XÂY DỰNG MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH GIÚP TRẺ 4 – 5 TUỔI LÀM QUEN CÁC BIỂU TƯỢNG TOÁN (HÌNH TRÒN, HÌNH VUÔNG, HÌNH TAM GIÁC, HÌNH CHỮ NHẬT) THÔNG QUA PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

Thực trạng của việc làm quen một số biểu tượng của toán hình vuông, hình chữnhật, hình tròn, hình tam giác của trẻ 4 – 5 tuổi thông qua hoạt động tạo hình ởtrường mầm non Thái Mỹ.. Cho t

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH

KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

(HÌNH TRÒN, HÌNH VUÔNG, HÌNH TAM GIÁC, HÌNH CHỮ NHẬT)

THÔNG QUA PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: THẦY – NGUYỄN SỸ BÌNH

NGƯỜI THỰC HIỆN : HUỲNH NGỌC THU VÂN

TRỊNH THỊ KIM HẠNH

LỚP ĐHMN – KHÓA 2 – CỦ CHI

Năm 2013

LỜI CẢM ƠN

Chúng em xin bài tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban Giám Hiệu Trường Đại Học

Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh, các thầy cô Khoa Giáo Dục Mầm Non đã nhiệttình truyền đạt những kiến thức rất hữu ích và quý báu trong suốt quá trình học tập

và nghiên cứu, Ban Giám Hiệu và các cô trường Mầm Non Thái Mỹ đã tạo điềukiện thuận lợi cho chúng em trong suốt quá trình thực hiện bài tập nghiệp vụ này.Đặc biệt vô cùng biết ơn Thầy Nguyễn Sỹ Bình, giảng viên trường Đại Học SưPhạm Thành Phố Hồ Chí Minh, đã tận tình hướng dẫn giúp đỡ và luôn tạo điềukiện thuận lợi giúp chúng em hoàn thành bài tập, và qua bài tập này thầy cô đã chochúng em một hành trang vững chắc để bước tiếp trên con đường sự nghiệp “Vì lợiích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”

Xin chúc các thầy cô giáo sức khỏe, kính chúc thầy giáo Nguyễn Sỹ Bình tiếp tụcđạt được nhiều thành công lớn trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo Một lần nữaxin nhận lòng biết ơn sâu sắc nhất của chúng em

Củ Chi – Năm 2013Sinh Viên

Huỳnh Ngọc Thu Vân Trịnh Thị Kim Hạnh

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

MỤC LỤC PHẦN I: MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài.

II Lịch sử vấn đề nghiên cứu

III Mục tiêu của đề tài

IV Đối tượng và khách thể nghiên cứu

V Giới hạn của đề tài

VI Nhiệm vụ nghiên cứu

VII Phạm vi nghiên cứu

VIII Phương pháp nghiên cứu

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Chương I CƠ SỞ LÝ LUẬN

I Vài nét về hoạt động tạo hình của trẻ mầm non

II Đặc điểm về khả năng tạo hình và nhận biết các biểu tượng của toán của trẻ 4

-5 tuổi

III Vai trò của việc nhận biết các biểu tượng của toán dưới sự phát triển của trẻthông qua hoạt động tạo hình

Chương II KHẢO SÁT THỰC TRẠNG

I Thực trạng của việc làm quen một số biểu tượng của toán (hình vuông, hình chữnhật, hình tròn, hình tam giác) của trẻ 4 – 5 tuổi thông qua hoạt động tạo hình ởtrường mầm non Thái Mỹ

II Tìm hiểu nguyên nhân tại sao khả năng nhận biết các biểu tượng của toán quatạo hình của trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Thái Mỹ còn bị hạn chế

Chương III NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

I Đề xuất một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nhận biết các biểu tượng của toáncho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động tạo hình

II Thực nghiệm sư phạm

Chương IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1 Kết quả điều tra, thu thập thông tin

2 Giải pháp phân tích, thiết kế các mô hình.

3 Mô tả các kết quả đạt được

4 Thảo luận kết quả và nêu những vấn đề chưa được giải quyết

PHẦN III KẾT LUẬN CHUNG

I Kết luận

II Kiến nghị sư phạm

PHẦN IV TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN I:

