BÀI TẬP NGHIỆP VỤ CUỐI KHOÁ GIÁO DỤC ĐẠO ĐƯC CHO TRẺ MẪU GIÁO TRƯỜNG MẦM NON NGỌC LÂM – MỸ HÀO – HƯNG YÊN

h-Vì vậy, tôi đã chọn việc nghiên cứu Thực trạng sử dụng nhóm phơng pháp nêu gơng - đánh giá trong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo lớp 5 tuổi ở trờng mầm non làm đề tài cho bài tập tốt

Trờng đại học s phạm TháI nguyên

Khoa giáo dục mầm non

Bài tập nghiệp vụ cuối khoá

Giáo dục đạo đc cho trẻ mẫu giáo

trờng mầm non Ngọc lâm – Mỹ Hào – Hng Yên

Ngời hớng dẫn : T.s Đinh Hồng Thái

Ngời thực hiện : Nguyễn Thị Miên

-Đề tài của em đã đợc hoàn thành, để có đợc cơ sở thực tiễn củaviệc giáo dục hành vi giao tiếp có văn hoá cho trẻ phải kể đến sựgiúp đỡ tạo điều kiện của Ban giám hiệu trờng Tân Lập và 2 cô giáochủ nhiệm lớp 5 tuổi của trờng.

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trờng Đại học sphạm - khoa giáo dục mầm non Đặc biệt là thầy giáo Đinh HồngThái Đồng thời xin cảm ơn Ban giám hiệu và 2 cô giáo trờng mầmnon Tân Lập - Huyện Lạc Sơn - tỉnh Hoà Bình đã tạo điều kiện cho

em hoàn thành tốt bài tập nghiệp vụ cuối khoá này

Mục lục

Phần I: mở đầu

I Lý do chọn đề tài

II Mục đích nghiên cứu

III Nhiệm vụ nghiên cứu

1 Nghiên cứu cơ sở lý luận

2 Thực hiện s phạm, tác động s phạm để giáo dục hành vi giaotiếp có văn hoá

3 Đề xuất và những kiến nghị s phạm

IV Phơng pháp nghiên cứu.

1 Đọc tài liệu

Chơng II Mô tả quá trình nghiên cứu

I Khảo sát nhận thức hành vi giao tiếp của trẻ

II Biện pháp tác động để giáo dục hành vi giao tiếp có văn hoácho trẻ mẫu giáo

Phần III Kết luận và những kiến nghị s phạm

Phần IV Tài liệu tham khảo

Thế giới trẻ thơ- một thế giới đã từng là đề tài cuả biết bao cuốnsách, nguồn cảm xúc bao nhiêu tác gỉa Tuổi mẫu giáo là thời kỳvàng ngọc để phát triển những năng khiếu về văn hoá nghệ thuật củamỗi con ngời Từ thực tế cũng nh nhiều công trình nghiên cứu củacác nhà tâm lý học, giáo dục học đã cho chúng ta thấy rằng trongnhững năm đầu của cuộc đời đứa trẻ, hệ thần kinh mềm mại hơn,non yếu hơn Trong quãng thời gian đó rất dễ hình thành những nétcơ bản của cá tính và những thói quen nhất định Sau đó nhữngphẩm chất tâm lý, nhân cách của con ngời dần dần đợc định hình

2 Cơ sở thực tiễn:

Trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo thì việc tiếp nhận vốn tri thức, nhữngphẩm chất nhân cách con ngời cũng nh văn hoá, nghệ thuật thẩm mỹthông qua sự vật, hiện tợng xung quanh gần gũi với trẻ Cũng vì thế,khi chúng ta lo lắng nhiều tới việc nâng cao trình độ văn hoá nghệthuật của ngời lớn (ngời mẹ, ngời cô đó chính là nhằm tạo điều kiệntốt cho sự phát triển của thế hệ trẻ thông qua những ngời gần gũinhất đối với trẻ thơ) và việc giáo dục trẻ đòi hỏi chúng ta phải uốnnắn từ đầu nh nhân dân ta đã đúc kết thành những kinh nghiệm sâusắc lu truyền cho đời sau:

Uốn cây từ thở còn non Dạy con từ thở hãy còn thơ ngây.

Hay:

Bé không vin, cả gãy cành.

