sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp giúp trẻ Lớp 5 TUỔI HỌC TỐT MÔN TẠO HÌNH LỚP MẪU GIÁO 5 TUỔI TRUNG TÂM TRƯỜNG MẪU GIÁO CAM CỌN

Tuy nhiên đối với trẻ nhỏ, sự kiên trì và khả năng chú ý của chúng cha đợc tốt nên cũng dễ dẫn đến sự nhàm chán và không hào hứng với công việc đợc giao trong một thời gian ngắn, chính n

đề tài Một số biện pháp giúp trẻ Lớp 5 TUỔI HỌC tốt môn tạo hình LỚP MẪU GI O 5 TUÁO 5 TU ỔI TRUNG T M TRÂM TR ƯỜNG MẪU GI O CAMÁO 5 TU

CỌN PHẦN I: Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Trẻ em không phải là ngời lớn thu nhỏ lại, mà ló cũng có những đặc điểm riêng biệt về cấu tạo sinh lý, do đó trẻ em cũng cần có những biện pháp chăm sóc thích hợp Có ngời đã cho rằng: trẻ em là một trang giấy trắng và ai muốn vẽ gì vào

đó thì vẽ đó chính là một quan điểm thật sai lầm, vì thực tế khoa học đã chứng minh trẻ em cũng có những nhận thức riêng bên trong của mình, nhng đòi hỏi trẻ phải tích cực tham gia vào hoạt động thì từ đó tâm lý của trẻ mới phát triển và bộc

lộ ra bên ngoài

Trẻ mẫu giáo “chơi mà học, học mà chơi” trẻ rất hiếu động, tò mò, ham muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới xung quanh Trong khi chơi, trẻ thực sự học để lĩnh hội các khái niệm ban đầu hoặc các tri thức tiền khoa học Biết đợc tầm quan trọng

đó, là một ngời giáo viên chúng ta cần phải coi trọng việc tạo ra môi trờng giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực, nhằm phát triển một cách toàn diện trên tất cả các lĩnh vực: trí tuệ- đạo đức- thẩm mĩ- thể lực Từ đó, giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, ngôn ngữ, t duy, phát triển các kỹ năng thực hành, giao tiếp, ứng xử

Đối với việc giáo dục phát trển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạt động tạo hình có một vị trí rất quan trọng Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt

động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo ghép, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúng những rung động xúc cảm, tình cảm tích cực Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm

mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con ngời nh một thành viên trong xã hội biết tích cực, sáng tạo hiểu đợc tầm quan trọng đó, tôi luôn tìm tòi những biện pháp, phơng pháp tốt nhất để giúp trẻ hoạt động tích cực

PHẦN II NỘI DUNG CHƯƠNG I:

Một số biện pháp giúp trẻ Lớp 5 TUỔI HỌC tốt môn tạo hình LỚP MẪU GIÁO 5 TUỔI TRUNG TÂM TRƯỜNG MẪU GIÁO

CAM CỌN

I Thực trạng của nhà trường trong việc giỳp trẻ lớp 5 tuổi học tốt mụn tạo hỡnh lớp mẫu giỏo 5 tuổi trung tõm trường mẫu giỏo Cam Cọn

1 Thuọ̃n lợi

- Được sự quan tõm của Phũng GD-ĐT, thường xuyờn tõm bồi dưỡng chuyờn mụn cho giỏo viờn, cung cấp cỏc loại đồ dựng đồ chơi phục vụ cho lớp học

và đồ dựng đồ chơi ở ngoài trời

- Đợc sự quan tâm, hớng dẫn chỉ đạo của UBND xã, các cấp lãnh đạo chính quyền địa phơng các ban ngành đoàn thể

- Ban giám hiệu nhà trường luụn quan tõm tạo điờ̀u kiện thuận lợi tốt nhất cho giỏo viờn để giỏo viờn yờn tõm và giảng dạy được tốt nhất

- Học sinh được nấu ăn tại trờng nên cũng rất thuận tiện cho việc dậy các cháu ở mọi lúc mọi nơi Từ đó, có những biện pháp giúp trẻ lớp mẫu giỏo 5 tuổi trung tõm học tốt mụn tạo hình hơn

- Giỏo viờn nhiệt tỡnh, cú trỏch nhiệm cao, cú tinh thần học hỏi ở bạn bố, đồng nghiệp, cú năng lực sư phạm tốt

- Đợc sự quan tâm của đại đa số các bậc phụ huynh đã quan tâm đến con em mình

2 Khó khăn:

- Cơ sở vật chất vẫn còn thiếu thốn.

