- Điện áp định mức: Điện áp sơ cấp định mức
ký hiệu U1đm, là điện áp qui định cho dây quấn
sơ cấp Điện áp thứ cấp định mức ký hiệu
U2đm, là điện áp giữa các cực của dây quấn thứ
cấp, khi dây quấn thứ cấp hở mạch và điện áp
đặt vào dây quấn sơ cấp là định mức
∗ Phương pháp : thuyếttrình, đàm thoại,trựcquan
∗ Phương tiện : Phấn,bảng, giáo trình, giáo án
+HS: Trảlời câuhỏi
+HS:lắngnghe, ghinhận nộidung
Trang 25b Dòng điện định mức
- Dòng điện định mức: Là dòng điện đã quy
định cho mỗi dây quấn của máy biến áp, ứng
với công suất định mức và điện áp định mức
- Dòng điện sơ cấp định mức ký hiệu: I1đm
- Dòng điện thứ cấp định mức ký hiệu: I2đm
c Công suất định mức
- Công suất định mức: Công suất định mức
của máy biến áp là công suất biểu kiến định
+ GV : thuyết trỡnh giỳphọc sinh chiếm lĩnh kháinhiệm mới: Công suấtđịnh mức
+ GV: Chuyển nội dungtiếp theo
+ HS:lắngnghe, ghinhận nộidung
+ HS:lắngnghe, ghinhận nộidung
+ GV tổ chức cho hs tựnghiên cứu và thảo luậnnhỏ
- GV: Hướng dẫn họcsinh đọc tài liệu mục1.1.3 Công dụng máybiến áp, (chương 1: Máybiến áp, giáo trình Máyđiện của Vụ THCN –DN) Từ việc nghiên cứu
+HS:Nghiêncứu tàiliệu, thảoluậnnhóm trả
Trang 26- Nhiệm vụ của máy biến áp: Dùng để biến đổi
điện áp của hệ thống dòng xoay chiều nhưng
vẫn giữ nguyên tần số, nó là một khâu quan
trọng dùng để truyền tải và phân phối điện
năng
- Công dụng của máy biến áp tăng áp: Nâng
cao điện áp từ đó giảm được dòng điện chạy
trên đường dây và giảm tổn hao công suất trên
đường dậy, nó được đặt ở đầu đường dây
truyền tải
- Công dụng của máy biến áp hạ áp: Giảm
điện áp đến
mức điện áp phù hợp với tải tiêu thụ, nó được
đặt ở cuối đường dây
- 1 số lĩnh vực công nghiệp sử dụng máy biến
áp như: Trong hàn điện ( máy biến áp hàn), đo
lường điện ( Máy biến điện áp, máy biến
dòng), trong các thiết bị lò nung ( máy biến áp
lũ)…
tài liệu, các kiến thức đãhọc và thảo luận nhómyêu cầu học sinh trả lờicác câu hỏi:
Câu 1: Máy biến áp thực hiện nhiệm vụ gì trong
hệ thống điện?
Câu 2: Nhiệm vụ và vị trí lắp đặt của máy biến
áp tăng áp và máy biến
áp hạ áp trong hệ thống điện?
Câu 3: Kể tên một sốlĩnh vực công nghiệp sửdụng máy biến áp?
+GV: Tổng hợp ý kiếncủa học sinh và đưa racâu trả lời chính xác
lời cáccâu hỏi
+ HS: Lắng nghe, lĩnh hội kiến thức13
phút
1.1.4 Cấu tạo máy biến áp
a Lừi thộp mỏy biến áp
+ GV : thuyết trình, phântích, trực quan hình vẽ
+ HS: Lắng nghe, quan sát, lĩnh hội kiến thức
Trang 27a b
b Dây quấn máy biến áp
Dây quấn máy biến áp thường được chế
tạo bằng dây đồng hoặc nhôm
- Dây quấn đồng tâm
- Dây quấn xen kẽ
+ GV : thuyết trình, phântích, trực quan hình vẽ
+ HS: Lắng nghe, quan sát, lĩnh hội kiến thức
3 Củng cố và luyện tập ( thuyết trình, đàm thoại ) ; thời gian : ( 2 phút)
+ GV : kết luận và nhấn mạnh trọng tâm bài
4 Hướng dẫn tự lực và giao bài tập về nhà ( thuyết trình ) ; thời gian : (3
phút)
Giáo viên yêu cầu hs về xem lại bài học, đọc giáo trình và trả lời các câu hỏi
Câu 1: Hãy định nghĩa máy biến áp?
