sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với biểu tượng toán

Phô lôc1 Xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình biểu tượng toán cho trẻ 5-6 tuổi theo chủ đề chủ điểm 5 2 Thực hiện tổ chức cho trẻ làm quen biểu tượng toán trên tiết học 6 3 Tổ chức c

Phô lôc

1 Xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình biểu tượng toán cho trẻ

5-6 tuổi theo chủ đề chủ điểm

5

2 Thực hiện tổ chức cho trẻ làm quen biểu tượng toán trên tiết học 6

3 Tổ chức cho trẻ làm quen với biểu tượng toán trong các hoạt động

khác và ở mọi lúc mọi nơi

8

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

-*** -SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I /Sơ yếu lý lịch

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng sư phạm

Năm vào nghành: 2007

Đơn vị: Trờng Mầm non Thạch Xỏ

Khen thưởng: Lao động tiờn tiến cấp huyện

I Lý do chọn đề tài :

1 Cơ sở lý luận :

Đối với trẻ MN, mụn làm quen với toỏn là mụn hoc rất quan trọng và cần thiết đối với trẻ và cũng là vốn kiến thức để trẻ bước vào ngưỡng cửa mới của cuộc sống sau này của trẻ.Mụn toỏn đó mang lại cho trẻ sự phỏt triển tư duy đồng thời thụng qua mụn toỏn trẻ cú thể tỡm hiểu khỏm phỏ thế giới xung quang mỡnh,với mụn toỏn trẻ trở nờn tớch cực nhanh nhẹn hơn trẻ biết đếm,phõn biệt nhiều hơn,ớt hơn trẻ biết tỏch gộp chia nhúm,ngoài ra trẻ cú thể xỏc định được cỏc hỡnh

khối.Như vậy trẻ đã định hình thành những nét sơ đẳng biểu tượng ban đầu của toán học

2 Cơ sở thực tiễn

Thực tế trong những năm qua việc dạy trẻ làm quen với biểu tượng toán đã

có xong chưa được sâu sắc, trẻ nắm bắt còn chưa sâu, cụ thể ở lớp tôi trẻ nắm bắt kiến thức còn yếu, kỹ năng chia nhóm thêm, bớt còn chưa cao cháu nhận thức còn chậm với giáo viên chưa linh hoạt sáng tạo phương pháp truyền thụ chưa khoa học Vậy giáo viên cần phải nghiên cứu tìm tòi để chuyển tải những nội dung cần mang đến cho trẻ sao cho trẻ cảm thấy đơn giản gần gũi mà lại đễ hiểu như vậy giờ học mới đạt hiệu quả cao.Trong 2 năm qua trường MN Thạch Xá thực hiện theo chương trình MN mới trẻ đươc học được tiếp cận với kiến thức 1 cách nhẹ nhàng hơn,giáo viên sử dụng nhiều hình thức linh hoạt sáng tạo hơn để tổ chức cho trẻ , lấy trẻ làm trung tâm do vậy đòi hỏi trẻ phải chủ động và sáng tạo hơn trong hoạt động.Tôi luôn suy nghĩ làm sao để cho trẻ bạo dạn và hơn nữa dạy trẻ làm quen với biểu tượng toán là một nôị dung quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục

MN và tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với biểu tượng toán”

II Phạm vi và thời gian thực hiện

1 Thời gian thực hiện:

Bắt đầu từ tháng 9/2014 –tháng 5/2015

2 Phạm vi thực hiện

Tai lớp 5 tuổi trường MN Thạch Xá

III Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện đề tài

1 Khảo sát thực tế

a Thuận lợi:

Giáo viên :Bản thân đã nắm vững phương pháp tổ chức hoạt dộng dạy trẻ làm quen với biểu tướng toán, có trình độ chuyên môn ,yêu nghề, mến trẻ đã qua nhiều năm dạy lớp5-6tuổi,có kỹ năng dạy trẻ

Phụ huynh :Ban giám hiệu nhà trường, phụ huynh đã quan tâm đầu tư cơ sở như bàn ghế ,đồ dung tài liệu ngay từ đầu năm học

Trẻ:khỏe mạnh ,đi học đều ,đã qua lớp MG4-5 tuổi

b Khó khăn

Giáo viên :khả năng tổ chức cho trẻ làm quen với biểu tượng toán theo yêu cầu đổi mới còn hạn chế ,sự linh hoạt ,sáng tạo ít

Phụ huynh :một số phụ huynh nhận thức chưa sâu , chưa quan tâm đến trẻ , chưa nhận thức rõ tầm quan trọng của giáo dục MN

