Nhân cách con người trong nền kinh tế thị trường

Nhân cách con người, nền kinh tế thị trường

Lời giới thiệu

Trải qua hàng nghìn năm con ngời đã có sự thay đổi, tiến bộ rất nhiều Từ

kỷ nguyên sơ khai con ngời sống thành từng bầy đàn sau đó phát triển dần lên thành bộ tộc, bộ lạc Khi đó con ngời vẫn cha hiểu biết đợc những quy luật của

tự nhiên xã hội Khi có những hiện tợng là (sấm sét ) họ cho rằng đó là sự trừng phạt của chúa trời, của Đấng tối cao họ thần thánh hoá hết và tìm vào một thế giới siêu nhân, cùng với sự trôi đi của thời gian, khả năng nhận thức của con ng

-ời đã phát triển, tầm nhận thức cao hơn, sâu hơn Họ thấy đợc sự vận động của các quy luật, thấy đợc các hiện tợng xảy ra đó xuất phát từ đầu

Ngày nay khi khoa học kỹ thuật công nghệ ngày càng phát triển thì vai trò của con ngời ngày càng trở nên quan trọng trong các lĩnh vực tự nhiên cũng nh xã hội Sự nhận thức của con ngời phải cao hơn để phù hợp với sự phát triển đó Vậy sự thay đổi đó có ảnh hởng đến sự hình thành phân cách con ngời mới hay không ? Mức độ ảnh hởng đến đâu Đó là vấn đề đáng quan tâm của toàn xã hội

Và với em, em đã chọn đề tài Nhân cách con ng“ Nhân cách con ng ời trong nền kinh tế thị tr-ờng ” với mong muốn đợc hiểu thêm về nhân cách con ngời trong nền kinh tế mới

Nội dung bài tiểu luận gồm có 3 phần chính: Phần mở đầu, phần nội dung

và phần kết luận: Theo trình tự của một bài viết

Vì thời gian có hạn và đề tài em chọn có phạm vi khá rộng nên em còn có nhiều sai sót trong tiểu luận này Em rất cảm ơn sự chỉ bảo hớng dẫn của thầy đã giúp em hoàn thành bài tiểu luận này Cám ơn các bạn đã góp ý trong quá trình làm bài

Cơ sở lý luận

I Kinh tế thị trờng ảnh hởng đến sự hình thành nhân cách con ngời mới.

Mỗi hình thái kinh tế đều có những đặc điểm riêng biệt khác với các hình thái kinh tế khác nhau Hình thái kinh tế ra đời sau sự kế tục phát huy và loại bỏ của các hình thái kinh tế trớc nó Nhng với mọi hình thái kinh tế đều lấy hình

ảnh nhất định về con ngời làm cơ sở Theo đó mà con ngời cũng phải có nhân cách phù hợp với từng hình thái kinh tế xã hội khác nhau Sự thay đổi đó đều nhằm phục vụ lợi ích chung của cộng đồng, của toàn xã hội

Vậy nhân cách là gì? Nhân cách là sản phẩm của vật chất hay là sản

phẩm của ý thức, là cái tồn tại vốn có trong mỗi con ngời, là thực tế sinh học hay

là thực tế xã hội của mỗi con ngời Điều đó còn phụ thuộc vào quan điểm của những nhà triết học

Đối với quan điểm trớc Mac cho rằng nhân cách con ngời là sản phẩm thuần tuý của ý thức do một lực lợng siêu nhiên ban cho Đó là quan điểm của chủ nghĩa duy tâm Còn chủ nghĩa duy vật siêu hình lúc đó thì cho rằng nhân cách là sản phẩm thụ động của môi trờng xã hội hay môi trờng sinh vật

Nhng quan điểm triết học Mac – Lênin thì cho rằng

Nhân cách là sự thể hiện cá nhân những phẩm chất có ý nghĩa xã hội của con ngời Là hình thức tồn tại quan hệ xã hội đợc thể hiện dới dạng cá nhân, là thớc đo tính xã hội của con ngời Nói chung thì nhân cách là cái đợc hình thành

và phát triển thông qua các mối quan hệ xã hội và thông qua hoạt động của chính cá nhân con ngời có nhân cách ấy, trong đó quan trọng nhất là những quan

hệ đạo đức tốt đẹp và hoạt động tiếp thu, sáng tạo ra các giá trị văn hoá, xã hội

Cơ sở thực tiễn

Một hình thái kinh tế đều có những đặc điểm riêng biệt nhng chúng lại thống nhất ở một điểm đó là lấy con ngời làm cơ sở cho sự phát triển Vậy với mỗi hình thái kinh tế thì con ngời phải có sự thay đổi cho sự phát triển của hình thái đó

I Những đặc trng của nền kinh tế thị trờng ảnh hởng đến việc hình thành nhân cách con ngời.

