SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM HIỆU TRƯỞNG “VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN VÀ HIỆU QUẢ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ”... Xuất
Trang 1
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
HIỆU TRƯỞNG “VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN VÀ HIỆU QUẢ
GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ”
Trang 2PHẦN A ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lý do chọn đề tài.
Giỏo dục và đào tạo là vấn đề đặc biệt quan tõm, là quốc sỏch hàng đầu, là động lực phỏt triển kinh tế - xó hội Với sự lónh đạo, chỉ đạo sỏt sao của Đảng, Nhà nước, sự quan tõm của toàn xó hội, sự nỗ lực của đội ngũ nhà giỏo, sự nghiờp giỏo dục và đào tạo đó đạt được những thành tựu quan trọng về quy mụ, chất lượng giỏo dục cỏc cấp: cụng tỏc quản lý; đội ngũ nhà giỏo; học sinh giỏi- học sinh năng khiếu; hợp tỏc quốc tế vv
Thực hiện quy chế dõn chủ ở cơ sở đó được thực tế khẳng định là một chủ trương đỳng đắn cần thiết trực tiếp thỳc đẩy phỏt triển kinh tế - xó hội, củng cố
hệ thống chớnh trị, làm trong sạch và lành mạnh hoỏ cỏc quan hệ xó hội Quỏn triệt sõu sắc cỏc quan điểm của Đảng, đổi mới cỏch nghĩ, cỏch làm để cho việc thực hiện quy chế dõn chủ trở thành động lực thỳc đẩy phong trào thi đua yờu nước của cỏc tầng lớp nhõn dõn, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xõy dựng và bảo
vệ Tổ quổc trong thời kỡ đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước Lờ nin đó từng núi: “ Khụng cú dõn chủ, khụng cú tiến bộ xó hội” Bỏc Hồ của chỳng ta cho rằng:
“Trong bầu trời khụng gỡ quý bằng nhõn dõn, dõn chủ là của quý bỏu nhất trờn đời của nhõn dõn, thực hành dõn chủ rộng rói là chiếc chỡa khoỏ vạn năng để giải quyết những khú khăn"
Nhõn dõn ta rất coi trọng vai trũ của thầy cụ giỏo Cõu ca dao “Muốn sang thỡ bắc cầu kiều, muốn con hay chữ thỡ yờu lấy thầy" Bỏc Hồ rất quan tõm đến sự nghiệp giỏo dục và đội ngũ thầy, cụ giỏo Về sự nghiệp giỏo dục, Người đó từng núi:
“Vỡ lợi ớch mười năm trồng cõy,
vỡ lợi ớch trăm năm trồng người”
Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 2 khúa VIII về những giải phỏp chủ yếu để thực hiện mục tiờu GD-ĐT từ nay đến năm 2010 và tầm nhỡn
đến năm 2020 đó nờu: “ Giỏo viờn là nhõn tố quyết định chất lượng giỏo dục và được xó hội tụn vinh, giỏo viờn phải đủ đức, đủ tài." “Xõy dựng đội ngũ giỏo viờn, tạo động lực cho người dạy, người học, giỏo viờn là nhõn tố quyết định, là
Trang 3lực lượng cốt cán để biến mục tiêu giáo dục thành hiện thực, có vai trò quyết định về chất lượng và hiệu quả giáo dục” Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói: "Nghề dạy học là nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý." và “ Nghề dạy học là nghề sáng tạo bậc nhất vì nó sáng tạo ra những con người sáng tạo” Trong lịch sử nước ta, "tôn sư trọng đạo" là truyền thống quý báu của dân tộc, nhà giáo bao giờ cũng được nhân dân yêu mến, kính trọng Những năm qua, chúng ta đã xây dựng được đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục ngày càng đông đảo, phần lớn có phẩm chất đạo đức và ý thức chính trị tốt, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ ngày càng được nâng cao Đội ngũ này đã đáp ứng quan trọng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp CNH-HĐH của đất nước
Tình hình trên đòi hỏi phải tăng cường xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn diện Đây là nhiệm vụ vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài, nhằm thực hiện thành công Chiến lược phát triển giáo dục từ 2010-2020 và chấn hưng đất nước”
Xuất phát từ những lý do khách quan và chủ quan như đã phân tích ở trên,
tôi lựa chọn đề tài: Hiệu trưởng "VËn dông nguyªn t¾c tËp trung d©n chủ
trong quản lý trường tiểu học, nhằm xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên, nâng cao hiệu quả giáo dục và đào tạo."