Câu 2: Hãy nêu các đại lượng định mức của máy biếp áp? Viết biểu thức tính
công suất định mức của máy biến áp 1 pha và máy biến áp 3 pha?
Câu 3: Hãy nêu công dụng của máy biến áp trong thực tiễn?
Câu 4: Trình bày cấu tạo máy biến áp
Trang 285 Rút kinh nghiệm
Thái Nguyên, ngày….tháng….năm
2011
Trưởng khoa / Trưởng bộ môn Giáo viên soạn
Phan Thị Hằng
Chương III
Trang 29THIẾT KẾ BÀI DẠY §1.9 CHẾ TẠO MÁY BIẾN ÁP 1 PHA TÍCH HỢP
THEO MODULE
§1.9 CHẾ TẠO MÁY BIẾN ÁP 3 PHA
I Mục tiêu của bài
*yêu cầu về giáo dưỡng: sau khi học xong bài học sinh phải:
- Hiểu được cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy biến áp 3 pha
- Biết được qui trình các bước thực hiện quấn máy biến áp 3 pha
- Nắm vững và làm được các bước tính toán, thiết kế chế tạo máy biến áp 3 pha công suất nhỏ
*Yêu cầu về phát triển: sau khi học xong bài học sinh phải:
- Biết cách lựa chọn máy biến áp phù hợp mục đích sử dụng, biết vận hành vàsửa chữa máy biến áp
*Yêu cầu về giáo dục: sau khi học xong bài rèn luyện cho học sinh:
- Rèn luyện đức tính cẩn thận, chămchỉ học tập cho học sinh
- Hình thành và nâng cao ý thức học tập nghiên túc, tinh thần đoàn kết tronghoạt động nhóm của học sinh
- Rèn luyện tính tích cực chủ động tự lực cho học sinh trong quá trình học tập
II Tài liệu tham khảo, trang thiết bị dạy học
a Tài liệu tham khảo
[1] Vụ THCN-DN, Giáo trình máy điện, NXB Giáo dục, 1997;
[2] Phạm Khánh Hà, Giáo trình máy điện, NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội,
2001;
[3] Vũ Gia Hanh, Giáo trình máy điện, NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội,
2000;
b Trang thiết bị cho bài dạy
- Trang bị bảo hộ lao động trong ngành điện;
- Vật liệu dẫn điện: dây dẫn sơ cấp và dây dẫn thứ cấp, dây dẫn cứng và mềm…
- Vật liệu cách điện: giấy cách điện, bìa cách điện, băng dính, băng vải, ống gen…
- Vật liệu dẫn từ: lõi thép kỹ thuật điện
- vật liệu khác: Sơn cách điện, thiếc hàn, nhựa thông, ốc, vít, thanh kẹp…
Trang 30- Khí cụ và linh kiện: công tắc, mạch bảo vệ, phich điện…
- Dụng cụ và thiết bị: Bút thử điện, đồng hồ đo điện, khoan, mỏ hàn, tuavít các loại, kìm các loại, búa, dao, giãu, kéo,panh, bàn quấn dây
III Bản hướng dẫn thực hiện kỹ năng
thuật
Lý thuyết
bổ sung
Kỹ năng
kiểm tra bàn quấn dây
- Bàn quấn dây bằng gỗ,cú trục quay
dạng trục vít
Kiểm tra bàn quấn dây đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
Không cần bổ xung thêm lý thuyết cho bước này
Rèn luyện kỹ năng kiểm tra,đánh giá
Làm khuôn gỗ
Kích thước khuôn gỗ dựa theo kích
thước trụ lừi thộp:
- Chiều dài 145mm, bằng chiều
dài trụ hoặc có thể ngắn hơn 0,5
-1mm để dễ lồng vào
- Chiều rộng: 68mm, rộng hơn
chiều dày trụ 1 mm để tiện lồng
bối dây vào sau này
- Chiều cao 41 mm, dài hơn kích
thước lá thép 1 mm
- Giữa có khoan lỗ phi 10 để lồng
trục quay
- Khuôn quấn phải đúng kích
thước, có độ dầy vừa đủ
Thực hiện đúngyêu cầu kỹthuật, đảm bảothời gian Không
cần bổxungthêm lýthuyếtchobướcnày
Luyện tập kỹ năng xác địnhchính xác các kích thước của khuôn quấn