Trẻ:đối với trẻ sự phát triển của trẻ nhận thức chưa đồng đều cháu thì quá nhanh nhẹn ,cháu thì quá châm

và rụt rè

Đồ dùng cho từng cá nhân trẻ thực nghiệm nhiều lúc chưa đáp ứng

được yêu cầu, đồ dùng đồ chơi ít chưa phong phú

2 Số liệu điều tra chưa thực hiện

* Khả năng học toán của trẻ

Tông số 21/21=100% kế hoạch giao

4 Kỹ năng phân tích tổng hợp 9 = 43% 12 = 57%

* Đồ dùng đồ chơi phục vụ trẻ học môn làm quen với biểu tướng toán

+ Đồ dùng mẫu đẹp hứng thú =40%

+ Đồ dùng mẫu chưa đẹp = 60%

IV Những biện pháp thực hiện

1 Xây dựng kê hoạch thực hiện chương trình hình thành biểu tượng toán

2 Thực hiện tổ chức tiết học cho trẻ làm quen với toán

3 Lồng ghép cho trẻ làm quen với biểu tượng toán trong các hoạt động khác vào mọi lúc mọi nơi

4 Tạo môi trường cho trẻ hoạt động

5 Phối kết hợp với phụ huynh

V Thực hiện biện pháp

1 Xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình biểu tượng toán cho trẻ

5 – 6 tuổi theo chủ đề chủ điểm

-Xây dựng kế hoạch đầu năm là một việc làm quan trọng và cần thiết của giáo viên giúp giáo viên thực hiện có nề nếp khoa học chính vì vậy tôi bám sát vào nhiệm vụ năm học ,và căn cứ vào thực tế trên lớp số trẻ là 32 cháu tôi tiến hành kế hoạch như sau :

* Kế hoạch đồ dùng đồ chơi :

- Theo tôi đây là khâu rất quan trọng trong việc dạy trẻ làm quen với toán Bởi vì tư duy của trẻ là tư duy trực quan sinh động Muốn có tiết dạy tốt và đạt hiệu quả cao thì phải có đồ dùng đẹp hấp dẫn Do vậy ngày từ đầu năm học tôi đã kiểm

kê già soát đồ dùng đồ chơi để kịp thời mua sắm bổ sung cho đống theo từng chủ điểm đồ dùng cần bám sát với nội dung của chương trình, của từng bài dạy

VD: Như dạy trẻ bài số 6 nhận biết mối quan hệ hơn kém về số lượng trong phạm vi 6 ở chủ điểm gia đình tôi chuẩn bị tranh vẽ về gia đình có 6 người một số

đồ dùng trong gia đình như cốc, bát thìa được làm bằng các chất liệu khác nhau Mỗi loại có số lượng nhỏ hơn 6 hoặc bằng 6

Để tạo sự hấp dẫn và hứng thú cho trẻ bản thân tôi đã sưu tầm và làm thêm một số đồ dùng tự tạo từ những nguyên vật liệu có sẵn để tạo thành những sản phẩm trẻ yêu thích những đồ dùng đồ chơi tự tạo này làm cho trẻ say mê hơn hẳn hiệu quả tiếp thu bài của trẻ tăng lên rõ rệt

VD: Với tiết dạy trẻ về hình khối tôi nhờ phụ huynh cắt gỗ có kích thước đúng sau đó quét màu sắc đẹp hấp dẫn và cho trẻ sưu tầm thêm những vỏ hộp đồ vật có hình dạng khối cho trẻ học

Từng bài dạy phụ thuộc vào chủ điểm tôi đã chuẩn bị đủ và phù hợp theo yêu cầu của bài

Để thu hút lôi cuốn trẻ tôi còn cóp đĩa hình ảnh di chuyển , nhóm rau củ quả , nhóm đồ dùng gia đình để cô sử dụng dạy thay thế vật thật tranh ảnh trong tiết học

* Kế hoạch bồi dưỡng trẻ khá, rèn trẻ yếu :

Đối với trẻ khá tôi quan tâm động viên trẻ tìm tòi khám phá những điều mới

lạ để trẻ hứng thú học từ đó quan tâm đến trẻ con hạn chế, khuyến khích dạy cho trẻ khá để kỹ năng bộ môn của trẻ được nâng lên và cùng tiến bộ

Khi đã xây dựng được kế hoạch cung cấp kiến thức tới trẻ mới là khó lên tôi mới tìm ra biện pháp