Xuất phát từ nhiệm vụ, vai trò, vị trí của đội ngũ giáo viên; xuất phát từ thực trạng của đội ngũ giáo viên nói riêng và giáo dục đào tạo nói chung hiện nay; trước sự đòi hỏi, phát triển của đất nước trong thời kỳ CNH- HĐH đất nước Bản thân mạnh dạn đề xuất một số biện pháp, giải pháp quản lý nhằm xây dựng
và phát triển đội ngũ giáo viên trường tiểu học, đặc biệt là trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trong tình hình mới
Sáng kiến kinh nghiệm có điểm mới trong công tác quản lý giáo dục hiện nay, trong khi toàn §ảng đang thực hiện Nghị quyết Trung ương 4- khóa XI và các Kết luận của Đảng về " Đổi mới căn bản và toàn diện về giáo dục đào tạo
"
Sáng kiến kinh nghiệm này nghiên cứu trong lĩnh vực quản lý giáo dục phổ thông nói chung và quản lý trường tiểu học nói riêng Với tư cách là Hiệu trưởng tôi nghiên cứu và áp dụng vào công tác quản lý tại một trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia
Trang 4* Với những nhiệm vụ cụ thể sau:
- Quản lý nhằm xõy dựng và phỏt triển đội ngũ giỏo viờn cỏc trường tiểu học đạt trỡnh độ cao và đủ năng lực để nõng cao chất lượng và hiệu quả giỏo dục và đào tạo Tạo điều kiện để đội ngũ giỏo viờn vừa cụng tỏc tốt vừa đi học để nâng cao trình độ chuyên môn đỏp ứng yờu cầu ngày càng cao đối với sự nghiệp giỏo dục
- Xõy dựng và phỏt triển đội ngũ giỏo viờn trường tiểu học, cú trỡnh độ chuyờn mụn cao, phẩm chất chớnh trị vững vàng năng lực cụng tỏc giỏo dục tốt Xây dựng đội ngũ đáp ứng yêu yêu của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, trường tiểu học có kết quả giáo dục- đào tạo tốt
Người cỏn bộ quản lý phải biết vận dụng sức mạnh tổng hợp, vận dụng
"Nguyờn tắc dõn chủ trong quản lý trường học " nhằm nõng cao chất lượng đội ngũ và hiệu quả đạo tạo thế hệ trẻ tương lai làm chủ quờ hương đất nước
II Điểm mới của đề tài:
- Người quản lý đề xuất một số Biện phỏp và giải phỏp trong việc thực hiện nguyờn tắc tập trung dõn chủ nhằm nõng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo tại trường tiểu học trong tỡnh hỡnh mới hiện nay Nhằm đỏp ứng yờu cầu của giỏo dục đổi mới căn bản và toàn diện trong thời kỳ CNH- HĐH đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế
- Thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khúa XI; Trong giai đoạn hiện nay cả nước đang học tập gúp ý cho sửa đổi Hiến phỏp 1992 và toàn Đảng đang học tập và kiểm kiểm theo Nghị quyết Trung ương 4 Việc thực hiện Nguyờn tắc tập trung dõn chủ ở trường học gúp phần quan trọng để nõng cao chất lượng và hiệu quả cụng tỏc ở một đơn vị trường học là điều hết sức quan trọng, gúp phần nõng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo thế hệ trẻ tương lai
- Đề tài khụng những đề ra cỏc cỏc giải phỏp và biện phỏp tớch cực mà cũn chỉ
ra những việc làm cụ thể cho người cỏn bộ quản lý thực hiện tốt hơn nhiệm vụ năm học và mang lại hiệu quả thiết thực trong quỏ trỡnh giỏo dục
- Đề tài cũn gúp phần thực hiện Kết luận Nghị quyết lần thứ VI của BCH Trung ương Đảng khúa XI: "Về đổi mới căn bản, toàn diện giỏo dục và đào tạo, đỏp ứng yờu cầu CNH- HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế." Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chớ
Trang 5Minh về phong cách quần chúng, dân chủ, nêu gương; nêu cao trách nhiệm gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp
- Đây là một đề tài mới lần đầu tiên được áp dụng tại trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia và có thể áp dụng rộng rãi trong bậc giáo dục tiểu học trên địa bàn của huyện, của tỉnh Đề tài được áp dụng trong giai đoạn toàn ngành giáo dục áp dụng thực hiện các cuộc vận động, các Thông tư và Nghị quyết của Đàng, Nhà nước và của ngành giáo dục đào tạo Hưởng ứng các cuộc vận động và các chủ trương như: Thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW của Bộ Chính trị về" Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh"; Thực hiện các cuộc vận động chống tiêu cực và bệnh thành tích trong giáo dục, cuộc vận động "Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo" Thực hiện phong trào " Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực' Huy đéng mọi nguồn lực để đẩy mạnh xây dựng trường, lớp, xanh, sạch, đẹp, an toàn trong thời kỳ xây dựng CNH-HĐH đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa Bác Hồ nói: " Tập thể lãnh đạo là dân chủ Cá nhận phụ trách, tức là tập trung Tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách, tức là dân chủ tập trung."