Qua thời gian học tập tôi đã đợc các thầy cô giáo giảng dạy, ớng dẫn, bản thân tôi thấy rõ việc giáo dục thế hệ trẻ cụ thể là lứatuổi mầm non cần đợc chăm sóc giáo dục để tạo nên những con ngờimới xã hội chủ nghĩa có phẩm chất đạo đức, có tài năng và có thểlực cờng tráng để phù hợp với thời đại công nghiệp hoá - hiện đạihoá đất nớc

h-Vì vậy, tôi đã chọn việc nghiên cứu Thực trạng sử dụng nhóm

phơng pháp nêu gơng - đánh giá trong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo lớp 5 tuổi ở trờng mầm non làm đề tài cho bài tập tốt

nghiệp khoá học Giáo dục đạo đức cho trẻ thông qua phơng pháp nêu gơng - đánh giá là phơng pháp dùng những tấm gơng điển hình

về những hành vi, phẩm chất đạo đức để giáo dục trẻ học tập noi theo hoặc không lặp lại đồng thời nhà giáo dục (cô giáo, thầy giáo)

tỏ thái độ đồng tình hay không đồng tình của ngời lớn trớc việc làm,hành vi , cử chỉ của trẻ từ đó đa ra nhận xét, tự nhận xét trong từng tình huống hoặc hoàn cảnh cụ thể … Nghĩa là phải tiến hành daỵ Nghĩa là phải tiến hành daỵ trẻ phân biệt đợc các hành vi đạo đức tốt, cần học tập, phát huy và những hành vi xấu cần sửa chữa, không đợc lặp lại trong các tình

huống tơng tự… Nghĩa là phải tiến hành daỵ Tất cả những điều đó sẽ giúp chúng ta đạt đợc ý nguyện :

Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai.

Thế giới của công nghệ thông tin, thế giới của trí tuệ, tài năngnhng không thể thiếu những chuẩn mực đạo đức truyền thống vốn cócủa dân tộc

II Mục đích nghiên cứu :

Nghiên cứu lý luận và thực trạng sử dụng nhóm phơng phápnêu gơng - đánh giá trong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo … Nghĩa là phải tiến hành daỵ ởtrờng mầm non và từ đó đa ra một số kiến nghị góp phần nâng caochất lợng, hiệu quả sử dụng PPGD trong quá trình giáo dục đạo đứccho trẻ mẫu giáo ở trờng mầm non

III.đối t ợng nghiên cứu :

- Đối tợng nghiên cứu : Thực trạng sử dụng nhóm phơng pháp nêu gơng - đánh giá trong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo ở trờngmầm non

- Khách thể nghiên cứu : Quá trình sử dụng nhóm phơng pháp nêu gơng - đánh giá trong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo ở tr-ờng mầm non

- Khách thể điều tra : Quá trình đợc thực hiện với … Nghĩa là phải tiến hành daỵ cô, … Nghĩa là phải tiến hành daỵ CBQL, … Nghĩa là phải tiến hành daỵ cháu mẫu giáo

IV Nhiệm vụ nghiên cứu :

1 Xây dựng cơ sở lý luận về sử dụng nhóm phơng pháp nêu

g-ơng - đánh giá trong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo ở trờng mầmnon

2 Khảo sát thực trạng sử dụng nhóm phơng pháp nêu gơng

-đánh giá trong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo ở trờng mầm non

I Cơ sở lý luận của việc giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo thông qua sử dụng nhóm phơng pháp nêu gơng - đánh giá.

1 1 Đặc điểm của trẻ mẫu giáo:

Để tiến hành giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo thông qua sử dụng nhóm phơng pháp nêu gơng đánh giá có hiệu quả, chúng tôi

đã tìm hiểu rõ về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo cũng nh phân tích nhân tố có tính quy luật chi phối quá trình giáo dục này

a Đặc điểm sinh lí của trẻ mẫu giáo:

" Trẻ em như bỳp trờn cành", cơ thể trẻ là cơ thể đang lớn, nhưng trẻkhụng phải là" Người lớn thu nhỏ" mà cú những đặc điểm khỏc với người lớn Muốn làm tốt cụng tỏc chăm súc, giỏo dục trẻ phỏt triển toàn diện, cụ giỏo mầm non cần hiểu rừ đặc điểm cơ thể trẻ em.

Mỗi trẻ em tuổi mầm non là một chủ thể tớch cực, sự phỏt triển của trẻ mang bản chất văn hoỏ-xó hội, cú tớnh duy nhất, phụ thuộc nhiềuvào tỡnh huống và là kết quả của quỏ trỡnh nội tõm hoỏ những gỡ chỳng trải nghiệm, học được nhờ sự tương tỏc với người khỏc (cha

mẹ, người thõn trong gia đỡnh, cụ giỏo, trẻ cựng lớp

Vậy ngay từ tuổi mầm non, trẻ cần phải được dạy như thế nào? Làmthế nào để lập được một “bản đồ” về sự phỏt triển nhận thức, kỹ năng sống và hình thành các chuẩn mực hành vi đạo đức xã hội của trẻ, đỏnh giỏ chớnh xỏc đõu là điểm mạnh, điểm yếu của trẻ? Và phải

cú những chiến lược nuụi dưỡng, bồi đắp như thế nào, để hỗ trợ kịp thời sự phỏt triển trớ tuệ, nhõn cỏch , t cách đạo đức sớm giỳp trẻ thành cụng?

