Đề án Sử dụng các biện pháp marketing xã hội nhằm ngăn ngừa bệnh trầm cảm trong giới trẻ

Ngoài ra, thế hệ trẻ tạo nên một sự mất quân bình trong con người giữa tinh thần và thể xác, nên họ thường mang bệnh trạng về tâm lý và tâm thần mà tự mình không biết, có những người luô

ĐỀ TÀI:

Xây dựng chương trình phòng ngừa căn bệnh trầm cảm trong

giới trẻ hiện nay

Nội dung công việc

1 Trần Thị Ngọc Hà - Những phần còn lại

2 Đinh Thị Thu Hằng - 1.1.2 Những áp lực mà thế hệ trẻ đang gặp phải

- 1.2.1 Trầm cảm là gì?

- 1.3.2 Cuộc sống của những người trẻ bị trầm cảm

3 Huỳnh Thị Huyền Thu thập tài liệu

4 Thạch Thị Luyến Thu thập tài liệu

5 Nguyễn Thị Mai Thu thập tài liệu

6 Nguyễn Phan Quang Thu thập tài liệu

7 Nguyễn Sơn Tùng Thu thập tài liệu

LỜI NÓI ĐẦU

Với cuộc sống diễn ra với tốc độ nhanh chóng, mọi thứ luôn biến đổi không ngừng, con người ngày càng chịu nhiều áp lực hơn Những nhu cầu về việc khẳng địn mình, nhu cầu giải trí, sự cạnh tranh đã kéo con người vào một guồng quay khổng lồ và đến một lúc nào đó, họ không chịu đựng nổi và bị rơi vào sự bế tắc Đó là những gì đang diễn ra với người được coi là có sức bền bỉ, sức chịu đựng giỏi – những người trẻ tuổi Không ít trong số họ đang rơi vào căn bệnh được coi là bệnh của xã hội hiện đại – trầm cảm Trầm cảm đã lấy đi rất nhiều từ những người trước đây được xem là giỏi giang, đa tài: công việc giảm sút, tinh thần suy sụp, thể chất cạn kiệt, thậm chí lấy đi cả mạng sống của họ Với những tác hại mà bệnh trầm cảm gây ra, xã hội, cộng đồng cần có những hành động tích cực để đẩy lùi căn bệnh này

Với phương châm ‘phòng bệnh hơn chữa bệnh”, cần chú trọng vào những người

có nguy cơ mắc bệnh trầm cảm cao trong xã hội nhằm ngăn ngừa họ rơi vào trạng thái

nghiêm trọng Với lý do đó, nhóm xin đưa ra đề tài: “Sử dụng các biện pháp marketing

xã hội nhằm ngăn ngừa bệnh trầm cảm trong giới trẻ”

1 Thực trạng về bệnh trầm cảm trong giới trẻ

1.1 Đời sống của giới trẻ

1.1.1 Giới trẻ - Lối sống – Suy nghĩ – Hành động

Thế hệ trẻ là một thế hệ chuyển tiếp giữa thế hệ đi trước và thế hệ tương lai Với

sự chuyển mình của đất nước trong thời kì mở cửa, kéo theo đó là sự phát triển của công nghệ, của các hình thức giải trí,…thế hệ trẻ Việt Nam đã có những thay đổi to lớn về quan niệm, suy nghĩ và văn hóa Những 8X, 9X đang bùng nổ với những cú xoay chuyển

về bản chất sống, thái độ sống mạnh mẽ, có phong cách Họ có cái nhìn thoáng hơn về văn hóa, về cuộc sống Họ dễ chấp nhận và hưởng ứng những trào lưu mới Thế hệ trẻ thích làm, thích sự mới lạ và cũng thích được chiều chuộng Họ luôn có nhu cầu muốn được khẳng định, muốn tạo được cá tính riêng cho mình, muốn mọi người biết họ là ai

Vì thế giới trẻ hiện nay đang có xu hướng tự PR cho bản thân Đó là việc thể hiện cho mọi người biết mình là người thế nào, tự tin trước đám đông, trước cộng đồng và tự khẳng định mình đang tồn tại, tạo dựng hình ảnh cho bản thân như một tiêu điểm sống

PR bản thân nên đi đôi với việc bạn dám sống thật với mình, dám nghĩ dám làm, dám đứng lên bộc lộ bản thân, trở thành tâm điểm của mọi cái nhìn

Họ luôn hành động một cách quyết đoán, luôn thích sự thử thách Họ được gia đình, xã hội kì vọng và đặt lên vai những trách nhiệm lớn lao nên họ luôn phải chịu những áp lực lớn về công việc, cuộc sống

Họ mang một phong cách riêng biệt trong ăn mặc và ứng xử Bởi vậy 8X thường

có lối ăn mặc và cư xử màu mè, rộn ràng để thu hút sự chú ý của mọi người Internet, email, blog và những trào lưu văn hóa mới như: Unisex, Harajuku, Tomboy… cùng với

sự tối tân của điện thoại di động là công cụ giúp 8X được tiếp cận nhiều thông tin hơn hẳn cha mẹ cho dù chưa chắc những thông tin đó đã được ghi nhớ sâu sắc trong suy nghĩ