1 Kinh tế thị trờng:

Là một hệ thống kinh tế vận động và phát triển thông qua sự vận động mang tính quy luật của nhiều mối quan hệ VD: Quy luật cung cầu: Quy luật giá trị thặng d Kinh tế thị trờng là đỉnh cao của nền kinh tế hàng hoá Nó có đặc trng riêng khác với nền kinh tế tập trung bao cấp Nền kinh tế thị trờng kế hoạch hoá sản xuất không chỉ ở cấp trung ơng mà còn ở từng xí nghiệp các bộ phận, từng cơ sở sản xuất kinh doanh Còn kinh tế tập trung quan liêu bao cấp thì đợc

kế hoạch từ cấp trung ơng các xí nghiệp, các bộ phận cơ sở, thì cứ theo việc đó

mà tiến hành sản xuất thiếu đâu nhà nớc chịu Các xí nghiệp, các bộ phận cơ sở

ấy không phải chịu thua lỗ, thất bại của doanh nghiệp và trong cơ chế kinh tế này thì các doanh nghiệp không phải tuân theo quy luật cạnh tranh Còn ngợc lại trong nền kinh tế thị trờng thì vấn đề đó là quy luật tất yếu của sự phát triển Không có quy luật cạnh tranh Còn ngợc lại trong nền kinh tế thị trờng thì vấn đề

đó là quy luật tất yếu của sự phát triển Không có quy luật cạnh tranh thì không phải nền kinh tế thị trờng

Với đặc trng của nền kinh tế thị trờng nh vậy đã làm cho con ngời ngày càng trở nên năng động sáng tạo hơn sơ với cơ chế tập trung bao cấp Vậy sự thay đổi của các hình thái kinh tế đã làm cho con ngời thay đổi để phù hợp với từng hình thái phát triển đó hay nói cách khác, xã hội quy định ý thức xã hội nên con ngời phải có ý thức xã hội Phù hợp với điều kiện xã hội thời kỳ bao cấp

2 Mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội trong hoàn cảnh lịch sử kinh tế thị trờng

Xuất phát từ chỗ cho rằng trong nền kinh tế thị trờng con ngời tuy có lý trí nhng cũng có lợi rằng nền kinh tế đó dựa vào trên cơ sở t nhân về t liệu sản xuất và trên cơ sở tự do phát triển của cá nhân, ngời ta muốn nhấn mạnh đến lợi ích cá nhân, coi nhu cầu tồn tại và phát triển của mỗi cá nhân nh là một sức mạnh, mọi động lực thúc đẩy sự đổi mới và tiến bộ

Bớc vào nền kinh tế thị trờng, con ngời chấp nhận cạnh tranh và chạy theo lợi nhuận, lợi ích đó là điều hiển nhiên Song cũng có nhiều nhân tố khác xô đẩy cá nhân vào cảnh bối rối, liều lĩnh thậm chí dẫn đến tình trạng “ Nhân cách con ng tâm thần phẫn lập” Trong tình huống đó nhiều khi, nh nhà triết học pháp Ăng đrêc luman đã viết: “ Nhân cách con ng con ngời là hang ổ của sự vô nhân đạo” Cho nên để đạt tới sự cân bằng,

bù trừ hoặc loại bỏ đợc những tác nhân tiêu cực trong mỗi cá nhân, con ngời phải nhận thức và thoả mãn đợc 3 yếu tố cơ bản (1)

+ Mỗi cá nhân đều hành động theo nguyên tắc; quyền luôn luôn gắn với trách nhiệm của họ Trong cuộc sống sự tồn tại và phát triển cần chữ “ Nhân cách con ngtín” lòng chân thành nghĩa là với sự tự ý thức đúng đẵn và sâu xa

+ Con ngời sinh ra không chỉ tồn tại một mình nh cá thể riêng rẽ Cũng vì thế mới xuất hiện nỗi sợ hãi trớc cô đơn và có yêu cầu hợp tác trong mọi trờng hợp, mọi hoạt động Trong nền kinh tế cũng vậy, một hoặc một số cá nhân đơn

độc không thể nào giải đáp nhanh chóng triệt để những câu hỏi nh: cần sản xuất cái gì? sản xuất nh thế nào? cần phân phối cho ai