MỞ ĐẦU

I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

- Như chúng ta đã biết, toán học đóng vai trò vô cùng quan trọng không thểthiếu được trong cuộc sống hàng ngày của con người Việc cho trẻ “làmquen với toán" ở lứa tuổi mầm non vô cùng quan trọng trong việc cung cấpnhững kiến thức ban đầu cho trẻ Cho trẻ làm quen với những biểu tượngtoán học cơ bản (hình vuông, hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật) ngay

từ tuổi mầm non là một việc rất cần thiết vì đó chính là cơ hội tốt để giúptrẻ hình thành phẩm chất, năng lực hoạt động cho mình như: Tìm tòi quansát, so sánh thông qua hoạt động với toán để giúp trẻ hình thành những biểutượng ban đầu về toán như: Số lượng, kích thước, hình dạng, định hướngkhông gian để sau này trẻ vững vàng tự tin hơn khi tiếp nhận những kiếnthức của môn toán những giai đoạn tiếp theo Nhưng đa số trẻ đều khôngthích học toán và khó tiếp nhận môn học này, mà đa số trẻ mầm non đềuthích hoạt động tạo hình

- Hoạt động tạo hình chiếm vị trí quan trọng trong chương trình giáo dục mầm non, nó là phương tiện cơ bản cho việc giáo dục thẩm mỹ, giáo dục toàn diện cho trẻ ngay từ những năm đầu của cuộc sống

- Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ mở rộng hiểu biết, phát triển khả năng tri giác, hình thành ở trẻ khả năng tư duy, phát triển xúc cảm- tình cảm- nhân cách- trí tuệ-sự khéo léo- tính kiên trì

- Đối với việc giáo dục phát trển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạt độngtạo hình có một vị trí rất quan trọng Hoạt động tạo hình là một trong nhữnghoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá

và thể hiện một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới

xung quanh, những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúng nhữngrung động xúc cảm, tình cảm tích cực

- Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tácđộng đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ,thể chất và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con người nhưmột thành viên trong xã hội biết tích cực, sáng tạo Hoạt động tạo hìnhmang tính sáng tạo nghệ thuật khi trẻ tự tạo ra sản phẩm thông qua các hoạtđộng vẽ, nặn, xé, dán….Là hoạt động thuận lợi cho sự phát triển óc sáng tạocủa trẻ, hoạt động tạo hình còn giúp giáo viên hiểu được suy nghĩ, sở thích,tình cảm của trẻ đối với thế giới xung quanh mà trẻ muốn khám phá Từhoạt động tạo hình chúng ta có thể hướng trẻ đến nhiều hoạt động khác thuhút trẻ

- Đây chính là vấn đề thúc đẩy chúng em chọn đề tài “ Xây dựng một số

hoạt động tạo hình giúp trẻ 4 – 5 tuổi làm quen với các biểu tượng toán thông qua phương tiện giao thông đường bộ ”.

II LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:

1/ Cơ sở về mặt lý luận

- Hình dạng là một trong những tính chất cơ bản của các đối tượng xung quanh trẻ Mỗi đối tượng trong môi trường xung quanh chúng ta đều có mộthình dạng nhất định Hình hình học là các chuẩn do con người đặt ra để xác định hình dạng của các đối tượng Nhờ vào các hình hình học, trẻ phân tích các dấu hiệu xung quanh nó theo các dấu hiệu về hình dạng Việc dạy trẻ làm quen với các hình hình học giúp hình thành ở trẻ những biểu tượng kháiquát về hình dạng của đồ vật xung quanh

- Để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng (hình vuông, hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật) cho trẻ thì chúng ta phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống

cỏc khỏi niệm về kiến thức toỏn học cơ bản, ban đầu từ dễ đến khú, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu tượng Đồng thời phải chỉ ra mối quan hệ tương ứng kiến thức nhằm giỳp trẻ hiểu và cú khả năng vận dụng kiến thức của trẻ phải được diễn ra thụng qua cỏc hoạt động chơi hoặc cỏc hoạt động mang tớnh chất vui chơi, để gúp phần toàn diện đối với trẻ thơ

- Trong cuộc sống hiện nay, việc tổ chức cho trẻ Mầm Non làm quen với toỏn

cú một vai trũ to lớn Nhưng để tạo thờm hứng thỳ và sự chỳ ý của trẻ khi giới thiệu trẻ làm quen với cỏc biểu tượng của toỏn (hỡnh vuụng, trũn, tam giỏc, chữ nhật ) cú thể kết hợp thụng qua hoạt động tạo hỡnh

- Tổ chức hoạt động tạo hỡnh tốt sẽ giỳp trẻ tự tin, mạnh dạn giỏo dục đượctớnh tập thể cho trẻ biết chia sẻ, biết hợp tỏc cựng cỏc bạn Là học viờnngành học mầm non chỳng em chọn đề tài này để nghiên cứu, mong muốnqua thực nghiệm tìm ra đợc những phơng pháp, biện pháp hay, tích cực gópphần nâng cao chất lợng giáo dục trong trờng Mầm non

