Sử dụng máy tính bỏ túi để giải đề thi tốt nghiệp trung học phổ thông THPT TRIỆU sơn 6

TÊN ĐỀ TÀI : SỬ DỤNG MÁY TÍNH BỎ TÚI ĐỂ GIẢI ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT I.ĐẶT VẤN ĐỀ: 1.Lí do chọn đề tài: Việc dạy và học toán có sự hỗ trợ của máy tính đã trở nên rất phổ biếntrên toàn th

TÊN ĐỀ TÀI : SỬ DỤNG MÁY TÍNH BỎ TÚI ĐỂ GIẢI ĐỀ THI

TỐT NGHIỆP THPT I.ĐẶT VẤN ĐỀ:

1.Lí do chọn đề tài:

Việc dạy và học toán có sự hỗ trợ của máy tính đã trở nên rất phổ biếntrên toàn thế giới.Đặc biệt là trong các kì thi.Trong các tài liệu giáo khoacủa các nước có nền giáo dục tiên tiến luôn có thêm chuyên mục sử dụngmáy tính để giải toán

Ở nước ta, kể từ năm 2001 Bộ Giáo dục và Đào tạo ngoài việc đã tổchức các kì thi học sinh giỏi cấp khu vực “ Giải toán trên máy tínhCASIO” cho học sinh phổ thông còn cho phép tất cả thí sinh được sửdụng các loại máy tính CASIO

fx-500A,CASIO fx-500MS,CASIO fx-570MS trong các kì thi cấp quốcgia

Nhằm giúp các em học sinh có được một ít “vốn ” kinh nghiệm về kĩnăng thao tác nhanh giải các dạng toán trong các kì thi đối với học sinhlớp 12 ,đặc biệt là kì thi TN-THPT hằng năm theo đề cương ôn thi của

Bộ GD&ĐT.Do đó, qua công tác giảng dạy lớp 12, đúc kết những kinhnghiệm nhiều năm của bản thân và việc học tập nghiên cứu khoa học,thử nghiệm trực tiếp nhiều năm trong công tác giảng dạy ôn thi TN-THPT, tôi mạnh dạn trao đổi cùng đồng nghiệp những kinh nghiệm củabản thân

2.Phạm vi và đối tượng nghiên cứu.

-Trong đề tài này đối tượng nghiên cứu là tất cả học sinh THPT TriệuSơn 6 đặc biệt là HS lớp 12 ôn thi TN - THPT.

3 Mục tiêu nghiên cứu

Xây dựng được một số cú pháp và thuật toán giải các dạng toán ôn thiTN-THPT bằng máy tính bỏ túi

4.Phương pháp làm đề tài:

-Tham khảo tài liệu

-Trực tiếp áp dụng vào công tác giảng dạy để rút ra kinh nghiệm,rút rakết luận chung và thực tiễn đề tài

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1 Cơ sở lí luận:

Việc giảng dạy và ôn luyện giúp học sinh giải các bài toán ôn thi THPT, đòi hỏi người giáo viên có phương pháp định hướng cơ bản thuậttoán theo từng dạng toán trong đề cương ôn thi TN

TN-2.Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:

Trong trường trung học phổ thông Triệu Sơn 6 hiện nay có nhiều đốitượng học sinh.Lượng học sinh trung bình,yếu chiếm tỉ lệ cao.Do đócông việc giảng dạy kĩ năng giải toán bằng MTBT sao cho đa số họcsinh tiếp thu, hiểu và vận dụng giải toán môn Toán đạt điểm cao nhất vàtận dụng tối đa thời gian để giải các dạng toán

Để giảng dạy nâng cao kết quả trong bài thi TN-THPT của học sinh,tôi đã thực hiện nhiều biện pháp từ giáo dục, động viên giúp đỡ trong đó

không thể thiếu phương pháp giảng dạy khoa học logic, tạo động lực đểhọc sinh say mê, tìm tòi, nghiên cứu, trên cơ sở khoa học người thầy đógieo.Trong các biện pháp đó có một vấn đề liên quan đến đề tài mà tôiđang trình bày và đề tài có nhấn mạnh đến một số dạng tổng quát dànhcho học sinh khá,giỏi trong các kì thi MTBT các cấp,là đề tài dạy và học

ở một lớp học có nhiều đối tượng học sinh

III.NỘI DUNG NGHIÊN CỨU :

( Các kiến thức liên quan trong đề thi tốt nghiệp THPT từ năm 2009 đến nay )

Lưu ý:Các ví dụ chỉ giải đề thi TN năm 2009;2010 Các năm học tiếp theo giải theo cú pháp tương tự

*Các loại máy tính được phép mang vào phòng thi :

1 Casio: FX 95; FX 220; FX 500A;FX 500ES; FX500VN plus;FX500MS;

FX 570MS:FX 570ES

2 Vietnam calculator: VN-500RS;VN 500ES;VN 570RS;VN570ES

3 Vinacal: EL124A;EL 250S;EL 506W;EL 509WM

4 Sharp: EL124A;EL 250S;EL 506W;EL 509WM

5 Canon: FC 45S; LS 153TS; F710;F 720

I Hướng dẫn sử dụng máy tính Casio fx-570MS;fx-500MS.