- Tài liệu tham khảo còn hạn chế

- Đa số trẻ vẫn cha tích cực và chủ động trong học tập Một số cháu không học qua lớp mẫu giỏo bé nên các kĩ năng vẽ- dán- nặn vẫn còn yếu

- Các bậc phụ huynh còn quá chú trọng đến việc làm ăn kinh tế ít quan tâm

đến việc học tập của con mỡnh nên khả năng tiếp cận nghệ thuật của trẻ cha tốt

- Môi trờng giáo dục trong gia đình 1 số trẻ cha tốt cũng ảnh hởng đến tâm hồn của trẻ khi cảm thụ trớc cái đẹp

- Đa số các cháu là con em dân tộc, nhà xa trờng học do đó việc đi lại gặp rất nhiều khó khăn nhất là những ngày trời ma

3 Khảo sỏt chất lượng đề tài:

Sau khi khảo sát tình hình học môn tạo hình của lớp: tổng số 26 trẻ trong đó

5 Tuổi: 26 trẻ

Nội dung khảo sỏt

Trẻ 5 tuổi

Tốt % Khỏ % TB % Y %

Đối với tiết tự chọn( tự do 4 15,4

4 15,4 15 57,7 3 11,5

Đối với tiết theo đề tài 4 15,4 5 19,2 14 53,9 3 11,5

Đối với tiết mẫu 3 11,5 5 19,2 16 61,5 2 7,8

Chơng II: Một số biện pháp thực hiện

I Một số biện phỏp giỳp trẻ lớp 5 tuổi học tốt mụn tạo hỡnh lớp mẫu giỏo tuổi trung tõm trường mẫu giỏo Cam Cọn

1 Dạy trẻ mọi lúc, mọi nơi

Con ngời sinh ra không phải ai cũng đã có sẵn trong mình những năng khiếu thẫm mĩ, có những tài năng bên mình, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục và hoạt

động thì từ đó những tài năng và khả năng đó mới đợc bộc lộ và phát triển Nhất là

đối với trẻ nhỏ, việc học của trẻ không phải đơn thuần là đa trẻ vào một khuôn phép chặt chẽ, mà học của trẻ ở đây thông qua chơi, “trẻ chơi mà học, học mà chơi” Vì thế, đứng trớc những thuận lợi và không ít những khó khăn đó là một giáo viên trẻ tôi cố gắng tìm tòi để lựa chọn những biện pháp, hình thức tổ chức thích hợp giúp tất cả trẻ đều hứng thú và tích cực tham gia hoạt động tạo hình

Nh chúng ta đã biết, ngay từ nhỏ trẻ đã có phản xạ với cái đẹp bằng những biểu hiện nh: hớng mắt về ánh sáng, thích ngắm những vật có màu sắc sặc sỡ nổi bật, trẻ bắt đầu có ý thích ngắm nhìn các bức tranh, những hình thù ngộ nghĩnh và

đa dạng, tuy nhiên chúng cha thể nhận biết, phát hiện ra cái đẹp của những tác

phẩm ấy Điều đó có thể nói rằng, trẻ luôn có những xúc cảm rất đặc biệt với những

sự vật hình tợng xung quanh, nó mang lại cảm xúc và ấn tợng mạnh đối với trẻ thôi thúc trẻ muốn khám phá và muốn sáng tạo ra cái đẹp Tuy nhiên đối với trẻ nhỏ, sự kiên trì và khả năng chú ý của chúng cha đợc tốt nên cũng dễ dẫn đến sự nhàm chán và không hào hứng với công việc đợc giao trong một thời gian ngắn, chính ngời lớn chúng ta cũng không thể nào ép buộc trẻ hoàn thành nhiệm vụ đợc, xuất phát từ những đặc điểm đó để hớng dẫn trẻ đi vào một hoạt động tạo hình, tôi không yêu cầu trẻ thực hiện ngay Vì nh thế sẽ làm cho một giờ hoạt động khô khan và không đạt ở trẻ sự hứng thú tích cực, mà đặc biệt với sự áp dụng chơng trình giáo dục mầm non mới nó đòi hỏi một giờ hoạt động phải nhẹ nhàng và chủ