(1) Mỗi cá nhân không loại trừ kiểu ngời đợc coi là “ Nhân cách con nglàm ăn kinh tế” “ Nhân cách con ngkinh doanh buôn bán” đều phải có đạo đức Do đó có nhiều hình thức thị trờng và kinhdoanh, nên trong thời đại ngày nay cần đề cập đến mặt đạo đức trong nhân cách mới con ngời từ nhiều mối quan hệ khác nhau, đối với tự nhiên, sự sống và tạo ra sự sống, đối với đồng tiền, đối với các phơng tiện thông tin đại chúng, đối với quan hệ nhân ái giữa con ngời

Mối quan hệ giữa cá nhân với ngời khác với nhóm và xã hội đã từng là cuộc đấu tranh luận trên nhiều lĩnh vực và chắc chắn sẽ không thể kết thúc, không thể đem lại một ý nghĩa thực tế, nếu ngời ta thiếu khách quan muốn thiên

về một khía cạnh một gía nào đấy

Khả năng thích ứng của con ngời một số nhà khoa học cho rằng, việc thích ứng với mọi biến đổi là yêu cầu cơ bản tất cả mọi ngời, không phụ thuộc vào nền văn hoá truyền thống của họ

Con ngời không những phải thích ứng với những tình huống mới mà còn phải đứng vững trớc những thay đổi nguy hiểm và tàn bạo Nếu không có sáng

kiến mới, tinh thần cách phê phán, hoặc sức mạnh của ý chí, con ngời sẽ bị mất thời cơ trở thành kẻ bi quan đứng ngoài cuộc hoặc bị đào thải

Sự thích ứng ở mức cao là sự thay đổi cách ứng sử hay cách thích nghi tâm lý Trong cuộc sống có nhiều kiểu thích nghi xã hội Tuy vậy ngời ta đã gặp nhiều trờng hợp chỉ vì chạy theo ý thích, lợi ích cá nhân mà mục tiêu và biện pháp đều bị thay đổi làm nảy sinh những hiện tợng xã hội tiêu cực nh chủ nghĩa cơ hội, thời vị lợi, bệnh xu thời, sự phân biệt chủng tộc, sắc tộc

Tính năng động trớc hết trong phạm vi lao động là một khái niệm chỉ sự linh hoạt của ngời nhận viện, khả năng lao động ở bất cứ nơi nào cần đến họ Các nhà hoạch định chính sách hoặc những nhà kinh doanh, nếu thiếu sự nhạy cảm thiếu linh hoạt thì sẽ bị trả giá Theo An VinTônphlơ (Alinfo ) nhà tơng lai học Mỹ đã cho rằng trong thăng giá trị sự toàn diện, uyển chuyển và linh hoạt

có ý nghĩa rất quan trọng, con ngời sẽ ngày càng vơn tới một lối sống cân đối hơn (chân tay và trí óc giải trí và làm việc) sản xuất và tiêu thụ trừu tợng và cụ thể khách quan và chủ quan Tính cơ động và linh hoạt có thể xem nh bạn đồng hành của tính sáng tạo

Sự định hớng giá trị đúng đắn nhanh chóng của cá nhân hiện rõ đã trở thành một điều kiện quan trọng trong đời sống và nhất là trong hoàn cảnh kinh

tế – xã hội đang biến động mạnh mẽ

Việc cá nhân hớng suy nghĩ và hành động của mình vào những giá trị này hay những giá trị của họ Cùng một lúc con ngời theo đuổi những giá trị liên quan đến bản thân gia đình lao động sản xuâts đào tạo bồi dỡng Việc định h-ớng vào những giá trị vật chất tinh thần đều có ý nghĩa Nhng trớc mắt và trong giai đoạnh tới đang có rất nhiều vấn đề đáng quan tâm nếu xã hội muốn trở thành một cộng đồng bao gồm các công dân có nhân cách cao đẹp

Xã hội sẽ mờ nhạt, mất đi tính sinh động và khả năng phát triển, nếu ngời dân trong đó không có cá tính liên quan đến nhau nhng không giống nhau Cá tính là khái niệm vừa nói lên đặc điểm riêng biệt của cá nhân, đặc điểm độc nhất vô nhị của nhân cách vị trí đặc thù của cá nhân trong hệ thống quan hệ xã hội, vừa dùng để chỉ khía cạnh của sự tự ý thức

Cơ sở chủ yếu nhất của sự hình thành cá tính là sự phân công lao động của cá nhân nhất định Trong hệ thống các quan hệ xã hội, cá tính là tổng thể các tính cách giúp phân biệt cá nhân này với cá nhân khác Trong khi phát triển cá tính cá nhân phải tự điều chỉnh cho phù hợp với môi trờng, tình huống quan hệ chung trong cộng đồng

II Ngoài ra ta tìm hiểu những vấn đề sự hình thành và phát triển nhân cách con ngời Việt Nam trong điều kiện chuyển từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trờng.

