luận văn đại học sư phạm Ý nghĩa của Giải pháp mỹ thuật trưng bày trong bảo tàng Hồ Chí Minh

Điều khó khăn đó đã được những nhà thiết kế và trưng bày bảo tàngthực sự đã vượt qua, thông qua việc sử dụng các giải pháp mỹ thuật trưngbày, với ý tưởng sử dụng ngôn ngữ tạo hình kết hợ

A.PHẦN MỞ ĐẦU :

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Bảo tàng Hồ Chí Minh , được xây dựng thể theo nguyện vọng của toànthể dân téc ta bày tỏ lòng kính yêu với Bác vị cha già cuả dân téc và cũng đểcho các thế hệ sau biết được cuộc đời và sự nghiệp của Người, học tập và làmtheo tấm gương của Người Chính mục đích to lớn đó đã đặt ra cho nhữngngười xây dựng và trưng bày bảo tàng một nhiệm vụ vô cùng nặng nề nhưngcũng vô cùng ý nghĩa, đó là phải làm sao tuyên truyền được cuộc đời, sựnghiệp và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cho những người tới thăm quanbảo tàng Trong một khoảng thời gian ngắn ngủi như vậy, muốn gây được Êntượng sâu sắc thì thực sự bảo tàng phải có cách trưng bày thật đặc biệt, lôicuốn và sinh động, nhưng phải cô đọng và dễ hiểu, tác động trực tiếp tới giácquan của người xem Làm sao đó để khi họ nhìn vào những gì được trưng bày

ở đây có thể thấy được con người sù nghiệp của Bác, thấy được sự nghiệpcách mạng của dân téc ta

Điều khó khăn đó đã được những nhà thiết kế và trưng bày bảo tàngthực sự đã vượt qua, thông qua việc sử dụng các giải pháp mỹ thuật trưngbày, với ý tưởng sử dụng ngôn ngữ tạo hình kết hợp với không gian và ánhsáng để kể về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh cùng vớicon đường đấu tranh cách mạng của dân téc ta Đây là mét ý tưởng mới lạ vàđộc đáo, bởi là con đường ngắn nhất thó vị nhất, cô đọng và sinh động nhấtđưa thông tin đến với người xem thông qua các tác phẩm phù điêu, điêu khắc,cách sắp đặt trưng bày các hiện vật kết hợp cùng không gian và ánh sáng Bảotàng Hồ Chí Minh như một cuốn sách viết về cuộc đời và sự nghiệp Hồ ChÝMinh về cách mạng Việt Nam, một cuốn sách không phải viết bàng chữ viếtđơn thuần mà được viết bằng ngôn ngữ tạo hình, mét thứ ngôn ngữ cô đọng

và xúc tích bất cứ ai cũng có thể có những cảm nhận khi đứng trước nã

Hơn thế nữa việc sử dụng giải pháp mỹ thuật trưng bày trong bảo tàng

Hồ Chí Minh cũng là một cách đưa nghệ thuật vào trong cuộc sống phục vụcuộc sống, nâng cao thẩm mỹ cho người dân đó là điều phù hợp với xu thếcủa thời đại – Nghệ thuật phục vụ cuộc sống, nghệ thuật không tách rời cuộcsống

Đối với sinh viên chuyên ngành mỹ thuật nói riêng việc tìm hiểu ý nghĩacủa việc sử dụng giải pháp mỹ thuật trưng bày trong bảo tàng là mét việc vôcùng có Ých giúp nâng cao chuyên môn, và hình thành những ý tưởng sángtạo phù hợp với với thực tế và có thể áp dụng vào thực tế

Chính vì thế mà tôi xin chọn đề tài nghiên cứu “.ý nghĩa của giải pháp

mỹ thuật trưng bày trong bảo tàng Hồ Chí Minh – bài học ngoại khoá của sinh viên chuyên ngành mỹ thuật ” làm tiểu luận tốt nghiệp đại học chuyên

ngành sư phạm mỹ thuật

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU, NỘI DUNG NGHIÊN CỨU :

Tìm hiểu nội dung và ý nghĩa của giải pháp mỹ thuật trưng bày trong bảotàng Hồ Chí Minh, chủ yếu là nội dung trưng bày các tác phẩm tạo hình vàhiện vật trong bảo tàng Hồ Chí Minh

Tìm hiểu những giá trị lịch sử, văn hoá giáo dục của các hiện vật được sửdông trong giải pháp trưng bày ĐÓ thấy được giá trị nghệ thuật và vai trò củacác tác phẩm tạo hình cũng như các tài liệu hiện vật tham gia vào giải pháp

mỹ thuật

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU:

Đối tượng nghiên cứu của tiểu luận chủ yếu là các tác phẩm phù điêu vàđiêu khắc, không gian và ánh sáng kết hợp cùng với những hiện vật của bảotàng được sử dụng trong giải pháp mỹ thuật trưng bày của bảo tàng Hồ Chí

Minh Trên cơ sở đó tiểu luận nghiên cứu giá trị nghệ thuật của giải pháp mỹthuật trưng bày của bảo tàng và giá trị văn hoá, giáo dục, lịch sử.

Phạm vi nghiên cứu của tiểu luận bao gồm những tác phẩm phù điêu vàđiêu khắc, không gian ánh sáng và các hiện vật được sử dụng trong giải pháp

mỹ thuật trưng bày ở bảo tàng Hồ Chí Minh, cùng với khoảng thời điểm lịch

sử cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Bác và cuộc cách mạng của dân téc

5 DỰ KIẾN NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI :

Với đề tài nghiên cứu này, tôi muốn đem đến cho người tham quan bảotàng Hồ Chí Minh một cái nhìn đầy đủ về ý nghĩa của giải pháp mỹ thuậtđược sử dụng trong bảo tàng, giúp họ hiểu về những bức phù điêu hay nhữngtác phẩm điêu khắc được tạo với mục đích gì ,nó có ý nghĩa gì, mang ý tưởnggì? Hay tại sao lại có nhòng biểu tượng nh vậy ,tại sao các hiện vật lại đượcsắp đặt theo mét trật tù nh vậy? Đó cũng chính là một cách tiếp cận có tínhkhoa học mỹ thuật đối với bảo tàng Hồ Chí Minh nhất là những người hoạtđộng trong lĩnh vực mỹ thuật

Đồng thời mang lại cho sinh viên chuyên ngành mỹ thuật một bài họcngoại khoá Thông qua bài học này họ sẽ có thêm những kiến thức về nghệthuật tạo hình, nghệ thuật sắp đặt, và từ đó có thể áp dụng những kiến thứccủa mình vào thực tế công việc.

Và cũng chính qua đây tôi muốn khẳng định quan điểm của mình về vấn

đề mỹ thuật trong bảo tàng Hồ Chí Minh

Hệ thống, tổng hợp các hiệu quả về mặt mỹ thuật của bảo tàng Hồ ChíMinh

6 BÈ CỤC CỦA TIỂU LUẬN:

Ngoài phần mở đầu,phần kết luận, các tài liệu tham khảo và phần phụlục, nội dung của tiểu luận được chia làm hai chương:

Chương1: TỔNG QUAN VỀ BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH, VÀ KHÁI NIỆM VỀ GIẢI PHÁP MỸ THUẬT TRƯNG BÀY

1.1: Vài nét về bảo tàng Hồ Chí Minh:

1.1.1 Mục đích khi xây dựng bảo tàng :

1.1.2 Mét vài nét về kiến trúc và ý tưởng khi xây dựng bảo tàng Hồ Chí Minh:

1.1.3 Giới thiệu nội dung trưng bày của bảo tàng Hồ Chí Minh

1.2: Tìm hiểu chung về giải pháp mỹ thuật trưng bày:

1.2.1 Giải pháp mỹ thuật trưng bày là gì ?

1.2.2 Ý nghĩa của việc sử dụng giải pháp mỹ thuật trong cuộc sống:

CHƯƠNG 2: Ý NGHĨA CỦA GIẢI PHÁP MỸ THUẬT TRƯNG BÀY TRONG BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH – BÀI HỌC NGOẠI KHOÁ CHO SINH VIÊN CHUYÊN NGÀNH MỸ THUẬT.