2 Thực hiện tổ chức cho trẻ làm quen biểu tượng toán

- Dạy trẻ làm quen với biểu tượng toán trên giờ hoạt động chung đạt hiệu quả nhất Vì trong giờ học cô giáo truyền thụ kiến thức cho trẻ được đồng đều ,kiến thức lô gíc ,để thu hút trẻ mỗi bài dạy tôi chuẩn bị đầy đủ đồ dùng hấp dẫn cho trẻ tạo tâm lý thoải mái học mà chơi chơi mà học ,để đạt được yêu cầu về đổi mới nội dung phương pháp dạy trẻ tôi sử dụng nghệ thuật các trò chơi kết hợp giữa động và tĩnh gây hứng thu sử dụng nghệ thuật cho trẻ ,các trò chơi vấn đáp đàm thoại quan sát hoạt động trực tiếp với đồ vật kết hợp những câu hỏi gợi mở nhẹ nhàng kích thích trẻ có hứng thú khám phá điều mới lạ của bài học những nghệ thuật này đều lôi cuốn trẻ rất say mê học

VD: ở chủ điểm “gia đình” số 6 tiết 3

* Mục đích :

- Kiến thức :trẻ biết cách chia nhóm đồ vật có 6 đối tượng làm 2 phần theo 3 cách :1-5,2-4,3-3và gắn số tương ứng

- Kỹ năng :củng cố và rèn kỹ năng thêm bớt,chia nhóm trong phạm vi 6, cho trẻ, biết đặt số tương ứng

- Giáo dục :giáo dục trẻ biết đặt đồ dùng đúng nơi quy định

Đồ dùng của trẻ là 6 đồ dùng gia đình thẻ số tư 1đến 6,bảng đồ dùng tạo môi trường học cũng là đồ dùng gia đình Tôi dẫn dắt theo trình tự sau

* Ổn định tổ chức:

Tôi cho trẻ đọc đồng dao “rềnh rềnh dàng dàng”, hỏi trẻ bài đồng dao nói đến đồ dùng gì trong gia đình Sau đó tôi tổ chức cho trẻ chơi “gia đình nhanh trí” suốt tiết học tôi tổ chức bằng các trò chơi

Hoạt động 1: Củng cố luyện tập thêm bớt trong phạm vi 6

- Trò chơi “kể tên 6 đồ dùng trong gia đình “:với yêu cầu gia đình số 1 kể tên

6 đồ dùng để ăn ,gia đình số 2 kể tên 6 đồ dùng để uống ,gia đình số 3 kể tên 6 đồ

đồ dùng sinh hoạt Trẻ kể tên đồ dùng nào cô tặng đĩa CD có hình ảnh đồ dùng đó

và cho gia đình kiểm tra lẫn nhau và đếm

- Trò chơi “giải đáp”:tôi cho trẻ chơi thêm bớt và yêu cầu trẻ lấy đồ dùng và cất theo yêu cầu của cô

Hoạt động 2: Chia 6 đối tượng làm 2 phần:

- Trò chơi:ai nhanh trí”tôi cho trẻ xếp đồ dùng ra và đếm gắn thẻ số sau đó cho trẻ chia thành 2 nhóm theo ý thích Tôi sử dụng công nghệ thông tin chia nhóm

đồ dùng theo cách 1-5 ‘gắn số tương ứng ‘hỏi trẻ còn có cách chia nào nữa không ,

6 đồ dùng chia làm mấy cách, đó là cách nào? Cô cho trẻ chia theo yêu cầu của cô

và đặt thẻ số tương ứng vao nhóm chia

Hoạt động 3: Luyện tập

- Trò chơi 1 “đố vui “cô đọc vè :

Ve vẻ vè ve

Cái vè vỗ 6

Cô vỗ 1 cái

Trò vỗ bao nhiêu ?

Trẻ đọc là vỗ 5 cái.

- Trò chơi 2: “Chung sức” yêu cầu các gia đình chia nhóm 6 đồ dùng thành 2 nhóm chia chữ số tương ứng ở một nhóm và mỗi bạn chơi chỉ chọn một đồ dùng

Kết thúc bài học cô cho trẻ hát bài “tổ ấm gia đình”.Khi thực hiện đổi mới nội dung phương pháp hình thức tổ chức tiết học tùy thuộc vào mục đích,nội dung, yêu cầu từng bài mà tôi áp dụng các phương pháp khác nhau sao cho phù hợp nhận thức của trẻ và điều kiện cơ sở vật chất của lớp

Ở chủ điểm Thực vật số 9 tiết 1

*Mục đích :

