Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả quá trình dạy học ở trường trung học phổ thông

Lý do chọn đề tài Hiện nay việc dạy và học ở trường trung học phổ thông THPT nóiriêng cũng nh của toàn ngành giáo dục và đào tạo nói chung đang đứng trướcnhững thách thức to lớn về chất

Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay việc dạy và học ở trường trung học phổ thông (THPT) nóiriêng cũng nh của toàn ngành giáo dục và đào tạo nói chung đang đứng trướcnhững thách thức to lớn về chất lượng Cả xã hội đang đòi hỏi, sự nghiệp xâydựng và phát triển đất nước đang đòi hỏi cấp thiết ngành giáo dục và đào tạophải nâng cao chất lượng sản phẩm của mình Đề tài nghiên cứu có vai tròquan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

Trên thực tế ngay từ khi chuẩn bị bước vào đầu năm học 2006-2007,toàn ngành giáo dục và đào tạo đã triển khai rộng khắp trong toàn quốc cuộc

vận động lớn : " Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục " Chưa bao giờ ngành giáo dục và đào tạo lại quan tâm giải

quyết vấn đề chất lượng một cách quyết liệt nh hiện nay Mục tiêu cao cả củacuộc vận động "Hai không" chính là nhằm nâng cao chất lượng dạy học

Trong văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X cũng đã chỉ rõ :”giáo dục

và đạo tạo cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng, là động lực thúc đẩy Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” Sự

nghiệp giáo dục và đào tạo có vị trí chiến lược trong việc hình thành nhâncách con người Việt Nam mới, trong việc nâng cao dân trí, đào tạo, bồidưỡng nhân tài cho đất nước và nâng cao trình độ chuyên môn kĩ thuật chongười lao động.Trong đó việc phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng nhân tài là rấtquan trọng Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa cũng đã khẳng định :" cầnphải coi nhân tài là yếu tố quyết định đối với sự thành công của sự nghiệpcông nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước "

Thực tế phát triển kinh tế - xã hội của đất nước đang đặt ra những đòihỏi cấp bách phải nâng cao chất lượng dạy và học Trong thời đại ngày naytoàn cầu hóa là xu thế không thể đảo ngược Trong quá trình đó không cóchuyện nước lên thì thuyền lên Ngược lại đó là sự hợp tác trong cạnh tranhquyết liệt Điều kiện cần để nước ta thành công trong cuộc đấu tranh này là

phải có một đội ngũ nhân lực đủ sức đương đầu với cạnh tranh và hợp tác.Nền giáo dục nước ta có sứ mệch đào tạo ra những người lao động có khảnăng thích ứng với những thay đổicông nghệ, những biến động của việc làm,

sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế, sự giao lưu văn hóa, sự chuyển đổi giá trị trongphạm vi khu vực và thế giới mà vẫn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc và cátính Giáo dục đào tạo phải cung cấp một nền tảng tri thức với giá trị rộng Toàn cầu hóa cũng tạo ra sù di chuyển lao động tự do Khi nền giáo dục-đàotạo có chuẩn mực thấp, nhân lực được đào tạo sẽ khó cạnh tranh trên thịtrường lao động với nhân lực các nước có chuẩn mực đào tạo cao hơn Do sựthấp kém về chất lượng và sự chênh lệch về chuẩn mực, giáo dục -đào tạonước ta sẽ gặp khó khăn rất lớn trong quá trình toàn cầu hóa Nhiệm vụ đặt racho giáo dục đào tạo là phải nhanh chóng đạt chuẩn mực khu vực và quốc tế

để không những tăng cường lao động cho thị trường trong nước mà còn tạo rakhả năng cạnh tranh ở thị trường nước ngoài

Thực tế ở địa phương, uy tín của đội ngũ giáo viên, của nhà trườngtrung học phổ thông đối với phụ huynh, đối với xã hội nói chung phụ thuộcchủ yếu vào thành tích đội tuyển học sinh giỏi và đặc biệt là tỷ lệ học sinh đỗvào các trường đại học, cao đẳng.Tuy nhiên với trương trung học phổ thôngQuảng hà, Quảng ninh, một trường miền nnúi còn gặp rất nhiều khó khăn về

cơ sở vật chất, trang thiết bị phục phụ cho công tác dạy học, đội ngũ giáo viêncòn thiếu, lại không đồng bộ, năng lực sư phạm còn hạn chế Trình độ pháttriển kinh tế-xã hội của địa phương còn thấp, không đều, khó khăn cho việchuy động các nguồn lực bên ngoài hỗ trợ cho nhà trường Điều đó đặt rakhông Ýt khó khăn cho Ban giám hiệu và tập thể cán bộ giáo viên nhả trường,trong viêc nâng cao chất lượng quá trình dạy học