Những cái tên như “thế hệ thực dụng”, “thế hệ sành điệu”, “thế hệ mới” nhan nhản chỉ điểm cho những người trẻ Rất nhiều mặt trái đằng sau sự năng động hiện đại

của những người 8X như: thực dụng, vô trách nhiệm, quen tận hưởng, ích kỷ, thùng rỗng kêu to cái tôi riêng lẻ bắt đầu hình thành Ngoài ra, thế hệ trẻ tạo nên một sự mất quân bình trong con người giữa tinh thần và thể xác, nên họ thường mang bệnh trạng về tâm lý

và tâm thần mà tự mình không biết, có những người luôn bị trầm cảm "stress" vì làm việc quá độ, có khi chán nản cả ngay cuộc sống hiện thời

Với những một số điểm về lối sống của người trẻ hiện giờ, có thể thấy họ đã thay đổi rất nhiều Cùng với những thay đổi tích cực trong cách nghĩ, cách làm thì thế hệ trẻ cũng phái chịu không ít những thử thách, những áp lực mà thế giới hiện đại đã buộc họ phải lao vào và chấp nhận

1.1.2 Những áp lực mà thế hệ trẻ đang gặp phải

• Những áp lực từ phía gia đình:

* Cảm giác cô đơn lâu ngày khi sống giữa gia đình: Cuộc sống hối hả, mưu cầu vật chất ngày càng cao, bố mẹ quá bận bịu với công việc, thường xuyên công tác xa nhà, thiếu quan tâm đến con cái dần dần đã hình thành trong tâm trí trẻ cảm giác thiếu hụt, buồn chán, cô độc, lẻ loi Họ cảm thấy mình không còn được yêu thương như trước đây, không còn được bố mẹ chỉ bảo, ân cần hỏi thăm hay động viên học tập nữa Vật chất đầy

đủ nhưng cuộc sống tinh thần không được đảm bảo, thiếu những vòng tay nâng niu, vỗ về của cha mẹ, thiếu những lời nói quan tâm sâu sắc, thậm chí thiếu cả những dạy bảo tận tình, liệu rằng trẻ có phát triển được bình thường cả về tâm hồn lẫn thể xác không??? Tình trạng này kéo dài dẫn đến trạng thái chán nản, hụt hẫng Một số bạn trẻ khác lại thường xuyên so sánh cuộc sống của gia đình mình với bạn bè, rồi thầm ghen tỵ, có lúc lại thấy căm giận cả chính cha mẹ mình Suy nghĩ tiêu cực về gia đình, bố mẹ, một số bạn trẻ bỏ bê công việc học hành, lao vào những cuộc vui chơi vô độ hay sống xa lánh, tách biệt thế giới bên ngoài, vùi mình vào thế giới ảo Vô hình thay, chính họ đang ngày càng làm tổn thương bản thân mình, họ không dám chấp nhận sự thật và không đủ mạnh

mẽ tìm cách giải quyết, chọn cho mình một hướng đi đúng đắn, phù hợp

* Không khí gia đình quá căng thẳng, ngột ngạt: Thường xuyên chứng kiến cảnh

bố mẹ to tiếng, đánh chửi nhau, rồi gia đình tan vỡ, bố mẹ li dị khiến nhiều bạn trẻ không tìm được hơi ấm từ phía gia đình Hết chiến tranh nóng rồi chiến tranh lạnh, thậm chí, có gia đình, bố mẹ còn quay sang nói xấu nhau với con cái Trước những tình trạng đó, không phải bạn trẻ nào cũng có thể vượt qua được, có thể chia sẻ với bạn bè, người thân,

có thể tập trung học tập, làm việc được Phần lớn các bạn trẻ rơi vào trạng thái u uất một thời gian dài, không biết tìm niềm vui ở đâu, không biết phải giải quyết vấn đề ra sao Có những bạn trẻ còn bị ảnh hưởng bởi chính nạn bạo lực gia đình này, suy nghĩ, hành động cục cằn, thô lỗ, thường xuyên thích khiêu khích đánh nhau, rồi lấy rượu chè làm trò vui, giải khuây, hành động ngông cuồng, thiếu suy nghĩ Một số khác, lại sống thu mình trước thế giới bên ngoài, ích kỷ với chính bản thân mình bằng cách tự nghĩ, tự hành động, không chịu tâm sự với bất kỳ ai, sống một cuộc sống khép kín, vô nghĩa khi không được bao bọc đầy đủ tình thương từ phía cha và mẹ