- Kiến thức :trẻ nhận biết số 9, biết tạo nhóm có số lượng là 9 ,đếm đến 9

- Kỹ năng :trẻ biết xếp tương ứng 1-1 đếm đúng thứ tự 1-9

- Thái độ :hứng thú với giờ học Có thái độ đứng đắn khi sử dụng đồ dùng

Để đạt được yêu cầu đó khi vào bài tôi cho trẻ hát bài “Mèo con và Cún con”, trò chuyện về thế giới động vật

Hoạt đông 1: Ôn nhận biết nhóm có số lượng 8

- Tôi cho trẻ tìm nhóm con cá có số lượng 8 ít hơn 8

Hoạt động 2 : Tạo nhóm có số lượng 9

+ Tôi cho trẻ xem băng hình chiếu các chú mèo đến sếp thành hàng ngang ,sau đó cho trẻ xem tiếp những con cá được xếp xuống phía dưới môi con cá thẳng với một chú mèo

+ Tôi cũng cho trẻ xếp tất số mèo ra

+ Xếp cá xuống dưới mèo đếm 1-8 con cá

+ So sánh số con cá và số mèo: số nào nhiều hơn, số nào ít hơn, ít hơn là mấy, nhiểu hơn là mấy.Muốn bằng nhau ta phải làm gì? (thêm 1 con cá), đếm lại số

cá và số mèo, so sánh cùng bằng nhau và bằng 9(cho trẻ đặt thẻ số 9)

+ Cô giới thiệu số 9 Và phân tích chữ số

+ Cô và trẻ cất dần số cá, số mèo và đặt thẻ số

Hoạt động 3: Luyện tập

- Chơi nghe âm thanh, giơ lô tô nhóm quả tương ứng (cô nhấn phím đàn bao nhiêu tiếng trẻ giơ lô tô tương ứng)

+ Vẽ thêm cho đủ số lượng quả là 9( cô cho trẻ vẽ thêm các nhóm con vật có

số lượng là 9 trong mỗi tranh)

Trong khi tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với biểu tượng toán trên tiết học, tôi luôn tổ chức theo 1 lô gic xuyên suốt hoạt động trước gắn liền với hoạt động sau sao cho phù hợp với nội dung bài dạy Ngoài ra tôi còn dùng bài hát, đồng dao chuyển các nội dung xen kẽ trò chơi động và tĩnh để trẻ thoải mái khi học trẻ hứng thú , giờ học đạt hiệu quả cao

Khi thực hiện đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức tiết học tùy thuộc vào mục đích, nội dung, yêu cầu từng bài mà tôi áp dụng các phương pháp khác nhau sao cho phù hợp nhận thức của trẻ và điều kiện cơ sở vật chất của lớp

VD: Ở chủ điểm: “Thực vật”, tiết toán số 8 tiết 2

- Mục đích:

+ Kiến thức: trẻ nhận biết mối quan hệ hơn kém về số lượng trong phạm vi 8

+ Kỹ năng: Tạo nhóm có số lượng là 8 diễn đạt kết quả rõ ràng

+ Thái độ: trẻ hứng thú giờ học

- Để đạt được mục đích của bài, ổn định lớp tôi cho trẻ đọc đồng dao “Lúa ngô là cô đậu lành”

+ HĐ1: Ôn luyện đếm đến 8, nhóm có số lượng 8

- Tôi cho trẻ chơi tìm nhóm rau ăn lá, ăn củ, ăn quả có số lượng là 8, chơi tìm nhà có số nhà là 6,7,8

+ HĐ 2: Nhận biết mối quan hệ hơn kém trong phạm vi 8 Cô giới thiệu 8 chú bướm đi chơi, trẻ xếp cùng cô và đếm, trẻ kiểm tra lại rồi đặt số tương ứng

3 Tổ chức cho trẻ làm quen với biểu tượng toán trong các hoạt động khác và ở mọi lúc mọi nơi:

Trên tiết học, trẻ đã được làm quen với biểu tượng toán một cách chi tiết nhưng để khắc sâu hơn kiến thức cho trẻ áp dụng biện pháp tích hợp vào các hoạt

động khác như: thể dục, âm nhạc, tạo hình …qua hình thức như: giới thiệu bài, củng cố hay chuyển tiếp giữa các phần trong giờ học

VD: Với âm nhạc trong giờ dạy hát bài “Qủa bóng” kết hợp dạy hát tôi hỏi trẻ :

“Quả bóng giống hình gì?”