Xuất phát từ những từ những lÝ do như trên cùng với kinh nghiệm thực

tế công tác, tôi đã chọn đề tài nghiên cứu: " Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả quá trình dạy học ở trường trung học phổ

thông", mong muốn góp một phần nhỏ vào việc nâng cao chất lượng quá trình

dạy học của nhà trường

2 Mục đích nghiên cứu:

Đề tài nghiên cứu nhằm tìm ra một số biện pháp quản lí nâng cao chất

lượng và hiệu quả quá trình dạy học ở trường trung học phổ thông Quảng hà,Quảng ninh, góp phần đáp ứng lòng mong mỏi của chính quyên và nhân dânđịa phương

3 Đối tượng nghiên cứu :

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là : Biện pháp quản lí quá trình dạy học ởtrường trung học phổ thông

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

4.1 Nghiên cứu xác định cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý của biện phápquản lí quá trình dạy học ở trường THPT

4.2 Đánh giá, phân tích thực trạng chất lượng dạy học ở trường THPTQuang hà, tỉnh Quảng ninh

4.3 Đề xuất một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng vàhiệu quả quá dạy học ở trường THPT Quang hà, Quang nình

5 Phương pháp nghiên cứu:

5.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí luận:

- Nghiên cứu các văn kiện, nghị quyết các cấp Đảng, các văn bản nhànước, luật giáo dục, điều lệ trường trung học phổ thông, giáo trình, bài giảngcủa các giảng viên ở Học viện quản lí giáo dục

Nghiên cứu lí luận sư phạm

5.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp Quan sát

- Phương pháp Đàm thoại

- Phương pháp Điều tra (phiếu hỏi)

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm

- Phương pháp Tổng kết kinh nghiệm

5.3 Nhóm các phương pháp nghiên cứu hỗ trợ : Thống kê toán học,bảng, biểu

Phần nội dung Chương 1

Cơ sở khoa học của việc quản lý quá trình dạy học

ở trường Trung Học Phổ Thông.

1.1 Cơ sở lí luận

1.1.1 Một số khái niệm liên quan.

1.1.1.1 Khái niệm quá trình dạy học.

"Quá trình dạy học là một quá trình thống nhất giữa giáo viên và họcsinh trong đó dưới tác động chủ đạo ( tổ chức, điều khiển ) của giáo viên, họcsinh tự giác, tích cực, tự điều khiển hoạt động học nhằm thực hiện tốt nhiệm

vụ dạy học đã đặt ra

Bản chất của quá trình dạy học là một hệ thống toàn vẹn bao gồm haithành tố cơ bản quyết định, luôn tương tác với nhau đó là dạy và học Dạy vàhọc xen kẽ và thâm nhập vào nhau, qui định lẫn nhau, sinh thành ra nhau

Các nhiệm vụ dạy học cơ bản là:

- Tổ chức, điều khiển người học nắm vững hệ thống kiến thức khoahọc và hệ thống kĩ năng, kĩ xảo tương ứng

- Tổ chức, điều khiển người học hình thành, phát triển năng lực vànhững phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo

- Tổ chức, điều khiên người học hình thành, phát triển thế giới quankhoa học, nhân sinh quan và các phẩm chất, thói quen hành vi đạo đức

Cấu trúc quá trình dạy học:

Theo tiếp cận hệ thống quá trình dạy học được cấu thành theo một hệthống đa thành tố mang dấu hiệu đặc trưng của quá trình sư phạm và có tính

xã hội Cấu trúc đó bao gồm các thành tố có thể mô tả theo sơ đồ sau:

Nhìn vào cấu trúc của quá trình này có thể thấy:

- Quá trình dạy học là một quá trình hoạt động có kế hoạch và có tổchức của Thầy và Trò theo mục tiêu và nội dung chương trình đã định trướcnhằm góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục và đào tạo