Làm khuụn bỡa
- Có tác dụng cách điện dây quấn
với lừi thộp đồng thời làm giá
đỡ dây quấn
Thực hiện đúngyêu cầu kỹthuật trongkhoảng thời
Khôngcần bổxungthêm lý
Luyện tập kỹnăng xác địnhchính xác cáckích thước
Trang 31- Kích thước khuụn bỡa lớn hơn
kích thước mỗi cạnh lừi thộp
khoảng 1 mm, chiều dày bìa
khoảng 1mm
gian ngắn nhất thuyết
chobướcnày
của khuụnbỡa
Quấn dây
- Khi quấn vòng đầu phải dùng
băng vải kẹp đầu dây, vị trí đầu
dây ra không nằm vùng cửa sổ
Thực hiện đúngyêu cầu, đảmbảo an toàn vềcách điện
kỹ thuậtquấn dâyđẹp
Luyện tập kỹnăng tínhtoán, hìnhthành và rènluyện kỹ năngquấn dây
Tẩm sấy
- Tẩm sơn cách điện vào cuộn dây
sau đó sấy khô
Tẩm sơn đềutrong cuộn dây,sấy khô sơn đểđảm bảo độcách điện
Chú ýcuộn dâyphảiđược tẩmsơn đều,tránh bỏsót
Rèn luyện kỹnăng quan sát,đánh giá
Lồng cuộn dây vào lừi thộp
- Đặt ngang cuộn dây, lần lượt
lồng các lá thép chữ E vào
trước, cứ 2, 3 lá lại đảo đầu
- Gộp xong lừi thộp dựng thanh
kẹp ép chặt lá thép lại với nhau
Thực hiện cácyêu cầu đúng
kỹ thuật, khilàm việc lừithộp không bịrung và gâytiếng ồn
Hình thành vàrèn luyện kỹnăng lồngcuộn dây vàolừi thộp
Đo cách điện
- Dùng đồng hồ đo điện trở cách
điện
Thao tác đophải đảm bảokết quả chínhxác
Chú ýdựngđỳngthang đo
Rèn luyện kỹnăng sử dụngđồng hồ đo
Nối dây vào chuyển mạch
- Nối dây vào các ổ cắm, đồng hồ,
ỏptụmỏt, mạch bảo vệ Chuyển
Thực hiện đúngyêu cầu, đảmbảo thời gian
Khôngcần bổxung
Rèn luyện kỹnăng đánhgiá, kiểm tra
Trang 32khụng gõytiếng động.
Những
hư hỏng thường gặp và cách xử lý
( bảng 1)
Rèn luyện kỹnăng sử dụngcác dụng cụ
đo, kỹ năngvận hành máymóc
IV Biên soạn bản hướng dẫn kế hoạch cho hoạt động thực hành
4.1 Khi thiết kế các hoạt động cho kỹ năng:
+ Kỹ năng : Quan sát, nhìn nhận, tính toán để tạo ra được một khuôn mẫu như yêu
cầu về kỹ thuật và thẩm mỹ trong khoảng thời gian cho phép
+ Điều kiện kiểm tra:
- Lý thuyết: Kiểm tra vấn đáp
- Thực hành: Kiểm tra trực tiếp sản phẩm của học sinh
- Những dụng cụ học sinh có thể dùng: Giấy, bút, thước kẻ, kéo, tua vít, búa,kìm, và các dụng cụ làm ra khuôn, các đồng hồ đo, giấy cách điện…
- Những dụng cụ và tài liệu học sinh không được sử dụng: Những tài liệu vàgiấy tờ có liên quan đến câu hỏi lý thuyết, các sản phẩn thực hành đã đã được tạo ratrước đó
- Những dụng cụ học viên phải chuẩn bị
+ Danh mục các nội dung thực hiện kỹ năng:
Trang 33Lồng cuộn dây vào lõi thép
Đo cách điện
Nối dây vào chuyển mạch
Kiểm tra và vận hành thử
+ Các bước nguy hiểm và liên quan đến an toàn:
Bước 2 và bước 3 là hai bước có liên quan đến độ chính xác của khuôn quấnBước 8, 9 liên quan đến sự an toàn của người thực hiện
+ Các thang đánh giá kỹ năng:
• Xác định số lượng học sinh, số lượng thiết bị, vật tư:
+ Số lượng học sinh: 18 người
+ Luyện tập theo nhóm 06 học sinh
+ Điều kiện cho luyện tập ( Các nhóm đều đầy đủ như nhau)
+ Tiến hành luyện tập theo sơ đồ chuyển chỗ như sau:
T: Thực hiện bài tập P: Phụ và quan sát
Trang 34• Thiết kế hoạt động trình diễn.