* Chịu nhiều áp lực từ những kỳ vọng của bố mẹ về chuyện học hành, việc làm, các mối quan hệ xã hội: Đã qua rồi cái thời cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, giới trẻ ngày nay độc lập trong cách suy nghĩ và hành động Họ có thể học những gì mình thích, tự chọn cho mình một hành trang riêng để bước vào đời Song, dù đất nước có phát triển đến đâu, hình thái gia đình có thay đổi như thế nào thì những nếp nghĩ, những truyền thống gia đình vẫn khó thay đổi được Bố mẹ luôn luôn kỳ vọng rất nhiều vào con cái, do đó khó tránh khỏi những áp đặt, những mục tiêu mà họ đặt ra cho con cái mình Không nghe theo ý kiến của người lớn thì bị coi là bất hiếu, là đứa con hư hỏng, không dạy dỗ được

Để chứng tỏ mình là một đứa con hiếu thảo, chẳng ai có thể làm ngơ trước những kỳ vọng này được Vì vậy, con đường duy nhất mà một bộ phận rất đông các bạn trẻ chọn là

nỗ lực phấn đấu, nỗ lực cố gắng, trước hết là cho bản thân mình, sau là cho gia đình, dòng họ được mở mày mở mặt Thế nhưng, đâu phải nỗ lực nào cũng được đền bù xứng đáng, thất bại – suy sụp – bị chỉ trích – thấy mình vô dụng tất cả những yếu tố đó đều

có thể trở thành nguyên nhân khiến giới trẻ sa ngã, trầm uất

• Những áp lực từ phía xã hội:

* Yếu tố thế hệ: Thế hệ 8X, 9X được sinh ra khi đất nước đang chuyển mình, khi nền văn hóa phương Tây cùng cuộc sống đa dạng của thế giới mở ùa vào, họ là những người đón nhận và chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất Giữa một bên là cái cũ, cổ xưa, một bên là cuộc sống mới, hiện đại, hối hả nhưng đầy tính lạnh lùng và cạnh tranh đã khiến giới trẻ khó điều chỉnh và dung hòa được Họ luôn băn khoăn, trăn trở với câu hỏi: Làm thế nào để bắt kịp nhịp sống đương đại mà vẫn giữ được cốt lõi, giá trị văn hóa? Sống đâu chỉ còn là cho mình nữa, họ gánh vác cả sứ mệnh gia đình, xã hội trên đôi vai quá nhỏ bé Gồng mình lên để gánh vác, gồng mình lên để chạy đua nước rút, để không bị coi

là lạc hậu với bạn bè cùng trang lứa và với bạn bè quốc tế, nhiệm vụ của họ thật lớn lao Vậy tránh sao khỏi những lúc họ cảm thấy mỏi mệt, muốn buông xuôi tất cả, muốn mình được trống rỗng? Có những người nhanh chóng vượt qua được giai đoạn khủng hoảng, tìm lại cách cân bằng cho bản thân, nhưng cũng có những bạn lại thấy bế tắc, dẫn đến những suy nghĩ lệch lạc, dại dột, tiêu cực, làm hỏng cả cuộc đời hãy còn tươi trẻ và căng tràn sức sống

* Xã hội ngày càng phát triển kéo theo vô vàn những áp lực từ phía công việc và các mối quan hệ xã hội Những thách thức trong công việc, những mục tiêu cá nhân quá cao, khiến họ chỉ biết dồn toàn bộ thời gian vào công việc mà quên đi là mình cần phải nghỉ ngơi, phải thư giãn, phải tham gia vào các hoạt động cộng đồng Hậu quả tất yếu của việc này là họ trở nên khô cứng, lạnh lùng, chai sạn với mọi cảm xúc, tính tình khó chịu, hay cáu gắt, tình trạng mất ngủ triền miên xảy ra, sức khỏe giảm sút rõ rệt, tinh thần mệt mỏi, và cuối cùng rơi vào trạng thái stress nghiêm trọng Bên cạnh đó, những rắc rối trong các mối quan hệ xã hội cũng là một nguyên nhân khiến người trẻ thường xuyên phải lo lắng, suy nghĩ Gia đình, bạn mới, bạn cũ, mối quan hệ với đồng nghiệp, với sếp, rồi những mối quan hệ cá nhân khác, rồi dư luận làm sao để giải quyết ổn thỏa, làm vừa lòng mọi người, đó cũng đâu phải là chuyện đơn giản? 1 xích mích nhỏ, hay 1 sự hiểu lầm cũng đủ làm họ vỡ òa, đau đầu, stress

* Cùng với sự phát triển quá gấp gáp của xã hội là sự ra đời của những trò giải trí công nghệ cao thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn trẻ Họ có thể ngồi hàng giờ trước máy vi tính, đắm chìm trong cuộc sống của cư dân mạng, thỏa sức lướt web, chơi game Tác hại của việc này là việc có không ít giới trẻ ngày nay lười vận động, lười suy nghĩ, ngại tiếp xúc, giao lưu với thế giới bên ngoài, với xã hội đồng thời xuất hiện trạng thái thường xuyên mệt mỏi, đau nhức khắp người, sức khỏe suy giảm Trước cuộc sống đó, nhiều bạn trẻ khi gặp vấp váp trong đời thực, dù là rất nhỏ, không biết xử lý ra sao, lại ngày càng sống thu mình, khép kín hơn trước, có khi vùi đầu ngủ cả ngày, rồi sau đó sợ luôn cả âm thanh ồn ào, sợ cả tiếng cười đùa