- Quá trình dạy học là sự thống nhất biện chứng của hoạt động dạy vàhọc, là quá trình của sự cộng tác giữa Thầy giáo và học sinh nhằm thực hiệntốt nhiệm vụ dạy học đã đặt ra

- Quá trình dạy học là một hệ toàn vẹn gồm khoa học dạy và học Cácthành tố này luôn tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau và quy định lẫnnhau để tạo nên sự thống nhất biện chứng giữa dạy và học, giữa truyền đạtvới tổ chức, điều khiển trong việc dạy, giữa lĩnh hội với tự điều khiển trongviệc học

1.1.1.2 Chất lượng giáo dục và chất lượng dạy học

Chất lượng giáo dục là trình độ và khả năng thực hiện mục tiêu giáo dục, đáp

ứng ngày càng cao nhu cầu người học và sự phát triển toàn diện xã hội

Chất lượng dạy học là chất lượng của người học hay tri thức phổ thông mà

người học lĩnh hội được vốn học phổ thông toàn diện, vững chắc ở mỗi người

là chất lượng đích thực của dạy học

Yêu cầu chất lượng dạy học trong giai đoạn mới.

Đây là bậc học chuyển sang đa dạng về loại hình, đa dạng hoá cáctrường học, là cấp học phải tính đến sự kết nối chương trình THCS vớichương trình học sinh sẽ học ở THPT

Là bậc học có nhiệm vụ đào tạo nguồn cho đào tạo ở cấp trung họcnghề, cao đẳng, đại học để phục vụ cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá đấtnước, cần có sự tăng cường nội dung giáo dục, nội dung đào tạo và giáo dụchướng nghiệp

Là bậc học chịu nhiều áp lực lớn về nhu cầu học tiếp của trung học cơ

sở để hoàn thành phổ cập năm 2010, chuẩn bị tham gia hoàn thành phổ cậpTHPT vào năm 2020

Giáo dục THPT là khâu đặc biệt quan trọng giúp học sinh củng cố vàphát triển kết quả giáo dục THCS, hoàn thành học vấn phổ thông, hiểu thôngthường về kỹ thuật và hướng nghiệp, giáo dục THPT giữ vai trò "bản lề" của

cả một đời người, do vậy giáo dục THPT giữ vai trò hết sức quan trọng

1.1.1.3 Khái niệm về quản lý quá trình dạy học:

Khái niệm chung:

Quản lý quá trình dạy học chính là điều khiển quá trình dạy học, làm

cho quá trình đó được vận hành một cách có kế hoạch, có tổ chức và được chỉđạo, kiểm tra giám sát thường xuyên nhằm từng bước hướng về thực hiệnmục đích nhiệm vụ dạy học đã đặt ra

- Vị trí của quản lí quá trình dạy học :

Quản lý quá trình dạy học là một bộ phận cấu thành chủ yếu của toàn

bộ hệ thống quản lý quá trình giáo dục và đào tạo trong nhà trường Nó có sựliên thông với các bộ phận khác, có sự phối hợp ngoài, phối hợp trong, tạo ra

Sơ đồ mô tả cấu trúc quản lý quá trình dạy học :

Nh vậy quá trình giáo dục được chia thành 02 bộ phận Đó là quá trình dạyhọc (theo phân phối chương trình ) và quá trình giáo dục (toàn bộ các hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp) nhằm củng cố, phát triển các giá trị đạo đức,thẩm mĩ văn hoá, khoa học, cùng các khả năng khác của học sinh Nếu taquản lý tốt 02 bộ phận này sẽ góp phần rất lớn vào việc thực hiện thắng lợimục tiêu giáo dục học sinh

- Chức năng của quản lý quá trình dạy học:

Trong điều kiện hiện nay trình độ dân trí ngày càng được nâng cao, có

sự bùng nổ về khoa học, kỹ thuật, công nghệ thông tin, học sinh có điều kiện

để tiếp nhận nhiều nguồn tri thức ngoài chương trình học tập Do đó việc phốihợp với gia đình, xã hội, các trung tâm văn hoá, khoa học kỹ thuật, nghệthuật, các cơ sở giáo dục khác hướng về mục đích giáo dục thống nhất là điềukiện để tối ưu hoá quá trình dạy học

Quản lý quá trình dạy học thông qua việc chỉ đạo thực hiện tổng hợpphát triển nhân cách, nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng

K2

Kn

Néi dung d¹y häc

§iÒu khiÓn d¹y häc

§¸nh gi¸ s¶n phÈm d¹y häc

KÕt qu¶ hiÖu qu¶

nhân tài cho đất nước Nó đặt nền tảng cơ bản cho sự nghiệp phát triển cácphẩm chất nhân cách, các giá trị đạo đức, thẩm mĩ, các giá trị văn hoá, tinhthần cho học sinh.

