DỰ án PHÁT TRIỂN cây sơn TA tạ HUYỆN CHIÊM hóa

Dự án được triển khai nhằm nâng cao năng suất, chất lượng cây sơn ta cũng như năng lực của người dân trong trồng , chăm sóc, khai thác cây sơn ta.. Để đạt được kết quả như vậy, cần tăng

MÔN HỌC: QUẢN LÝ DỰ ÁN

DỰ ÁN PHÁT TRIỂN CÂY SƠN TA TẠI HUYỆN CHIÊM HÓA

TỈNH TUYÊN QUANG GIAI ĐOẠN 2015-2020

Họ và tên: Ma Thị Hiên Lớp: K43 Quản lý tài nguyên rừng- N01 Khoa: Lâm nghiệp

MSSV: DTN1153160040

5 Thời gian thực hiện dự án.

Phần II: Nội dung dự án

13.1 Tác động của dự án đến kinh tế địa phương13.2 Tác động của dự án đến xã hội

13.3 Tác động của dự án đến môi trường

14 Tính bền vững của dự án

15. Ngân sách của dự án

PHỤ LỤC

1 Bảng 1: Bảng kết quả và các hoạt động chính của dự án

2 Bảng 2: Bảng kế hoạch hoạt động của dự án

3 Bảng 3: Những rủi ro khi thực hiện dự án

4 Bảng 4: Bảng so sánh hiệu quả kinh tế

5 Bảng 5: Bảng phân bổ ngân sách

6 Khung logic

PHẦN I : MÔ TẢ SƠ LƯỢC DỰ ÁN

1) Tên dự án

‘‘Phát triển cây sơn ta tại huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang giai đoạn2015-2020’’

2) Địa điểm thực hiện dự án.

Huyện Chiêm Hóa - tỉnh Tuyên Quang

PHẦN II: NỘI DUNG DỰ ÁN

1 Đặt vấn đề.

Dự án được triển khai nhằm nâng cao năng suất, chất lượng cây sơn ta cũng như năng lực của người dân trong trồng , chăm sóc, khai thác cây sơn ta Để đạt được kết quả như vậy, cần tăng cường năng lực cho đồng bào dân tộc thông qua việc tiếp cận các tiến bộ khoa học trong suốt quá trình trồng, chăm sóc, khai thác, tăng cừơng việc tham gia của người dân trong dự án

Dự án bao gồm các hoạt động nâng cao năng lực cho cộng đồng và chính quyền địa phương các cấp, hỗ trợ kỹ thuật cũng như các thể chế cần thiết khác

Dự án cũng hỗ trợ cải thiện sinh kế cho người dân, người dân tộc thiểu số có cơ hội tiếp cận khoa học kỹ thuật, trồng và chăm sóc tốt hơn và được hưởng lợi từ việc chăm sóc có hiệu quả

Dự án được triển khai cũng nhằm hỗ trợ ngăn chặn sự suy thoái đất rừng, hỗ trợ phát triển và bảo tồn rừng, cải thiện sinh kế và các quyền của người dân tộc thiểu số Thông tin, kinh nghiệm và các phương pháp tập huấn sẽ được chia sẻ cùngvới huyện khác trong huyện và nhân rộng ra các địa phương khác trong tỉnh Tuyên Quang và khu vực miền núi phía Bắc thông qua các đối tác và các phương pháp chia sẻ thông tin khác

2 Tính cấp thiết của dự án.

Việt Nam được biết đến rộng rãi trên thế giới nhờ sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng đắc trưng của miền nhiệt đới nóng ẩm Một trong những mặt hàng ấy phải kể đến mặt hàng từ sơn ta Hơn thế nữa, khi Việt Nam gia nhập WTO, phát triển kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng mạnh thì các sản phẩm từ sơn là một mặt hàng xuất khẩu có giá trị lớn về kinh tế so với các sản phẩm khác

Sơn ta là loài cây phù hợp với điều kiện tự nhiên của Huyện Chiêm Hóa, sơn làloài cây có lợi thế tuyệt đối so với các sản phẩm khác Cho đến nay thu nhập từ trồng và khai thác cây sơn ta đã trở thành một nhân tố quan trọng giúp thay đổi cuộc sống của người dân nơi đây, đặc biệt là đồng bào thiểu số, khó khăn Tuy nhiên, thực tế cho thấy giá trị của nó mang lại vẫn chưa tương xứng với tiềm năng vốn có của cây sơn ta Một số điểm yếu còn tồn tại như trồng tràn lan, chất lượng

không đồng đều, thu mua manh mún, sản phẩm nhựa sơn ta có giá trị xuất khẩu thấp, chưa chú trọng đến quảng bá sản phẩm sang các thị trường tiềm năng.

