Bài giảng kế toán quản trị bài 2 ths võ minh long

=> Làm cơ sở cho các nhà quản trị kiểm soát được chi phí đồng thời hoạch định các chiến lược, sách lược quan trọng của doanh nghiệp liên quan đến chi phí, doanh thu và lợi nhuận.. - Bản

Bài giảng 2: CHI PHÍ VÀ PHÂN

LOẠI CHI PHÍ

Kế toán quản trị

Ths Võ Minh Long

CHI PHÍ

MỤC TIÊU

Sau khi học xong bài giảng này, học viên có thể:

- Biết được các cách phân loại khác nhau nhằm phục vụ cho các mục đích khác nhau của doanh nghiệp

- Lập báo cáo thu nhập theo kế toán tài chính và

kế toán quản trị và sự khác nhau của hai loại báo cáo này => xác định được mục đích của từng loại báo cáo.

Nội dung trình bày:

- Lý do nhà quản trị quan tâm đến chi phí.

- Khái niệm về chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh.

- Phân loại các chi phí tùy theo mục đích sử dụng khác nhau của nhà quản trị.

=> Làm cơ sở cho các nhà quản trị kiểm soát được chi phí đồng thời hoạch định các chiến lược, sách lược quan trọng của doanh nghiệp liên quan đến chi phí, doanh thu và lợi nhuận.

Một số vấn đề về chi phí

Lý do nhà quản trị quan tâm đến chi phí

NHÀ QUẢN TRỊ

Kỳ này các khoản chi phí lại giảm??? Doanh thu lại tăng??? Kỳ này doanh nghiệp lãi hay lỗ???

Theo dõi, ghi chép, tính toán và phân tích các khoản mục chi phí liên quan đến lợi nhuận.

Khái niệm chi phí

- Chi phí là có thể được hiểu là giá trị của một nguồn lực đã bị sử dụng trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức nhằm đạt mục tiêu đề ra.

- Bản chất của chi phí là sự đánh đổi tức là chúng ta mất để nhận được cái chúng ta kỳ vọng: sản phẩm hoàn chỉnh và chất l ượng cao, sản lượng bán tăng lên, nhà xưởng, thương hiệu, kiến thức…

- Chi phí trong sản xuất: toàn bộ chi phí có liên quan đến việc sản xuất tạo ra sản phẩm trong một kỳ nhất định Gồm 3 loại:

+ Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.

+ Chi phí nhân công trực tiếp.

+ Chi phí sản xuất chung: các chi phí còn lại ngoài hai chi phí trên: chi phí sửa chữa, bảo trì máy móc thiết bị, khấu hao…

- Chi phí ngoài sản xuất Gồm hai loại:

+ Chi phí bán hàng: khuyến mãi, quảng cáo, bao bì, vận chuyển, hoa hồng bán hàng….

+ Chi phí quản lý: lương cán bộ quản lý, chi phí văn n phòng phẩm, chi phí thiết bị văn phòng

Phân loại chi phí theo chức năng

hoạt động (tt)

Sơ đồ phân loại chi phí theo chức năng

Chi phí sản xuất chung

Chi phí bán hàng

Chi phí quản lý DN

Chi phí chuyển đổi Chi phí ban đầu

Gồm 2 loại: chi phí sản phẩm và chi phí thời kỳ.

- Chi phí sản phẩm: toàn bộ những chi phí liên quan đến việc sản xuất hoặc mua sản phẩm.

- Chi phí thời kỳ: các chi phí phát sinh làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp trong kỳ Gồm: chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.

Phân loại chi phí theo mối quan hệ với thời

kỳ xác định kết quả kinh doanh

Sơ đồ phân loại chi phí theo mối quan hệ với

thời kỳ xác định kết quả kinh doanh (tt)

Chi phí sản xuất chung

Giá vốn hàng bán

LN gộp

LN thuần

( = ) ( - )

( = )

Các chi phí thời kỳ

( - )

Phân loại chi phí theo mối quan hệ

với đối tượng chịu chi phí

Bao gồm: chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp.

- Chi phí trực tiếp: những chi phí phát sinh liên quan trực tiếp đến đối tượng chịu chi phí và nó được hạch toán thẳng và toàn bộ vào đối tượng sử dụng nó như: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp…

- Chi phí gián tiếp: những chi phí phát sinh liên quan đến nhiều đối tượng chịu chi phí => nó được phân bổ vào các đối tượng có liên quan theo những tiêu thức phù hợp Như: chi phí sản xuất chung có thể được phân bổ theo số giờ lao động trực tiếp, số giờ máy hoạt động,

số sản phẩm….

- Chi phí chênh lệch là những chi phí có trong phương án này nhưng lại không hoặc chỉ có một phần trong phương

án kia => tạo ra chênh lệch chi phí và là những thông tin hữu ích để nhà quản lý thấy được sự khác biệt giữa chi phí và các lợi ích của mỗi phương án để lựa chọn phương án tốt nhất.

- Ví dụ minh họa: có tài liệu về công ty Natural Way đang

dự định chuyển từ hình thức bán lẻ sang hình thức bán buôn với các số liệu như sau:

Đơn vị: triệu đồng.