Việc chỉ đạo quá trình dạy học cần tiến hành xen kẽ, song song, phốihợp một cách linh hoạt, có sự hỗ trợ với việc chỉ đạo quá trình giáo dục ngoàigiờ lên lớp, giáo dục hướng nghiệp trên nền tảng đó để thể hiện chức năngdạy chữ, dạy làm người, dạy nghề để học sinh bước vào ngưỡng cửa “Hộinhập kinh tế quốc tế một cách vững vàng”

Hệ thống quản lý quá trình dạy học có thể quy tụ lại ở những yếu tố sau:

- Xác định quy mô phát triển số lượng học sinh

- Xây dựng các điều kiện cần thiết khả thi: cơ sở vật chất, thiết bị dạyhọc, trường lớp, đội ngũ cán bộ giáo viên, nguồn tài chính

- Quán triệt mục tiêu, nội dung, chương trình dạy học

- Tổ chức chỉ đạo hoạt động dạy của thầy, hoạt động học của trò Đổimới phương pháp sao cho phù hợp với mục tiêu nội dung chương trình

- Cơ chế tổ chức quản lý

- Tổ chức đánh giá kết quả và hiệu quả dạy học

Các yếu tố trên tạo thành một hệ thống tương đối cơ bản và hoàn chỉnhtrong việc quản lý quá trình dạy học Đây chính là cơ sở cho việc tìm ra cácgiải pháp quản lý quá trình dạy học

1.1.2: Đặc điểm của quản lý quá trình dạy học:

- Mang tính chất quản lý hành chính sư phạm

+ Tính hành chính: Quản lý theo pháp luật và những nội quy, quy chế,

quy định có tính chất bắt buộc trong hoạt động dạy học

+ Tính sư phạm: Chịu sự quy định của các quy luật quá trình dạy học,

giáo dục diễn ra trong môi trường sư phạm lấy hoạt động và quan hệ dạy –học của thầy và trò làm đối tượng quản lý

+ Nó vận dụng một cách có hiệu quả các chức năng của chương trìnhquản lý trong việc điều khiển quá trình dạy học đó là:

+ Có khả năng sử dụng sáng tạo các nguyên tắc và phương pháp quản

lý trong quản lý quá trình dạy học

- Có tính xã hội hoá cao:

+ Chịu sự chi phối trực tiếp của các điều kiện kinh tế xã hội

+ Có mối quan hệ thường xuyên với đời sống xã hội

- Hiệu quả của quản lý quá trình dạy học được tích hợp trong kết quả đàotạo Kết quả đó được thể hiện qua các chỉ số:

+ Số lượng học sinh đạt được mục đích học tập

+ Chất lượng dạy học

+ Hiệu quả dạy học (hiệu quả bên trong, hiệu quả bên ngoài)

1.1.3: Những yêu cầu của quản lý quá trình dạy học:

- Đảm bảo tính pháp lý

- Đảm bảo tính khoa học

-Đảm bảo tính thực tiễn

- Góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả việc dạy học

1.1.4 Những nội dung cơ bản quản lý quá trình dạy học:

1.1.4.1- Quản lý hoạt động dạy của thầy :

- Quản lý thực hiện nội dung chương trình, về cả mục tiêu và tổ chức

nội dung giáo dục phổ thông

- Quản lý thực hiện soạn bài chuẩn bị lên lớp, giờ lên lớp của giáo viên

- Quản lý thực hiện công tác thăm lớp, dự giờ và phân tích hai hoạtđộng sư phạm, kiểm tra đánh giá kết quả của học sinh

- Quản lý hồ sơ chuyên môn, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ

LËp kÕ

ho¹ch

tra

- Quản lý về đổi mới phương pháp dạy học.