Với mong muốn mang lại một cái nhìn tổng quát về các sản phẩm từ cây sơn

ta, thực trạng trồng, chăm sóc, sản xuất kinh doanh cây sơn ta, đồng thời đưa ra một

số giải pháp về phát triển bền vững, phát huy tối đa tiềm năng về cây sơn ta tại Chiêm Hóa, nhằm mục tiêu tăng trưởng kinh tế địa phương, xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập của người dân, phát triển con người và bảo vệ môi trường, dự án

“Phát triển cây sơn ta tại huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2020” được ra đời.

2015-3 Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội.

3.1 Điều kiện tự nhiên.

3.1.1 Vị trí địa lý

Chiêm Hóa là một huyện phía Bắc của tỉnh Tuyên Quang, với đặc thù là một huyện miền núi có nhiều dãy núi cao như: Khau Bươn, núi quạt Phia Gioòng, Chạm Chu… giữa các vùng đồi núi là những thung lũng, đất đai màu mỡ Sông suối có độ dốc cao, độ cao phổ biến từ 200 – 600 m và giảm dần xuống phía Nam,

độ dốc trung bình 250 Phía Bắc Chiêm Hoá giáp huyện Na Hang,Lâm Bình; phía Nam giáp huyện Yên Sơn; phía Đông giáp huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn; phía Tây giáp huyện Hàm Yên và huyện Bắc Quang tỉnh Hà Giang

mỏ chì, kẽm…

3.2 Điều kiện kinh tế, xã hội

3.2.1 Tiềm năng kinh tế

Đất đai ở các xã vùng cao của Chiêm Hoá phù hợp với việc khoanh nuôi rừng

tự nhiên và trồng rừng, phát triển kinh tế lâm – nông nghiệp, còn các xã phía Namcủa Chiêm Hoá có độ dốc phổ biến 10 - 250, thích hợp trồng cây công nghiệp dài ngày, cây lương thực và cây ngắn ngày khác Chiêm Hoá hiện có trên 9.000 ha rừng đặc dụng ở các xã Kim Bình, Hòa Phú, Hà Lang, Trung Hà với nhiều loài cây cổ thụ, động vật hoang dã quý hiếm

Chiêm Hoá có Cụm Công nghiệp An Thịnh tại thôn An Thịnh xã Phúc Thịnh được đầu tư xây dựng nhà máy và các cơ sở chế biến nông lâm sản, luyện quặng Ferromangan Hiện đã có 2 nhà máy được khởi công là nhà máy khai thác, chế biến Ferromangan với công suất thiết kế 15.000 tấn sản phẩm/năm và nhà máy chế biến đũa gỗ tách xuất khẩu

Ngoài ra, Chiêm Hoá còn có nhiều cơ sở chế biến cơ khí, sản xuất đồ mộc, đồ gia dụng, làng nghề mây tre đan tại xã Trung Hà…

3.2.2 Văn hoá, xã hội

Ngoài những thắng cảnh đẹp, Chiêm Hoá còn thu hút du khách bởi những món đặc sản như: rượu nếp cái hoa vàng, bánh gai Chiêm Hóa; Pia bẳm (mắm cá ruộng) Kim Bình, xôi ngũ sắc, cơm lam, nộm rau dớn, thịt trâu khô, chè dây, chè

đắng bà con dân tộc Tày có thoái quen gói các món ăn trong các loại lá rừng, vì thế những món ăn quyện mùi thơm của lá gói, màu sắc của các món ăn cũng rất đặc biệt.

