tình hình văn hóa ở các thế kỷ xvi xviii

- Phật giáo, đạo giáo được khôi phục lại, nhưng không phát triển mạnh như thời kỳ Lý – Trần Vì sao ở các thế kỷ XVI – XVIII nho giáo suy thoái và không còn được tôn sùng như trước?.

TIẾT 30 – BÀI 24:

TÌNH HÌNH VĂN HÓA Ở CÁC

THẾ KỶ XVI - XVIII

GIÁO VIÊN: BÙI THỊ HƯỜNG

TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

• I VỀ TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO

• II PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ VĂN HỌC

• 1 GIÁO DỤC

• 2 VĂN HỌC

• III NGHỆ THUẬT VÀ KHOA HỌC KỸ THUẬT

I VỀ TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO

Em hãy kể tên những tôn giáo đã có ở nước ta trước

thế kỷ XVI?

Trong các thế kỷ XVI – XVIII, các tư tưởng nho, phật, đạo phát triển như

thế nào?

- Nho giáo từng bước bị

suy thoái, tôn ti trật tự

phong kiến không còn

được tôn trọng như

trước.

- Phật giáo, đạo giáo

được khôi phục lại,

nhưng không phát

triển mạnh như thời kỳ

Lý – Trần

Vì sao ở các thế kỷ XVI – XVIII nho giáo suy thoái và không còn được tôn sùng

như trước?

Vì sao trong thời

kỳ này nho giáo

bị suy thoái?

Ví dụ tư tưởng nhân nghĩa được thể

hiện trong bài ca dao sau:

“ Mình về ta chẳng cho về

Ta nắm vạt áo ta đề bài thơ Bài thơ ba chữ rành rành Chữ trung, chữ trung hiếu, , chữ tình là ba

Chữ trung thì để phần cha trung

Chữ hiếu phần mẹ đôi ta chữ hiếu tình” tình

“Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn

chảy ra Một lòng thờ mẹ kính cha Cho tròn chữ Hiếu mới là đạo con” Hiếu

“Trong tay sẵn có đồng tiền Dầu lòng đổi trắng thay đen khó

gì”

“Còn tiền còn bạc còn đệ tử Hết cơm, hết gạo hết ông tôi”

Biểu hiện nào cho thấy phật giáo được khôi phục trở lại

I VỀ TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO

- Đạo Thiên

chúa được

truyền bá rộng

rãi

Thiên chúa giáo được du nhập vào nước ta bằng con đường

nào ?

Trong quá trình truyền giáo các giáo sĩ gặp phải khó

khăn gì?

Thông qua

hoạt động

truyền giáo chữ

quốc ngữ xuất

hiện

I VỀ TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO

Em hãy kể tên những truyền thống

tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

- Phát huy

những tín

ngưỡng truyền

thống: thờ cúng

tổ tiên, thần

linh, anh hùng,

hào kiệt

Em có nhận xét gì về đời sống tín ngưỡng của nhân dân ta ở các thế kỷ XVI –

XVIII?

Đời sống tín

ngưỡng ngày

càng phong phú

Nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của nhân dân ta là gì?

lấy một ví dụ về tín ngưỡng truyền thống thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn ở địa phương

em ?

I VỀ TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO

- Nho giáo từng bước bị suy thoái, tôn ti trật tự phong kiến

không còn được tôn trọng như trước.

- Phật giáo, đạo giáo có điều kiện khôi phục lại, nhưng không phát triển mạnh như thời kỳ Lý – Trần

- Thế kỷ XVI – XVIII, đạo Thiên chúa được truyền bá rộng rãi

Thế kỷ XVIII, thông qua hoạt động truyền giáo chữ quốc ngữ xuất hiện

- Phát huy những tín ngưỡng truyền thống: thờ cúng tổ tiên, thần linh, anh hùng, hào kiệt

Đời sống tín ngưỡng ngày càng phong phú

II PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ VĂN HỌC

giáo dục ở nước ta trong các thế kỷ XVI _

XVIII?

a) Tình hình phát triển

-Nhà Mạc, vẫn tổ chức các kỳ thi Hương, thi Hội để

tuyển chọn nhân tài

- khi đất nước bị chia cắt:

* Đàng ngoài: tiếp tục mở rộng giáo dục nho học, nhưng sa

sút dần

* Đàng trong: chúa Nguyễn mở khoa thi đâu tiên vào năm

1646 theo cách riêng

-Thời Quang Trung: đã đưa chữ Nôm thành chữ viết

chính thức của nước ta

Việc chữ Nôm trở thành chữ viết chính thống có ý nghĩa gì?Nội dung chủ yếu của giáo dục thời

kỳ này là gì?

b) Nội dung: chủ yếu là giáo dục kinh, sử

Giáo dục không chú ý đến khoa học tự nhiên có ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển kinh tế?

II PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ VĂN HỌC

2 Văn học Tình hình phát triển văn

học ở nước ta trong các thế

kỷ XVI _ XVIII?

- Văn học chữ Hán mất dần vị trí độc tôn

- Văn học chữ Nôm phát triển mạnh như

Phùng khắc khoan, Đào Duy Từ, Nguyễn

Bỉnh Khiêm, Hồ Xuân Hương…

- Văn học dân gian nở rộ với các thể loại

phong phú đa dạng: ca dao, tục ngữ,

truyện cười…

Tại sao văn học chữ Hán lại mất dần vị chí độc tôn?

thể hiện tâm tư nguyện vọng của nhân

dân

Văn học dân gian thời

kỳ này phản ánh điều gì?

Văn học Việt Nam thế

kỷ XVI – XVIII có gì mới? Những điểm mới

đó nói lên điều gì?

So sánh văn học thời kỳ này với thế

kỷ X – XV?

Nội dung Thế kỷ X - XV Thế kỷ XVI – XVIII

Văn học chữ Hán - Phát triển

- Thể hiện tinh thần dân tộc sâu sắc

Giảm sút

Văn học chữ Nôm - Hình thành và phát triển trước với nhiều nhà Phát triển hơn

thơ nổi tiếng.

văn học dân gian phát triển

Tại sao trong giai đoạn này văn học chữ Nôm lại phát triển mạnh ?

III NGHỆ THUẬT VÀ KHOA HỌC KỸ THUẬT

Lĩnh vực Thành tựu

Kiến trúc - Chùa Thiên Mụ (Huế)…

Điêu khắc -Tượng Phật Bà Quan Âm nghìn tay

nghìn mắt( chùa Bút Tháp – Bắc Ninh)

-Tượng La Hán ở chùa Tây Phương

( Hà Tây)

Dân gian Trên các vì kèo ở ngôi đình làng khắc

lên những cảnh sinh hoạt thường ngày

Sân khấu Nghệ thuật sân khấu phát triển như:

như quan họ, hát giặm, hò, vè, lí, si, lượn

1 Nghệ thuật:

Quan Âm nghìn mắt nghìn tay nổi tiếng do nhà điêu khắc Trương Văn Thọ tạc năm 1656 Tượng cao 3,7 m, ngang 2,1 m, dày 1,15 m Cánh tay xa nhất có chiều dài là 200 cm Tượng có 11 đầu, 42 tay lớn và 789 tay dài ngắn

ở địa phương em

có làn điệu dân

ca gì mà em biết?

Hoàn thành bảng hệ thống kiến thức sau

Lĩnh vực Thành tựu

Kiến trúc

Điêu khắc

Dân gian

Sân khấu

Em có nhận xét gì về thành tựu nghệ thuật

ở thời kỳ này?

III NGHỆ THUẬT VÀ KHOA HỌC KỸ THUẬT

LĨNH

VỰC

THÀNH TỰU

nhân như: Ô châu cận lục, Đại việt thông sử, Phủ biên tạp lục Đại Việt sử kí tiền biên, Thiên Nam ngữ lục.

Quý Đôn

Y HỌC Bộ sách y dược của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác

KỸ THUẬT Đúc súng đại bác theo kiểu phương Tây, đóng thuyền

chiến

2 Khoa học – kỹ thuật

Thần công đời Chúa Nguyễn

LĨNH

VỰC

THÀNH TỰU

SỬ HỌC

ĐỊA LÍ

QUÂN SỰ

TRIẾT HỌC

Y HỌC

KỸ THUẬT

CỦNG CỐ BÀI HỌC

• NHỮNG VẤN ĐỀ TRỌNG TÂM:

- Trong các thế kỷ XVI – XVIII, hệ tư tưởng tôn giáo

có nhiều thay đổi; xuất hiện Đạo Thiên Chúa du nhập từ phương Tây

-Văn học nghệ thuật phát triển phong phú: văn học chữ Hán suy thoái, thơ ca chữ Nôm, văn học dân gian phát triển

- Nghệ thuật và khoa khọc kỹ thuật đều có những

bước phát triển mới

III NGHỆ THUẬT VÀ KHOA HỌC

KỸ THUẬT

2 Khoa học – kỹ thuật

LĨNH

VỰC

THÀNH TỰU

SỬ HỌC

ĐỊA LÍ

QUÂN SỰ

TRIẾT HỌC

Y HỌC

KỸ THUẬT