1.1.4.2- Quản lý hoạt động học của trò.

- Quản lý về thái độ của học sinh

- Quản lý về phương pháp, hình thức tổ chức học tập của học sinh

- Quản lý về vui chơi, giải trí, các hoạt động xã hội

-Quản lý về đánh giá, phân tích kết quả và chất lượng học sinh

1.1.4.3- Quản lý về cơ sở vật chất:

- Quản lý về trường lớp, phòng học, bàn ghế…

- Quản lý về trang thiết bị dạy học, các phòng chức năng

- Quản lý về thư viện, tài liệu, đồ dùng học tập

1.1.4.4-Quản lý nguồn tài chính

- Quản lý nguồn ngân sách Nhà nước

- Quản lý nguồn ngoài ngân sách Nhà nước

1.2 – Cơ sở pháp lý và thực tiễn của quản lý quá trình dạy học:

1.2.1 – Cơ sở pháp lý:

- Luật giáo dục 2005

- Điều lệ trường THPT

- Chỉ thị của bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo về nhiệm vụ năm học

- Mục tiêu kế hoạch đào tạo trường THPT

- Chương trình giáo dục THPT và kế hoạch dạy học

- Các văn bản 2763/THPT ngày 4/3/2003, sè 1955/THPT ngày12/3/2003, sè 3404/THPT ngày 23/4/2003 về hướng dẫn tổ chức thi

- Hướng dẫn đánh giá xếp loại giờ dạy ở bậc trung học số 1022/THPTngày 11/9/2001

1.2.2- Cơ sở thực tiễn:

+ Thực trạng về hệ thống giáo dục THPT, trường THPT và các yếu tốcấu thành (những xu hướng phát triển tích cực, tiêu cực, các giải pháp đặt ra)

+ Xu hướng phát triển thời đại của giáo dục và đào tạo nói chung vàgiáo dục phổ thông nói riêng (xu hướng phát triển khoa học, công nghệ, kỹthuật, tin học, những ứng dụng trong giáo dục).

+ Thực hiện phát triển của nhà trường về tất cả các mặt có ảnh hưởngtới dạy học (thực trạng về đội ngũ giáo viên, đối tượng học sinh, điều kiệnphục vụ dạy học, khả năng huy động cộng đồng, tổ chức quản lý, chất lượngdạy học)

Việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn giúp các nhà quản lý có khả năngtìm kiếm giải pháp có hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng dạy học

Những nhận thức và hiểu biết khoa học trên đây là kim chỉ nam cho quá trình nghiên cứu thực tế, tìm ra các biện pháp trong việc quản lý quá trình dạy học, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả quá trình dạy học ở Trường THPT Quảng hà - Tỉnh Quảng ninh.

Chương 2 Thực trạng về công tác quản lý quá trình dạy học ở trường

THPT quảng hà, tỉnh quảng ninh 2.1 – Khái quát về tình hình đặc điểm của nhà trường

2.1.1 –Vài nét về đặc điểm kinh tế,xã hội của địa phương :

Trường THPT Quảng hà - Tỉnh Quảng ninh được thành lập tự năm 1979,thuộc huyện Hải hà, tỉnh Quảng ninh Tỉnh Quảng ninh được chia thành 2miền: miền Tây và miền Đông Trình độ phát triển kinh tế xã hội của miềnĐông chậm hơn so với miền Tây Huyện Hải hà thuộc miền Đông của tỉnh, cónhững xã thuộc khu vực núi cao lại giáo giới với Trung Quốc như: xã QuảngSơn, Quảng Đức, có những xã đảo như Cái Chiên Đời sống kinh tế xã hộicủa nhân dân các xã vùng núi còn gặp nhiều khó khăn, việc đi lại học tập củacác em học sinh vừa xa vừa trở ngại về địa hình

2.1.2 – Khái quát tình hình, đặc điểm của nhà trường.