- Tạo việc làm và nâng cao mức sống của người dân

- Đóng góp cho thu ngân sách một khoản từ lợi nhuận kinh doanh

- Góp phần phát triển bền vững an ninh kinh tế, an sinh xã hội

4.2 Mục tiêu của dự án.

Mục tiêu của dự án là:

Nâng cao năng suất chất lượng của cây sơn ta, nâng cao năng lực sản xuất cho người dân, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăm sóc khai thác và tạo ra nhưng tác động tích cực đến việc bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường

Kết quả của mục tiêu này sẽ được đo lường dựa trên các tiêu chí sau đây:

• Tỷ lệ các hộ đồng bào được tham gia các lớp tập huấn, số hộ có khả năng ápdụng những kiến thức đã được tập huấn vào trồng, chăm sóc, thu hoạch

• Tỷ lệ phần trăm và tổng diện tích đất rừng được phát triển cây sơn ta

• Số hộ và tỷ lệ số hộ dân tộc thiểu số có nguồn thu nhập tăng lên nhờ phát triểncây sơn ta

• Tỷ lệ phần trăm năng suất tăng lên của cây sơn ta

5 Kết quả dự kiến.

5.1 Kết quả 1: Đào tạo nhân lực vùng trồng mới và nâng cao kỹ năng gây trồng

cây sơn ta

5.2 Kết quả 2: Mở rộng diện tích trồng sơn ta bằng kỹ thuật mới

5.3 Kết quả 3: Hỗ trợ người dân để trồng và phát triển cây sơn ta.

5.4 Kết quả 4: Nâng cao chất lượng sản phẩm từ cây sơn ta, tăng khả năng cạnh

tranh trên thị trường trong nước và thế giới

6 Đối tượng hưởng lợi từ dự án.

Nhóm đối tượng hưởng lợi chính và trực tiếp của dự án là cộng đồng người dânsống trong vùng dự án triển khai thuộc chủ yếu các xã Hùng Mỹ, Xuân Quang, TânMỹ, Phúc Sơn huyện Chiêm Hóa phía bắc của tỉnh Tuyên Quang Cộng đồng dân cư ởđây bao gồm nhiều nhóm dân tộc khác nhau, đời sống của người dân còn gặp nhiềukhó khắn Tất cả những người dân trong vùng dự án được chuyển giao về kỹ thuậttrồng, chăm soc, thu hoạch sơn ta.

Nhóm đối tượng hưởng lợi gián tiếp của dự án là 126.000 người sống tại 16 xãkhác nhau của huyện Chiêm Hóa Tại những địa phương này, thu nhập của người dâncũng phụ thuộc chủ yếu vào các hoạt động khác từ nông lâm ngư nghiệp Nếu dự ánnày thành công, mô hình này được mong đợi sẽ nhân rộng ra các địa phương khác với

sự hỗ trợ của hợp phần này trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang

Nhóm đối tượng hưởng lợi khác bao gồm các thành viên đến từ các đối tác vàcác đợn vị hỗ trợ khác, những người sẽ tham gia các hoạt động trong dự án Đặc biệt,

có khoảng 80 người sẽ được tập huấn trực tiếp trong dự án này Nhóm hưởng lợi giántiếp thứ hai là những cán bộ lãnh đạo các địa phương, những người sẽ lựa chọn vànhân rộng mô hình quản lý rừng cộng đồng này ra bên ngoài vùng dự án, sử dụng hệthống tài liệu hóa và tài liệu tập huấn do hợp phần này cung cấp Và không có chỉ tiêunào có thể đo lường được nhóm hưởng lợi này

Kết quả 3

Những hoạt động giúp đỡ người dântrong trồng và phát triển cây sơn

ta đạt hiệu quả cao

Kết quả 4

Chất lượng sản phẩm được nâng cao và sức cạnh tranh trên thị trường trong nước

và quốc tế ngày càng cao

kiện đất đai khí hậu Đặc điểm khu vực tiến hànhtrồng sơn ta.

thuật trồng sơn ta,khai thác nhựa từ sơn ta cho người dân

học kĩ thuật hiện đại vào trong công tác chăm sóc, khai thác, bảo quản sơn ta

Hoạt động 2:

Tập huấn kỹ thuật

cho người dân

Hoạt động 2:

Cung cấp cây giống, vật tư cho người dân

Hoạt động 2:

Tìm hiểu và mở rộng thị trường sang các nước trên thế giới

xen canh giữa cây

sơn ta với các cây

khác

Hoạt động 4:

Hỗ trợ vốn cho người dân trồng sơn ta

8 Tổ chức quản lý, thực hiện và kế hoạch hoạt động

8.1 Tổ chức quản lý, thực hiện dự án.

Dự án sẽ được thực hiện thông qua Ban chỉ đạo dự án Thành viên trong Banchỉ đạo dự án là những cán bộ thâm niên của các tổ chức này và đại diện của UBNDhuyện Chiêm Hóa (xem sơ đồ tổ chức dưới đây) Mức độ tham gia đại diện trong Banchỉ đạo có thể được quyết định thông qua các buổi họp dự án với các bên liên quan