• Những áp lực từ chính bản thân của người trẻ:

* Giới trẻ hiện nay có cái tôi quá lớn, họ có cá tính và cuộc sống nội tâm phong phú, đặc biệt một số có những tư tưởng nổi loạn, những suy nghĩ nông nổi khi không dung hòa được cuộc sống, khi không dám chấp nhận, đối mặt với những hiện thực không mấy hay ho về gia đình, bản thân, không dám đối mặt với những thất bại trong học hành,

sự nghiệp, các mối quan hệ xã hội Họ không tìm ra được lối thoát để cuối cùng mãi luẩn quẩn trong vòng xoáy của cuộc sống

* Họ sớm có những suy nghĩ và những trải nghiệm tiêu cực ăn sâu vào tận trái tim Họ luôn tự nghĩ rằng mọi lỗi lầm là do mình gây ra, mình phải có trách nhiệm tự giải quyết những lỗi lầm ấy mà không chia sẻ cùng ai, không cho ai giải quyết cùng Lâu dần trong họ luôn thấy nặng nề, cảm xúc trong lòng bị dồn nén, lúc nào cũng thấy bản thân mình không làm được việc gì, luôn làm ảnh hưởng đến người khác , từ đó họ sinh

ra tính không thích ai giúp đỡ mình, không thích bộc lộ con người thật vì sợ làm mất lòng gia đình, bạn bè, đồng nghiệp Chính suy nghĩ tiêu cực đó khiến họ luôn trong trạng thái

u uất, chán nản, không hài lòng về mình

* Một bộ phận giới trẻ hiện nay không xác định được mục tiêu cho cuộc sống, không có ước mơ, mất phương hướng và rơi vào trạng thái “chán”, buông xuôi Một bộ

phận khác lại tự gây áp lực với chính mình, tự đặt cho mình những mục tiêu quá cao, tự

cô lập mình trong 1 cuộc sống không có sẻ chia

• Những yếu tố khác:

* Thất bại trong tình trường khiến họ mất niềm tin, lâm vào con đường chán chường, buồn bã, tuyệt vọng, không lối thoát, chỉ biết tối ngày làm bạn với rượu chè, với những cuộc chơi không có điểm dừng, thậm chí một số bạn còn tìm đến cái chết như một

sự minh chứng cho tình cảm của mình, làm cho người kia phải ân hận cả đời

* Có những bạn trẻ vì phải chịu những cú sốc quá lớn, những tổn thương về tinh thần không thể chịu đựng được nên luôn sống trong sự sự hãi, u uất, căng thẳng Đó là những trường hợp do bị lạm dụng tình dục, bị cưỡng bức Nỗi đau của họ dai dẳng, họ coi đấy như là nỗi nhục nhã, ô uế lớn nhất của đời mình Nó ám ảnh, hành hạ họ về tinh thần thật khủng khiếp Họ từ chối tiếp xúc với những người lạ mặt, hoảng loạn, khép mình vào một thế giới riêng đầy nước mắt, cay đắng, tủi nhục

Từ những áp lực đó đã dẫn đến những hệ lụy thật đáng tiếc Đó là những cơn stress triền miên, những căng thẳng, mệt mỏi kéo dài và cuối cùng họ bị rơi vào trạng thái trầm cảm

1.2 Những vấn để liên quan đến căn bệnh trầm cảm

1.2.1 Trầm cảm là gì?

Xã hội đang phát triển không ngừng, sự cạnh tranh cũng ngày càng gay gắt, cuộc sống cũng vì thế mà có nhiều thử thách hơn và phát sinh nhiều điều không vừa ý, do đó, mỗi người trong chúng ta đều cảm thấy áp lực ngày càng tăng Từ đó dẫn đến những tâm trạng bất ổn, tinh thần giảm sút, không thể tập trung chú ý, trí nhớ kém, hay căng thẳng,

sợ hãi,…Đó là những dấu hiệu của chứng trầm cảm

Hội chứng trầm cảm là loại rối loạn khí sắc thường gặp trong tâm thần học Đó là một bệnh lí của não bộ chứ hoàn toàn không phải là một vấn đề tư tưởng, một cảm giác buồn bã hay chán nản, thất vọng thông thường thoáng chốc mà ai cũng có thể trải qua

trong cuộc sống Trầm cảm là một bệnh lí nghiêm trọng, ảnh hưởng đến suy nghĩ, cảm xúc, thái độ cư xử và sức khỏe bệnh nhân; chứ không phải là một sự yếu đuối Nó có thể xảy ra với bất kì ai, ở bất kì độ tuổi nào; ở mỗi đối tượng khác nhau có những biểu hiện khác nhau Hình thức biểu hiện của nó làm thay đổi các phương diện tình cảm, tư duy và hành vi Khi bị chứng trầm cảm, tất cả những hội chứng này sẽ kéo dài trong thời gian bệnh vài tuần, vài tháng, gây trở ngại nghiêm trọng đến công việc, học tập và cuộc sống của bệnh nhân.