Trường THPT Quảng hà trải qua gần 30 năm phát triển đã nhanh chóng

mở rộng về quy mô Hiện nay (năm học 2006 – 2007) Trường đã có :

- Tổng số lớp: 30, gồm:

+ 24 lớp Công lập+ 4 lớp bán công

- Tổng số học sinh: 1.319

- Học sinh là người dân tộc thiểu số: 104

- Tổng số giáo viên trực tiếp giảng dạy: 46, trong đó:

+ Đạt chuẩn: 43

+ Trên chuẩn: 01+ Chưa chuẩn: 02 (Cao đẳng)Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ Trường THPT Quảng hà đứng trướcnhững thuận lợi và khó khăn cơ bản sau:

- Thuận lợi:

+ Hoạt động dạy và học của nhà trường luôn được sự quan tâm của cáccấp uỷ Đảng, Chính quyền địa phương Sự chỉ đạo sát sao của Sở GD&ĐTQuảng Ninh

+ Cán bộ quản lý nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm

+ Nội bộ đoàn kết, nhất trí, thống nhất dưới sự lãnh đạo của Chi bộĐảng nhà trường

+ Đa số cán bộ giáo viên có ý thức bồi dưỡng chuyên môn

+ Hầu hết các bộ môn đều có một số giáo viên có năng lực và trình độchuyên môn

+ ý thức phấn đấu của đại bộ phận giáo viên và học sinh ngày càng cao.+ Số lượng giáo viên trẻ chiếm tỉ lệ cao (70%) nhiệt tình, năng độngtrong hoạt động

+ Nhà trường được sự quan tâm hỗ trợ của Ban đại diện Hội cha mẹhọc sinh trong các hoạt động

+ Phong trào thi đua “Hai tốt” ngày càng đạt được chất lượng hiệu quảcao hơn.

+ Giáo viên trẻ chiếm tỉ lệ cao cũng có mặt trở ngại là thiếu kinhnghiệm trong giảng dạy cũng như sử lý các tình huống sư phạm

+ Một số giáo viên thực hiện chưa tốt nền nếp chuyên môn, bồi dưỡngchuyên môn chưa thường xuyên, còn mang tính hình thức

+ Việc tổ chức bồi dưỡng chuyên môn của tổ chuyên môn, nhómchuyên môn chưa hiệu quả, chưa phong phú về nội dung

+ Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm (nhất là giáo viên trẻ) còn thiếu kinhnghiệm trong công tác tổ chức lớp và giáo dục học sinh

+ Chất lượng học sinh vào lớp 10 rất thấp :

Nhà trường tổ chức thi tuyển hai môn Toán, Văn điểm chuẩn đểtuyển lấy xuống 1,5 điểm

+ Nhiều học sinh còn thiếu phương pháp học tập lại lười học

+ Nhiều học sinh ở xa như các xã Miền núi, hải đảo phải trọ học nhưngnhà trường lại không có khu bán trú nên các em phải đi thuê ngoài để trọ họcgặp nhất nhiều khó khăn

+ Nhà trường còn thiếu rất nhiều phòng học, tổng số 30 lớp nhưng chỉ

có 17 phòng học, thiếu các phòng học bộ môn, phòng thí nghiệm và cácphòng chức năng khác

+ Thiết bị dạy học thiếu lại không đồng bộ, chất lượng thấp

+ Một sè gia đình phụ huynh ở quá xa, Ýt quan tâm đến nơi ăn ở họctập của con em mình Có phụ huynh chưa bao giờ đi họp phó thác tráchnhiệm cho nhà trường và giáo viên chủ nhiệm

+ Mặc dù nhà trường đã nhận được sự quan tâm ủng hộ của các cấplãnh đạo địa phương, các cơ quan ban ngành trong Huyện, ban đại diện Hộicha mẹ học sinh nhưng sự hỗ trợ về cơ sở vật chất là rất hạn hẹp, vì huyệnHải Hà là một Huyện còn nghèo, trình độ dân trí còn thấp, tiềm năng kinh tếyếu

Từ những khó khăn trên đặt ra cho Ban giám hiệu nhà trường một bàitoán khó là phải làm sao vượt lên trên những khó khăn, từng bước đưa ra cácbiện pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng yêucầu phát triển, mục tiêu giáo dục

2.2- Thực trạng công tác quản lí quá trình dạy học của trường

2.2.1 – Một số kết quả đạt được của nhà trường:

Trong quá trình phát triển nhà trường đã có nhiều biện pháp phát huyđược những yếu tố tích cực, hạn chế các yếu tố bất lợi cùng với sự cố gắng nỗlực của toàn thể Cán bộ giáo viên Chính vì vậy nhà trường đã đạt được một

số thành tích nhất định :

