Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH xổ số kiến thiết gia lai”

Nhận thức được tầm quan trọng của việc ghi chép kịp thời, chính xác khâu tiêu thụ và kết quả kinh doanh vào số kế toán, đặc biệt với doanh nghiệp xổ số kiến thiết.Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH xổ số kiến thiết gia lai” phần 1 Đặc điểm và tổ chức quản lý doanh thu chi phí của công ty tnhh xổ số kiến thiết gia lai. Phần 2 thực trạng kế toán doanh thu chi phí của công ty tnhh xổ số kiến thiết gia lai. Phần 3 hoàn thiện kế toán doanh thu chi phí của công ty tnhh xổ số kiến thiết gia lai

LỜI MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh nền kinh tế đa phương hoá, toàn cầu hoá, hội nhập kinh tếquốc tế, ngành thương mại dịch vụ đã và đang phát triển mạnh mẽ, mở rộngbuôn bán giao lưu hàng hoá với các nước trên thế giới phục vụ tiêu dùng và thúcđẩy nền sản xuất trong nước phát triển

Trong cơ chế thị trường, chức năng thương mại được coi là một bộ phậnhữu cơ, quan trọng của hoạt động kinh doanh ở các doanh nghiệp và có mốiquan hệ trực tiếp đến hoạt động sản xuất Đối với doanh nghiệp, mỗi sản phẩmđược sản xuất ra là nhằm để bán cho người tiêu dùng, nói cách khác người tiêudùng giữ một vị trí trung tâm và là đối tượng chú trọng số một của sản xuất kinhdoanh Như vậy sản phẩm sản xuất ra phải được tiêu thụ, đó là điều kiện quyếtđịnh sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp

Doanh nghiệp xổ số là doanh nghiệp thương mại dịch vụ hoạt động kinhdoanh xổ số Đây là loại hình kinh doanh đặc thù “vừa ích nước - vừa lợi nhà”,

là một biện pháp tài chính của Nhà nước để động viên phần thu nhập tiết kiệmtrong dân vào ngân sách sử dụng cho các chương trình mục tiêu phúc lợi xã hội,xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển đất nước, thông qua hình thức vui chơi giải trílành mạnh có thưởng Vì vậy vấn đề đặt ra đối với doanh nghiệp xổ số là làm sao

để kết quả kinh doanh đạt được ngày càng cao, góp phần vào công cuộc xâydựng đất nước Muốn như vậy, giám đốc phải nắm được thông tin kịp thời vềnhu cầu thị trường để đầu tư mở rộng hoạt động kinh doanh Mặt khác, giám đốccần nắm bắt mặt bằng giá cả trên thị trường, từ đó cải tiến kỹ thuật, tổ chức laođộng hợp lý, tiết kiệm các khoản chi mới có đủ điều kiện cạnh tranh để tồn tại vàphát triển Đối với nội bộ doanh nghiệp, giám đốc quản lý, chỉ đạo kiểm tra giámsát chặt chẽ các khâu sản xuất, nhất là khâu tiêu thụ sản phẩm, kết quả kinhdoanh Vì vậy hạch toán tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò rất

quan trọng, nó là căn cứ để doanh nghiệp có những cơ chế, phương án kinhdoanh phù hợp, để nhà nước có những chính sách quản lý hợp lý.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc ghi chép kịp thời, chính xáckhâu tiêu thụ và kết quả kinh doanh vào sổ kế toán, đặc biệt là đối với doanh

nghiệp xổ số kiến thiết, kết hợp với những kiến đã học tập, tôi chọn đề tài: “Kế

toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH xổ

số kiến thiết Gia Lai”.

CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ DOANH THU, CHI PHÍ CỦA CÔNG TY TNHH XỔ SỐ KIẾN THIẾT GIA LAI.

1.1 Đặc điểm doanh thu, chi phí của Công ty TNHH xổ số kiến thiết Gia Lai 1.1.1 Khái quát các hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH xổ số kiến thiết Gia Lai

Cùng với mọi công ty khác, xổ số kiến thiết cũng là một hoạt động kinhdoanh do nhà nước đứng ra tổ chức và quản lý Hoạt động kinh doanh chủ yếucủa công ty là bán vé xổ số Song đối với hoạt động này có những đặc thù riêng

mà ngành nghề kinh doanh khác không thể có Cụ thể có một số điểm nổi bậtsau:

* Hình thức kinh doanh: Hàng hoá bán ra trên thị trường là một loại hànghoá đặc biệt (vé số) nhằm thoả mãn nhu cầu vui chơi giải trí lành mạnh cóthưởng