1.2.2 Nguyên nhân gây ra bệnh trầm cảm

Hiện nay người ta vẫn chưa hiểu rõ được nguyên nhân chính xác gây ra đa số các chứng rối loạn tâm thần Thông thường, các chứng rối loạn tâm thần phát sinh từ các yếu

tố di truyền kết hợp với các yếu tố sinh học khác, và các yếu tố nuôi dưỡng cũng như các yếu tố môi trường khác Sự ảnh hưởng giữa sinh học và môi trường là rất phức tạp Bộ não ảnh hưởng tới hành vi, và kinh nghiệm ảnh hưởng tới sự phát triển của bộ não

Bệnh trầm cảm di truyền trong gia đình, qua đó cho thấy khả năng dễ mắc bệnh

về mặt sinh học có thể là do di truyền Trầm cảm cũng có thể bị gây ra khi lượng neurotransmitters thấp hơn bình thường (đây là hóa chất điều tiết các dấu hiệu thông qua

hệ thống thần kinh) trong não, nó sẽ hạn chế khả năng cảm giác của con người

Tiêu tan lý tưởng hay hy vọng: mỗi người đều có hy vọng và lý tưởng, cho dù có nhận thức được rõ ràng hay không Nếu chỗ dựa vững chắc về tâm lý sụp đổ thì rất dễ sinh ra phản ứng trầm cảm

Các sự kiện của cuộc sống làm giảm đi tính tự tôn: tâm lý tự tôn là chức năng phòng vệ tâm lý đầu tiên của con người Tự tôn là một cơ chế bảo vệ tâm lý cái “tôi” tôn nghiêm của con người Trong cuộc sống, có rất nhiều sự việc có quan hệ mật thiết đến tâm lý tự tôn và giá trị cái tôi của con người Sự thất bại của sự nghiệp, thăng chức hay thất bại, phạm lỗi hay bị xử phạt, bị phê bình, kiểm tra, sự hiểu lầm đều có thể hạ thấp tâm lý tự tôn và khả năng phòng vệ tâm lý cái tôi của con nguời

Các yếu tố khác, có thể là tâm trạng căng thẳng ở nhà, trường học hoặc sở làm, và các biến cố căng thẳng trong cuộc sống như chấn thương, mất mát, ly dị, chuyển tới nơi ở mới hay thậm chí chia tay với bạn trai (bạn gái) hoặc bệnh mãn tính cũng là các yếu tố chính gây trầm cảm.

1.2.3 Những biểu hiện của bệnh trầm cảm

Trầm cảm là một trạng thái rối loạn cảm xúc, giảm khí sắc với các triệu chứng điển hình sau:

- Mất ngủ: Là triệu chứng hay gặp nhất Bệnh nhân có thể mất ngủ đầu giấc (khó vào giấc ngủ), giữa giấc (đang ngủ tỉnh dậy, sau đó rất khó ngủ lại) và cuối giấc (thức giấc sớm, không ngủ lại được)

Nếu bệnh nhân thức giấc sớm hơn thường lệ trên hai giờ thì coi là mất ngủ Chẳng hạn bình thường bệnh nhân thức dậy lúc 5 giờ sáng, bây giờ bệnh nhân thức giấc lúc 2 giờ sáng mà không sao ngủ lại được Nếu nặng sẽ gây ra mất ngủ toàn bộ

- Mệt mỏi: Bệnh nhân thường cảm thấy rất mệt mỏi, uể oải, đặc biệt là về buổi sáng Buổi chiều cảm giác mệt mỏi có giảm đi nhưng vẫn còn rất rõ rệt Chính mệt mỏi là nguyên nhân gây giảm sút khả năng học tập ở bệnh nhân

- Chán ăn: Ăn mất ngon, vì vậy bệnh nhân ăn ít, từ đó dẫn đến gầy sút, bệnh nhân

không muốn ăn, không có cảm giác thèm ăn Thông thường bệnh nhân có thể sút một vài

kg mỗi tháng, có những bệnh nhân khi đến khám bác sĩ tâm thần thì đã sút hơn 10 kg

- Mất mọi quan tâm, thích thú trong sinh hoạt, công việc hoặc giải trí: Các sở

thích trước đây của bệnh nhân đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng Chẳng hạn trước đây bệnh nhân thích bóng đá thì giờ chẳng quan tâm đến bóng đá nữa

- Ngại giao tiếp với người khác, trở nên ít nói bất thường, lười vận động

- Bi quan lo lắng về tương lai cho bản thân và gia đình, sợ điều xấu xảy ra cho bản thân và gia đình