Ban chỉ đạo dự án sẽ họp 2 lần/năm để quyết định tất cả các vấn đề quan trọng,

bao gồm Ngân sách, kế hoạch hoạt động, kế hoạch tập huấn, khung chương trình tậphuấn, báo cáo tiến độ …Ban chỉ đạo dự án sẽ quyết định dựa trên sự đồng thuận Bấtkỳ sự thay đổi lớn nào cho dự án, như điều chỉnh lại mục tiêu, các kết quả hoặc thayđổi ngân sách mà vượt quá sự cho phép từ UBND tỉnh Tuyên Quang, phải được phêchuẩn từ UBND tỉnh Tuyên Quang theo các điều khoản đã được ký Ban chỉ đạo dự

án sẽ cử một cán bộ quản lý từ UBND tỉnh Tuyên Quang chịu trách nhiệm quản lý cáchoạt động dự án hàng ngày Quản lý dự án có trách nhiệm liên lạc thường xuyên theoyêu cầu để đảm bảo rằng Ban quản lý dự án ra các quyết định thống nhất liên quanđến quản lý và điều hành hợp phần này

Một nhóm triển khai dự án sẽ được thành lập, bao gồm 1 quản lý dự án, 2 cán

bộ hỗ trợ kỹ thuật và các cán bộ kỹ thuật Quản lý dự án do UBND tỉnh Tuyên Quangchỉ định sẽ làm việc ở văn phòng tại Tuyên Quang và thường xuyên đi đến vùng dự ántheo yêu cầu công việc, chỉ định 2 cán bộ hỗ trợ kỹ thuật làm việc tại Bắc Kạn Haicán bộ này sẽ hỗ trợ kỹ thuật và các hoạt động khác liên quan theo nguyên tắc thốngnhất nhằm lập kế hoạch và hỗ trợ quá trình nâng cao năng lực cho các đối tác địaphương trong vùng dự án Hơn nữa, một cán bộ hỗ trợ kỹ thuật sẽ chịu trách nhiệmnâng cao năng lực và các hoạt động giám sát dự án, một cán bộ khác sẽ chịu tráchnhiệm cho hoạt động trên địa bàn và các hoạt động vận động chính sách Các cán bộkỹ thuật sẽ làm việc bán thời gian và hỗ trợ các đầu vào kỹ thuật cụ thể dựa trên kếhoạch do Ban chỉ đạo dự án thống nhất

Ở cấp xã, Ban triển khai dự án cấp xã sẽ được thành lập Ban triển khai dự ánnày bao gồm chủ tịch UBND xã, HPN xã, cán bộ địa chính xã và cán bộ khuyến nông

xã Ban triển khai dự án xã có trách nhiệm triển khai các kế hoạch hoạt động của dự

án do Ban chỉ đạo dự án huyện thông qua với sự hỗ trợ của Ban triển khai dự án Ởcấp thôn bản, trưởng thôn và các chi hội trưởng chi hội phụ nữ thôn sẽ được giaonhiệm vụ như là những thúc đẩy viên, những TĐV này có trách nhiệm huy động cácnguồn lực của địa phương để triển khai dự án và thúc đẩy các hoạt động ở cấp thônbản Hoạt động nâng cao năng lực cho các cán bộ trong Ban quản lý dự án xã và cácthúc đẩy viên sẽ được thực hiện trong suất quá trình triển khai dự án Hoạt động này

tập chung chủ yếu vào nâng cao kỹ năng thúc đẩy, vấn đề giới và các vấn đề liên quanđến quản lý tài nguyên thiên nhiên.

9 Vấn đề giới.

Vấn đề giới phải được coi trọng/chú ý trong tất cả các khía cạnh của dự án để đảm bảorằng phụ nữ dân tộc thiểu số trong vùng dự án được tham gia bình đẳng trong tất cảcác hoạt động của dự án và vấn đề bình đẳng giới phải nằm trong chương trình nghị

sự của các khóa tập huấn và các chương trình nâng cao năng lực

Tuy nhiên trên thực tế cũng có những khó khăn trở ngại để nhận thức đượcđiều này Ở các vùng nông thôn của Việt Nam đều có sự ủng hộ cho quan điểm bình

- Đánh giá các kết quả mà dự án đạtđược

- Báo cáo tổng kết dự án

đẳng giới theo nghi thức Và thực tế cho thấy nhận thức/hiểu biết về vấn đề bình đẳnggiới thấp hơn nhiều so với mức độ tuyên ngôn/khẩu hiệu Vai trò giới theo truyềnthống và các mối quan hệ quyền lực gắn chặt với nhau trong hộ gia đình và cộngđồng Hiện nay có nhiều mong đợi từ phía các đối tác, đặc biệt là Hội phụ nữ, muốnđẩy mạnh hơn quá trình này.