Với chương trỡnh “Phỏt triển trớ tuệ và nhõn cỏch” cho trẻ từ 3 - 6 tuổi,Thạc sĩ Nguyễn Thành Đoàn, Giỏm đốc cụng ty Con Đường Mới EQuest cho biết chương trỡnh được xõy dựng dựa trờn cỏc tiờu chớ của trẻ thành cụng là phỏt triển toàn diện về đạo đức, nhõn cỏch

và trớ tuệ bao gồm:

1 Biết tạo dựng cỏc mối quan hệ tốt đẹp với người khỏc

2 Đồng cảm và biết chia sẻ với người khỏc

3 Tốt bụng và lịch sự

4 Thụng minh

5 Sỏng tạo

6 Sẵn sàng vượt khú, cú kỹ năng giải quyết vấn đề

7 Đưa ra quyết định sỏng suốt, nghĩ và hành động theo chuẩn mực

- Nắm được cỏc phương phỏp, kỹ năng giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo bằng sử dụng phơng pháp nêu gơng - đánh giá để trẻ cóthể nhận ra những hành vi đạo đức tốt , cần học tập và những hành vikhông tốt , không đợc lặp lại hay làm theo nhằm góp phần phỏt triển nhõn cỏch, đạo đức của trẻ ngay từ tuổi mầm non

Với nguyờn tắc và quy trỡnh đào tạo như:

• Dựa trờn đặc điểm phỏt triển hiện tại của trẻ

• Tụn trọng vốn tự nhiờn của trẻ

• Dạy trẻ bằng cỏc trải nghiệm thực tiễn trong hoạt động và trũ chơi,

đặc biệt trong tiết nhận xét, đánh giá cuối tuần

b Đặc điểm tâm lý của trẻ mẫu giáo :

Có nhiều khoa học nghiên cứu về trẻ em, mỗi khoa học

nghiên cứu trẻ em theo khía cạnh riêng, bằng cách riêng của mình Tâm lý học trẻ em quan tâm đến quá trình phát triển trẻ em, hình thành nhân cách và các chuẩn mực đạo đức, trở thành ngời lớn nh thế nào

Tâm lý học trẻ em là khoa học nghiên cứu những đặc điểm và quy luật phát triển tâm lý của trẻ , xem sự hoạt động của trẻ, sự phát triển các quá trình , phẩm chất tâm lý và sự hình thành nhân cách , t cách đạo đức của trẻ bằng con đờng nào, theo cơ chế nào

Có thể nói một cách khái quát rằng đối tợng của tâm lý học trẻ

em là sự phát triển tâm lý của trẻ , những đặc điểm, những quy luật

đặc trng cho sự phát triển tâm lý ở mỗi độ tuổi để từ đó áp dụng cácbiện pháp giáo dục phù hợp trong mọi lĩnh vực cho trẻ, trong đó có không thể không nói đến vai trò của nhóm phơng pháp nêu gơng

đánh giá trong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo

Tâm lý học trẻ em thờng xuyên sử dụng những thành tựu giải phẫu sinh lý lứa tuổi , nhất là những số liệu về sự phát triển của hệ thần kinh và hoạt động thần kinh cao cấp của trẻ

Nhiệm vụ cơ bản của giáo dục , nhất là giáo dục đạo đức cho trẻ là đảm bảo sự phát triển của trẻ , chuẩn bị cho trẻ tâm thế tốt nhất bớc vào cuộc sống Để làm tốt việc này , nhà giáo dục phải nắmvững những đặc điểm và quy luật phát triển của trẻ , nếu không sẽ bị

mò mẫm, dễ sai lệch Trong lĩnh vực giáo dục đạo đức ở trờng mầm non , tâm lý học trẻ em có một vị trí đặc biệt Từ việc tổ chức các hoạt động học tập, vui chơi trên lớp hàng ngày đến những tiết nhận xét , đánh giá cuối tuần , muốn đạt đợc kết quả tốt , ngời giáo viên mầm non cần phải biết những đặc điểm và quy luật phát triển tâm lý của trẻ Tâm lý học trẻ em không những giúp cho ngời giáo viên mầm non có khả năng hiểu trẻ mà còn biết vun trồng và phát triển tất cả những phẩm chất đạo đức tốt đẹp của trẻ Tránh đợc những thiếu sót trong công tác giáo dục trẻ trong trong giai đoạn phát triển của trẻ