- Nghĩ rằng mình không xứng đáng với bản thân và xung quanh Cho rằng mình phạm nhiều khuyết điểm, tội lỗi, không muốn tiếp xúc với ai

- Nghĩ rằng mình không xứng đáng được ăn, không xứng đáng được sống, cho rằng mình là gánh nặng cho mọi người

- Có tâm trạng tức giận, cáu gắt, thù hận hoặc các hành vi nguy hiểm nghiêm trọng hơn Bật khóc, la hét, kêu la hoặc cáu giận mà không rõ nguyên nhân

- Cảm giác buồn rầu, hoặc bực bội, khó chịu: Nét mặt bệnh nhân luôn rầu rĩ Bệnh

nhân luôn có cảm giác buồn bã với tất cả mọi việc mà không có cách nào làm bệnh nhân vui lên được Bệnh nhân luôn cáu gắt với mọi người vì những lý do không đâu

- Ý nghĩ chán nản, buông xuôi: Bệnh nhân chán mọi thứ, cho mình là vô dụng, vì

vậy muốn buông xuôi mọi việc Điều này ảnh hưởng rất nhiều đến kết quả học tập của bệnh nhân Nhiều gia đình than phiền rằng bệnh nhân chán nản, muốn bỏ học không lý

do, mặc dù trước đó bệnh nhân là một sinh viên rất chăm chỉ, học giỏi

- Khó khăn khi tập trung vào một việc gì đó: như đọc sách, nghe giảng, xem

ti-vi Bệnh nhân không thể tập trung chú ý vào một việc cụ thể, do đó không thể ghi nhớ được, có bệnh nhân nói rằng đang đọc một đoạn sách mà không sao tập trung chú ý được

Do đó không thể nhớ được mình vừa đọc cái gì Vì vậy kết quả học tập giảm sút rõ rệt, có những bệnh nhân thi trượt tất cả các môn mặc dù học kỳ trước còn là học sinh giỏi

- Cảm giác bứt rứt, buồn nôn, lo lắng vô cớ: Bệnh nhân khó có thể ngồi yên một

chỗ được một lúc Họ luôn trong tâm trạng lo lắng vô cớ với những lý do không đâu

- Thường xuyên có các rối loạn: như đau đầu, đau bụng, đau ngực, đánh trống

ngực, đau cơ, ra nhiều mồ hôi, táo bón, sợ lạnh…

- Bệnh nhân từng có ý định muốn chết hoặc có hành vi tự sát: Chính do các triệu

chứng kể trên, bệnh nhân bi quan, chán nản, muốn chết đi cho nhẹ gánh Khi bệnh nhân

có ý nghĩ tiêu cực thì việc tự sát hay không quyết định bởi năng lực tự khống chế của bệnh nhân, mức độ nghiêm trọng của bệnh tình, sự chăm sóc của người thân xung quanh

và bệnh nhân có nhận được điều trị hay không Chúng ta không được coi thường triệu chứng này vì bệnh nhân có thể chết do tự tử

Các triệu chứng trầm cảm ở nơi làm việc:

- Giảm năng suất (không hoàn thành đúng hạn, làm chậm hơn bình thường, hay xin lỗi vì không hoàn thành công việc, giảm sút khả năng ra quyết định đúng )

- Xuống tinh thần (không thích thú, mất động cơ làm việc )

- Giảm khả năng giao tiếp, hợp tác (tự tách mình khỏi đồng nghiệp, không tham gia hội, họp )

- Tai nạn lao động (thường do giảm khả năng tập trung chú ý)

- Thường than vãn lúc nào cũng mệt

- Đau nhức nhiều chỗ mà không có nguyên nhân rõ ràng (đau đầu, đau lưng, đau vai, rối loạn tiêu hóa )

- Lạm dụng rượu hay ma túy

Với những biểu hiện đó, trầm cảm đã gây ra những tác hại lớn về mặt thể chất và cuộc sống của người bệnh Nó không chi gây tổn hại cho người bệnh mà còn liên quan đến cả xã hội

1.3 Thực trạng của bệnh trầm cảm trong xã hội hiện nay

1.3.1 Một vài con số liên quan

- Theo Tổ chức Y tế Thế giới, toàn cầu hiện có khoảng 100 triệu người bị trầm cảm, 7% những người đi làm đã phải đối mặt với chứng trầm cảm trong năm qua (năm 2006)

- Trong 100 người thì có 4 – 5 người mắc bệnh trầm cảm

- Thanh niên và người già là hai nhóm người mắc bệnh cao nhất

- Tỷ lệ tự sát của người bệnh trầm cảm cao gấp 30 lần so với người bình thường

- Trầm cảm là nguyên nhân của hơn 50% những trường hợp tự sát

- Có 65 – 80% người mắc bệnh trầm cảm xuất hiện ý nghĩ tự sát; 45 – 50% người bệnh xuất hiện hành vi tự sát; 15% chết vì tự sát thành công