2.1 : Ý nghĩa của giải pháp mỹ thuật trưng bày trong bảo tàng Hồ Chí Minh.

2.1.1 Chủ đề một :thời thơ Êu và thanh niên của Hồ Chí Minh và bước đầu hoạt động cách mạng(1890- 1911)

2.1.2 Chủ đề hai: chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp nhận chủ nghĩa lêNin ,chân lý của thời đại.(1911-1920)

Mác-2.1.3 Chủ đề ba: Chủ tịch Hồ Chí Minh đấu tranh để bảo vệ và vận dụng đường lối của Lê-Nin về vấn đề dân téc và thuộc địa (1920-1924)

2.1.4:Chủ đề thứ tư: Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập đảng của giai cấp Việt Nam.

2.1.5 Chủ đề năm: chủ tịch Hô Chí Minh cùng trung ương đảng lãnh đạo cuộc vận động giải phóng dân téc và cách mạng tháng tám thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hoà đầu tiên ở Đông Nam Á.

2.1.6 Chủ đề sáu: Chủ tịch Hồ Chí minh cùng trung ương đảng lãnh đạo cuộc cách mạng và kháng chiến chống thực dân Pháp ,can thiệp Mỹ.

2.1.7 Chủ đề bảy: Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng trung ương đảng lãnh đạo cách mạng xã hội chủ nghĩa miền Bắc và đấu tranh chống đế quốc

mỹ giải phóng miền Nam thống nhất tổ quốc (1945-1975)

2.1.8 Chủ đề tám: Nhân dân Việt Nam thực hiện di chúc của Người 2.2 Bài học ngoại khoá cho sinh viên chuyên ngành mỹ thuật.

2.2.1 Cách sử dụng mô tuýp trong nghệ thuật.

2.2.2 Bài học vÒ giải pháp tạo hình không gian: (nghệ thuật sử dụng

đồ hoạ và ánh sáng, nghệ thuật sử dụng trang trí sân khấu).

B NỘI DUNG :

Chương 1:

TỔNG QUAN VỀ BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH

VÀ KHÁI NIỆM VỀ GIẢI PHÁP MỸ THUẬT TRƯNG BÀY.

1.1 VÀI NÉT VỀ BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH:

1.1.1 Mục đích xây dựng bảo tàng :

Bảo tàng Hồ Chí Minh được xây dựng theo nguyện vọng của toàn thểnhân dân Việt Nam nhằm tỏ lòng biết ơn và đời đời ghi nhớ công lao to lớncủa chủ tịch Hồ Chí Minh, quyết tâm học tập tư tưởng tác phong đạo đức củangười, đoàn kết phấn đấu xây dựng một nước Việt Nam dân chủ và giàumạnh hữu nghị và hoà bình với nhân dân thế giới

Sau ngày Bác mất Ban chấp hành trung ương Đảng ra nghị quyết số 206 –NQ/TW ngày 25/11/1970 về việc thành lập ban phụ trách xây dựng bảo tàng

Hồ Chí Minh, cơ quan CQ4A (mật danh văn phòng của Bác khi còn sống)chuyển về trực thuộc ban chấp hành trung ương Đảng

Ngày 12/9/1977, đúng ngày kỷ niệm Xô Viết Nghệ Tĩnh, thay mặt bộchính trị ban chấp hành trung ương Đảng, đồng chí Lê Duẩn, BÝ thư thứ nhất

đã kí nghị quyết 04-NQ/TW về việc thành lập bảo tàng Hồ Chí Minh Năm

1978, Héi đồng Chính phủ đã phê duyệt nhiệm vô thiết kế bảo tàng Hồ ChíMinh vào ngày 15/10/1979 đã ban hành nghi định số 375/CP về chức năngnhiệm vụ và tổ chức của bảo tàng Nghị định nêu rõ: Viện bảo tàng Hồ Chí

Minh “ là trung tâm nghiên cứu những tư liệu, hiện vật và di tích lịch sử cóquan hệ đến đời sống và hoạt động của chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại trongsuốt quá trình đấu tranh cách mạng của Người và tuyên truyền giáo dục quầnchúng về sự nghiệp, tư tưởng , đạo đức tác phong của Người thông qua những

tư liệu hiện vật và di tích đó.”

Ngày 30/12/1980 Bộ chính trị đã ra quyết định số 14-QD/TƯ về xây dựngcông trình bảo tàng, trong đó xác định thời gian khởi công năm 1985, hoànthành xây dựng năm1987, đưa vào hoạt động kỷ niệm 100 năm ngày sinh củaNgười

Lễ khánh thành trọng thể bảo tàng Hồ Chí Minh, vào ngày 19/5/1990,nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, với tư cách làanh hùng giải phóng dân téc, danh nhân văn hoá ThÕ giới- như nghị quyếtUNESCO đã công nhận

1.1.2 Mét vài nét về kiến trúc và ý tưởng khi xây dựng bảo tàng Hồ Chí Minh:

Bảo tàng Hồ Chí Minh nằm trong khu vực Quảng trường Ba Đình lịch sử,

cho các bộ phận kĩ thuật, bảo quản, thư viện nghiên cứu, héi trường Hai tầngchính là tầng triển lãm và tầng bảo quản

Ở tầng triển lãm, theo từng thời gian có các tranh ảnh hiện vật phục vụtheo chủ đề do đó gọi là tầng triển lãm nhất thời Tầng trưng bày với13.000m2 sử dông , là trọng tâm của bảo tàng, gian Long Trọng ở chính giữa

có tượng Hồ Chí Minh, ở tầng trưng bày này với những tài liệu hiện vật đượcgiới thiệu dưới các hình tượng nghệ thuật thể hiện những mốc quan trọng nhấttrong cuộc đời Bác đặt trong bối cảnh của đất nước và cách mạng Việt Nam,vòng ngoài là chủ đề cách mạng Việt Nam với thế giới

1.1.3 Giới thiệu nội dung trưng bày của bảo tàng Hồ Chí Minh

Diện tích trưng bày của bảo tàng Hồ Chí Minh là 4000m2 trong tổng sốdiện tích sử dụng là 13.000m2

Thiết kế trưng bày bảo tàng Hồ Chí Minh do nhóm liên hiệp trang trí mỹthuật Matxcơva thực hiện với sự cộng tác của các nhà khoa học Việt Namtrên các lĩnh vực kiến trúc, mỹ thuật , lịch sư, bảo tàng Trên cơ sở thiết kế

mỹ thuật được phê duyệt tháng 05 năm 1986, mét kịch bản văn học đã đượclập ra nhằm thống nhất quan điểm trưng bày chung giữa kiến trúc, nội dung,

mỹ thuật và kỹ thuật

Ở mỗi giai đoạn thiết kế mỹ thuật trưng bày đều được hội đồng nghệ thuậtcộng hoà liên bang Nga (cò) xem xét, hội đồng mỹ thuật ,hội đồng khoa họccác nhà chuyên môn trong và ngoài bảo tàng góp ý và đánh giá tán thành

Để thực hiện phương trâm “hiện đại, trang nghiêm, giản dị ” trong mỗibước tiến hành trưng bày bảo tàng cũng như trong quá trình hoàn thành phầngiải pháp mỹ thuật đều có sự phối hợp giữa các hoạ sĩ Việt Nam và các tácgiả Liên Xô (cũ) thông qua các cuộc trao đổi thảo luận các chuyến công tác

của các hoạ sĩ Liên Xô sang Việt Nam.,và các họa sĩ Việt Nam sang Liên Xô.