- Nhiều năm đạt danh hiệu trường tiên tiến

- Chi bé đạt Chi bé trong sạch vững mạnh 5 năm liền

- Công đoàn nhiều năm được nhận giấy khen của Công đoàn ngành

- Chất lượng đội ngũ giáo viên ngày càng được nâng cao dần dần

- Số lượng chiến sĩ thi đua giáo viên giỏi cấp Tỉnh ngày càng tăng lên

- Tỉ lệ học sinh tốt nghiệp hàng năm đều đạt trên 90%

2.2.2 – Một số tồn tại và phân tích nguyên nhân:

- Trước hết cần thấy rằng trong thực tế hiện nay uy tín của nhà trường chủyếu phụ thuộc vào thành tích đội tuyển học sinh giỏi, đặc biệt là tỉ lệ học sinh

đỗ vào các trường đại học, cao đẳng chính vì vậy chúng ta tập chủ vào việc tìm hiểu giải quyết vấn đề này

Trường THPT Quảng hà trong những năm trước đây số lượng học sinhxếp loại học lực giỏi rất Ýt, thường dưới 1% (so với tổng số học sinh) Số họcsinh thi đỗ vào các trường Đại học, cao đẳng không đáng kể, thường dưới 5%tổng số học sinh Phần lớn các em đỗ Đại học cao đẳng thường phải thi lại từ

2 đến 3 lần mới đỗ Cũng trong nhiều năm trước đây thành tích của độituyển học sinh giỏi rất thấp, mỗi năm chỉ được vài em đạt giải khuyến khíchcấp Tỉnh Giải cao nhất là giải ba nhiều năm cũng không có

Hiện trạng như trên đã làm giảm sút uy tín của đội ngũ giáo viên và củanhà trường nói chung

Hàng năm có một số lượng không nhỏ học sinh có học lực khá giỏi ở địaphương nhưng lại xin vào học ở các trường miền Tây, chủ yếu là Hạ long và

Hà nội Điều đó càng làm cho số lượng học sinh mũi nhọn bị thiếu hụt Cómột điều đặt ra là trong khi chất lượng mũi nhọn thấp thì việc đánh giá giáoviên lại khá cao Qua các đợt thao giảng số giờ giỏi đạt tỉ lệ rất cao thườngtrên 50%, số giáo viên giỏi cấp cơ sở trở lên cũng đạt tỉ lệ từ 30 – 40% tổng

số giáo viên

Về phía học sinh có một khía cạnh đáng quan tâm là: Sau khi ôn luyệntiếp năm sau thì tỉ lệ đỗ vào Đại học Cao đẳng khá cao Mặt khác, trong khihọc Đại học cao đẳng nhiều em vẫn đạt thành tích cao và thành đạt khôngkém gì học sinh thành phố

Như vậy vấn đề đặt ra là tiềm năng trong học sinh và giáo viên khôngphải là nhỏ Điều quan trọng là tiềm năm đó chưa được khơi dậy và phát huytrong quá trình dạy học ở nhà trường Thực tế đó đặt ra những vấn đề chocông tác quản lý của nhà trường cần quan tâm giải quyết

- Có rất nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đồng thời và từ nhiều phía tới chấtlượng quá trình dạy học Chúng ta có thể chia thành một số các nguyên nhânnhư sau:

+ Vai trò của tổ chuyên môn còn nhiều hạn chế :

Về mặt lý thuyết tổ chuyên môn thuần tuý gồm các giáo viên thuộc một

bộ môn Điều đó là lý tưởng nhưng trong thực tế lại không được như vậy.Rất nhiều trường THPT có quy mô từ 30 lớp trở xuống số giáo viên củamỗi môn rất Ýt Những môn Ýt giờ chỉ có 1 đến 2 giáo viên Số lượng giáoviên như vậy không thể biên chế thành một tổ được Tổ chuyên môn trongthực tế còn có chức năng về mặt quản lý hành chính Tổ trưởng có phụ cấptrách nhiệm chính vì vậy trong một trường có quy mô vừa và nhỏ không thểchia thành nhiều tổ chuyên môn được , mặc dù số môn không thay đổi Cụ thể

ở trường THPT Quảng Hà các tổ chuyên môn được biên chế như sau:

Tổ 1: Văn – Sử – GDCD: Gồm tổng số 12 giáo viên trong đó:

và quản lý Tuy nhiên đối với các môn khác nhau thì vai trò của tổ trưởng lại

bị hạn chế rất là nhiều , lúc này tổ trưởng chỉ có vai trò như một người quản

lý về hành chính Việc trao đổi giúp đỡ về chuyên môn là không thực hiệnđược, có chăng chỉ là những trao đổi chung chung về mặt phương pháp giảngdạy

Các buổi sinh hoạt của tổ chuyên môn mang màu sắc hành chínhnhiều hơn là việc trao đổi chuyên môn Dưới sự chủ trì của tổ trưởng buổisinh hoạt của Tổ chuyên môn thường chỉ triển khai những công việc hànhchính như: bình bầu A, B, C, đăng ký thi đua, kế hoạch thao giảng, phân cônggảng đạy, lấp giờ Trong điều kiện tổ nhiều bộ môn như vậy thì buổi sinhhoạt tổ khó có thể trao đổi bàn bạc sâu về chuyên môn, những bài cụ thể, khócách giải giải quyết Ngay trong các đợt thao giảng việc rút kinh nghiệm giờdạy cũng bị hạn chế nhiều

+ Có nhiều bất cập về đội ngũ giáo viên giảng dạy:

Đây là trường mang nhiều đặc thù miền núi, đội ngũ giáo viên cònthiếu về số lượng, không đồng bộ về cơ cấu, yếu về chất lượng

Trước hết là quan điểm, nhận thức, ý thức nghề nghiệp, ý thức tráchnhiệm, lòng nhiệt tình ở một bộ vận cán bộ giáo viên còn thấp Điều đó ảnhhưởng quan trọng tới hành động nghề nghiệp của giáo viên theo hướng tiêucực

Từ những phân tích như vậy ta có thể phân loại đội ngũ giáo viênthành 3 nhóm:

* Nhóm 1: Gồm những giáo viên có ý thức tốt, say sưanhiệt tình, tích cực vươn lên trong hoạt động giảng dạy của mình Đây là sốgiáo viên mà lãnh đạo nhà trường cần quan tâm, động viên, tranh thủ mặt tíchcực của họ

* Nhóm 2: Gồm những giáo viên có ý thức trung bình,những giáo viên này thường thờ ơ với công việc, thiếu lòng nhiệt tình

* Nhóm 3: Gồm những giáo viên có ý thức yếu kém, có tưtưởng bất mãn tiêu cực gây cản trở tới công việc của nhà trường

Trong các nguyên nhân thuộc về giáo viên thì nguyên nhân hết sứcquan trọng là : Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên, trình độ ở đâymuốn nói theo nghĩa thực tế sử dụng chứ không phải đơn thuần về bằng cấp,

có thể trình độ đào tạo ngang nhau, bằng cấp ngang nhau nhưng thực tế trình

độ chuyên môn nghiệp vụ lại rất khác nhau Để có trình độ chuyên mônnghiệp vụ thực tế cao đòi hỏi phải có sự hội tụ của nhiều yếu tố: Trình độ đàotạo, tư chất cá nhân, quá trình phấn đấu đúc rút kinh nghiệm nhiều năm Dựavào nhân tố trên chúng ta cũng có thể phân ra 3 nhóm cơ bản:

* Nhóm A: Gồm những giáo viên giỏi, đây là nhóm rấtquan trọng, lãnh đạo nhà trường cần có biện pháp khai thác, phát huy, nângcao những giáo viên này Tuy nhiên cũng cần chú ý một thực tế là có số Ýtgiáo viên tuy tốt chuyên môn nhưng ý thức chưa tốt, thậm chí thuộc loại tiêucực

* Nhóm B: Gồm những giáo viên có tay nghề khá, số nàythường là những giáo viên mới ra trường, có năng lực chuyên môn tốt nhưngcòn thiếu kinh nghiệm thực tế Số giáo viên này cần được quan tâm rèn luyệntránh tư tưởng chủ quan

* Nhóm C: Gồm những giáo viên có tay nghề bìnhthường, trong số này có cả giáo viên mới ra trường và giáo viên lâu năm

Điều kiện hoàn cảnh kinh tế gia đình cũng ảnh hưởng không nhỏ tới