" Dễ mười lần không dân cũng chịu,
Khó vạn lần dân liệu cũng xong "
Thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ tốt là tiền đề, là điều kiện để huy động mọi nguồn lực trong xã hội, cùng nhà trường chăm lo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục qua từng năm học đề ra ( của BGD; SGD-ĐT; PGD- ĐT huyện và kế hoạch của nhà trường và địa phương.)
Đề tài: Nhằm xây dựng một đội ngũ giáo viên đủ đức đủ tài, là nguồn nhân lực góp phần quan trọng để " nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài
" trước mắt và lâu dài cho quê hương đất nước; tiến đến hội nhập kinh tế, quốc
tế trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước
Trang 6PHẦN B NỘI DUNG:
Nguyờn tắc tập trung dõn chủ là nguyờn tắc cơ bản trong hoạt động chớnh trị
xó hội ở nước ta, đồng thời cũng là một nguyờn tắc quan trọng trong tổ chức và hoạt động của bộ mỏy nhà nước, của cỏc ngành cỏc cấp mang lại hiệu quả giỏo dục cao
- Tập trung dõn chủ là sự kết hợp hài hoà giữa sự lónh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất của cỏc cơ quan, của cấp trờn, nhằm tăng cường tớnh chủ động, sỏng tạo và khai thỏc mọi tiềm năng của cỏc địa phương, của cấp dưới, đồng thời đảm bảo phỏt huy quyền làm chủ của nhõn dõn trong việc tham gia quản lý nhà nước
- Nguyờn tắc tập trung dõn chủ đũi hỏi phải cú sự qui định rừ ràng về cỏc chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của các cơ quan nhà nước, của từng chức danh cụng chức, cỏn bộ, tập thể lónh đạo và cỏ nhõn phục trỏch
Nội dung cơ bản của nguyờn tắc tập trung dõn chủ ở đõy là phỏt huy quyền chủ động của Hiệu trưởng và cỏc tổ chức đoàn thể trong quản lý trường tiểu
học, nhằm thực hiện mục tiờu giỏo dục, đạt chất lượng và hiệu quả đào tạo cao Cụ thể là:
"Mục tiờu của giỏo dục phổ thụng là giỳp học sinh phỏt triển toàn diện về đạo đức, trớ tuệ, thể chất, thẩm mỹ và cỏc kỹ năng cơ bản, phỏt triển năng lực cỏ nhõn, tớnh năng động và sỏng tạo, hỡnh thành nhõn cỏch con người Việt Nam xó hội chủ nghĩa, xõy dựng tư cỏch và trỏch nhiệm cụng dõn Giỏo dục tiểu học nhằm giỳp học sinh hỡnh thành những cơ sở ban đầu cho sự phỏt triển đỳng đắn
và lõu dài về đạo đức, trớ tuệ, thể chất, thẩm mỹ và cỏc kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở."