2 Cơ sở về mặt thực tiễn:

- Nhận biết cỏc biểu tượng toỏn học sơ đẳng là một trong cỏc mục tiờu và nội dung giỏo dục chớnh cho lứa tuổi mầm non, cỏc chỏu phải tập làm quen và nhận biết cỏc hỡnh hỡnh học như hỡnh trũn, vuụng, tam giỏc, chữ nhật Nhận biết và phõn biệt cỏc hỡnh hỡnh học, tập khả năng quan sỏt và nhận biết cỏc hỡnh hỡnh học là nội dung của toỏn học cơ bản

Qua việc dạy và dự giờ học ở cỏc lớp, cỏc tiết học toỏn của trẻ mẫu giỏo 4

-5 tuổi em thấy khả năng nhận biết cỏc dạng hỡnh hỡnh học của trẻ cũn hạnchế và khụng đồng đều, nhiều trẻ cũn khỏ xa lạ bỡ ngỡ với cỏc hỡnh hỡnhhọc cơ bản nhất, giờ học toỏn cũng vỡ thế mà khụng thu hỳt được tất cả trẻ.Chớnh vỡ thế mà nhiều trẻ khú ghi nhớ và dần dần xa lỏnh mụn học toỏn

- Các “tiết học toán” với trẻ có vai trò đặc biệt trong sự phát triển hứng thú vànhững kỹ năng nhận biết cho trẻ Sự hứng thú của trẻ chính là thái độ tích cực với thế giới xung quanh của những hiện tượng, có cố gắng vượt qua giới hạn của những điều đã biết Nó còn thể hiện ở sự luôn cố gắng mở rộng

sự hiểu biết và ứng dụng nó một cách sáng tạo vào những mục đích mang tính lý luận và thực hành

- Qua quá trình dạy trẻ 4 – 5 tuổi hoạt động với toán theo hình thức đổi mới giáo dục, chúng em nhận thấy còn nhiều hình thức cho trẻ làm quen với toán chưa thật thu hút, lôi cuốn trẻ, các kỹ năng còn gò ép theo rập khuôn nên trẻ hoạt động nhận thức với toán chưa hứng thú, chưa thể hiện hết về khả năng nhận thức của mình

- Qua cơ sở trên cho ta thấy, việc cho trẻ làm quen với các biểu tượng của toán là vô cùng quan trọng

- Qua quan sát tìm hiểu tâm sinh lý trẻ mầm non đặc biệt rất thích và hứngthú với các phương tiện giao thông đường bộ, trẻ rất say mê khi được chơicùng các loại phương tiện giao thông đường bộ Vậy tại sao chúng ta khôngbắt đầu từ sự hứng thú với các phương tiện giao thông của trẻ, có thể hướngtrẻ dần dần làm quen với các biểu tượng toán ( hình tròn, vuông, tam giác,chữ nhật), và để trẻ thêm hứng thú, say mê ta có thể kết hợp cùng nhiều bộmôn học khác trong đó có bộ môn tạo hình – môn học trẻ yêu thích nhất

- Bởi vậy, chúng em chọn đề tài“ Xây dựng một số hoạt động tạo hình giúp

trẻ 4 – 5 tuổi làm quen với các biểu tượng toán thông qua phương tiện giao thông đường bộ ” để nghiên cứu.

Các bé đang tham gia hoạt động tạo hình III/ MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI:

- Mục đích của đề tài này là phải từ hoạt động tạo hình tìm ra một số biệnpháp, phương pháp giúp cho trẻ có hứng thú, có ấn tượng sâu sắc với cácbiểu tượng của toán, giúp trẻ làm quen với ngôn ngữ toán học để có thểnhận biết các biểu tượng ban đầu của toán là các dạng hình: hình tròn,hình tam giác, hình vuông, hình chữ nhật, tiến tới tư duy của trẻ có ócsáng tạo, khái quát thực trạng tổng hợp hóa dẫn đến phẩm chất năng lực,tích cách của trẻ phát triển và bước đầu hình thành nhân cách cho trẻ

IV/ ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU :

1.Khách thể nghiên cứu.

- “Xây dựng một số hoạt động tạo hình giúp trẻ 4 - 5 tuổi làm quen biểutượng của toán thông qua phương tiện giao thông đường bộ”

2 Đối tượng nghiên cứu.