Vì vậy có thể nói trưng bày bảo tàng Hồ Chí Minh mà đặc biệt là phần giảipháp mỹ thuật là sản phẩm sáng tạo của của Việt Nam và Liên Xô, là sảnphẩm vừa dân téc vừa hiện đại

Phương châm xây dựng bảo tàng Hồ ChÝ Minh đòi hái sự kết hợp hài hoàgiữa kiến trúc ngôi nhà với cảnh quan xung quanh khu vực Quảng trường BaĐình Để đảm bảo tính dân téc trang nghiêm hiện đại mà giản dị trong đó cáctài liệu các hiện vật các tác phẩm nghệ thuật được kết hợp thống nhất tạothành một hệ thống tác động đến tư tưởng nghệ thuật của người xem, giúpcho họ cảm nhận được một cách sinh động nhÊt cuộc sống mà Bác đã trảiqua

Nội dung trưng bày của bảo tàng Hồ Chí Minh được thể hiện ngay từ gian

mở đầu với diện tích là 360m2 Đây là gian long trọng nhất của bảo tàng hayngười ta còn gọi là gian Long Trọng đây là nơi gặp gỡ đầu tiên và là nơi tổchức các nghi lễ, trao giải, kết nạp Các tác phẩm nghệ thuật ở gian mở đầuthể hiện khái quát nội dung trưng bày của bảo tàng về Chủ tịch Hồ Chí Minhcon người gắn bó cuộc đời mình với cách mạng Việt Nam và thế giới Trungtâm của bảo tàng là tượng Hồ Chí Minh(h.2) được bố trí ở phía đối diện cửanhằm lôi cuốn tất cả sự chú ý của người xem và được nhấn mạnh bằng hệthống chiếu sáng đặc biệt Tượng được làm bằng đồng cao 3,5m, nặng 2,8 tấn

do tác giả người Nga Avôrôxốp thiết kế, phía sau tượng là hình tượng cây đa

cổ thụ và mặt trời tượng trưng cho ánh sáng và sự trường tồn Trên trần nhànhững chùm đèn hình hoa được kết thành vòng tròn nặng 17 tấn, chất liệubằng đồng tượng trưng cho bầu trời, cho thế giới cho vò trô Sàn nhà đượctrang trí bằng những tranh khảm, cơ bản là những hoa văn màu nâu có kíchthước (20x20m) Mảng hình tượng là mét hình vuông lớn kích thước (4x4m)với những bông hoa ghép bằng đồng đó là hình tượng của mảnh đất Việt Nam

thước (2x3m) Chóng ta có thể thấy từ gian mở đầu đến toàn bộ không giantrưng bày Bảo tàng đều có sự kết hợp giữa nội dung, kiến trúc, mỹ thuật,nhằm thể hiện nội dung xuyên suốt cuộc đời chủ tịch Hồ Chí Minh gắn liềnvới dân téc Việt Nam và nhân dân thế giới Từ phần chính diện của gian mởđầu nhìn về hai phía là hai tác phẩm nghệ thuật, bức phù điêu “Dựngnước”(h.3) được thể hiện bằng hình ảnh “Bọc trăm trứng” và “Giữnước”(h.4) được thể nhiện bằng hình ảnh “Thánh Gióng và Rùa vàng dânggươm” thể hiện cho truyền thống dựng nước và giữ nước của dân téc ta đượcBác khái quát bằng câu nói nổi tiếng của người.

“Các vua Hùng đã có công dựng nước

Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”

Tiếp theo là cổng dẫn vào gian trưng bày được làm theo dáng dấp thờiHùng Vương(h.5) Thời kì Hùng Vương có ý nghĩa to lớn trong việc thànhlập quốc gia Việc bố trí trên cổng vòm những chi tiết miêu tả đặc điểm và tưliệu với việc sử dụng mô tuýp truyền thuyết cổ đã đem lại khả năng nói về ýnghĩa lịch sử của vua Hùng trong việc lập nước

Qua các tác phẩm nghệ thuật và truyền thống đấu tranh dựng nước và giữnước là bắt đầu phần trưng bày chính của Bảo tàng với ba phần nội dung gắn

bó chặt chẽ: Gian trưng bày chính của bảo tàng có thể chia ra làm 6 khối đượctạo bởi một số phần mà việc trưng bày của mỗi khối tiếp theo sẽ là sự tiếp tụccủa mỗi khối trước đó và không chỉ theo một trật tự thời gian mà còn theomột cấu trúc nghệ thuật sao cho có một sù thống nhất trong toàn bộ phầntrưng bày của bảo tàng

Nguyên tắc của giải pháp nghệ thuật trưng này các tài liệu ở mỗi khối làmột và mỗi một khối được tạo bởi ba phần không gian mỗi phần có sự thểhiện nghệ thuật riêng

Phần không gian thứ nhất : được bố trí ở bên phải của dòng người thamquan : Những không gian này của các khối sẽ được giải quyết bằng hìnhtượng khái quát , bằng ngôn ngữ diễn đạt có tính nghệ thuật cao.

Phần không gian thứ hai: Của các khối là những khối tượng giới thiệunhững trọng tâm cảm xúc tư tưởng đã được xác định, những hình tượng phảnánh những (mốc) thời điểm chính trong cuộc đời và sự nghiệp Hồ Chí Minh

sẽ được đề cập đến trong từng khối

Phần không gian thứ ba: Bao gồm hai tổ hợp được trưng bày tiểu sử vàtrung tâm nghệ thuật cảm xúc của toàn khối

Trung tâm gây cảm xúc tư tưởng của mỗi khối sẽ được bố trí trên tườnggiữa hai tổ hợp trưng bày tiểu sử và nó sẽ được miêu tả bằng phương tiện hộihoạ hoành tráng và nghệ thụât tạo hình như tượng và phù điêu Sự cô đọngcủa nghệ thuật tạo hình của cấu trúc trưng bày sẽ biểu hiện sự thống nhất quátrình lịch sử truyền đạt thực chất tư tưởng và sẽ làm sáng tỏ sự kiện chính củathời kì phù hợp với mỗi khối Qua tác phẩm nghệ thuật thứ nhất nói vềtruyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân téc Việt Nam là bắtđầu phần trưng bày chính của bảo tàng với ba nội dung gắn bó chặt chẽ vớinhau:

1 Phần chính giữa trưng bày về tiểu sử và sự nghiệp cách mạng Hồ ChíMinh từ thời niên thiếu, quá trình hoạt động cách mạng đến khi người qua đời

và nhân dân Việt Nam thực hiện di chúc của người thông qua 8 chủ đề trưngbày Và giữa các chủ đề trưng bày được phân biệt với nhau bằng các giảipháp mỹ thuật

2 Phần trưng bày sáu tổ hợp hình tượng giới thiệu về cuộc sống chiến đấu

và chiến thắng của nhân dân Việt Nam thực hiện đường lối giải phóng và xây

sáng lập ra.(bố trí ở bên phải hành trình tham quan) hình thức trưng bày củaphần này được thể hiện dưới dạng các tổ hợp mỹ thuật thường được gọi làcác “tổ hợp không gian hình tượng ” mỗi một tổ hợp không gian hình tượnglại được nối với nhau bằng một tác phẩm nghệ thuật điêu khắc (điểm nhấncảm xúc tưởng)

3 Phần trưng bày 8 chuyên đề mở rộng giới thiệu tiến trình lịch sử thế giới

có ảnh hưởng tới Việt Nam phần trưng bày này có thể hiểu như là “cửa sổ” nhìn

ra thế giới, giới thiệu những sù kiện thế giới xảy ra ảnh hưởng đến Việt Nam,giải pháp mỹ thuật đưa ra là thông qua cá tác phẩm điêu khắc và đồ hoạ hoànhtráng , in lại những bức tranh của các hoạ sĩ nổi tiếng có tư tưởng phản đối chiếntranh trong những năm chiến tranh thế giới hai như hoạ sĩ: Pi-cat-xô (picasseruis y picaso(1881-1973, Da li (Dali salvador (1904-1989)), Klim