* Thực hiện Nguyên tắc tập trung dân chủ là người Hiệu trưởng phải biết phối hợp và phát huy các tổ chức đoàn thể trong nhà trường cùng hoạt động tốt mang lại hiệu quả công tác giỏo dục cao
- Hiệu trưởng với Chi bộ: Đảng Cộng sản Việt Nam trong nhà trường tiểu học
được tổ chức thành Chi bộ - Chi bộ lónh đạo nhà trường hoạt động theo Điều lệ Đảng trong khuụn khổ Hiến phỏp và Phỏp luật; với nhiệm vụ là chăm lo sự nghiệp giáo dục đào tạo tại đơn vị trường học sớm đạt được mục tiờu giỏo dục
Trang 7nờu ở trờn
- Hiệu trưởng phối hợp với Cụng đoàn: Hiệu trưởng và Cụng đoàn trong trường Tiểu học là sự vận dụng mềm dẻo, cú tớnh nguyờn tắc về quyền, trỏch nhiệm của tổ chức cụng đoàn với thủ trưởng đơn vị Xõy dựng chương trỡnh kế hoạch năm học Tổ chức thi đua
- Hiệu trưởng phối hợp với Chi Đoàn: Đoàn, Đội TNTP HCM trong trường tiểu học là tổ chức gần Đảng nhất, là lực lượng trẻ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ
chớnh trị của nhà trường Đoàn TNCS HCM cú vị trớ, vai trũ đó được khẳng
định trong Hiến phỏp Đoàn thanh niờn giữ vai trũ chớnh trong cỏc hoạt động, vui chơi giải trớ, thể dục thể thao, sinh hoạt cõu lạc bộ, phong trào xó hội tỡnh nguyện vỡ trẻ em đặc biệt khú khăn"
- Hiệu trưởng với tập thể sư phạm: Tập thể sư phạm trong trường tiểu học là tổ chức của tập thể lao động sư phạm, đứng đầu là Hiệu trưởng Tập thể sư phạm liờn kết cỏc giỏo viờn, cỏn bộ, nhõn viờn thành một cộng đồng giỏo dục cú tổ chức, cú mục đớch giỏo dục thống nhất, cú phương thức hoạt động nhằm thực hiện mục tiờu giỏo dục của nhà trường Đội ngũ giỏo viờn là lực lượng chủ yếu, quan trọng nhất Giỏo viờn nhà trường tiểu học được tổ chức thành cỏc tổ chuyờn mụn, theo mụn học, hoặc khối lớp học, cú tổ trưởng, tổ phú, do hiệu trưởng chỉ định và giao nhiệm vụ Đặc điểm về lao động sư phạm, sản phẩm của lao động sư phạm là những nhõn cỏch phỏt triển toàn diện con người, đạt được mục tiờu giỏo dục của nhà trường
Ban giỏm hiệu, Chi bộ Đảng, Ban chấp hành Cụng đoàn, Ban chấp hành Đoàn trường bao giờ cũng cú tỏc động thỳc đẩy cỏc quỏ trỡnh tõm lý xó hội của tập thể
sư phạm Cỏc thuộc tớnh này được khơi dậy và phỏt huy thỡ sẽ trở thành động lực và sức mạnh tinh thần của tập thể Tập thể sư phạm nhà trường gúp phần quan trọng vào sự nghiệp đào tạo nguồn nhõn lực chất lượng cao cho cụng cuộc cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ đất nước, họ xứng đỏng được xó hội tụn vinh
- Nghị quyết BCH Trung ương 2 khoỏ VIII đó nờu: "Xõy dựng đội ngũ giỏo viờn, tạo động lực cho người dạy, người học, giỏo viờn là nhõn tố quyết định, là lực lượng cốt cỏn để biến mục tiờu giỏo dục thành hiện thực, cú vai trũ quyết định về chất lượng, quyết định về hiệu quả giỏo dục" “Xõy dựng đội ngũ nhà giỏo và cỏn bộ quản lý giỏo dục theo hướng chuẩn hoỏ, nõng cao chất lượng, bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chỳ trọng nõng cao bản
Trang 8lĩnh chớnh trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tõm nghề nghiệp và trỡnh độ chuyờn mụn của nhà giỏo, đỏp ứng đũi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp giỏo dục trong cụng cuộc đẩy mạnh cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ đất nước”
Nghị quyết BCH Trung ương 2 khúa VIII của Đảng CSVN về giỏo dục và đào tạo đó cú nhiều biện phỏp để nõng cao chất lượng đội ngũ giỏo viờn Trong những năm qua, đội ngũ giỏo viờn phổ thụng núi chung, giỏo viờn Tiểu học núi riờng khụng những lớn mạnh về số lượng cũng như về chất lượng, trỡnh độ chuyờn mụn trờn chuẩn ngày một được nõng cao