- 2 giáo viên và 31 bé 4 – 5 tuổi lớp Chồi 1 của trường mầm non Thái Mỹ

V GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI:

- Giúp trẻ làm quen với các biểu tượng của toán có rất nhiều cách, rất đadạng, phong phú, phạm vi rất lớn, có rất nhiều cách, có thể kết hợp với rấtnhiều môn học để giúp trẻ làm quen với toán, nhưng nhóm chúng em không

có đủ thời gian và khả năng chuẩn bị tốt cho tất cả các dạng hoạt động trên,

do đó nhóm chúng em xin thực hiện một phần chủ đề nhỏ về “Xây dựng

một số hoạt động tạo hình giúp trẻ làm quen với các biểu tượng của toán thông qua phương tiện giao thông đường bộ” ở trường mầm non

Thái Mỹ - huyện Củ Chi hiện nay

- Lứa tuổi: 4 – 5 tuổi

Các bé lớp Chồi 1 của Trường Mầm Non T hái Mỹ

V

I / NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU :

1.1 Nghiên cứu lý luận:

- Đọc và phân tích các tài liệu có liên quan đến đề tài

- Nghiên cứu tài liệu tâm lý học lứa tuổi để hiểu tâm lý trẻ

1.2 Nghiên cứu thực tiễn:

- Khảo sát, tìm hiểu ở trường Mầm Non Thái Mỹ

- Xây dựng các hoạt động tạo hình giúp trẻ làm quen với biểu tượng của toán

- Sưu tầm và thiết kế các loại phương tiện giao thông từ những hình hình học

cơ bản nhằm phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ 4 - 5 tuổi làm quen vớibiểu tượng của toán

VII/PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :

1.Phương pháp nghiên cứu tài liệu.

- Dựa trên cơ sở lí luận

- Dựa trên sự phát triển tâm lý của trẻ 4 - 5 tuổi.

- Dựa trên giáo trình hướng dẫn trẻ làm quen với biểu tượng toán ban đầu

- Phương pháp quan sát (thông qua hoạt động có chủ đích, hoạt động góc)

- Thu thập thông tin: phân tích sản phẩm

- Phương pháp đàm thoại: cô gợi ý, trẻ nói lên suy nghĩ ý tưởng của trẻ

- Phương pháp thực nghiệm: trẻ thể hiện hoạt động tạo ra tác phẩm tích cực và

có trao đổi qua lại cùng cô

- Phiếu điều tra dành cho giáo viên

- Phương pháp điều tra, thống kê, tổng hợp các kết quả nghiên cứu

2.Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm.

 2.1 Phương pháp quan sát( điều tra )

- Thông qua phương pháp nghiên cứu điều tra xem lớp mình thực nghiệm cóbao nhiêu phần trăm đã nhận biết được các biểu tượng của toán, bao nhiêuphần trăm trẻ chưa nhận biết được, rồi từ đó lập danh sách cụ thể để có biệnpháp nghiên cứu phù hợp

- Ngoài ra cô quan sát trẻ nói chuyện với nhau hoặc thông qua các câu trả lờicủa trẻ với cô giáo hoặc những câu hỏi của trẻ Hoặc thông qua quan sát khicác cháu chơi hoạt động góc

- Đàm thoại để giới thiệu tên trò chơi cần phải nhanh gọn, sáng tạo để tạohứng thú cho trẻ học tập

- Đàm thoại để trẻ hiểu và nhận dạng các hình một cách khái quát

2.2 Phương pháp dạy trẻ trẻ 4 - 5 tuổi làm quen các biểu tượng của toán qua

giờ hoạt động có chủ đích và hoạt động góc.

- Bằng cách trò chuyện cùng trẻ, dạy trẻ nhận biết các hình: tròn, vuông, tamgiác, chữ nhật qua các đồ chơi, các hình ảnh mọi lúc mọi nơi

- Cho trẻ chơi cùng các đồ chơi có các dạng hình: tròn, vuông, tam giác, chữnhật.