1 Nhân cách con ngời trong cơ chế tập trung quan liêu bao cấp.

Cơ chế tập trung quan liêu bao cấp là một hình thái kinh tế xã hội với những đặc trng của nó đã tác động đến nhân cách của con ngời Với mô hình kinh tế chỉ huy và mô hình hoá kế hoạch hoá tập trung Nhà nớc Nhà nớc quản

lý nền kinh tế bằng mệnh lệnh hành chính là chủ yếu Điều đó thể hiện ở sự chi tiết hoá các nhiệm vụ do trung ơng giao bằng một hệ thống pháp lệnh, các cơ quan hành chính kinh tế, can thiệp quá sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị kinh tế nhng lại không chịu trách nhiệm gì về các quyết định của mình Nền kinh tế quan liêu bao cấp bỏ qua những quy luật của sự phát triển kinh tế nh quy luật cạnh tranh quy luật giá cả, bỏ qua quan hệ hàng hoá tiền tệ

và nền kinh tế đợc thực hiện bằng việc cấp phát và giao nộp sản phâm thực hiện chế độ tín phiếu, quy định giá cả sản phẩm Trong nền kinh tế tập chung đã làm mất đi tính sáng tạo, năng động của chủ doanh nghiệp, chủ thể kinh doanh Bộ máy quản lý cồng kềnh, có nhiều cấp trung gian từ đó tạo ra một đội ngũ cán bộ kém năng lực trong quản lý, không tạo nghiệp vụ kinh doanh, cửa quyền, hách dịch

Chính những đặc chng của nó nh vậy đã làm cho nền kinh tế chậm phát triển Nó đã tạo ra những mô thuẫn cơ bản mà công cuộc đổi mới phải xoá bỏ cơ chế đó để thay vào đó là một nền kinh tế mới cơ chế dân chủ

Với cơ chế quan liêu nh vậy đã làm méo mó con ngời triệt tiêu động lực nội tại của nó, tớc hết tự do, lý trí, nhu cầu độc lập về bản thân họ Làm mất đi chí vơn lên của con ngời trong xã hội, tạo ra một sức “ Nhân cách con ngì” của xã hội

Do đó phải có một cơ chế kinh tế mới với tính u việt phù hợp hơn với sự phát triển của xã hội

Trong sự hình thành và phát triển nhân cách con ngời Việt nam nói riêng

và Châu á nói chung chịu sự tác động mạnh mẽ của hai nhân tố Đó là những t t-ởng, phong thái trong quá khứ và điều kiện để xây dựng nền kinh tế, con ngời hiện nay Hai điều kiện đó đã tạo nên những mâu thuẫn cho sự hình thành và phát triển nhân cách của con ngời mới

Việc chuyển đổi nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trờng tạo điều kiện cho con ngời có sự tự do hơn, nhng đồng thời cũng không làm mất đi những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta Nhận thức của con ngời

đ-ợc nâng lên Tầm hiểu biết xã hội cũng vì thế mà rộng hơn, sâu hơn Tất cả những điều đó đã hình thành một nhân cách, một con ngời mới

Khi nói đến nhân cách trong điều kiền kinh tế thị trờng thì chúng ta không thể bỏ qua đợc một nhân tố quan trọng đó là: Giáo dục nhân cách.Tác động của các điều kiện kinh tế xã hội cũng nh một hệ thống giáo dục xã hội đối với nhân cách con ngời không mang tính chất một chiều Con ngời không phải là đối tợng

thụ động mà có quan hệ năng động với môi trờng đó nó sinh trởng Bởi vậy hiệu lực tác động của hoàn cảnh xã hội đối với con ngời còn bị quy định tính tích cực của bản thân nhân cách, bởi khả năng tự giáo dục của nhân cách