1.2 TÌM HIỂU CHUNG VỀ GIẢI PHÁP MỸ THUẬT TRƯNG BÀY:

1.2.1 Giải pháp mỹ thuật trưng bày là gì ?

Nói đến mỹ thuật là nói đến nghệ thuật làm đẹp, nghệ thuật sử dụng ngônngữ tạo hình để hướng tới mục đích tạo ra cái đẹp hay nêu bật ý nghĩa củamét vấn đề một chủ đề nào đó bằng khoa học tạo hình

Giải pháp là cách thức, là phương pháp để giải quyết một vấn đề nào đó

Giải pháp mỹ thuật là cách thức dùng để giải quyết một vấn đề nào đóbằng nghệ thuật tạo hình, nghệ thụât trang trí, sắp đặt ….cùng với ánh sáng và

có thể là cả am thanh…để có kết quả cuối cùng là đạt được hiệu quả màngười ta mong muốn

1.2.2 Ý nghĩa của việc sử dụng giải pháp mỹ thuật trong cuộc sống:

Trong cuộc sống nhu cầu tìm đến với cái đẹp luôn luôn hiện hữu.Xuấtphát từ nhu cầu trong thực tiễn cuộc sống Êy giải pháp mỹ thuật được sửdụng như một cách thức để giải quyết một vấn đề nào đó mà có thể các giảipháp khác ngoài giải pháp mỹ thuật không có khả năng mang lại hiệu quảcao, trong những trường hợp như vậy việc tìm một giải pháp hợp lý là điều vôcùng quan trọng Việc áp dụng giảI pháp mỹ thuật trong cuộc sống ngoài ápdụng trong trưng bày bảo tàng còn rất nhiều những áp dụng khác nữa ví dụnhư giải pháp mỹ thuật trong trang trí sân khấu, tạo cảnh dựng cảnh, haytrong việc tuyên truyền thông tin, như việc sử dụng đồ hoạ trong việc tuyêntruyền mang lại hiệu quả rất cao vừa nhanh, vừa mang tính thời sự lại vẫnđậm chất nghệ thuật tạo hình Ngoài ra ta còn thấy một mảng khác luôn cómặt của giải pháp mỹ thuật đó là mảng trang trí nội, ngoại thất VÊn đề này

có thể áp dụng nhiều hình thức của mỹ thuật cùng một lúc, như cùng lúc phải

sử dụng hội hoạ, ánh sáng và có thể cả điêu khắc, để mang lại vẻ đẹp cho ngôinhà Hay việc úng dụng mỹ thuật vào trong việc trang trí, giới thiệu sản phẩmcũng là một biểu hiện của giải pháp mỹ thuật dùng mỹ thuật để quảng cáo sảnphẩm với mục đích cho người mua hiểu hơn về sản phẩm, điÒu đó sẽ tốt hơnviệc chỉ nói bằng lời, chỉ mô tả suông Từ những ví dụ đơn giản đó chúng ta

có thể thấy mỹ thuật được chọn làm phương tiện để giải quyết rất nhiều vấn

đề, rất nhiều lĩnh vực

Như vậy có thể nói giải pháp mỹ thuật có mặt ở hầu hết mọi lĩnh vựctrong cuộc sống nó vừa giúp cho con người có thêm phương tiện và khả nănggiải quyết vấn đề, giải quyết công việc đạt hiệu quả mong muốn và cũng đồngthời nâng cao nhận thức cho mọi người về nghệ thuật nói chung và mỹ thuậtnói riêng

Nói một cách rộng hơn việc ứng dụng giải pháp mỹ thuật trong cuộc sống

là vấn đề úng dụng nghệ thuật vào trong cuộc sống, là đưa nghệ thuật tạo hình

đến với cuộc sống phục vụ cuộc sống của con người,là làm đẹp thêm chocuộc sống.

Chương 2:

Ý NGHĨA CỦA GIẢI PHÁP MỸ THUẬT TRƯNG BÀY

TRONG BẢO TÀNG HỒ CHÍ MINH - BÀI HỌC NGOẠI KHOÁ

CỦA SINH VIÊN CHUYÊN NGµNH MỸ THUẬT.

2.1: Ý NGHĨA CỦA GIẢI PHÁP MỸ THUẬT TRƯNG BÀY TRONG BẢO TÀNG

HỒ CHÍ MINH.

Bảo tàng Hồ Chí Minh không chỉ là một bảo tàng đơn thuần là nơi giữ lạinhững hiện vật có giá trị lịch sử mà hơn thế nữa đó là bảo tàng giới thiệu vềmột vị lãnh tụ vĩ đại , mét danh nhân văn hoá thế giới vì thế cách trưng bày ởđây rất đặc biệt ngoài hệ thống đai trưng bày(nơi trưng bày các tài liệu đuợclàm như những bức phù điêu) và hệ thống các quyển sách mở(tuốc–ni–kê)còn có một phần vô cùng quan trọng đó là hệ thống các tác phẩm tạo hình haynói cách khác là các tổ hợp hình tượng Bao gồm các tác phẩm điêu khắc vàphù điêu các hiện vật được sắp đặt sao cho nói rõ nhất ý tưởng của chủ đề.Các nội dung kế sau đây là những vấn đề cụ thể được phân bố theo cáccụm chủ đề, và các cụm chủ đề này được đề cập đến ở góc độ mỹ thuật

2.1.1 Chủ đề một: Thời thơ Êu và thanh niên của Hồ Chí Minh và bước đầu hoạt động Cách mạng (1890-1911).

Trong chủ đề này các nhà thiết kế mỹ thuật của bảo tàng đã sắp đặt cáchiện vật cùng với những tác phẩm nghệ thuật để tạo dựng một không gianước lệ là làng sen quê Bác với khung cảnh đầm sen , được tạo bằng chất liệuđồng, trên nền đó có mét đài sen lớn và trên đài sen là hình tượng ngôi nhàvới những hiện vật như : chiếc giường khung dệt võng đay bé bàn ghế, giásách cùng nghiên bót bộ đồ nghề làm thuốc bắc như thuyền và cối tán thuốcthể hiện cho người xem hình ảnh về một gia đình của người thời thơ Êu, đó làmột gia đình nhà nho, gốc nông dân, những con người trong ngôi nhà Êy sốngcuộc sống giản dị và thanh bạch nhưng giàu lòng yêu nước thương dân , vàhình tượng luỹ tre làng cùng dãy nói Cách sắp đặt các hình tượng nghệ thuật

ở đây được thiết kế theo lối trang trí sân khấu Giải pháp nghệ thuật này đượchình thành từ sự kết hợp phần ý tưởng của các hoạ sĩ Liên Xô và phần thicông của các hoạ sĩ Việt Nam.(h.6)

Ý đồ của tổ hợp không gian hình tượng này là tạo ra làng sen xã KimLiên, quê hương của Bác và ngôi nhà nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đời và lớnlên , từ hình tượng trung tâm đó bằng giải pháp không gian mở, các nhà thiết

kế muốn cho người tham quan có các nhìn rộng hơn, mang ý nghĩa tượngtrưng hơn, từ làng sen, Nghệ An nói riêng tới quê hương Việt Nam nói chung.Với những cánh sen cách điệu biểu tượng cho đất nước Việt Nam cho ngọnlửa đấu tranh vì độc lập tự do cho dân téc