Tất cả các thao tác thực hành trên giáo viên đều phải biểu diễn mẫu cho họcsinh quan sát một lượt
+ Trước khi biểu diễn các thao tác mẫu giáo viên phải bố trí sắp xếp chỗ ngồicho các học viên một cách hợp lý để học sinh dễ quan sát
+ Phát cho từng học sinh bản hướng dẫn thực hiện và giải thích rõ cho họcsinh
+ Khái quát toàn bộ cuộc trình diễn cho học sinh thấy được sản phẩm củaquá trình học
+ Giáo viên phải thao tác các bước một cách chậm rãi chính xác dẽ hiểu chohọc sinh ghi nhận hết mọi thao tác, động tác
+ Thực hiện các bước theo đúng trình tự trong bản hướng dẫn
+ Nhấn mạnh những điểm quan trọng và những điểm kiểm tra an toàn
+ Tạm dừng tại những điểm quan trọng và đặt câu hỏi để kiểm tra xem họcsinh có theo dõi kịp hay không
+ Sau khi trình diễn xong thì để học sinh thực hành ngay và uốn nắn ngaycho họ khi làm sai các buốc trong quy trình
+ Kiểm tra học sinh bằng những câu hỏi vắn tắt
4.2 Khi thực hiện các hoạt động thực hành cho kỹ năng
+ Trình diễn kỹ năng cho đến khi học sinh nắm rõ kỹ năng trong bài
+ Cho học sinh thực hành từng bước cho đến khi họ thực hiện đúng quytrình
Trang 35+ Cho học sinh thực hiện có hướng dẫn cho đến khi họ thực hiện kỹ năngmột cách an toàn.
+ Cho học sinh thực hành theo nhóm cho đến khi thành thạo
V Biên soạn bản đánh giá kết quả
Để đánh giá kết quả của các em học sinh trong quá trình thiết kế, người giáoviên dựa vào các tiêu chí đánh giá sau:
VI Biên soạn bản hướng dẫn tự học
Để học tốt đơn nguyên này thì các em học sinh phải đọc và thực hành lại cáckiến thức sau:
- Thực hành lại các thao tác chế tạo máy biến áp đã được thực tập ở xưởng
Bước 1: Bàn dây quấn
Bước 2: Làm khuôn gỗ
Bước 3: Làm khuôn bìa
Bước 4: Quấn dây
Bước 5: Tẩm sấy
Bước 6: Lồng cuộn dây vào lõi thép
Bước 7: Đo cách điện
Bước 8: Nối dây vào chuyển mạch
Bước 9: Kiểm tra và vận hành thử
VII Trình bày giáo án theo mẫu
GIÁO ÁN SỐ: 08 Thời gian thực hiện: 5 h
Tên bài trước: Tính toán, thiết kế máy biến áp tự ngẫu
Thực hiện từ ngày 20/02/2011 đến ngày 13/05/2011
TÊN BÀI: §1.9 CHẾ TẠO MÁY BIẾN ÁP 3 PHA
MỤC TIÊU CỦA BÀI:
*Yêu cầu về giáo dưỡng: Sau khi học xong bài học sinh phải:
Trang 36- Hiểu được cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy biến áp 3 pha
- Biết được qui trình các bước thực hiện quấn máy biến áp 3 pha
- Nắm vững và làm được các bước tính toán, thiết kế chế tạo máy biến áp 3 pha công suất nhỏ
- Biết cách lựa chọn máy biến áp phù hợp mục đích sử dụng, biết vận hành vàsửa chữa máy biến áp
*Yêu cầu về phát triển: Sau khi học xong bài học sinh phải:
- Nắm vững những kiến thức đó để vận dụng vào vận hành và xử lý các tìnhhuống hỏng hóc thường gặp trong máy biến áp
- Sáng tạo, ứng dụng kỹ thuật, công nghệ vào công việc thực tế