- Xây dựng kế hoạch nội dung chương trình phù hợp với lứa tuổi, đặc điểm tâm sinh lí, kiến thức,kỹ năng của trẻ tại lớp thực nghiệm

- Trao đổi, học hỏi, rút kinh nghiệm với bản thân và đồng nhiệp

- Xây dựng môi trường học tập hấp dẫn, đảm bảo nội dung phù hợp, logic…

- Xây dựng nơi trưng bày thuận tiện để trẻ trưng bày và nhìn ngắm, phụ huynh dễ quan sát đảm bảo đẹp hấp dẫn , gây sự chú ý cao

- Truyền đạt kiến thức cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi

Trẻ chơi xếp xe từ nắp chai trong giờ hoạt động góc

VIII/ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

- Khi nghiên cứu tài liệu, chúng em đã đọc đề tài, xem đề tài nghiên cứu vềcái gì, tham khảo trong sách giáo trình được học, trong sách chương trìnhchăm sóc giáo dục mẫu giáo và hướng dẫn chuẩn bị của mẫu giáo 4 - 5 tuổi

do bộ giáo dục phát hành về các phương pháp, biện pháp giúp trẻ làm quenvới các biểu tượng của toán thông qua hoạt động tạo hình

- Nghiên cứu các phương pháp, biện pháp nhằm rèn kỹ năng làm quen cácbiểu tượng toán cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi thông qua hoạt động tạo hình

- Song điều kiện và thời gian có hạn nên chúng em chỉ đi sâu vào vấn đềnghiên cứu đến việc xây dựng một số hoạt động tạo hình giúp trẻ 4 - 5 tuổilàm quen với các biểu tượng của toán thông qua phương tiện giao thôngđường bộ trong trường mầm non Thái Mỹ - huyện Củ Chi

PHẦN II:

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Chương I:

LÝ LUẬN CHUNG CỦA VIỆC CHO TRẺ LÀM QUEN

VỚI CÁC BIỂU TƯỢNG CỦA TOÁN

I Vài nét về hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non.

- Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạt độngtạo hình có một vị trí rất quan trọng, là một trong những hoạt động hấp dẫnnhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện mộtcách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những

gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho trẻ những xúc cảm, tình cảm tíchcực

- Hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non là hoạt động nghệ thuật mang tínhsáng tạo, góp phần hình thành nhân cách trẻ về mặt thẩm mỹ Giúp trẻ biếtcảm nhận vẻ đẹp của thế giới xung quanh, từ đó tạo cho trẻ sự hấp dẫn,hứng thú, để trẻ có thể tạo ra sản phẩm một cách sáng tạo, tự nhiên Kết quảcủa hoạt động tạo hình phụ thuộc vào kiến thức, kinh nghiệm mà trẻ tíchlũy và được trãi nghiệm trong các hoạt động…

II Đặc điểm khả năng nhận biết của trẻ 4 - 5 tuổi qua việc làm quen với các biểu tượng của toán.

- Trẻ sinh ra và lớn lên giữa thế giới của các sự vật và hiện tượng đa dạng Ngay từ nhỏ trẻ đã được tiếp xúc

và làm quen với những nhóm vật có màu sắc, kích thước và số lượng phongphú, với các âm thanh chuyển động có ở xung quanh trẻ Trẻ lĩnh hội số lượng của chúng bằng các giác quan khác nhau như: thị giác, thính giác, cơ quan vận động Riêng hoạt động làm quen với toán của trẻ mẫu giáo 4 -5 tuổi đã phát triển lên một bước mới, trẻ nhận thức mối quan hệ khắn khít giữa hình dạng và hình hình học

- Hình hình học mang tính khái quát, trừu tượng hóa khỏi hình dạng của đối tượng Nhờ vào các hình hình học, trẻ phân tích thế giới xung quanh nó theo dấu hiệu về hình dạng Dạy trẻ làm quen với các hình hình học giúp hình thành ở trẻ những biểu tượng khái quát về hình dạng của đồ vật xung quanh Nhận biết các hình hình học

cơ bản, trẻ có thể định dạng tất cả các đối tượng xung quanh nó

- Như vậy, đầu tiên khi cho trẻ làm quen với các hình hình học cơ bản: hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật cần dạy trẻ phân biệt và ghi nhớ tên của các loại hình Sau đó, xác định các điểm khác nhau giữa chúng Sau cùng, học sử dụng các hình hình học để xác định hình dạng của đối tượng xung quanh

- Trẻ 4 - 5 tuổi bắt đầu hiểu mối quan hệ giữa các dạng hình học Hơn nữa dưới tác động của dạy học, trẻ lớnkhông chỉ biết gọi tên, nhận dạng, làm quen các dạng hình mà còn nhận thức được tính chất cơ bản của các hình Trẻ nhận thức hình có góc, hình không có góc, hình lăn được và hình không lăn được Trẻ nhận thức đặc điểm đặc trưng của hình hình học thể hiện ở số lượng góc, loại góc ( góc vuông, góc tù, góc bẹt…), số lượng cạnh và độ dài của các cạnh Trẻ mầm non chỉ cần nhận thức một số đặc điểm đặc trưng như: số lượng góc, số lượng cạnh, độ dài các cạnh