Nếu hình tượng cánh sen tượng trưng cho quê hương thì hình tượngnhững ngọn sóng biển lại mang ý nghĩa biểu tượng cho con tàu mà NguyễnVăn Ba đã làm phụ bếp vượt đại dương sang phương Tây tìm đường cứunước tiếp thu ánh sáng cách mạng tháng Mười Hình tượng con tàu và nhữngngọn sóng đã được các hoạ sĩ thiết kế và sắp đặt cho mòi con tàu hướngthẳng vào Cột chiến thắng tượng trưng cho thắng lợi cách mạng tháng MườiNga (thuộc gian chuyên đề mở rộng thứ 2) Với ý tưởng muốn đưa ra cho

người xem hình ảnh sinh động và trực tiếp quá trình Hồ Chí Minh đi tìmđường cứu nước và bắt gặp chủ nghĩa Mác- LêNin.(h.7)

Có thể nói cách tạo dựng một không gian bao gồm những hình tượng ước

lệ về không gian, về cách sắp đặt để cho từng hình tượng tham gia vào bố cụctrong giải pháp này đã mang lại hiệu quả khá hay Nã vừa thể hiện sự liên kếtkhông gian điều cơ bản và quan trọng trong nghệ thuật tạo hình , lại vừa lột tảđược những điều muốn nói về mặt lịch sử mà không bị xa đà vào chi tiết vụnvặt, đó là một thành công của các nhà thiết kế mỹ thuật trong bảo tàng Hồ ChíMinh

2.1.2 Chủ đề thứ hai: Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp nhận chủ nghĩa Mác- LêNin, chân lý của thời đại (1911- 1920):

Ở chủ đề này giải pháp mỹ thuật được đưa ra thể hiện rõ chủ đề đấy làgiới thiệu hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh trong lao động và đấu tranh

để đi đến nhận thức nguồn gốc sâu xa của ách áp bức dân téc và giai cấp.Người đã tiếp thu cho ánh sáng soi đường cho các dân tộc bị áp bức tìm thÊycon đường cách mạng Việt Nam- Con đường của cách mạng vô sản

Ở giai đoạn này, giải pháp mỹ thuật đưa ra đó là những hình tượng,những mô hình tượng trưng cho máy công nghiệp, cho những bánh lái contàu, hay những bánh răng cưa tượng trưng cho sự phát triển của nền khoa họchiện đại.(h.8)

Ở vị trí đầu tiên của chủ đề các hiện vật được trưng bày trong tủ kính tròntượng trưng cho cửa sổ mà con tàu mà Nguyên Ái Quốc làm việc để đi đếnnhiều nước trên thế giới Các tài liệu hiện vật của chủ đề này được trình bàytheo ba líp:

Líp 1: là các ảnh in lưới trên tủ kính là những hình ảnh mà Nguyễn ÁiQuốc đã dừng chân trong hành trình đi tìm đường cứu nước của mình, nhưhình ảnh về London về NewYork về Paris

Líp 2: Là các tài liệu trung tâm về cuộc đời và hoạt động của Nguyễn ÁiQuốc thời kì (1911- 1920)

Líp 3: Là các Tuốc- ni- kê trưng bày các tài liệu các tài liệu về hoạt độngcủa Người ở chủ đề hoạt động thứ hai

Tất cả những tổ hợp hình tượng thể hiện sự phát triển của khoa học côngnghệ ở phương Tây, cách giải quyết của các nhà thiết kế là dùng phươngpháp đồ hoạ để thể hiện những thành phố mà Hồ Chí Minh đã đi qua, haynhững tài liệu hiện vật được sắp đặt một cách lô- gíc khoa học nhưng vẫn rấtđạt về phương diện mỹ thuật

Ở phương diện này các nhà thiết kế đã dã sử dụng nghệ thuật sắp đặt vàtạo ra một bố cục chặt chẽ các hình tượng nghệ thuật cùng các tài liệu hiệnvật xâu chuỗi lại với nhau không bị chi tiÕt rườm rà mà vẫn đầy đủ để saocho có thể thể hiện rõ nhất ý tưởng của chủ đề này Hay cách phản ánh sựphát triển của khoa học công nghệ thông qua hình tượng bánh lái con tàu,bánh răng, còng là một sáng tạo trong việc tìm tòi hình thức biểu hiện cũngnhư về mặt chất liệu, điều đó sẽ gây những cảm xúc mạnh nơi người xem, đócòng chính là thành công của giải pháp mỹ thuật trong việc góp phần là rõchủ đề

2.1.3 : Chủ đề ba: Chủ tịch Hồ Chí Minh đấu tranh để bảo vệ và vận dụng đường lối của Lê–Nin về vấn đề dân téc và thuộc địa (1920– 1924).

Đây là chủ đề thứ ba mà các hoạ sĩ thiết kế mỹ thuật của bảo tàng phải thểhiện bằng ngôn ngữ của nghệ thuật nói lên được quá trình đấu tranh và lên ánchủ nghĩa thực dân, kêu gọi đoàn kết các dân téc bị áp bức.

Để thể hiện ý tưởng này các nhà thiết kế đã đưa ra một số tác phẩm điêukhắc đó là hai ru–lô hình trụ đặt vuông góc với nhau để thể hiện ý tưởngtượng trưng cho máy in báo LeParia(báo Leparia là tờ báo do Nguyễn ÁIQuốc sáng lập để tuyên truyền cánh mạng), hai mảng trắng uốn theo hìnhsóng chảy dài xuống che khuất mặt trên của máy in báo Le Paria Người thamquan có thể hình dung những mảng mi–ca trắng này như những băng giấyđang kéo từ cuộn lớn lên để đưa vào máy in (h.9) Báo là phương tiện màNguyễn Ái Quốc dùng để tuyên truyền tư tưởng giải phóng của người, vì thếviệc thể hiện hình tượng nhà máy in báo chính là vừa thể hiện cho sự pháttriển xã hội và khoa học vừa thể hiện cho phương tiện mà Người dùng đểtuyên truyền cách mạng, trong thời gian (1920 –1923)

Một lần nữa để thể hiện hình tượng ống khói con tàu từ Đức sang Liên Xôcác hoạ sĩ lại đưa ra hai tác phẩm điêu khắc thể hiện hình tượng hai trô neotàu thuỷ Tàu thuỷ là phương tiện mà Người dùng để đi từ Đức sang Liên Xô(vào sau ngày 22 tháng 6 năm 1923 Nguyễn Ái Quốc từ bến cảng Hămbua(Đức) trên con tàu Liên Xô Cáclipnếch tới cảng Pêtơrôgrat vào ngày 30 tháng

6 năm 1923) , nên các nhà thiết kế đã đưa ra ý tưởng dùng tác phẩm điêu khắc

để thể hiện ống khói của tàu thuỷ, thể hiện cho con tàu Và người xem có thểliên tưởng đến hành trình của Người từ Đức sang Liên Xô qua hình tượng đó

Ở phần trưng bày tài liệu trọng tâm, biểu tượng cho tài liệu quan trọngnhất nói về hoạt động của Người lại được thể hiện qua hình tượng hai tấmmi–ca trong suốt hình chữ nhật được đặt vuông góc với nhau

Đằng sau mảng trưng bày những tài liệu trọng tâm lại là hình tượng ngọnlửa cũng là một tác phẩm điêu khắc được làm bằng chất liệu bằng đồng(h.10),

biểu tượng này mang ý nghĩa ngọn lửa cách mạng Tháng Mười Nga đang toảsáng vẫy gọi người thanh niên Nguyễn Ái Quốc đem ánh sáng đó soi đườngcho cánh mạng Việt Nam.