động trên trẻ nhiều hơn trong đó ngời giáo viên chỉ là ngời định hớng cho trẻ

Cùng với trẻ xem tranh minh hoạ trong các tác phẩm dành cho thiếu nhi Hớng dẫn trẻ trả lời câu hỏi của cô về nội dung tranh Cho trẻ làm quen với các đồ chơi dân gian, các đồ chơi đặc trng cho văn hoá địa phơng phù hợp với nhận thức của trẻ Cho trẻ làm quen với các phơng thức diễn đạt trong các tác phẩm nghệ thuật khác nhau ( màu sắc, âm thanh, hình dáng, chuyển động, điệu bộ) để từ đó phân biệt các loại hình nghệ thuật thông qua hình tợng nghệ thuật Bên cạnh đó tôi cũng đã tiến hành tạo môi trờng nghệ thuật trong lớp học sạch sẽ và đẹp mắt, trong phòng có nhiều đồ chơi đẹp có màu sắc sặc sỡ đợc bố trí gọn gàng, phù hợp và đẹp ngoài ra, chỉ cho trẻ thấy đợc vẽ đẹp của các phòng đợc trang trí rất đẹp bởi các mảng tranh

đợc vẻ trên tờng hay là các mảng màu sơn trên tờng và những vật dụng trang trí

đây cũng là một trong những biện pháp quan trọng bởi vì xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ là trực quan sinh động thì thu hút và hấp dẫn trẻ, thúc đẩy trẻ hoạt

động tích cực tốt hơn, để đạt đợc điều đó tôi cho trẻ xem nhiều tranh, nhiều tác phẩm tạo hình có giá trị nh tranh vẽ, hay xem băng đĩa có các cảnh quan đẹp rõ nét

đồng thời hớng dẫn trẻ quan sát để nhận thấy cái đẹp đơn giản nhất trong những tác phẩm đó

Bên cạnh đó, tôi còn cho trẻ hoạt động tạo hình mọi lúc, mọi nơi nh giờ hoạt

động ngoài trời tôi cho trẻ nhặt lá rơi rồi tạo nên những con vật dễ thơng mà trẻ thích, qua đó giáo dục trẻ giữ gìn vệ sinh môi trờng Những sản phẩm do trẻ làm tôi cho trẻ giữ lại để từ đó trẻ hiểu đợc từ những lá cây rụng ngoài thiên nhiên cũng có thể tạo nên những con vật ngộ nghĩnh và dễ thơng, đồng thời thông qua tác phẩm của con mình mang về nhà từ đó phụ huynh biết đợc năng khiếu của trẻ để qua đó tôi có thể phối hợp với phụ huynh để bồi dỡng những trẻ có năng khiếu về tạo hình

Trong những buổi sinh hoạt chiều hay là ở hoạt động góc, tôi đã cho các cháu cùng quan sát những bức tranh, sản phẩm đẹp của các bạn trong lớp và ở lớp bạn, thông qua đó, tôi khuyến khích trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển khả năng cảm thụ thẩm mỹ, phát triển hứng thú của trẻ đối với hoạt động tạo hình, khiến trẻ

hởng ứng ngay mỗi khi cô cho trẻ vẽ, nặn, cắt dán giấy đợc quan sát nhiều, trí tởng tợng của trẻ phong phỳ hơn, trẻ có điều kiện tích luỹ, làm phong phú vốn hiểu biết của trẻ về nghệ thuật, đó chính là nền tảng để phát triển tính sáng tạo của trẻ