Căn cứ vào sự thay đổi trong cấu trúc tâm lý của trẻ và sự trởngthành cơ thể của trẻ em , các nhà tâm lý học đã chia ra một số thời

kỳ chủ yếu trong sự phát triển tâm lý của trẻ em Trong đó ở tuổi mẫu giáo (3 đến 6 tuổi) hoạt động chủ đạo của trẻ em là vui chơi Dựa vào đặc điểm này, ngời GV mầm non có thể quan sát và nhẹ nhàng , khéo léo giáo dục đạo đức cho trẻ thông qua những trò chơi của trẻ để trẻ lĩnh hội một cách tự nhiên và hiệu quả Bên cạnh đó

GV cũng có thể sử dụng nhóm phơng pháp nêu gơng - đánh giá một cách hiệu quả sau mỗi giờ chơi, buổi học hoặc tiết nhận xét đánh giá cuối tuần Tuy nhiên khi sử dụng phơng pháp này cần chú ý đảmbảo tính chính xác , công bằng và không quá cứng nhắc để trẻ dễ dàng nhận ra lỗi lầm, hành vi , cử chỉ không tốt của mình để tiếp thu, thay đổi

1.2 Lý luận về phơng pháp nêu gơng đánh giá:

1.2.1 Phơng pháp nêu gơng:

Nêu gơng là những phơng pháp dùng những tấm gơng điển hình về những hành vi , phẩm chất đạo đức để giáo dục trẻ học

tập ,noi theo hoặc không lặp lại

Khi sử dụng phơng pháp này cần lựa chọn những điển hình phùhợp với trẻ (những tấm gơng có thật trong cuộc sống , những tấm g-

ơng đợc đa ra trong các tác phẩm , những gơng tốt ở trong lớp hoặc trong gia đình đặc biệt là tấm gơng về nhân cách của chính cô giáo

để giáo dục trẻ ) và chủ yếu sử dụng những tấm gơng tốt

-Phơng pháp khen ngợi : Khen ngợi là phơng pháp tác động đến trẻ nhằm xác nhận ,đánh giá , biểu dơng những tiến bộ mà trẻ đã đạt đ-

ợc

Khen ngợi có tác dụng gây cho trẻ một cảm giác vui sớng , phấn khởi, tin vào sức mình mà cố gắng vơn lên đạt đợc những tiến bộ mới

Khen ngợi không những có tác dụng động viên đối với những trẻ

đợc khen mà còn có tác dụng củng cố nhận thức , động viên trẻ khácnoi theo

 Khi khen ngợi cần chú ý :

+ Khen phải có chừng mực không nên tập chung vào một trẻ vì làm

nh thế trẻ chỉ quen với những lời khen do vậy khi có thiếu sót trẻ khó tiếp thu sự uốn nắn

+ Khen ngợi phải đúng, kịp thời : Mức độ cố gắng của trẻ đến đâu thì khen trẻ đến đó tránh khen ngợi tràn lan, chung chung Đặc biệt

đối với trẻ nhút nhát cần khuyến khích những tiến bộ dù là rất

nhỏ Khen phải chỉ rõ khen cái gì ? tại sao đợc khen?

+ Các hình thức khen phải đa dạng : Nụ cời, cử chỉ , lời khuyến khích , một sự tin cậy, hoặc bằng hiện vật nh cờ , hoa, phiếu bé ngoan, tranh ảnh… Nghĩa là phải tiến hành daỵ

- Phơng pháp chê chê trách:

Chê trách cũng là một phơng pháp tác động mạnh mẽ đến trẻ Chê trách là một hình thức đánh giá hành vi giúp trẻ tránh đợc những hành vi xấu

Sử dụng phơng pháp này nhằm gây cho trẻ phạm sai lầm có một cảm xúc hối hận từ đó giúp trẻ ngăn ngừa đợc những hành động xấu Khi sử dụng phơng pháp này phải khéo léo vì chê trách không

đúng và thiếu công bằng sẽ gây cho trẻ cảm giác khó chịu , cảm giác bị lăng nhục Do vậy ,chê trách phải đúng lúc và phải có nhữngyêu cầu đối với những hành động của trẻ để ngăn ngừa đợc những

hành động xấu , không để những hành động ấy phát triển thành thói quen xấu Chê trách cũng đợc sử dụng bằng nhiều hình thức khác nhau : Chê trách , phê bình, cỡng bức.