Với chữ cái: tôi cho trẻ xem tranh sau đó cho trẻ đọc từ dưới tranh và đếm xem từ đó có bao nhiêu chữ cái

Với văn học: Khi kể chuyện “Hai anh em” , khi kể xong cô hỏi “câu chuyện

có mấy anh em”

- Với thể dục: Cô cho trẻ chuyền bóng bên phải, bên trái của bản thân, trẻ không chỉ được vận động thể lực mà còn được ôn lại kiến thức đã h ọc, trong khi trẻ chơi chuyền bóng, trẻ phải nhớ lại đâu là phía phải, phía trái của bản thân để chuyền cho đúng

- Với MTXQ: Cho trẻ tìm hiểu động vật nuôi trong gia đình cho trẻ kể tên , nhóm gia xúc có mấy chân

- Với đặc điểm của trẻ mẫu giáo dễ nhớ mau quên lên tôi thường xuyên tổ chức cho trẻ làm quen với biết tượng toán ở mọi lúc mọi nơi từ đó trẻ được ôn luyện củng cố các kiến thức đã học và tìm hiểu sâu hơn nắm được các kiến thức mới tạo cho trẻ một tâm thế thoả mái học mà chơi, chơi mà học

VD: Thông qua hoạt động ngoài trời: với chủ điểm “Động vật”, cho trẻ quan sát bể cá, đếm số cá, yêu cầu trẻ vẽ số cá tương ứng

Khi tham quan vườn hoa cho trẻ đếm có bao nhiêu loài hoa nhiều nhất là hoa gì

- Thông qua hoạt động góc:

Với chủ điểm “gia đình”:

+ Góc sách: cô cho trẻ xem tranh gia đình đông con gồm có từ 3 con trở lên , gia đình ít con có từ 1-2 con

+ Góc nghệ thuật : cô cho trẻ vẽ đồ dùng gia đình: 6 cái chén, 6 cái đĩa

+ Góc xây dựng : cho trẻ xây nhà nhiều tầng

Cỏc gúc chơi đú cụ trũ chuyện với trẻ về sản phẩm làm ra xoay quanh đề tài làm quen với biểu tượng toỏn

Như vậy, việc lồng ghộp biểu tượng toỏn vào cỏc gúc chơi để củng cố kiến thức và cũng tăng cường vốn ngụn ngữ phỏt triển tư duy về toỏn cho trẻ

4 Tạo mụi trường cho trẻ hoạt động:

Trong hoạt động của giỏo dục Mầm non chiếm một thời gian rất ớt cho lờn tạo mụi trường cho trẻ làm quen với toỏn trong lớp học là rất quan trọng

Vỡ vậy cụ thể trong lớp tụi luụn quan tõm tạo mụi trường hấp dẫn cho trẻ hoạt động cụ thể cú nhiều mảng mở trong lớp học, làm sao mỗi gúc trong lớp là những cảnh nhỏ hũa vào cảnh chung của lớp phự hợp với học tập, sinh hoạt của trẻ, phự hợp với chủ đề, vỡ vậy tụi đó tạo mụi trường cho trẻ làm quen với biểu tượng toỏn trong lớp học để trẻ được ụn luyện và học tập với từng chủ điểm

- Cụ thể ở gúc học tập tụi tạo gúc toỏn là gúc mở cho trẻ hoạt động bằng cỏch dỏn những ụ nhỏ bằng những đề can và làm những hỡnh ảnh đồ dựng phự hợp với chủ điểm, rồi cho trẻ chia nhúm, thờm bớt số lượng, sắp xếp theo quy tắc

VD: Ở chủ điểm “Giao thụng” Tụi làm những đồ dựng là cỏc PTGT: xe đạp, xe mỏy, ụ tụ Rồi cho trẻ thờm bớt, chia nhúm trong phạm vi 9

5 Tuyên truyền phối kết hợp phụ huynh

Trẻ nhanh nhớ nhng lại chóng quên thời gian trẻ ở lớp chiếm ít hơn ở nhà với

bố mẹ Do vậy việc phối kết hợp với phụ huynh để dạy trẻ học thêm ở nhà là rất tốt

Vì vậy trên lớp tôi đã xây dựng góc tuyên truyền có chng bày một số tranh

ảnh, nội dung trẻ học toán, sách toán của trẻ để khi phụ huynh gửi đón con xem đợc kết quả học tập của con em mình Tôi tranh thủ thời gian trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của con em mình, đặc biệt chú ý đến cháu cá biệt và các cháu khá giỏi để phụ huynh có biện pháp bồi dỡng cháu học thêm

Mặt khác tôi mời phụ huynh ra dự tiết học của cháu Từ đó phụ huynh biết thêm con mình học thêm gì và nắm bắt đến đâu có hớng dạy con học thêm và phụ