Bên cạnh chuẩn bị cho trẻ những tiền đề làm phong phú vốn hiểu biết, thì khả năng lôi cuốn trẻ đi vào hoạt động cũng rất quan trọng Để lôi cuốn đợc trẻ tham gia vào hoạt động thì ngời giáo viên cần phải tìm tòi những sáng kiến mới, những thủ thuật s phạm và từ đó dùng ngôn ngữ của mình để truyền đạt tới trẻ một cách sinh động và lôi cuốn điều đó muốn nói đến khả năng ứng xử của ngời giáo viên cũng nh ngôn ngữ và phong cách đứng lớp thật tự tin, dí dỏm, vui vẻ, ngộ nghĩnh gây sự chú ý của trẻ vào hoạt động đặc biệt, ngời giáo viên cũng phải có khả năng tạo hình và tạo ra những tác phẩm đẹp, vì trẻ học đa số dựa trên sự bắt

ch-ớc là chủ yếu, vì thế đòi hỏi ngời giáo viên cũng phải đa ra những hình mẫu đẹp mắt và mang tính nghệ thuật cao Trong một tiết hoạt động tạo hình tôi cũng có thể tích hợp lồng ghép các bài hát hay những bài thơ, câu đố hoặc trò chuyện cùng trẻ

để làm cho giờ hoạt động diễn ra một cách nhẹ nhàng hơn

VD: Học bài “ xé dán trang trí thiệp tặng chú bồ đội” tôi tạo một tình huống nhân ngày lễ của các chú bộ đội cô cháu mình hãy cùng trang trí những tấm thiệp chúc mừng đẹp nhất gửi đến các chú

Cô giáo yêu cầu cỏc bạn 5 tuổi thỡ hóy xộ thiệp v trang à trang trớ thật đẹp để tặng chú bộ đội

VD : Bài “nặn con g ” đối với dạng bài này tôi phải chuẩn bị vật mẫu củaà trang mình to hơn trẻ nhiều đồng thời cũng chuẩn bị một số vật mẫu nhỏ để cho trẻ quan sát kĩ hơn, Thông qua việc đàm thoại về màu sắc và cách chọn màu, cũng nh cách chia tỉ lệ đất giúp trẻ thực hiện tốt hơn bài làm của mình Thông qua đó tôi cũng lồng hép nội dung giáo dục nhằm phát triển tình cảm đạo đức cũng nh tình cảm xã hội ở trẻ

Từ những cảm xúc tạo hình, trẻ bắt đầu cảm nhận, phân biệt hình dạng và thể hiện hình dáng của các vật mẫu, phát triển các thao tác tạo hình, đồng thời là khả năng tri giác bằng mắt trẻ đợc bồi dỡng khả năng điều khiển bằng mắt các thao tác của mình càng tốt bao nhiêu thì càng có khả năng truyền đạt các hình dáng của các vật mẫu chính xác bấy nhiêu

Đối với tiết này thỡ tụi yờu cầu cỏc cháu phải biết nặn con gà cú phối hợp nhiờ̀u màu như màu thân con gà, cỏnh và biết chia đất nặn theo tỷ lệ cho cõn con gà

VD: Trong tiết làm quen với tác phẩm văn học “ ba cô gái” hoạt động cuối cùng cô cho trẻ tô màu 3 cô gái và nói lên cảm nhận của bản thân trẻ về 3 cô gái

Ngoài việc giúp trẻ lĩnh hội những kiến thức thực tế để làm giàu vốn kinh nghiệm cho bản thân, bên cạnh đó tôi cũng luôn chú trọng nhiệm vụ, nội dung và phơng pháp hớng dẫn giúp trẻ thực hiện các thao tác tạo hình một cách tốt nhất đối với từng thể loại và từng nội dung hoạt động phù hợp với khả năng trên từng trẻ