Ở chủ đề thứ ba này các nhà điêu khắc chủ yếu tạo ra tổ hợp không gianhình tượng là những tác phẩm điêu khắc, để thể hiện ý tưởng của chủ đề Cáctác phẩm được đặt trong một không gian lớn và được sắp đặt lô–gíc sao chocùng thể hiện cao nhất ý tưởng, sao cho các tác phẩm không tồn tại độc lập,

do đó có thể nói ý tưởng thể hiện và bố cục đóng một vai trò quan trọngtrong việc thể hiện chủ đề này

2.1.4: Chủ đề thứ tư : Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập Đảng của gai cấp công nhân Việt Nam

Ở chủ đề này giải pháp mỹ thuật đưa ra hai nội dung Một là giải pháp chophần tài liệu hiện vật, và hai là dùng tác phẩm điêu khắc thể hiện cho héi nghịthành lập Đảng

Phần trưng bày nội dung tài liệu hiện vật các nhà thiÕt kế đã dùng một tủkính hình tròn trong suốt bên trong tủ kính đặt các tài liệu hiện vật trong tâm(h.11),việc sử dụng hình tượng tủ kính tròn tượng trưng cho sự nhận thứctrọn vẹn của Nguyễn Ái Quốc về lí luận Mác–LêNin, và sù ra đời của mộtchính đảng Và mét tủ kính hình vuông bên trong đựng các tài liệu hiện vậtcủa Người với tư cách là đại diện của ban chấp hành Quốc tế cộng sản sánglập Đảng Cộng Sản Việt Nam (h.12)

Một lần nữa các nhà thiết kế lại dùng ngôn ngữ của hình khối trong cáchdiễn đạt nghệ thụât NÕu khối cầu của tủ kính thứ nhất thể hiện sự trọn vẹn,thì khối lập phương là tủ kính thứ hai lại tạo cho ta sự cân bằng tình tại chắcchắn, do tạo ra cảm giác lực được toả đều ra bốn hướng Và việc dùng khối

lập phương này đã thể hiện cao nhất ý tưởng của chủ đề và tài liệu được đùngtrong đó.

Víi tác phẩm là bức phù điêu “ thành lập Đảng ” (h.13) các nhà điêu khắc

đã thể hiện cho sự kiện thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam, tại Hương CảngTrung Quốc – Đây là phần trọng tâm của chủ đề cũng là một trọng tâm củaphần trưng bày bảo tàng

Nội dung của bức phù điêu thÓ hiện hợp nhất ba tổ chức cộng sản tạiHồng Công ngày 3–2–1930 Để sáng tác bức phù điêu này tác giả đã sử dụngmột phần bức tranh về thành lập đảng của hoạ sĩ Phan Kế An (Bức tranh nàyđược sáng tác và tham dự cuộc thi sáng tác mỹ thuật về Bác Hồ do Bảo tàng

Hồ Chí Minh tổ chức trong những năm 80) Phù điêu được thể hiện trong mộtbình diện hình vuông lớn Ba mảng khối hình tam giác lớn xếp ghép vào nhauchiếm mét diện tích lớn của ba góc vuông Những hình vuông lớn này vừatham gia vào bức tranh ở phương diện bố cục vừa thể hiện ý tưởng tượngtrưng cho ba tổ chức cộng sản ra đời ở Việt Nam trong năm 1929 – 1930 Theo ngôn ngữ tạo hình và nghệ thuật thị giác thì một hình tam giác luônmang cho ta cảm giác lực hướng về góc nhọn nhất, lợi dụng nó, các nhà điêukhắc đã sắp xếp khéo léo cho ba tam giác gặp nhau tại một điểm , và phíadưới điểm Êy là Phù điêu đắp nổi về cuộc hội nghị hợp nhất ba tổ chức Đảng

Và nh vậy phần thể hiện nội dung thành lập đảng trở thành điểm nhấn, thànhtrọng tâm thu hót sự chú ý của người xem

Căn cứ vào hồi kí của một số đồng chí đã tham gia hội nghị lịch sử thànhlập Đảng này, tác giả đã thể hiện không khí một cuộc họp bí mật, có bảyngười trong cuộc họp này, sáu người ngồi trong mét chiếc bàn có vẻ như đangchơi Mạt Chược, nhưng vẻ mặt của mỗi người lại rất nghiêm trang như đangbàn bạc thảo luận một việc gì đó rất quan trọng, hoàn toàn khác với không

khí trong một cuộc chơi mang tính giải trí Trong đó ta có thể thấy một ngườiđứng tuổi, và vẻ mặt cương nghị , thông minh đứng bên cạnh bàn và nh đangchuÈn bị điều gì đó rất quan trọng Mỗi một gương mặt, mỗi một phong cáchcủa mỗi một thành viên tham dù hội nghị đều được tác giả căn cứ vào tư liệuảnh gốc Đó là các đồng chí : Nguyễn ái Quốc, Lê Hồng Sơn , Hồ Tùng Mậu,Trinh Đình Cửu , Nguyễn Đức Cảnh , Châu Văn Liêm và Nguyễn Thiệu.Cùng với hình ảnh cây hoa Đào vừa thể hiện cho mùa xuân thời gian thànhlập Đảng đã là xét về mặt lịch sử còn xét về mặt nghệ thuật tạo hình thì sựkhác nhau trong cách thể hiện các khuôn mặt hay hướng nhìn và dáng ngườiđều mang lại sự mới mẻ cần thiết tránh sù nhàm chán trong nghệ thuật Hìnhtượng cây hoa Đào cũng mang ý nghĩa là một yếu tố cấu thành nên bố cục nólàm cân bằng bố cục và ngay cả cách sắp xếp cho ba hình tam giác như vậycòng là mét cách mang đến cho bố cục sự chặt chẽ, mới lạ.

Trong bức phù điêu đó bên trái còn được đắp hình nổi là biểu tượng chonhững nước, những chặng đường mà Bác đã đi qua như Pháp thì có KhảiHoàn Môn ở thủ đô Paris , hình tượng điện Kremli víi tháp đồng hồ cổ kínhMatxcova biểu tượng cho Liên bang Xô viết , nơi mà Người với tư cách làmột chiến sĩ cộng sản đấu tranh bảo vệ và vận dông thành công chủ nghĩaMác-Lênin, cùng hình tượng Vạn Lý Trường Thành biểu tượng cho TrungQuốc nơi Bác đã chọn làm địa bàn xúc tiến cho việc thành lập Đảng , đó lànhững kì quan thế giới và cũng là những biểu tượng cho những đất nước đó

và ở đây nó đóng vai trò là biểu tượng cho những nơi Hồ Chí Minh đã đi quatrên con đường tìm đường cứu nước

Ta có thể thấy trong chủ đề này giải pháp mỹ thuật đã thể hiện được tối đakhả năng diễn đạt của nó.Việc sử dụng nhiều cách thể hiện từ điêu khắc hiệnđại tạo ra những khối hình cơ bản cho đến việc tạo ra những phù điêu hoànhtráng, việc sử dụng nhiều chất liệu khác nhau, đều mang đến thông điệp cho

2.1.5: Chủ đề thứ năm: Chủ Tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương đảng lãnh đạo cuộc vận động giải phóng dân téc và Cách mạng tháng Tám thành lập nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á(1930-1945).