Dự án này sẽ thiết kế một khung chương trình chi tiết hơn để làm thế nào đó cóthể nhận ra/chỉ ra được vấn đề bình đẳng giới trong các hoạt động của hợp phần này.Cách thức cụ thể sẽ được lồng ghép vào trong các hướng dẫn triển khai cho các nhómtriển khai dự án ở cấp huyện và cấp xã Phụ nữ cũng phải được đảm bảo để tham giavào các quá trình trong dự án, tham gia vào lập kế hoạch, triển khai và giám sát cácquy định quản lý trong dự án

10 Giám sát, đánh giá về dự án.

10.1 Giám sát.

Cơ chế giám sát của dự án phải tuân theo nguyên tắc công khai cho toàn thể cộng đồng

Báo cáo dự án về việc trồng, chăm sóc và khác thác cấy sơn ta trong vùng của

dự án được Ban triển khai dự án cấp xã tổng hợp, phân tích chủ yếu về hoạt động, kết quả và các tác động do dự án mang lại báo cáo lên Ban quản lý dự án cấp huyện Cụ thể báo cáo thường bao gồm những nội dung sau:

• Tiến độ triển khai thực hiện dự án tính đến thời điểm đó so với kế hoạch banđầu của dự án lập ra

• Sự phân bổ ngân sách của dự án có phù hợp với dự án đề ra không Và nhữngbiến động về ngân sách

• Những khó khăn khi triển khai thực hiện dự án và cần đề ra các giải pháp khắcphục những khó khăn đó

Các chủ tịch xã, các cán bộ dự án thường xuyên thanh kiểm tra các hoạt động của dự án và có báo cáo lên cấp trên

Giám sát cộng đồng cũng là một phần quan trọng trong dự án, giám sát cộng đồng được thực hiện bởi những người được hưởng từ dự án, những người này được

khuyến khích cung cấp những ý tưởng sáng kiến và phản hồi cho Ban triển khai dự áncấp xã.

Các báo cáo dự án định kỳ sẽ được tổng hợp từ những người giám sát cộng đồng, cán bộ dự án, thúc đẩy viên, Ban triển khai dự án cấp xã sẽ tổng hợp và báo cáolên Ban quản lý dự án cấp huyện

10.2.Đánh giá.

Đánh giá giữa kỳ hoặc cuối kỳ, cùng được thực hiện bởi người dân, chính quyền địa phương, cán bộ dự án và các chuyên gia tư vấn từ bên ngoài

Đánh giá dự án được sử dụng như 1 bài học kinh nghiệm để cải thiện việc lập

kế hoạch thực hiện dự án, phân bổ nguồn lực, trách nhiệm trong những lần thực hiện sau

*Đánh giá nội bộ

Nhóm đánh giá gồm đại diện cộng đồng, chính quyền địa phương và cán bộ dự

án tại địa phương, có trách nhiệm kiểm tra tổng hợp các hoạt động của dự án, kết quả

và báo cáo lên cấp trên

*Đánh giá ngoài

Được thực hiện do các chuyên gia thuê từ bên ngoài thực hiện khi thời gian thực hiện dự án sắp kết thúc, kết quả thu được sẽ được chia sẻ thông qua các buổi hội thảo, hội nghị

11 Phân tích rủi ro có thể gặp phải khi thực hiện dự án.

Những rủi ro thường gặp khi thực hiện dự án được thống kê qua bảng sau:

Bảng 3: Những rủi ro khi thực hiện dự án

Khó khăn/Nhu cầu Mức độ phổ

biến

Mức độ quan trọng

Có thể giải quyết

1 Thiếu phân bón xxx xxx xx

2 Giống cũ kém chất lượng xxx xxx xxx

3 Giá nhựa sơn thấp xxx xxx xxx4.Chất lượng nhựa thấp xxx xxx xxx

6 Đầu ra không ổn định xx xx x

7 Thiếu kỹ thuật canh tác xxx xxx xxx

8 Thiếu thông tin thị trường xxx xxx xx

9 Thiếu tập huấn để ứng dụng kỹ

thuật mới