Phân loại chi phí để ra quyết định

Chi phí chênh lệch

Minh Long 13

Các chỉ tiêu Bán lẻ

(hiện tại)

Bán buôn (dự toán) Chênh lệch

Tổng doanh thu

Giá vốn hàng bán

Chi phí quảng cáo

Hoa hồng bán hàng

Khấu hao kho bãi

Các chi phí khác

Tổng chi phí

Lợi nhuận thuần

700.000 350.000 80.000

0 50.000 60.000 540.000 160.000

800.000 400.000 45.000 40.000 80.000 60.000 625.000 175.000

100.000 50.000 (35.000) 40.000 30.000

0 85.000 15.000

Phân loại chi phí để ra quyết định (tt)

Chi phí chênh lệch (tt)

- Chi phí cơ hội là những thu nhập tiềm năng bị mất đi khi chọn phương án này thay cho phương án khác.

Ví dụ: Nam là một sinh viên và hiện anh ta cũng đang làm việc bán thời gian cho công ty với mức lương 800.000 đồng/tuần Nam xin nghỉ một tuần để đi nghĩ hè và người chủ đã đồng ý nhưng không trả lương cho tuần nghĩ đó Vậy 800.000 đồng tiền lương mất đi chính là chi phí cơ hội của Nam.

- Chi phí chìm là những chi phí đã phát sinh trong quá khứ => nó không ảnh hưởng đến các chi phí ở hiện tại và trong tương lai và

nó không thể bị thay đổi bởi bất kỳ sự lựa chọn nào ở hiện tại hay trong tương lai Do đó, chi phí chìm không thích hợp cho việc ra quyết định trong tương lai.

Ví dụ: Chi phí mua sắm tài sản cố định vì tài sản cố định này dù hữu dụng hay vô dụng thì chi phí để có chúng cũng không thể bị thay đổi vì bất kỳ hành động nào ở hiện tại hay tương lai.

Phân loại chi phí để ra quyết định (tt)

Chi phí cơ hội và chi phí chìm

Biến phí: chi phí thay

đổi khi sản lượng sản

xuất và tiêu thụ thay

đổi: chi phí nguyên

Đồ thị minh họa biến phí

tuyến tính

Q (Sản lượng)

Chi phí

Đồ thị minh họa biến phí cấp bậc

Q (Sản lượng) 0

Q (Sản lượng) Phạm vi phù hợp

Định phí: chi phí không

thay đổi khi sản lượng

sản xuất và tiêu thụ thay

Đồ thị minh họa định phí

Q (Sản lượng)

Định phí

MỘT SỐ KÝ HIỆU THƯỜNG GẶP

- EBIT (Earning Before Interest and Tax): Lợi nhuận trước thuế và lãi vay.

- EBT (Earning Before Tax): Lợi nhuận trước thuế.

- EAT (Earning After Tax): Lợi nhuận sau thuế.

- TR (Total Revenue): Tổng doanh thu = P*Q.

- Q (Quantity): Sản lượng.

- v: Biến phí đơn vị sản phẩm.

- P (Price): Giá bán đơn vị sản phẩm.

- TFC (Total Fixed Cost): Tổng định phí.

- TVC (Total Variable Cost): Tổng biến phí = v*Q.

- TC (Total Cost): Tổng chi phí = TFC + v*Q….

- Chi phí hỗn hợp: gồm một phần định phí và biến phí: chi phí điện thoại, lương nhân viên bán hàng… => Cần phải tách ra cụ thể định phí và biến phí khi phân tích.

- Phương trình chi phí hỗn hợp:

- TC = TFC + v*Q Trong đó:

+ TC: Total Cost: tổng chi phí hỗn hợp.

+ TFC: Total Fixed Cost: tổng định phí hỗn hợp.

Phương pháp cực đại, cực tiểu

- Công thức xác định biến phí trong chi phí hỗn hợp:

- Công thức xác định định phí trong chi phí hỗn hợp:

Đường chi phí hỗn hợp là đường thẳng duy nhất sao cho tổng của các bình phương của các độ lệch giữa các điểm với đường hồi qui

Ví dụ minh họa

Doanh nghiệp Ngôi Sao có tài liệu về chi phí dịch vụ mua ngoài và khối lượng sản phẩm bán ra trong 6 tháng năm 200X:

Hãy lập phương trình chi phí hỗn hợp theo:

1/ Phương pháp cực đại, cực tiểu.

6

80 60 70 85 90

100

250 200 230 260 277

300

Sơ đồ phân loại chi phí theo cách ứng

xử của chi phí

Tổng chi phí

Biến phí Định phí

Chi phí hỗn hợp

Ví dụ : Có số liệu về hoạt động sản xuất và kinh doanh tại công ty Sao Mai với sản phẩm bút bi X trong tháng:

(ĐVT: $)

Báo cáo thu nhập (tt)

Báo cáo thu nhập theo chức năng hoạt động của chi phí (kế

tốn tài chính) Dạng tĩm tắt

Doanh thu

Trừ: Giá vốn hàng bán

Lợi nhuận gộp

Trừ: Chi phí hoạt động (CPBH & QLDN)

Lợi nhuận thuần

50.00020.00030.00027.500

2.500

Báo cáo thu nhập theo số dư đãm phí (kế tốn quản trị)

Dạng tĩm tắt

Báo cáo thu nhập (tt)

Tỷ trọng (%)

2.500

532

1006040