I: THỰC TRẠNG CỦA VIỆC QUẢN Lí GIáO DụC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIấN TRƯỜNG TIỂU HỌC
1 Thành tựu đạt được
Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khúa VIII về định hướng Chiến lược phỏt triển giỏo dục và đào tạo trong thời kỳ cụng nghiệp húa, hiện đại húa và nhiệm vụ đến năm 2020, trong điều kiện đất nước cú nhiều khú khăn, nguồn lực cũn hạn hẹp, được sự quan tõm của Đảng, Nhà nước và toàn xó hội, với sự nỗ lực của đội ngũ nhà giỏo, sự nghiệp giỏo dục và đào tạo đó đạt những thành tựu rất cú ý nghĩa
a.Về tổ chức Quy mụ giỏo dục và mạng lưới cơ sở giỏo dục và dào tạo cú bước phỏt triển nhanh; hệ thống giỏo dục tương đối hoàn chỉnh từ mầm non đến đại học và sau đại học Cơ sở trường lớp từng bước được chuẩn húa, hiện đại húa Đội ngũ nhà giỏo và cỏn bộ quản lý giỏo dục tăng về số lượng, từng bước nõng cao về chất lượng Trỡnh độ chuyờn mụn ngày càng được chuẩn húa và nõng cao ( Tỷ lệ giỏo viờn tiểu học cú trỡnh độ CĐ- ĐH đạt trờn 85%; Tỷ lệ Đảng viờn GVTH toàn ngành là 445/665đ/c đạt 66.0% từ nguồn tin TCCB/ PGD huyện )
b.Về nội dung chương trỡnh, cụng tỏc quản lý Chất lượng giỏo dục ở cỏc cấp học và trỡnh độ đào tạo cú tiến bộ Cụng tỏc quản lý cú chuyển biến tớch cực; hợp tỏc quốc tế về giỏo dục được mở rộng
c Về vai trũ kinh tế- xó hội của giỏo dục, đào tạo Việc thực hiện cụng bằng xó hội trong giỏo dục ngày càng tốt hơn, tạo điều kiện cho nhiều người cú cơ hội tiếp cận cỏc chương trỡnh giỏo dục Lực lượng lao động qua đào tạo tăng nhanh, gúp phần quan trọng đưa đất nước Việt Nam thoỏt khỏi nước nghốo
Trang 9Đội ngũ này đã đáp ứng quan trọng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng của đất nước."
- Về nội dung, chương trình, chất lượng
Chất lượng giáo dục và đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội, chưa giải quyết tốt mối quan hệ giũa tăng trưởng quy mô và nâng cao chất lượng đào tạo, giữa dạy chữ, dạy người và dạy nghề
Nội dung giáo dục còn nặng nề về lý thuyết, có mặt xa rời thực tế, chạy theo thành tích, chưa chú trọng giáo dục đạo đức, ý thức và trách nhiệm công dân Chương trình giáo dục phổ thông còn quá tải đối với học sinh tiểu học Phương pháp dạy và học chậm đổi mới, chưa thực sự phát huy được tính chủ động, tính tích cưc và sáng tạo của học sinh, sinh viên Phương pháp và hình thức đánh giá kết quả học tập còn chậm đổi mới, phương tiện giảng dạy còn thiếu thốn nhất là lĩnh vực CNTT
- Về công tác quản lý Quản lý giáo dục và đào tạo còn nhiều bất cập, thiếu dự báo nhu cầu nguồn nhân lực cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nứớc Quản lý chất lượng giáo dục- đào tạo còn nhiều lúng túng Những biểu hiện tiêu cực trong tuyển sinh, thi cử, cấp bằng và tuyển dụng, dạy thêm học thêm chậm khắc phục, gây bức xúc trong xã hội Công tác quy hoạch phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục chưa thực sự được quan tâm.( Quốc hội chất vấn Bộ trưởng GD-ĐT học sinh giỏi ít đi vào ngành sư phạm và nhiều vấn đề khác như đạo đức ) Chất lượng đào tạo của các trường sư phạm còn hạn chế, đào tạo giáo viên chưa gắn với nhu cầu của các điạ phương.( Trường đại học Dân lập mở ra nhiều, học sinh học lực yếu vẫn được vào học đại học trong khi không thi đỗ vào các trường trung học hoặc cao đẳng chính quy.)