Tự giáo dục gồm có khả năng tự nhận thức, tự đánh giá, tự kiểm tra, tự

điều tiết nhân cách Sự phát triển những khả năng ấy sẽ kích thích con ngời hớng tới và tiếp nhận có lựa chọn những tác động từ phía xã hội theo hớng thuận lợi cho phát triển nhân cách Phát triển khả năng tự giáo dục nhân cách chính là cách tốt nhất để loại bỏ đi tính tiêu cực mà nền kinh tế thị trờng đã tạo ra

Mối quan hệ giữa nhân cách và văn hoá

Văn hoá đợc hiểu theo nghĩa rộng là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần mà mỗi dân tộc đã sáng tạo ra Để thoả mãn những nhu cầu về vật chất lẫn tinh thần của mình Mỗi một dân tộc đều có bản sắc văn hoá riêng

Ngoài ra văn hoá còn có chức năng làm môi trờng cho sự hình thành và phát triển nhân cách tốt đẹp của mỗi con ngời là thành viên của xã hội đã sáng tạo ra nền văn hoá đó Định hớng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi phải xây dựng một nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Văn hoá, đặc biệt là văn hoá nghệ thuật có vai trò to lớn đối với sự phát triển nhân cách Những giá trị chuẩn mực, những khuôn mẫu văn hoá của xã hội chính là mảnh đất mầu mỡ, nguồn nuôi d-ỡng thế giới tinh thần của con ngời Các tác phẩm nghệ thuật nhờ đặc trng hình tợng có thể tác động toàn diện lên sự phát triển tình cảm, lý trí và năng lực sáng tạo của nhân cách Bởi vậy giữ gìn bản sắc dân tộc và hiện đại hoá văn hoá trong nền công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc không chỉ là đòi hỏi của bản thân văn hoá mà còn là sự đòi hỏi của việc phát triển nhân cách theo hớng tích cực Trong

sự tác động qua lại với môi trờng văn hoá lành mạnh, nhân cách từng bớc hình thành một cơ chế phòng ngừa phản giá trị tinh thần nảy sinh từ bản thân công nghiệp hoá, hiện đại hoá hoặc đợc du nhập từ bên ngoài vào

III Vai trò của chủ thể trong định hớng phát triển nhân cách.

Làm ăn mới, nhìn về giá trớc, nghĩ đến lợi ích lâu dài Quy luật cạnh tranh

đã làm chủ con ngời đi từ sản xuất quy mô nhỏ đến sản xuất quy mô lớn luôn phải nghĩ đến việc đổi mới công nghệ nâng cao chất lợng sản phẩm

Sự chuyển đổi hệ t tởng dẫn đến chuyển đổi hệ giá trị xã hội và giá trị con ngời, con ngời từ phục tùng sang tự chủ sáng tạo từ dựa trên tình nghĩa sang dựa trên lý trí và dân chủ Các chuẩn mực của con ngời đỏi hỏi không chỉ phát triển từng mặt riêng lẻ mà phải là cá nhân phát triển hài hoà của thể chất tinh thần, trí tuệ

1 Vai trò của xã hội

Xã hội hoá chính là mọi quá trình nhờ đó nền văn hoá phân loại đợc truyền bá từ thế hệ này sang thế hệ khác Đó là quá trình gián tiếp học hỏi qua

đó cá nhân có thể phát triển bản chất xã hội có kinh nghiệm tham gia đời sống xã hội Thiếu mối quan hệ này thì cá nhân và xã hội đều không thể thiếu đợc Mỗi giai đoạnh của cuộc sống có điểm, có những bớc chuyển hoá quá độ hoặc những khủng hoảng cần vợt qua Còn nhân cách con ngời đợc hiểu một cách toàn diện và tài đức, năng lực, thể chất và nhân lực, trí tuệ, trạng thái tinh thần, tình cảm của mỗi cá nhân bao gồm cả nhận thức tình cảm hành động phong phú, tính khí lối sống của họ Đó là sự thống nhất những mặt cá nhân và mặt xã hội ở con ngời cụ thể là thái độ ứng xử của môĩ con ngời trớc hiện thực Bằng sự hoạt

động của bản thân, dới sự hớng dẫn giáo dục của thế hệ trớc, từ các quan hệ xã hội tập thể, nhóm con ngời hình thành và phát triển nhân cách con ngời

Trong chính sách của Đảng và Nhà nớc vừa phải phát huy sức mạnh truyền thống, tính cộng đồng, vừa phải khắc phục những mặt yếu của truyền thống cá nhân là bị coi nhẹ, không phát triển nhân cách, nhân cách không đợc khẳng định, cá tính không đợc phát huy Trong quá trình chuyển hoá từ nền kinh

tế bao cấp sang nền kinh tế thị trờng chúng ta phải xoá bỏ các hình thức bao cấp, xoá bỏ mọi biểu hiện của những đặc quyền, đặc lợi, xử lý tốt mỗi quan hệ giữa quyền và nghĩa vụ của mọi công dân