2 Cỏc biện phỏp đối với từng loại tiết

* Đối với tiết mẫu: Đây là một hình thức hoạt động rất quan trọng không

thiếu đợc, bởi lẽ nó có vai trò là nền tảng, là môi trờng bồi dỡng ở trẻ óc quan sát, khả năng phân tích, nhận biết các đặc điểm đa dạng về hình thái, khả năng cảm thụ tính thẩm mỹ và nét độc đáo của các sự vật, hiện tợng xung quanh Vì vậy việc làm của cô phải chính xác, hình mẫu phải đảm bảo cần cho trẻ tìm hiểu và phân tích các

đặc điểm cơ bản của hình mẫu, vừa làm vừa giải thích rõ ràng, kết hợp giữa lời nói

và động tác tuy nhiên tránh việc làm mẫu quá lâu sẽ làm mất hứng thú tạo hình của trẻ

*Đối với tiết đề tài cho sẵn: Đây là hình thức tạo hình mang tính tự do ít

phụ thuộc vào mẫu, ở hình thức này cô trao đổi với trẻ về nội dung đề tài, giúp trẻ phát triển trí nhớ hình tợng Dạy trẻ biết lựa chọn đối tợng thể hiện phù hợp với đề tài đã cho, và tạo sản phẩm theo ấn tợng của trẻ; củng cố những kiến thức kĩ năng

đã học Dạy trẻ những phơng thức tạo hình riêng biệt để tạo ra một đề tài có kết cấu chặt chẽ mạch lạc, thông qua đó nó sẽ phát trển về năng lực thể hiện màu sắc đờng nét Hình thức này thể hiện ở ý tởng của trẻ là chủ yếu vì thế tôi chỉ là ngời gợi ý và

định hớng cho trẻ, khuyến khích trẻ nói lên ý tởng của mình là chính

VD: - Đối với tiết vẽ theo đờ̀ tài cụ cho trẻ quan sỏt 3 tranh và hỡnh thức đưa tranh ra khỏc nhau để gõy hứng thỳ cho trẻ, bố cục của cỏc bức tranh phải vẽ ở giữa tờ giấy, khi vẽ phải vẽ theo quy luật xa gần, ở gần thỡ chỳng ta vẽ to và to mầu đậm và ở xa vẽ nhỏ và tụ mầu nhạt …

- Đối với tiết nặn mẫu thỡ mẫu của cụ luụn phải to hơn của trẻ, mầu sắc kết hợp hài hoà cỏc chi tiết mẫu phải sỏc nột, rừ nột khụng chung chỳng giỳp trẻ khi thực hiện phỏt huy hết tớnh tớch cực và sỏng tạo của từng trẻ

- Đối với xộ dỏn thỡ tranh của cụ phải nổi bật trọng tõm khồng rờm rà quỏ, không nhiờ̀u chi tiết mà làm cho trẻ khú quan sỏt và khi thực hiện cũng rất khú đối với trẻ, mẫu của cụ bố cục phải rừ dàng, cũng theo quy luật xa gần, từ dễ đến khó

và tranh xộ dỏn phải thực tế …

* Hoạt động tự chọn: Dới hình thức hoạt động này, trẻ đợc chủ động tích

cực, tự lựa chọn và thể hiện nội dung miêu tả ( đề tài cụ thể ) mà mình thích theo

dự định tạo hình của cá nhân Đối với trẻ nhỏ đôi lúc sự định hình cha đợc rõ ràng

mơ hồ và dễ mất đi nhanh chóng Hiểu đợc những hạn chế đó trên trẻ, tôi luôn có những phơng pháp để định hớng các đề tài tự chọn trong phạm vi những kinh nghiệm, những xúc cảm, tình cảm mà trẻ đã đợc trải nghiệm Từ đó phát huy những khả năng thế mạnh ở từngtrẻ một cách tự nhiên

Bên cạnh những định hớng, những phơng pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình, thì có một điều không thể thiếu đợc, đó chính là sự khích lệ động viên kịp thời của cô giáo đối với những sản phẩm mà trẻ làm ra, hay đối với những trẻ cha làm tốt hay cha hoàn thành xong sản phẩm của mình thì một lời khích lệ sẽ làm cho trẻ cố gắng hơn nữa trong giờ hoạt động lần sau Việc nhận xét sản phẩm của giáo viên