- Ý đồ tự sát nhiều hơn gấp 10-12 lần so với hành vi tự sát

- Bệnh trầm cảm cướp đi mỗi năm trung bình 850.000 mạng người, đến năm 2020 trầm cảm là căn bệnh xếp hạng 2 trong số những căng bệnh phổ biến toàn cầu với 121 triệu người mắc bệnh nhưng chỉ khoảng 25% trong số đó được điều trị kịp thời và đúng phương pháp

- Ở những bệnh nhân từ 55 tuổi trở lên, tỷ lệ tử vong trong vòng 15 tháng sau khi mắc bệnh gấp 4 lần so với người cùng tuổi khỏe mạnh

- Trầm cảm thường xảy ra nhiều ở lứa tuổi từ 18 đến 45, phụ nữ dễ bị trầm cảm cao hơn đàn ông ( tỷ lệ giới tính: nam/nữ = ½), người trẻ cũng dễ bị suy sụp tâm lý hơn so với người già

- Riêng ở Mỹ, khoảng 17 triệu người trong nhiều độ tuổi khác nhau bị trầm cảm, cứ 33 trẻ em thì có một em mắc chứng trầm cảm

- 20% nhân viên làm việc tại công sở bị trầm cảm Khoảng 1/3 số nhân viên bị trầm cảm

sử dụng rượu hoặc thuốc an thần để tự an ủi

- Mỗi năm, cả thế giới tiêu tốn khoảng 240 tỷ USD cho trầm cảm và các rối loạn liên quan Các chuyên gia cho biết chứng trầm cảm gây tổn thất 30 đến 44 tỷ USD do giảm năng suất lao động hằng năm

* Riêng đối với Việt Nam, theo GS.Trần Viết Nghị, Viện trưởng Viện sức khoẻ tâm thần (BV Bạch Mai) cho biết khoảng 5% dân số Việt Nam bị bệnh trầm cảm tức là khoảng hơn 4 triệu người Còn theo thống kê từ Bệnh viện Tâm thần TW, năm 2005, trong tổng

số gần 5.000 người có biểu hiện “bất bình thường” đến khám, tư vấn, thì 30% là HS, SV

Theo điều tra của Bệnh viện Nhi TW tại một số trường học thì cũng có tới 20% HS lo lắng, có biểu hiện của bệnh rối loạn tâm trí hay còn gọi là bệnh trầm cảm.

1.3.2 Cuộc sống của những người trẻ bị trầm cảm

Ở Việt Nam, bệnh nhân trầm cảm chiếm 3-6% dân số, xuất hiện ở mọi lứa tuổi, trong đó 1/5 luôn có tư tưởng tự sát Đây là bệnh gây mất sức lao động đứng thứ hai trên thế giới

và là nguyên nhân của 2/3 trường hợp tự tử Điều nguy hiểm là do sự mặc cảm hoặc thiếu hiểu biết về căn bệnh này, có đến 60% người mắc trầm cảm không được phát hiện và điều trị

Những người trẻ mắc bệnh trầm cảm luôn co mình trong cái vỏ ốc cô độc mà họ

tự tạo ra, không giao tiếp, không sẻ chia Một tâm trí phẳng và khép kín Họ giống như một cánh cửa khóa chặt, nếu muốn mở nó ra đón ánh mặt trời, những người thân của họ phải có lòng kiên trì đặc biệt mới kéo họ ra khỏi thế giới “người buồn”

• Thế giới “người buồn”:

Những người mặt buồn loay hoay trong cuộc sống không có la bàn, chán nản và bất lực với chính mình Rồi căng thẳng hay thất bại trong công việc; lo âu, những điều không may mắn trong cuộc sống, tình yêu; những ức chế dồn dập, strees liên tục, một sang chấn nào đó về mặt tinh thần, bị ám ảnh bởi sex… dễ dàng khiến người trẻ lâm vào một căn bệnh tâm lý mà y học gọi là chứng rối loạn lo âu Đây là căn bệnh tâm ký cực kỳ phổ biến trong xã hội ngày nay, nó khiến cho người mắc phải luôn cảm thấy bất an, buồn

bã, suy sụp về tinh thần, chán nản, lười vận động, không muốn gượng dậy

Câu chuyện của Hưng – 24 tuổi, đang làm việc trong một Công ty Du lịch là ví dụ

về nhịp sống của một bộ phận giới trẻ ngày nay: “ Tôi bị khủng hoảng kéo dài từ khi bắt đầu học Đại học Khi học phổ thông thì phấn đấu hết sức mình cho mơ ước vào Đại học, nhưng khi vào Đại học rồi lại không biết mơ ước một cái gì nữa, chán nản vì không biết mình sẽ phấn đấu vì cái gì Chương trình học không căng, lại không nhiều hứng thú nên tôi đâm ra chán học Ban đầu tôi ngồi quán chơi game, rồi đi chơi suốt ngày với bạn Dần