- Việc cho trẻ làm quen với các biểu tượng của toán có tác dụng phát triển tư duy trừu tượng, phát triển khả năng nhận thức cho trẻ Quá trình dạy học cho trẻ ở trường mầm non chúng

ta phát triển ở trẻ khả năng nhận biết thế giới xung quanh, khả năng phân tích các dấu hiệu, nhận biết các tính chất, các mối quan hệ của các sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ, phát triển ở trẻ hứng thú quan sát, hình thành các thao tác trí tuệ, các biện pháp của hoạt động tư duy, qua đó tạo ra nhữngđiều kiện bên trong để dẫn dắt trẻ tới những hình thức mới của trí nhớ, của

tư duy và tưởng tượng

- Trong quá trình hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ, giáo viên giữ vai trò chủ đạo, là người

tổ chức, hướng dẫn, điều khiển hoạt động có mục đích học tập của trẻ Việc

tổ chức dạy trẻ đúng lúc và phù hợp với đặc điểm, lứa tuổi cho trẻ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển trí tuệ cho trẻ mầm non Thông qua quá trình dạy học như vậy, trẻ sẽ nắm được những kiến thức sơ đẳng về kích thước và hình dạng các vật, trẻ biết định hướng trong không gian và thời gian, trẻ nắm được phép đếm, phép đo độ dài của các vật bằng các thước đoước lệ…

- Như chúng ta đã biết để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ thì chúng ta phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thức toán học cơ bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu tượng Đồng thời phải chỉ ra mối quan hệ tương ứng kiến thức nhằm giúp trẻ hiểu và có khả năng vận dụng kiến thức của trẻ phải được diễn ra thông qua các hoạt động chơi hoặc các hoạt động mang tính chất vui chơi, để góp phần toàn diện đối với trẻ thơ

- Như vậy cần tiếp tục phát triển biểu tượng về toán cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi, bước đầu cho trẻ làm quen với một số hình dạng cơ bản nhất của toán, điều đó tạo cơ sở cho trẻ học toán hình học sau này ở trường phổ thông Nhờ vậy mà tư duy của trẻ tiếp tục được phát triển, giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn khái niệm hình dạng, tạo tiền

đề cho trẻ hiểu bản chất của các bài toán hình học mà trẻ sẽ học ở trường phổ thông

III Vai trò của tạo hình với việc làm quen với các biểu tượng của toán dưới sự phát triển của trẻ.

- Hoạt động tạo hình chiếm vị trí quan trọng trong chương trình giáo dục mầm non, nó là phương tiện cơ bản cho việc giáo dục thẩm mỹ, giáo dục toàn diện cho trẻ ngay từ những năm đầu của cuộc sống Mục tiêu tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ là tạo điều kiện để phát triển nhân cách của trẻ nói chung và tính sáng tạo nói riêng, đồng thời phát triển khả năng cảm nhận thẩm mĩ của trẻ trong nghệ thuật và trong cuộc sống

- Để trẻ rèn luyện kỹ năng thao tác thực hiện thực tốt các bài tập tạo hình ở

lứa tuổi này không chỉ cung cấp kiến thức về hình ảnh , màu sắc mà còn phải dạy và rèn luyện cho trẻ các kỹ năng cầm bút, tư thế ngồi, đặt bài để làm, vẽ, nặn, xé, dán Phối hợp vận dụng giữa kiến thức với thực tiễn, phối kết hợp mắt, tay khéo léo từ đơn giản, cơ bản đến phức tạp theo mức độ nhận thức, phát triển của trẻ

- Nhiều trẻ 4 – 5 tuổi đã bắt đầu hiểu được chức năng thẩm mĩ của các đườngnét, các hình dạng Ở tuổi này, trẻ có khả năng phân biệt và học điều chỉnh đường nét để vẽ nhiều loại hình hình học có quan hệ gần gũi với nhau như hình tròn – hình ô van, hình vuông – hình chữ nhật, các dạng hình tam giác,như cây, nhà, ô tô, con vật….Khả năng này tạo điều kiện cho trẻ dễ dàng

mở rộng phạm vi các đối tượng miêu tả tự chọn Tuy nhiên các hình vẽ của

trẻ 4 – 5 tuổi còn mang tính lắp ráp và còn gần gũi với các hình hình học cơ bản Nên việc giúp trẻ 4- 5 tuổi làm quen với các biểu tượng của toán thông qua hoạt động tạo hình là việc rất quan trọng đối với sự phát triển toàn diện cho trẻ Từ các bài tập của hoạt động tạo hình giúp trẻ thêm hứng thú khi làm quen với các biểu tượng của toán.