Cỡng bức là phơng pháp giáo dục đồng thời là biện pháp trách phạt Khi trách phạt cần giúp trẻ hiểu rõ vì sao bị trách phạt ? tuyệt đối không sử dụng trách phạt về thể xác nh : bắt trẻ nhị đói, đánh đập, nhốt trẻ vào nơi không phù hợp… Nghĩa là phải tiến hành daỵ

 Lu ý: Cần coi trách phạt là biện pháp ngoại lệ , chỉ dùng khi thấy thật cần thiết và dùng càng ít càng tốt

Chơng II : Thực trạng sử dụng nhóm phơng pháp nêu gơng -

đánh giá trong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo lớn ở trờng mầm non ngọc lâm – huyện mỹ hào – huyện mỹ hào – huyện mỹ hào –

tỉnh hng yên.

2 1 Khái quát về trờng mầm non :

Trờng mầm non Ngọc Lâm thuộc xã Ngọc Lâm, huyện MỹHào, tỉnh Hng Yên Trờng gồm có 14 lớp , trong đó có 4 lớp mẫugiáo lớn (trẻ 5-6 tuổi)

Để nắm vững thực trạng sử dụng nhóm phơng pháp nêu gơng

-đánh giá trong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo ở trờng mầm non,tôi đã tiến hành khảo sát 25 cháu mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi của trờngmầm non Ngọc Lâm, xã Ngọc Lâm, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hng Yên

2.2 Thực trạng sử dụng nhóm phơng pháp nêu gơng - đánh giátrong giáo dục đạo đức cho trẻ mẫu giáo ở trờng mầm non NgọcLâm :

2.2.1 Thực trạng về nhận thức :

- Khảo sát nhận thức của trẻ dựa trên các tiêu chí nhận thứcbằng phơng pháp điều tra ,quan sát ,trò chuyện

Tiêu chí 1 : Biết chào hỏi

Tiêu chí 2 : Biết tha gửi

Tiêu chí 3 : Cảm ơn xin lỗi

Tiêu chí 4 : Biết giữ gìn vệ sinh thân thể

Tiêu chí 5 : Thích chơi với bạn

Tiêu chí 6 : Không tranh giành đồ chơi với bạn

Tiêu chí 7 : Biết yêu thơng những ngời gần gũi

Tiêu chí 8 : Giao tiếp mạnh dạn, tự tin, lễ độ

Tiêu chí 9 : Biết yêu quý cây trồng

Tiêu chí 10 : Biết giữ gìn vệ sinh môi trờng

Tiêu chí 11 : Biết giúp đỡ bạn

Tiêu chí 12 : Giữ và cất lấy đồ chơi đúng nơi quy định

Tiêu chí 13 : Phân biệt đợc sai đúng

Tiêu chí 14 : Hứng thú chơi và học

Tiêu chí 15 : Hứng thú tham gia các hoạt động tập thể

Tổng số trẻ tôi chọn khảo sát nghiên cứu là 25 cháu

điều trẻ biết, trẻ chơi và trẻ định làm.

Khi xây dựng kế hoạch khảo sát trẻ, chúng tôi đề ra 15 tiêu chítrên để đánh giá phân loại theo 4 mức độ: tốt, khá, trung bình, yếu t-

ơng ứng với số điểm của từng tiêu chí, cụ thể nh sau :

Tốt : 4 điểm Trung bình : 2 điểm

Khá : 3 điểm Yếu : 1 điểm

Loại tốt : Trẻ có thói quen giao tiếp thờng xuyên

Loại khá : Trẻ đã có ý thức nhng cha có thói quen thờng xuyên,

đôi khi phải có sự nhắc nhở của ngời lớn

Loai trung bình : Khi thực hiện phải có sự nhắc nhở của ngờilớn trẻ mới làm nhng cha đạt yêu cầu

Loại Yếu : Trẻ cha có ý thức thực hiện việc giao tiếp trong khichơi và khi học

2.2.2 Thực trạng về tổ chức:

Sau thời gian khảo sát, nghiên cứu từng tiêu chí đến từng trẻ tôi

đã ghi lại cụ thể nh sau

Giữ và cất lấy đồ

chơi đúng nơi quy

Tỷ lệ

%

T.số trẻ

Tỷ lệ

%

T.số trẻ

Tỷ lệ

%

1 Biết chào hỏi 0 0 4 16% 15 60% 6 24%

2 Biết tha gửi. 0 0 2 8% 19 76% 4 26%