dà những thứ đó cũng khiến tôi chán ngấy Một mặt tôi muốn mình năng động, giỏi giang, thành đạt như các bạn khác nhưng mặt khác tôi lại trở nên ỳ, không biết phải làm

gì để được như thế

Tôi chán chính mình Lúc nào tôi cũng cảm thấy bứt rứt, mệt mỏi, không còn muốn vận động, có khi tôi ngủ vùi cả ngày Rồi sau đó tôi sợ luôn cả âm thanh ồn ào, sợ tiếng cười đùa Kết quả học không cao, tình yêu thì tan vỡ càng khiến tôi bị căng thẳng

và buồn chán Lúc nào đầu óc tôi cũng lùng bà lùng bùng, mụ mị, không nghĩ được cái gì nữa Đó thực sự là thời gian khủng khiếp mà tôi không biết mình sẽ ra sao nếu không được cô bạn thân phát hiện rồi bắt ép đến chuyên gia tâm lý”

Những người mắc chứng rối loạn lo âu như Hùng này thường bị suy giảm trầm trọng về khả năng tư duy cũng như khả năng vận động Và nếu không được chữa trị tận gốc, không nhanh chóng thoát khỏi tâm lý này, đây sẽ là môi trường thuận lợi để đẩy những người trẻ tuổi rơi vào một cái hố, cái đáy của xúc cảm con người: chứng trầm cảm Hay nói cách khác, trầm cảm là hậu quả của vô vàn những căn bệnh tâm lý khác

• Hành xác:

Những người trẻ bị trầm cảm tự làm đau mình để tìm đến sự thư thái về tinh thần, các bác sĩ điều trị đơn giản gọi đó là chứng tự hành xác Có nhiều người phải nhập viện trong tình trạng chân tay đầy vết cắt máu chảy ròng ròng, thậm chí có người còn tự cứa

cổ mình để tự tử Hay nhiều người đã nhập viện để điều trị nhưng vẫn lén người nhà và bác sĩ cầm lưỡi dao lam rạch lên tay mình rồi ngắm máu chảy

Kể về những câu chuyện thương cảm của các bệnh nhân này, bác sĩ Trịnh Ngọc Tuân (Viện Sức khỏe tâm thần Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội) không khỏi xúc động: Mắc chứng trầm cảm từ khi còn ngồi trên giảng đường đại học do một cú sốc về chuyện tình cảm cộng với tâm trạng u uất từ trước, tính đến thời điểm này Linh đã 4 lần tự tử Trong

đó 3 lần đều là chuẩn bị cưới chồng… Chú rể khi nghe phong thanh tin Linh đã từng phải vào viện tâm thần, phải chữa trị đã kiên quyết chia tay Và sau mỗi lần như vậy, căn bệnh

của Linh lại tái phát, lần sau lại nặng hơn lần trước và lần nào cô cũng tìm đến cái chết Đến bây giờ thì hầu như mọi mơ ước về hạnh phúc tương lai của Linh đều đã đóng lại, nhờ uống thuốc và trị liệu tâm lý.

Sau khi được điều trị, Linh đã vượt qua được hố sâu cảm xúc của mình nhưng tâm trạng cô không bao giờ còn được vui vẻ như ngày trước nữa

Những người trầm cảm – họ trẻ và tương lai họ còn phía trước, nhiều người thậm chí rất giỏi giang, thành tích học tập xuất sắc, nhưng thay vì “bơi ra biển lớn”, họ lại lặng

lẽ đi vào thế giới của “người buồn” Họ, với gương mặt vô hồn, nằm trên giường với ánh mắt u sầu hay đang đòi tự tử

1.3.3 Nhận thức của xã hội về bệnh trầm cảm

- Rất nhiều người không biết những biểu hiện của bệnh trầm cảm Thậm chí khi bị trầm cảm, họ cũng không biết được rằng mình đang bị bệnh đó Có đến 80% bệnh nhân không biết mình đang mắc bệnh

- Họ xem nhẹ những tác hại của bệnh trầm cảm Chỉ coi đấy là vấn đề về tâm lý trong nhất thời và sẽ dễ dàng vượt qua mà không có nguy hiểm gì

- Đàn ông không chấp nhận được là họ bị trầm cảm, nên họ thường hay thu mình vào sự

im lặng khốn khổ, và giấu trầm cảm dưới trạng thái tức giận, cáu gắt, nghiện ngập rượu chè Trầm cảm ở đàn ông là yếu tố nguy cơ chính dẫn đến tự sát, và báo cáo cho hay, tỷ

lệ đàn ông dự định tự tử cao gấp 4 lần so với phụ nữ

- Đa số mọi người coi những bệnh liên quan đến tâm thần thuộc trạng thái cảm xúc yếu kém hoặc cá nhân- hơn là những vấn đề sức khoẻ thực sự- so với khi họ đánh giá các bệnh tật khác

- Nhiều người tỏ ra không thoải mái khi tiếp xúc với những người mắc bệnh tâm thần, thậm chí là xa lánh

2 Công chúng mục tiêu