Chủ đề này gồm hai giai đoạn vì thế giải pháp mỹ thuật đưa ra cũng phảiphù hợp để thể hiện cho chủ đề được rõ nhất

Giai đoạn thứ nhất Người hoạt động ở nước ngoài và chỉ đạo phong tràocách mạng trong nước (1930-1940):

Một lần nữa mô–tuýp biểu tượng hình tròn và hình vuông tượng trưng chotrời và đất lại được đưa vào Các hiện vật được trưng bày trong tủ kính cókhung tròn bệ đỡ có hình dáng một con tàu tượng trưng cho con tàu đưaNguyễn Ái Quốc rời khỏi Hương Cảng Khung sắt thể hiện cho nhà tù của Đếquốc Anh ở Trung Quốc nơi Người bị giam trong tù trong thời gian từ năm1931–1933

Đầu những năm 30 của thế kỷ trước với thật nhiều biến động, phong tràođấu tranh của ta nổ ra khắp nơi, đặc biệt là phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, và

để tái hiện lại không khí của cuộc đấu tranh này cùng với việc đưa ra ý tưởngthể hiện cho được tinh thần cách mạng chống áp bức, tinh thần “có áp bức thì

có đấu tranh” các nhà thiết kế mỹ thuật đã đưa ra tổ hợp không gian hìnhtượng Xô Viết Nghệ Tĩnh(h.14a) Tổ hợp không gian hình tượng này nhằm

mô phỏng bối cảnh xã hội Việt Nam trong những năm 30 chủ thế kỷ XX đó lànhững cuộc đấu tranh đầu tiên do Đảng cộng sản lãnh đạo và đạt được đỉnhcao là, giành được chính quyền về tay nhân dân(h.14b) : Bằng cách trưng bày

so sánh hay nói cách khác đây cũng là một hình thức của nghệ thuật sắp đặtvới ý tưởng làm nổi bật lên sự mâu thuẫn trong cuộc sống khèn khổ củanhững người dân lao động với cuộc sống thừa thãi của bọn quan lại phongkiến và đế quốc ĐÓ làm nổi bật lên ý tưởng này các nhà thiết kế bảo tàng đã

sắp đặt một bên là những quần dài áo rộng mũ nón và đồ cổ tượng trưng chocuộc sống của kẻ cưỡi lên đầu lên cổ người lao động và một bên là những cáibát sành đã sứt mẻ niêu đất cùng bếp củi tàn lụi v v tượng trưng cho cuộcsống quá lầm than của người dân lao động của một nước thuộc địa.

Đối với chuyên ngành hội hoạ vấn đề sử dụng màu sắc là một việc rấtquan trọng Salrador-Đaly từng nói “nếu hình tạo ra sự tách biệt thì màu sắcđem lại sự liên kết”, thật vậy màu sắc không chỉ thể hịên sự liên kết giữa cácmảng hình độc lập mà còn thể hiện chất cảm của người nghệ sĩ và mang ýnghĩa tượng trưng, mang lại cho ngươi nhìn nó cảm giác của sự xa, gần haynóng , lạnh , nhẹ nhàng thư thái hay nóng nực, giản dị bền bỉ hay sangtrọng v.v Và ở đây màu xanh được dùng làm màu tượng trưng cho hoàbình ,cho ước mơ cho khát vọng của nhân dân Màu đỏ tượng trưng cho cáchmạng cho khí thế của cuộc tổng diễn tập đầu tiên của nhân dân ta khi Đảng rađời, còn những hiện vật như cây tre ,giáo mác ,trèng, lò rèn ,vũ khí máichùa hay ruộng đất lại có ý nghĩa thể hiện cho cuộc đấu tranh đã đạt được kếtquả đầu tiên là thành lập đựơc chính quyền Xô Viết Bên cạnh những hiện vậtthể hiện ý tưởng thắng lợi của một cuộc đấu tranh Êy lại là ý tưởng thể hiện

sự quay trở lại đàn áp dã man của quân giặc những hiện vật nh sóng ống,mảnh bom đạn nhà tù v.v (h.15) tất cả đều được sắp đặt sao cho nổi lên ýtưởng quá trình của một cuộc đấu tranh cách mạng từ nguyên nhân đến kếtquả của cuộc đấu tranh Êy

Giai đoạn thứ hai: giải pháp mỹ thuật đưa ra nhằm làm rõ ý đồ Bác Hồ vềnước và trực tiếp cùng đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo cuộc cách mạnh giảiphóng dân téc (1941–1945)

Trong giai đoạn này giải pháp mỹ thuật đã đưa ra các tác phẩm điêu khắc

và phù điêu đắp nổi mang hình dáng của những ngọn nói có màu sắc chủ yếu

là màu nâu sẫm, xen lẫn màu đỏ , biểu tượng cho nói rõng Việt Bắc và màu

cách mạng Trong đó trung tâm chính là hình dáng hang Cốc Bã được thểhiện như bộ não của người chỉ huy có ý tường thể hiện cho trung tâm chỉ đạocách mạng (h.16) Đây là một tác phẩm điêu khắc hoành tráng nó chiếm mộtkhông gian tương đối lớn được làm từ vật liệu xi măng và kim loại Tác phẩmnày được tạo theo hình dáng của bộ não người, rất nhiều những lát cắt xếpngang có kim loại bọc xung quanh thể hiện cho nếp gấp của não người Bộnão là trung tâm điều khiển mọi hoạt động của con người chức năng đó vôcùng quan trọng Và ý tưởng của các nhà điêu khắc đưa ra là thể hiện tầmquan trọng của trung tâm chỉ đạo cách mạng Việt Bắc, có chức năng như bộnão người đưa ra những quýêt định quan trọng có thể làm thành hay bại mộtcuộc cách mạng của cả một dân téc Trong lòng nó là biểu trưng của ngọn lửa

có ý nghĩa biểu trưng cho ngọn lửa của cách mạng được nhóm lên từ PácPó

từ núi rừng Việt Bắc – Quê hương của cách mạng(h.17), từ đó dẫn đến ngọnlửa của cuộc tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám năm 1945 Ngọn lửa nàyđược tạo bằng chất liệu thuỷ tinh gắn lên cộtcũng lấy tứ từ hình dáng ngọnlửa(h.18)

Ở tổ hợp không gian hình tượng Pácpó còn có rất nhiều phù điêu đượclàm bằng xi măng và sơn mầu đỏ có phủ nhò vàng do nhóm tác giả là thiết kếtrưng bày của Bảo tàng thực hiện

Nh phù điêu thể hiện đại hội VII quốc tế cộng sản và đấu tranh chống chủnghĩa phát xít, nội dung phù điêu thể hiện sụ thống nhất các lực luợng chốngchủ nghĩa phát xít, cùng gương cao biểu ngữ “đại hội VII quốc tế cộng sản”.Bức Tân trào–căn cứ cách mạng(h.19), thể hiện những hình ảnh : Đình TânTrào (đình được xây dựng năm Quý Hợi (1923) là nơi tổ chức các hoạt độngcộng đồng của làng xã ở đây nó được đưa vào như biểu tượng cho sự thốngnhất của phong trào đấu tranh Cây đa Tân Trào biểu tượng cho thủ đô khugiải phóng, và hình núi Khua Pén là con suối mà Bác hay ra

Bức phù điêu hình Bác Hồ với nội dung là mô tả hình ảnh Bác ngồi bên

bờ suối, trong tư thế ung dung tù tại của một vị lãnh tụ Tác phẩm này có sửdụng tư liệu từ ảnh chụp Người vào thời kì đầu của cuộc cách mạng thángTám thành công(h.20)

Phù điêu chi đội giải phóng quân xuất quân bức phù điêu này có ý nghĩatạo dựng lại không khí của đoàn quân giải phóng xuất phát từ núi rừng ViệtBắc tiến về Hà Nội, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc tổng khởi nghĩatháng tám.(h.21)

Tổ hợp không gian hình tượng này là một điểm nhấn cảm xúc của toàn bégian trưng bày

Nơi làm việc của Bác được hình tượng hoá bằng tác phẩm điêu khắc chấtliệu bằng gỗ có quét sơn màu cánh gián có hình dáng là những tảng đá cuộilớn xếp thành bậc đá và nơi đặt bộ bàn ghế mô phỏng nơi làm việc của Trungương Đảng trong thời kì ở chiến khu.(h.22)