Chương II:

KHẢO SÁT THỰC TRẠNG

I - THỰC TRẠNG CỦA VIỆC LÀM QUEN VỚI CÁC BIỂU TƯỢNG CỦA TOÁN CỦA TRẺ 4 – 5 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON THÁI MỸ

1 Vài nét về trường Mầm Non Thái Mỹ - Huyện Củ Chi:

- Trường Mầm Non Thái Mỹ là một trường thuộc huyện Củ Chi, mộthuyện ngoại thành của thành phố Hồ Chí Minh, trường cách xa trungtâm thành phố khoảng hơn 50km Trường có cơ sở vật chất tương đốiđầy đủ, khang trang, sân trường rộng rãi thoáng mát, nhiều cây xanh, làtrường Mầm Non đạt chuẩn quốc gia cấp độ I

- Trường có đội ngũ cán bộ - giáo viên – công nhân viên đủ trình độchuẩn, luôn nhiệt tình, vui vẻ, năng động, tận tụy với công việc nên côngtác mỗi năm mỗi đạt kết quả cao hơn

- Đặc biệt trường rất được phụ huynh tin tưởng, yêu mến, tín nhiệm quanhiều năm học, trường đã góp một phần vào công cuộc xã hội hóa giáodục của huyện Củ Chi

2 Quá trình điều tra thực trạng:

2.1 Giai đoạn 1: Tổ chức thăm dị phiếu

- Mục đích: Điều tra về phương tiện, cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hiện

bộ mơn tạo hình tại trường

- Dụng cụ điều tra: phiếu điều tra

- Cách tiến hành: Gởi Ban Giám Hiệu phiếu để thăm dị ý kiến

+ Đối với giáo viên:

- Mục đích: Kiến thức của giáo viên về việc cho trẻ làm quen với tốn thơngqua hoạt động tạo hình, và sự lựa chọn, sử dụng học cụ, phương pháp, cách

tổ chức hoạt động của giáo viên

- Dụng cụ điều tra: Phiếu điều tra

- Cách tiến hành: Gởi phiếu cho giáo viên dạy lớp chồi (4 – 5 tuổi) trườngmầm non Thái Mỹ

+ Đối với phụ huynh:

- Mục đích: lấy ý kiến của phụ huynh về sự quan tâm việc làm quen biểutượng tốn qua hoạt động tạo hình đối với trẻ

- Dụng cụ điều tra: Phiếu điều tra

- Cách tiến hành: Gởi phiếu cho phụ huynh lớp chồi 1 trường mầm non TháiMỹ

+ Đối với trẻ:

- Mục đích: Quan sát sự hứng thú, yêu thích tham gia hoạt động tạo hình khicho trẻ làm quen với biểu tượng của tốn

- Dụng cụ điều tra: Phiếu điều tra

- Cách tiến hành: Giáo viên trị chuyện, đàm thoại nội dung câu hỏi cùng vớitrẻ, trẻ trả lời, giáo viên ghi nhận kết quả

2.2 Giai đoạn 2: Tổ chức quan sát, dự giờ:

- Mục đích: Cách hướng dẫn của giáo viên trong các hoạt động khi sử dụngcác đồ dùng dạy học, (tranh ảnh, vật thật, nguyên vật liệu mở) nhằm pháthuy tính tích cực và sáng tạo của trẻ thông qua hoạt động tìm hiểu môitrường xung quanh.

- Tiến hành: Dự giờ tạo hình lớp chồi, chụp ảnh một số hoạt động của trẻtrong giờ tạo hình, trong giờ hoạt động góc

1 Đối với phụ huynh:

- Dù nhà trường là nơi giúp trẻ tiếp thu và mở mang kiến thức hiểu biết củamình về thế giới xung quanh nhưng gia đình cũng rất quan trọng với trẻ, cóthể nói gia đình chính là xã hội thu nhỏ trong đó cha mẹ là nền tảng giúp trẻngày càng phát triển hơn

- Việc rèn luyện kỹ năng tạo hình để giúp trẻ 4 -5 tuổi làm quen với các biểu tượng toán qua một số phương tiện giao thông đường bộ ở trường mầm non Thái Mỹ còn rất nhiều hạn chế Do trường thuộc vùng ngoại thành, địa bàn nông thôn nên hầu hết các bậc phụ huynh đa phần là công nhân, là hộ buôn bán nhỏ, là dân lao động nghèo, là nông dân làm ruộng, làm rẫy…nên việc chăm sóc giáo dục trẻ phần lớn là do giáo viên trong trường đảm nhiệm,

phụ huynh ít có thời gian quan tâm đến việc trẻ học hành như thế nào, đa sốtrẻ đều chưa được học qua lớp mẫu giáo bé, phần lớn trẻ đều lần đầu tiên đi học.