1.Màu phím :

* Phím trắng : Bấm trực tiếp

+ Chọn 1 : EQN : Giải phương trình và hệ phương trình.

- Chọn 1: UNKNOWNS: Hệ phương trình Chọn 2: Hệ phương trình bậc nhất haiẩn

II HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG MTBT fx-570MS;fx-500MS ĐỂ GIẢI

ĐỀ THI TỐT NGHIỆP TỪ NĂM 2009 ĐẾN NAY

Bài Toán 2: Giải phương trình:

- Các phương trình bậc hai,bậc ba ta giải bằngcách nhập hệ số

- Các phương trình bậc cao hơn hoặc không códạng đặc biệt ,phương trình mũ,loogarit ta cần

Lưu ý: Kết quả tính đạo hàm của hàm số tại một điểm sẽ cho kết quả

chính xác đối với hai dòng máy VN-570MS và fx-570ES còn các dòngmáy fx-570MS một số hàm số sẽ cho kết quả chính xác,các hàm còn lạicho kết quả gần đúng

Ví dụ 1: Cho hàm số y=2x x21

 (C)1) Khảo sát và vẽ đồ thị (C)

2) Viết phương trình tiếp tuyến của (C) biết tiếp tuyến có hệ số gócbằng -5

( Câu 1 –Đề thi TN-THPT năm 2009).

Sử dụng MTBT:

1) Tính các giá trị hàm số để vẽ đồ thị

( 2ALPHA X  +1 ) :  ( ALPHA X -2 ) CALCNhập X=0 để tính Y

Kết quả: x= -0,5 ấn Shift ab/c ta có: -12

Đưa trỏ chuột lên trên màn hình và dùng chức năng CALC nhập x =1Kết

2) Tìm các giá trị của tham số m để phương trình: x3 -6x2 +m =0 có

ba nghiệm thực phân biệt

( Câu 1đề thi tốt nghiệp THPT năm 2010)

Sử dụng MTBT:

- Tính y(0) và y(4) có thể thế trực tiếp hay dùng chức năngCALC

quả:y1=5

Học sinh chỉ cần nhập giá trị x để lập bảng giá trị

- Kiểm tra việc xét dấu và lập bảng biến thiên dựa vào cácđiểm cực đại và cực tiểu

ấn =

+Tiếp tục quay lên màn hình sửa lại thay x=0 bởi x=4

Bài toán 4:Giải phương trình mũ-Phương trình loogarit:

Cú pháp:

< Nhập hàm số> Shift SOLVE < Nhập giá trị X> = Shift

SOLVE

Lưu ý : - Dùng chức năng ALPHA để nhập biến x

loogarit

- Chọn giá trị ban đầu cho x phải là điểm xác định và chọn giá trịphù hợp

Nếu D=R thì ta lấy một giá trị x<0 và một giá trị x>0

Bài Toán 5: Tính tích phân:

Cú pháp:

dx

 < Nhập biểu thức dưới dấu tích phân

> ,a,b)

Lưu ý : - Trong đó: a là cận dưới và b là cận trên

- Dùng chức năng ALPHA để nhập biến x

- Đối với cận là e thì cần dùng ALPHA e không được dùngALPHA E

-Liên quan đến biểu thức lượng giác cần ghi vào màn hình ở chế

( Câu 2 : đề thi TN-THPT năm 2009)

Sử dụng MTBT:

2) Ấn MODE MODE MODE MODE chọn 2

ấn CALC nhập x=-2 Kết quả :f(-2)=2.390562088=max f(x)

SHIFT SLOVE <nhập x=10>ấn=SHIFT SLOVE Kết quả:8

2) Ấn MODE MODE MODE MODE chọn 2

30

x x dx



Bài toán 6: Giải phương trình bậc hai trên tập số phức:

Cách giải: - MODE MODE MODE MODE chọn 1 MODE

chọn 2

Sau đó nhập a ấn =; nhập b ấn =;nhập c ấn =

Trong đó a,b,c là các hệ số trong phương trình đãcho

-Ấn = cho kết quả phần thực,SHIFT = cho kết quảphần ảo

Bài toán 7: Tính toán các phép toán liên quan số phức:

Cách giải:-MODE-COMPLE để tính toán về số phức

-Dùng ENG để nhập

Ví dụ 5:Giải phương trình : 8z2 - 4z +1 =0 trên tập số phức

( Câu 5a đề thi TN-THPT năm 2009)

Sử dụng MTBT:

MODE MODE MODE MODE chọn 1 MODE chọn 2

Bài toán 8: Tính tích có hướng của hai véc tơ:(Tìm véc tơ pháp

tuyến,véc tơ chỉ phương)

Cách giải: Tính a b;  c C C C( 1; 2; 3)

-SHIFT 5 chọn 3 chọn 1 x SHIFT 5 chọn 3 chọn 2 ấn =

Bài toán 9: Tính khoảng cách từ một điểm đến một đường thẳng

 



-MODE MODE MODE chọn 3 SHIFT 5 Chọn 1 Chọn 1 Chọn 3

-SHIFT Abc (SHIFT 5 chọn 3 chọn 1 x SHIFT 5 chọn 3 chọn 2):SHIFTAbc

chọn 1 =

Ví dụ 7: 2) Trong không gian cho A(1;0;0),B(0;2;0),C(0;0;3)

Tìm tâm mặt cầu ngoại tiếp tứ diện OABC

( Câu 4a đề thi TN-THPT năm 2009)

Từ (1),(2) và (3) ta có hệ phương trình ba ẩn x,y,z.Vào chương trình giải

hệ phương trình bậc nhất ba ẩn,nhập trực tiếp các hệ số a,b,c,d

Cách 2: Với máy Vinacal ta có thể giải trực tiếp để tìm các hệ số a,b,c,d

bằng cách thay tọa độ 4 điểm A,B,C,D vào phương trình:

Thay tọa độ của 4 điểm A,B,C,D vào phương trình (1) ta được hệ bậcnhất 4 ẩn A,B,C,D

Vào chương trình giải hệ phương trình bậc nhất 4 ẩn

Ấn MODE ba lần ,ấn 1,rồi tiếp tục ấn 4

Nhập lần lượt các hệ số của phương trình trên,cuối cùng ta được nghiệm:

(Câu 4a đề thi TN-THPT năm 2010)

Lưu ý : Các bài toán liên quan đến tích có hướng:

Trong không gian Oxyz cho 3),Q(1;0;-3)

(MNP) còn qua M(1;3;2) nên có phương trình là:

15(x-1) +15(y-3) +0(z-2) =0 hay x+y-4 =0

2Abs MNxMP

 

Ghi vào màn hình : 0.5 Abs (VctAxVctB) và ấn =

Abs(tính độ dài) ghi bằng phím SHIFT)

(Thực ra chỉ nhập (1(6)(VctAxVctB)xVctC và ấn = Kết quả: V=152đvtt

IV.KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

Qua quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy rằng các em học sinh đó giảiquyết các

dạng toán ôn thi TN-THPT một cách nhanh hơn, linh hoạt hơn nếucác em chăm chỉ Vào những tiết luyện tập,tôi đã đem vấn đề nàyhướng dẫn lồng ghép vào bài học để giải các bài tập nhằm giúp chocác em thu thập thêm kiến thức và kinh nghiệm để áp dụng vào các kìthi : tuyển sinh đại học, cao đẳng

V.KẾT LUẬN:

Trong công tác giảng dạy sự thành công của mỗi giáo viên phụthuộc vào nhiều yếu tố ,trong đó phải nói đến lòng say mê nghềnghiệp và yêu trò,lòng yêu nghề ,giúp ta luôn trau dồi kiến thức vànâng cao chuyên môn nghiệp vụ Có như vậy chúng ta mới tìm ranhững cách thức hiệu quả nhất để làm tốt công tác giảng dạy.Tri thức

là một tập hợp vô hạn,truyền thụ kiến thức và lĩnh hội tri thức là mộtviệc không hề đơn giản.Điều quan trọng là người thầy phải biết kíchthích tư duy ,tính sáng tạo ,tinh thần tự học,tự nghiên cứu,tìm tòi đểnâng cao kiến thức của bản thân học sinh

VI.KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ SUẤT VỚI CÁC CẤP :

a) Đối với Bộ và Sở:

-Cần tăng cường hỗ trợ tạo điều kiện hơn nữa về cơ sở vật chất ,trangthiết bị dạy học.

-Thường xuyên tổ chức các lớp chuyên đề tập huấn cho giáo viên để tìmtòi học hỏi các phương pháp dạy học mới

b) Đối với nhà trường:

Trong thời gian tới,nếu có điều kiện tôi sẽ tiếp tục mở rộng nghiên cứu

đề tài này

Trên đây là một phương pháp giải các bài toán trong ôn thi THPT cho học sinh Tuy nhiên, phương pháp trên không thể khôngtránh khỏi những thiếu sót cần bổ sung Tôi rất mong được sự góp ýcủa quý cấp lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp để SKKN của tôi hoànthiện hơn

Xin chân thành cảm ơn !

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG

ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 20/03/2013

Tôi xin cam đoan đây làSKKN của mình viết ,khôngsao chép nội dung của ngườikhác