- Về số lượng và cơ cấu Hiện nay vẫn còn thiếu nhiều giáo viên, đặc biệt là ở các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và giáo viên các môn
Trang 10đặc thự như thể dục, mỹ thuật, õm nhạc, giỏo dục quốc phũng, giỏo dục cụng dõn, tin học vv
3 Nguyên nhân
a.Về mặt chủ quan: Tư duy về giỏo dục chậm đổi mới, khụng theo kịp sự phỏt
triển của đất nước trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Chớnh sỏch giỏo dục, đào tạo chưa tạo được động lực, huy động sự tham gia rộng rói của toàn xó hội
Quản lý giỏo dục, đào tạo cũn nặng nề về hành chớnh, chưa phỏt huy tớnh tự chủ
và tự chịu trỏch nhiệm của cỏc cơ sở giỏo dục và đào tạo, chưa tạo được động lực đổi mới từ bờn trong của ngành giỏo dục Cỏc chủ trương về đổi mới và phỏt triển giỏo dục chậm được cụ thể húa và triển khai cú hệ thống, đồng bộ Nhiều cấp ủy đảng, chớnh quyền và cơ quan chức năng chưa nhận thức sõu sắc và thực hiện đầy
đủ quan điểm" Giỏo dục và đào tạo là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và của toàn dõn ", "Phỏt triển giỏo dục là quốc sỏch hàng đầu" và " đầu tư cho giỏo dục- đào tạo là đầu tư phỏt triển."
b Về mặt khỏch quan, mõu thuẫn lớn giữa yờu cầu mở rộng quy mụ trường lớp,
đồng thời với nõng cao chất lượng giỏo dục và sự hạn chế về khả năng, điều kiện đỏp ứng vẫn chưa được giải quyết Ngõn sỏch nhà nước cho giỏo dục mặc
dự đó tăng trong những năm gần đõy, song vẫn khụng đỏp ứng nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng NG&CBQLGD Những yếu tố tiờu cực thuộc mặt trỏi của cơ chế thị trường đó cú tỏc động khụng nhỏ đến tõm tư, nếp nghĩ, lối sống của một bộ phận NG&CBQLGD
Tỡnh hỡnh trờn đũi hỏi phải tăng cường xõy dựng đội ngũ NG & CBQLGD một cỏch toàn diện Đõy là nhiệm vụ vừa đỏp ứng yờu cầu trước mắt, vừa mang tớnh chiến lược lõu dài, nhằm thực hiện thành cụng Chiến lược phỏt triển giỏo dục 2011-2020 và chấn hưng đất nước lõu dài
Việc ỏp dụng Nguyờn tắc tập trung dõn chủ chưa được thực hiện triệt để, việc vận dụng đụi lỳc đụi khi cũn hạn chế và thiếu sỏng tạo, hiệu quả mang lại khụng cao; chất lượng giỏo dục và hiệu quả đào tạo chưa đỏp ứng với yờu cầu thời kỳ CNH-HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế
Từ thực trạng nêu trên bản thân đề ra một số biện pháp và giải pháp cơ bản sau
đây:
Trang 11II: MỘT SỐ BIỆN PHÁP VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ TRONG QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN VÀ HIỆU QUẢ GIÁO DỤC-
ĐÀO TẠO
Mục đích của việc vận dụng nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý trường tiểu học nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, phát huy sức mạnh tổng hợp của tập thể, nâng cao chất lượng đội ngũ để thực hiện tốt nhất mục tiêu của nhà trường Hiệu trưởng cần thực hiện tốt các biện pháp, giải pháp cơ bản sau đây:
Giải pháp1 Thực hiện tốt vai trò quản lý nhà trường của Hiệu trưởng, kết
hợp chặt chẽ việc phát huy quyền tự chủ nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
a Vai trò Hiệu trưởng quản lý nhà trường
Nhà trường tổ chức và hoạt động theo Nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy vai trò tập thể, đề cao trách nhiệm cá nhân và tinh thần chủ động, sáng tạo của Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Hiệu trưởng đại diện cho nhà trường về mặt pháp lý, có trách nhiệm và thẩm quyền cao nhất về hành chính và chuyên môn trong nhà trường Vì vậy, Hiệu trưởng có vai trò quan trọng trong việc quyết định kết quả phấn đấu của toàn trường, nhiệm vụ của nhà trường, chất lượng giáo dục của nhà trường, sự đoàn kết của tập thể sư phạm; các mặt đó tuỳ thuộc vào năng lực và phẩm chất cá nhân của Hiệu trưởng