- Bên cạnh đó, vẫn còn một số ít cha mẹ cưng chiều con cái vô lối, không hợp tác với nhà trường trong cách nuôi dạy con Một số phụ huynh chưa nhận thức hết được yêu cầu và tầm quan trọng về môn học Các cháu ít được quan tâm đến việc học toán vì phụ huynh vẫn nghĩ trẻ chỉ nên học toán khi vào cấp I, dẫn đến việc phát triển làm quen với các biểu tượng của toán cho trẻ còn hạn chế Nên cần rèn luyện giúp trẻ sớm làm quen với các biểu tượng của toán qua hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi ở trường mầm non Thái Mỹ là một nhiệm vụ cơ bản Ngoài ra còn tác động tới quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ

2 Đối với trẻ:

2.1 Do trẻ nhút nhát không thích tham gia vào các hoạt động.

- Tuy học cùng một lớp nhưng tất cả trẻ không chơi cùng với nhau Vì vậy

mà có một số trẻ đến trường còn lạ lẫm chưa muốn tham gia cùng các bạnchơi và cũng không được các bạn rủ đi chơi cùng trong các hoạt động Dẫnđến lâu ngày trẻ trở nên nhút nhát ít nói, không thích tham gia vào các hoạtđộng, chỉ ngồi lì một chỗ, không thích vui chơi cùng các bạn, không thíchgiao tiếp với các bạn trong lớp nên bị hạn chế trong hoạt động tạo hình, hoạtđộng làm quen với toán

2.2 Do còn ít tiêp xúc với bạn bè ở giờ chơi.

- Các trẻ chơi thường hay giành đồ chơi nhiều cho riêng mình, chưa biết san

sẻ cùng bạn, trẻ chỉ thích chơi một mình với đồ chơi nên hạn chế tiếp xúcbạn bè trong giờ chơi do sợ sẽ bị bạn giành mất đồ chơi

2.3 Do kinh nghiệm, kiến thức về môi trường xung quanh còn nghèo nàn.

- Khả năng cảm thụ nghệ thuật và nhận thức về sự vật hiện tượng xung quanhcòn ít ỏi.

- Kỹ năng, kỹ xảo trong hoạt động nghệ thuật của trẻ chưa thuần thục do trẻ

đa số đều lần đầu tiên đi học chưa có kinh nghiệm trước đó về hoạt động tạohình

- Do không được tạo điều kiện để thể hiện cái mới trong giờ tạo hình màphần lớn chỉ dừng lại ở việc tái hiện mẫu của cô

- Trẻ chưa có kỹ năng phối hợp cùng với bạn mà còn hoạt động đơn lẻ

- Trẻ ít được tham gia tìm hiểu khám phá môi trường xung quanh trước khiđược đi học

3 Đối với nhà trường:

- Mặt khác, về cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động làm quen với toánqua tạo hình chưa đầy đủ

- Nguyên vật liệu chưa phong phú, đa dạng

4 Đối với giáo viên:

- Còn hạn chế trong việc chuẩn bị giờ học, hạn chế trong khả năng cảmthụ nghệ thuật

- Cách thức tổ chức giờ tạo hình còn mang tính hình thức, áp đặt nhiệm

vụ cho trẻ

- Giáo viên chưa có phương pháp hướng dẫn phù hợp riêng cho từng trẻ

 Từ những nguyên nhân trên nên chúng em chọn đề tài cho trẻ làmquen với toán thông qua hoạt động tạo hình để nghiên cứu cho nhóm mình.Nhưng vì khả năng nghiên cứu và thời gian nghiên cứu có hạn nên em chỉnghiên cứu xây dựng một số bài tập từ tạo hình giúp cho trẻ 4 – 5 tuổi làmquen với các biểu tượng của toán thông qua chủ đề phương tiện giao thôngđường bộ trong phạm vi của trường mầm non Thái Mỹ