2 Vai trò của từng cá thể.

Con ngời trong quản lý xã hội là vấn đề trọng tâm của lý luận quản lý xã hội, tầm quan trọng của nó càng đợc nhận mạnh hơn khi nền kinh tế nớc ta chuyển sang nền kinh tế thị trờng Vai trò của con ngời trong hệ thống quản lý còn đợc xem xét một cách biện chứng, bởi nó luôn thay đổi cùng với sự phát triển của xã hội

“ Nhân cách con ng Thời đại đang mở ra nhiều viễn cảnh tơng lai con ngời là vô hạn Không nên chỉ nhìn thấy khó khăn, hạn chế con ngời hiện tại mà bi quan hoặc cho rằng phát triển con ngờitoàn là hoang tởng” Con đờng đi tới tơng lai sẽ phong phú và

đa dạng, còn nhiều điều mới lạ và những điều mới lạ đó sẽ không hề mâu thuẫn

và ngợc chiều với ý tởng nhân đạo và khả quan của chủ nghĩa Mac Lênin về sự hoàn thiện con ngời

3 Vai trò tránh nhiệm của sinh viên với việc.

Nhân cách hình thành và phát triển trong suốt cuộc đời mỗi con ngời, tuổi trẻ có những cơ hội tốt nhất để nhân cách đợc hình thành và phát triển một cách toàn diện Để khắc phục những mâu thuẫn của sự hình thành và phát triển nhân

cách của con ngời trong điều kiện chuyển nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trờng

Ngời sinh viên luôn tự đấu tranh với bản thân mình Đó sự đấu tranh giữa việc sống sao cho đúng nhân cách của ngời sinh viên Khi ngời sinh viên xác

định rõ đợc động cơ học tập thì sẽ có thái độ đúng đắn, có mục đích rõ ràng, đây

là ngời sinh viên có nhân cách và sẽ luôn giành đợc sự quan tâm u ái của xã hội với sự giúp đỡ nhiệt thành của các tầng lớp xã hội họ có điều kiện sống và học tập tốt hơn và trở thành chủ nhân tơng lai của đất nớc Ngời sinh viên luôn phấn

đầu rèn luyện, luôn ý thức và khẳng định chỉ có chủ nghĩa xã hội mới đem lại t

-ơng lai tốt đẹp, ngoài ra không thể có sự nào khác Mà ngợc lại một con ngời có tài mà thiếu nhân cách dễ làm những điều tồi tệ cho ngời khác và xã hội T tởng Lênin và sinh viên vẫn còn nguyên giá trị lý luậnvà thực tiễn trong thời đại ngày nay Đối với chúng ta đó là những chỉ dẫn quý giá với yêu cầu thời đại và thực tiễn đất nớc nhằm hình thành một đội ngũ tri thức

IV Kết luận

Nh vậy nhân cách vừa là cái chung cái tổng hoà những quan hệ xã hội, tức

là cái bản chất xã hội trong mỗi cá nhân vừa là đặc thù của cá nhân đó

Khái niệm nhân cách chỉ bản sắc độc đáo của mỗi cá nhân nó không chỉ là sản phẩm của quan hệ xã hôị có tính lịch sử cụ thể không chỉ là kế thừa di sản lịch sử văn hoá mà còn là chủ thể của các quan hệ xã hội Nhân cách là nội dung, trạng thái, tính chất, xu hớng bên trong riêng biệt của mỗi cá nhân Đó là thế giới của “ Nhân cách con ngcái tôi” do tác động tổng hợp của các yếu tố sinh học, tâm lý xã hội tạo nên với hoàn cảnh sống của mỗi cá nhân theo cách riêng của mình.Với nhân cách riêng mỗi cá nhân tự ý thức làm chủ cuộc sống, tự lựa chọn chức năng,

động cơ và trách nhiệm hoạt động cụ thể trong xã hội từ đó mà hình thành sự thôi thức nội tâm, ý chí vơn tới những mục tiêu xác định

Trong cơ chế hiện nay ngời ta có thể bộc lộ hết mình mà không phải quên

đi cái tôi trớc kia có suy nghĩ gì nên buộc con ngời phải vận động liên tục không ngừng phát huy khả năng sáng tạo