Những khối thuỷ tinh được tạo dáng như dòng suối chảy lấp lánh dướiánh sáng của đèn màu được tạo cho chạy xung quanh ôm lấy tổ hợp khônggian hình tượng Pác Bã cách mạng, và những mảng phù điêu đắp nổi có hìnhnúi, cây cỏ là tác phẩm mô tả cụm suối Lê Nin, (suối Lê Nin theo cách gọicủa đồng bào ở đó là suối Giàng –suối trời , bắt nguồn từ chân nói Cốc pó ômvòng quanh nói Các Mác ,khi về đến Pác Pó con suối được Bác đặt tên là suối

Lê – Nin là tên của người thầy vĩ đại giai cấp vô sản thế giới(h.23)

Trong suốt quá trình lịch sử giai đoạn 1930-1945 là một giai đoạn quantrọng, tuy nhiên không phải vậy mà giải pháp mỹ thuật không lột tả được tínhchất quan trong đó mà trái lại người xem có thể thấy trong suốt quá trìnhthăm quan thì ở tổ hợp hình tượng này có khả năng mang lại cảm xúc rất lớn,

trung tâm đầu não, thông qua hình tượng là bộ não người- là một ý tưởng hay

và cô đọng, có thể nói các nhà điêu khắc của bảo tàng đã thành công trongviệc sử dụng ngôn ngư tạo hình

Hay việc tạo ra những bức phù điêu có nội dung là những sự kiện lịch sử

đã xảy ra, những khoảnh khắc trong cuộc sống của Bác ở Việt Bắc lại manglại sự gần gũi cho người xem ,giúp họ hình dung được phần nào những gì đãxảy ra Tuy nhiên đây không phải là sự mô tả cuộc sống đơn thuần mà đây làlột tả cuộc sống dưới góc nhìn của mỹ thuật, thông qua nghệ thuật

2.1.6 Chủ đề thứ sáu: Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng trung ương đảng lãnh dạo cuộc đấu tranh giữ vững chính quyền cách mạng và kháng chiến chống thực dân Pháp, can thiệp Mỹ (1945-1954).

Ở chủ đề này chúng ta có thể thấy có rất nhiều giải pháp mỹ thuật được

đưa ra như bức phù điêu quảng trường Ba Đình lịch sử trong giê phót thiêngliêng đọc bản tuyên ngôn thành lập nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà,bức phù điêu hoành tráng này được làm bằng chất liệu xi măng có sơn son vàphủ nhò vàng , nội dung diễn tả không khí tưng bõng của một ngày hội thànhlập nước thiêng liêng xúc động và tràn ngập niềm vui, bố cục hình tháp thểhiện sự vươn lên(h.24)

Trong phần trưng bày trọng tâm của tổ hợp này ta còn thấy hình tượngmột chiếc cầu và ở chính giữa hình tượng có biểu tượng một vòng lửa Với ýtưởng thể hiện cho chiến thắng Điện Biên Phủ là một chiến thắng trọn vẹncủa Việt Nam và nó là chiếc cầu lửa là biểu trưng cho sự nối kết giữa thắnglợi của cách mạng tháng Tám năm 1945và chiến thắng hoàn toàn năm 1975.Cầu lửa là hình tượng về cuộc chiến đấu còn tiếp tục ở Miền Nam Việt Nam

vì sự nghiệp thống nhất đất nước

Cùng với hình tượng nghệ thuật trên, một lần nữa các nhà thiết kế lại đưa

mô tuýp hình bông sen vào giải pháp mỹ thuật ở chủ đề này Người thamquan có thể thấy mô tuýp hình bông sen được sử dụng rất nhiều trong nghệthuật tạo hình ở bảo tàng Hồ Chí Minh tác phẩm điêu khắc hình bông senbằng kim loại (h.25) này lại mang ý nghĩa là biểu tượng cho cuộc kháng chiếntoàn dân toàn diện lâu dài và kết thúc bằng thắng lợi Điện Biên Phủ Bè cụccủa tác phẩm điêu khắc này gồm có năm cánh hình cách hoa sen xung quanhbằng kim loại và mét nhuỵ được làm bằng kim loại kết hợp với thuỷ tinh đổkhối tất cả làm thành hình một bông hoa sen mới nở Mỗi một cánh sen chứađựng một nội dung, mang mét ý nghĩa khác nhau

Cánh hoa thứ nhất: Mảnh đất lãnh đạo tượng trưng cho Hồ Chí Minh vịlãnh tụ của dân téc, linh hồn của cuộc kháng chiến, nên trong cánh hoa nàychứa đựng những tài liệu nói về Người

Cánh hoa thứ hai :Mảnh đất chiến đấu : Mang ý nghĩa tượng trưng chocuộc kháng chiến toàn dân toàn diện và lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến Cánh hoa thứ ba :Mảnh đất những con đường ra mặt trận

Cánh hoa thứ tư :Mảnh đất đau thương :đối diện với cánh hoa này là bứcphù điêu có nội dung là bàn thờ bị bốc cháy.ĐÓ diễn tả nổi đau của dân téc,nỗi nhục bị mất nước đồng thời thể hiện được lời kêu gọi cả nứơc đồng lòngkháng chiến, các hoạ sĩ của bảo tàng đã thể hiện bằng hình tượng bàn thờ bịbốc cháy(h.26),với hình tượng này các hoạ sĩ muốn thể hiện sự đau thươngcủa một dân téc khi bị mất nước, mất nước đồng nghĩa với mất nhà, mất đinguồn gốc tổ tiên, danh dự vài vì thế hình ảnh bàn thờ bị bốc cháy có khảnăng nhắc nhở ,thôi thúc mọi người dân Việt Nam đứng lên đấu tranh chốnglại kẻ thù

Và đằng sau cánh hoa này là tác phẩm điêu khắc “Cây đoàn kết”(h.27)chất liệu bằng gỗ là giải pháp mỹ thuật đưa ra để thể hiện tình đoàn kết hữunghị giữa ba nước đông dương, tác phẩm lấy hình ảnh của ba loài cây là biểutượng của ba nước Tre biểu tượng cho Việt Nan, Thốt Nốt biểu tượng choCampuchia, và hoa Đại là tượng trưng cho Lào, cùng tạo nên một tác phẩmđiêu khắc có hình chữ U, ở giữa là hình tượng cây Tre hai bên là cây Thốt nốt

và cây hoa Đại Cây đoàn kết này hướng đến một tác phẩm điêu khắc “pháxiềng”(H.27b)có nội dung là ba mắt xích,hai trong ba mắt xích đó đã đượclàm như bị chặt đứt ra từ một chuỗi xiềng xích- hình tượng đàn áp của tùngục nô lệ đã bị chặt đứt ,được đặt trên một đế hình kim tự tháp Toàn bộ tácphẩm cụm hình tượng này thể hiện ý tưởng nhân dân ba nước Đông Dươngchung một lòng đoàn kết phá tan xiềng xích nô lệ

Năm cánh hoa với những nội dung khác nhau nhưng cùng chung một chủ

đề và cùng hướng vào tâm của nó là nhuỵ sen được làm bằng nhiều líp thuỷtinh , ở chính nơi nhuỵ này có ghi hai câu thơ của Hồ Chí Minh

“Gốc có vững thì cây mới bền

Xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”

Đây là hai câu thơ trích từ bài thơ “6 điều không nên và 6 điều nên”câuthơ thể hiện tư tưởng lớn của người, sự nghiệp kháng chiến là của toàn dân,nhân dân làm nên chiến thắng

Cách đưa mô tuýp hình bông sen vào trong chủ đề này một lần nữa khẳngđịnh tính dân téc ý tưởng trưng bày, đồng thời tạo ra sự liên kết cần thiết giữacác hình thức thể hiện, và đặc biệt cách bè cục của những cánh hoa như vừamới nở ,tất cả những cánh hoa đều hướng vào tâm đã góp phần rất lớn trongviệc thể hiện sự quan trọng ,cái cần được làm nổi bật đó là câu nói của Bác,xét về góc độ mỹ thuật đó là một thành công đáng nói