+ Hiệu trưởng cần thực hiện tốt vai trò quản lý nhà trường của mình và kết hợp đúng đắn chế độ thủ trưởng và chế độ tập thể thông qua việc thực hiện Nguyên tắc tập trung dân chủ trong nhà trường
+ Hiệu trưởng thực hiện quản lý tập trung theo chế độ thủ trưởng, đề cao trách nhiệm cá nhân của Hiệu trưởng, nhưng phải trên cơ sở phát huy dân chủ, mặt khác dân chủ phải gắn liền với tập trung nghĩa là phải kết hợp giữa quyền quản
lý tập trung của Hiệu trưởng với phát huy dân chủ, đảm bảo cho đội ngũ giáo viên và nhân viên tham gia quản lý nhà trường
b Kết hợp nhuần nhuyễn việc phát huy quyền tự chủ với thực hiện dân chủ trong quản lý nhà trường
Trang 12- Trên cơ sở Nghị định số 43/2006/NĐ-CP của Chính phủ, ngày 25 tháng 4 năm
2006, nhà trường thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính Người Hiệu trưởng cần thực hiện nghiêm túc Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường, theo phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra "
Hình thức dân chủ trực tiếp trong nhà trường được thực hiện thông qua Đại hội cán bộ viên chức, thông qua việc Hiệu trưởng tổ chức các cuộc đối thoại trực tiếp giữa Hiệu trưởng, lãnh đạo nhà trường với tập thể cán bộ, giáo viên, học sinh
Nhà trường phát huy quyền tự chủ và thực hiện chế độ dân chủ trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch và nhiệm vụ năm học Phát huy quyền tự chủ và thực hiện chế độ dân chủ trong việc xây dựng, quản lý đội ngũ cán bộ, giáo viên; đây là yếu tố tiên quyết góp phần tạo ra động lực của sự phát triển nhà trường Đội ngũ giáo viên, nhân viên trong trường học phổ thông là lực lượng chủ chốt, quyết định chất lượng giáo dục của nhà trường
Muốn nâng cao chất lượng giáo dục trước hết phải nâng cao chất lượng đội ngũ; muốn vậy, Hiệu trưởng phải tạo ra được động lực để phát huy năng lực, sở trường của từng cán bộ, giáo viên thông qua hoạt động cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của đội ngũ, nhân viên; việc thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế
độ, chính sách đãi ngộ của Nhà nước đối với cán bộ, giáo viên
c Để xây dựng và quản lý tốt đội ngũ cán bộ giáo viên, Hiệu trưởng cần phải có một số biện pháp quản lý cụ thể như:
Hiệu trưởng cần quan tâm đầu tư giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên dạy chuyên biệt; giáo viên dạy các môn chuyên biệt; thực hiện nghiêm túc các Thông tư 35 và Thông tư 28 về chế độ làm việc của cán bộ giáo viên, nhằm phát huy tính năng, sáng tạo của đội ngũ này để nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo
+ Xây dựng một bộ máy nhà trường hợp lý, đủ cơ cấu, đồng bộ, gọn nhẹ, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả; quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận, từng cá nhân trong nhà trường
+ Thiết lập ra mối quan hệ phân công và phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận, cá nhân trong việc thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của từng bộ phận, cá nhân
đó
Trang 13+ Tổ chức tốt công tác giám sát, kiểm tra, đánh giá kết quả công tác của từng bộ phận, từng cá nhân Phát huy quyền tự chủ và thực hiện dân chủ trong quản lý tài chính, cơ sở vật chất, thiết bị của nhà trường:
+ Về quản lý cơ sở vật chất, Hiệu trưởng phải tổ chức sử dụng có hiệu quả và bảo quản tốt hệ thống cơ sở vật chất, thiết bị nhà trường Để thực hiện được nhiệm vụ đó, Hiệu trưởng phải sử dụng một số biện pháp cụ thể Xây dựng nội quy, quy định chế độ sử dụng, bảo quản, bảo vệ hệ thống cơ sở vật chất thiết bị nhà trường Huy động các nguồn lực từ cha mẹ học sinh, các tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, để tái mở rộng hệ thống cơ sở vật chất, thiết bị trường học
Giải pháp 2 Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ
quản lý, giáo viên, nhân viên trong vận dụng nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý trường tiểu học nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
Một vấn đề mang tính quy luật đối với bất cứ quá trình hoạt động nào cũng xuất phát từ nhận thức rồi mới dẫn đến hành động, vì nhận thức định hướng cho hành động, nhận thức đúng thì mới tạo điều kiện cho hành động đúng
Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhằm nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, nhân viên trong nhà trường trong công tác giáo dục pháp luật nhằm làm cho người thấy rõ tầm quan trọng
và sự cần thiết của công tác giáo dục pháp luật cho học sinh
Tuyên truyền, vận động học sinh nâng cao ý thức pháp luật và ý thức chấp hành pháp luật thông qua các buổi học tập về Nghị quyết của chi bộ Đảng, pháp luật của Nhà nước, các buổi nghe báo cáo thời sự, báo cáo về các văn bản pháp luật mới ban hành
Nhân các ngày lễ lớn trong năm học, Chi bộ Đảng phối hợp với nhà trường, các tổ chức chính trị xã hội như: Đoàn Thanh niên Cộng sản HCM, Công đoàn, Ban thanh tra nhân dân, phụ nữ tổ chức các phong trào thi đua, các cuộc vận động: "Dân chủ - Kỉ cương – Tình thương – Trách nhiệm”, Hãy nói: Không với gian lận trong thi cử, Cán bộ, Giáo viên và Học sinh hãy sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật với nhiều hình thức truyên truyền nhân các ngày lễ và các Hội nghị
Trang 14Giải pháp 3 Cán bộ quản lý các trường gương mẫu trong việc vận dụng
nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý trường tiểu học nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
Hiệu trưởng “Tăng cường pháp chế XHCN, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam, " Người cán bộ quản lý nhà trường cần được tham dự các lớp bồi dưỡng lý luận và nghiệp vụ quản lý giáo dục và đào tạo, trong đó có bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng quản lý hành chính nhà nước, kiến thức pháp lý, hệ thống thể chế nhà nước về giáo dục và đào tạo Người cán bộ quản lý nhà trường phải biết nghiên cứu và xử lý các văn bản quản lý nhà nước theo trình tự:
+ Nghiên cứu các loại hình văn bản, nội dung văn bản
+ Xác định đối tượng điều chỉnh, phạm vi điều chỉnh, hiệu lực pháp lý của từng loại văn bản quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo
+ Lập kế hoạch, tổ chức chỉ đạo thực hiện
+ Kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện
Mọi kế hoạch đề ra đều được công khai dân chủ bàn bạc và đi đến thống nhất thực hiện như: Kế hoạch hoạt động ( năm, kỳ, tháng, tuần ) công tác Tổ chức; Tài chính; công tác Thi đua và kết quả hoạt động )
Người cán bộ quản lý cần phải toàn tâm, toàn lực cho hoạt động giáo dục của nhà trường, nói đi đôi với làm, làm việc thực sự mang lại hiệu quả cao Hiệu trưởng là người trụ cột là con chim đầu đàn của đơn vị, là gương sáng cho đội ngũ noi theo Kết quả hoạt động giáo dục là sự sống còn là uy tính của nhà trường là uy tính tính của hiệu trưởng là điểm nhấn cho học sinh, phụ huynh và địa phương ghi nhận
Giải pháp 4 Tăng cường vai trò lãnh đạo của Chi bộ Đảng đối với nhà
trường trong việc vận dụng nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý trường tiểu học nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với chính quyền là một nguyên tắc
tổ chức và hoạt động của mọi cơ quan nhà nước, tổ chức, đoàn thể ở Việt Nam Trong trường học phổ thông, Chi bộ Đảng là hạt nhân chính trị lãnh đạo việc thực hiện nhiệm vụ chính trị và thực hiện chức năng kiểm tra theo quy định của Điều lệ Đảng
Chi bộ Đảng phải thường xuyên kiểm tra, nắm vững tình hình để tiến hành sơ kết, tổng kết kịp thời đối với các hoạt động của nhà trường, từ đó rút kinh