*Yêu cầu về giáo dục: Sau khi học xong bài học sinh phải:
- Giáo dục tính ham hiểu biết, lòng yêu nghề, tự tin để vươn lên chiếm lĩnh tri thứcmới
- Giáo dục tinh thần say mê sáng tạo, qua đó củng cố lòng yêu nghề, yêu khoahọc
- Giáo dục đức tính cần cù, chịu khó, không sợ khó sợ khổ có nghị lực vượt quamọi khó khăn để đi đến thành công
ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC:
- Trang bị bảo hộ lao động trong ngành điện;
- Vật liệu dẫn từ: lõi thép kỹ thuật điện
- vật liệu khác: Sơn cách điện, thiếc hàn, nhựa thông, ốc, vít, thanh kẹp…
- Khí cụ và linh kiện: công tắc, mạch bảo vệ, phich điện…
- Dụng cụ và thiết bị: Bút thử điện, đồng hồ đo điện, khoan, mỏ hàn, tuavít các loại, kìm các loại, búa, dao, giãu, kéo,panh, bàn quấn dây
Trang 37- Điểm danh:…
II Thực hiện bài học
(phút)
HOẠT ĐỘNGCỦA GV
HOẠT ĐỘNGCỦA HS
1 Dẫn nhập PP: Nêu vấn đề,
phát vấn
Lắng nghe, tư duy và phát
hành bảo dưỡng và sửa
chữa máy biến áp 1 pha
- Thuyết trình, trựcquan (hình vẽ, vậtthật), giới thiệu cho
HS làm quen và sửdụng các thiết bị,
- Lắng nghe, ghi chép
-Lắng nghe, ghinhận
7
10
Trang 38Bước 3: Làm khuụn bỡa
Bước 4: Quấn dây
Bước 5: Tẩm sấy
Bước 6: Lồng cuộn dây
vào lừi thộp
Bước 7: Đo cách điện
Bước 8: Nối dây vào
dụng cụ, vật tư, vậtliệu
-Thuyết trình, trựcquan
-Thuyết trình, phântích, trực quan
-Thuyết trình, phântích, trực quan
-Thuyết trình, phântích, trực quan,thao tác mẫu
-Thuyết trình, phântích, trực quan,thao tác mẫu
-Thuyết trình, phântích, trực quan,thao tác mẫu
-Thuyết trình, phântích, trực quan,thao tác mẫu
-Thuyết trình, phân
- Lắng nghe, quan sát
- Lắng nghe, quan sát
- Lắng nghe, quan sát, ghi nhận kiến thức
- Lắng nghe, quan sát, ghi nhận kiến thức
- Lắng nghe, quan sát, ghi nhận kiến thức
- Lắng nghe, quan sát, ghi nhận kiến thức
- Lắng nghe, quan sát, ghi nhận kiến thức
- Lắng nghe,
40
Trang 39- Thuyết trình,phân tích, giảnggiải
-Thông báo chianhóm, Phát phiếuthực hành
- Phát dụng cụ,trang thiết bị thựchành cho cỏc nhúm
quan sát, ghi nhận kiến thức
- Lắng nghe, quan sát, ghi nhận kiến thức
-Lắng nghe, ghinhận kiến thức
-Lắng nghe,nhận phiếuluyện tập vàdụng cụ, trangthiết bị thựchành
Bước 3: Làm khuụn bỡa
Bước 4: Quấn dây
Bước 5: Tẩm sấy
Bước 6: Lồng cuộn dây
vào lừi thộp
Bước 7: Đo cách điện
Bước 8: Nối dây vào
chuyển mạch
Quan sát các thaotác của học sinh,sửa chữa kịp thờicác thao tác sai
Kiểm tra sản phẩmcủa học sinh
Lắng nghe, quan sát, tư duy
và thực hành
210
Trang 40Bước 9: Kiểm tra và
- Vận hành máy chạy
- Thời gian luyện tập
- í thức luyện tập của học viên
-Đánh giá kết quả,nhận xét và chođiểm
-Thông báo, hướngdẫn
- Lắng nghe, rútkinh nghiệm
- Lắng nghe, ghi chép
Nhận nhiệm vụ
và hoàn thành
5
III RÚT KINH NGHIỆM TỔ CHỨC THỰC HIỆN
+ Bố trí thời gian giảng dạy