đối với sản phẩm của trẻ cũng rất quan trọng, nó giúp cho trẻ rút đợc những kinh nghiệm để làm tốt hơn vào lần sau, cũng nh bớc đầu hình thành khả năng nhận xét

đánh giá tác phẩm nghệ thuật trên bản thân trẻ Biết rõ điều đó trong các giờ tạo hình tôi luôn biết cách động viên khích lệ trẻ đúng lúc và cũng khéo léo nêu ra những hạn chế còn trên trẻ để không làm trẻ tự thấy thoả mãn ở khả năng bản thân của mình để tiếp tục cố gắng hơn nữa Bên cạnh đó, trong các giờ hoạt động tôi luôn đặt những câu hỏi nh “ con thấy thích sản phẩm nào nhất? Vì sao con lại thích sản phẩm đó nhất? Muốn làm nên sản phẩm này thì con phải làm nh thế nào?” để hình thành ở trẻ những tiền đề đánh giá, nhận xét sản phẩm Tuy nhiên, việc đánh giá sản phẩm của trẻ cũng cần phải chính xác, phù hợp với cách nhìn, cách nghĩ cũng nh cách cảm nhận của trẻ đối với tác phẩm nghệ thuật của mình Khi đánh giá sản phẩm tạo hình của trẻ tôi luôn căn cứ vào các điểm sau:

Khi nhận xét việc khen chê cũng phải khéo léo, lời lẽ nhận xét sản phẩm phải gây cho trẻ niềm vui sớng vì những gì chúng đã tạo nên, phải nhấn mạnh những thành công sáng tạo, những ý định tạo tớnh thú vị của trẻ, phải chỉ cho trẻ thấy sự giống nhau giữa sự vật với hình ảnh đợc miêu tả và giúp cho trẻ thể hiện tình cảm, thái độ trớc kết quả hoạt động Bằng lời nói của mình tôi rèn luyện cho trẻ khả năng nhận xét kết quả hoạt động của trẻ, nhận ra những thiếu sót và có hớng sửa chữa những thiếu sót ấy

Cùng với những hoạt động chung hằng ngày hay hoạt động mọi lúc mọi nơi, thì ngoài ra trong trờng cũng tổ chức các hoạt động phong trào vui chơi, đón lễ hội, thông qua đó trẻ đợc quan sát cách trang trí, vẻ đẹp của các ngày lễ hội, hay cuộc thi vẽ tranh trong trờng để từ đó tôi tìm hiểu đợc năng khiếu của mỗi trẻ từ đó có h-ớng bồi dỡng kịp thời Ngoài ra, tôi cũng có 1 cuốn sỗ nhật ký hằng ngày để theo dõi trẻ từ đó phát hiện ra năng khiếu ở mỗi trẻ để bồi dỡng thêm

Bên cạnh sự tác động hỗ trợ của nhà trờng, cô giáo, thì một thành phần không thể thiếu đó chính là các bậc phụ huynh Muốn cho con em phát triển một cách hài hoà và toàn diện thì sự kết hợp hài hoà giữa nhà trờng và gia đình cũng rất quan

trọng, nó giúp cho trẻ ngày càng đợc tiến bộ hơn và phát triển năng lực hơn khi đợc rèn luyện thờng xuyên và đồng bộ Việc kết hợp với cha mẹ học sinh rất quan trọng trong việc dạy dỗ cỏc chỏu ở nhà, hàng ngày tụi thường xuyờn trao đổi vờ̀ tỡnh hỡnh học của chỏu ở lớp như nào cho phụ huynh và định hướng cho phụ huynh cỏch rốn cũng như kốm kệp cỏc chỏu ở nhà như nào cho hợp lý và hàng hóy phụ huynh cũng trao đổi lại cho cụ giỏo những gỡ trẻ làm được và những gỡ chưa làm được ở nhà để khi trẻ đến lớp cụ giỏo cú hướng kốm chỏu những gỡ chưa làm được

3 Kết quả đạt đợc

………

………

………

………

………

NHÂN XẫT XẾP LOẠI CỦA PGD& ĐT BẢO YấN ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………