* Thị trường kinh doanh: Do hoạt động xổ số kiến thiết được xác định làngành kinh doanh đặc biệt, dưới hình thức là một biện pháp thu tài chính nhằmhuy động tiền nhàn rỗi trong dân, góp phần hạn chế lạm pháp, xây dựng côngtrình phúc lợi Do đó việc tổ chức hình thức kinh doanh này cũng như việc tạolập thị trường kinh doanh mang tính chất độc quyền nhà nước

* Giá cả hàng hoá: Khác với những hàng hoá khác, giá cả của vé số bántrên thị trường chưa tuân theo quy luật giá trị, bởi vì giá trị trong sản xuất (in tờvé) nhỏ hơn gấp nhiều lần giá trị trong lưu thông (giá bán của tờ vé), giá cả trên

tờ vé bán ra trên thị trường là do chủ quan của Công ty áp đặt và khi bán ra buộcngười mua phải chấp nhận, nó hoàn toàn không tính toán gì đến giá trị củanhững hao phí lao động xã hội kết tinh trong hàng hoá đó

* Tính chất của hàng hoá: Tính chất hàng hoá của hoạt động xổ số kiếnthiết cũng đặc biệt hơn các hàng hoá khác ở chỗ:

+ Hàng hoá này không là hàng hoá thiết yếu mà chỉ là một nhu cầu vuichơi giải trí lành mạnh có thưởng

+ Việc tổ chức bán vé ra thị trường theo một định kỳ nhất định Định kỳ(trước khi quay số mở thưởng) thì toàn bộ vé bán không hết phải được huỷ bỏ

+ Giá trị sử dụng thay đổi trong một thời gian rất ngắn (trước và sau giờquay mở thưởng) Một số có giá trị và giá trị sử dụng rất lớn so với giá cả củabản thân nó, một số khác không còn giá trị gì nữa

1.1.2 Đặc điểm doanh thu của Công ty TNHH xổ số kiến thiết Gia Lai

Với chức năng hoạt động kinh doanh xổ số kiến thiết nên doanh thu củaCông ty là các khoản thu từ việc bán các loại vé (vé truyền thống, vé bóc, vécào)

Công ty tiêu thụ qua các đại lý, văn phòng đại diện, các chi nhánh nêndoanh thu chỉ được phản ánh khi vé xổ số giao cho đại lý được xác định là tiêuthụ

Công ty còn có hoạt động tài chính bao gồm đầu tư mua trái phiếu Chínhphủ và hoạt động tiền gửi ngân hàng Ngoài ra Công ty còn có các khoản thunhập khác như: Tiền mượn điểm hủy vé bước 1; tiền cho ngân hàng nông nghiệp

và phát triển nông thôn thuê địa điểm đặt máy rút tiền tự động ATM; các dịch vụcung ứng kết quả xổ số bằng tin nhắn 6189, 997, 8177; tiền thanh lý TSCĐ,CCDC và tiền bán giấy phế liệu

1.1.3 Đặc điểm chi phí của Công ty

- Chi phí trả thưởng: Đây là loại chi phí mà Công ty chi trả cho các loại vé

xổ số trúng thưởng trong kỳ hạch toán Chi phí này bao gồm: Chi phí trả thưởng

do Công ty trả trực tiếp cho người trúng thưởng; Chi phí trả thưởng do các đại lýbán vé xổ số trả thưởng hộ

Đối với loại vé cào hoặc vé bóc đến cuối kỳ quyết toán (tháng, quý, năm)nhưng vẫn còn lưu hành trên thị trường thì chưa có thể quyết toán được nên chưa

có doanh thu thì tất nhiên cũng sẽ không có chi phí vì vậy tất cả chi phí trảthưởng phát sinh trong kỳ được hạch toán vào tài khoản 154 “Chi phí sản xuấtkinh doanh dỡ dang” để phân bổ khi quyết toán có doanh thu

- Chi phí trực tiếp phát hành xổ số: Đây là chi phí liên quan trực tiếp đếnphát hành xổ số phát sinh trong kỳ Chi phí này bao gồm: giá thực tế vé xổ sốxuất giao cho đại lý, chi cho việc tổ chức quay mở thưởng, chi phí hoa hồng phảitrả cho đại lý, chi phí phát hành xổ số

- Chi phí quản lý kinh doanh xổ số là các chi phí quản lý chung của doanhnghiệp bao gồm chi phí quản lý kinh doanh, chi phí quản lý hành chính và cáckhoản chi phí khác liên quan đến hoạt động của cả doanh nghiệp

- Thuế tiêu thụ đặc biệt: Vé số là loại hàng hoá đặc biệt, giá bán được intrên tờ vé không tuân theo quy luật giá trị, mà nó chỉ do chủ quan của Công ty ápđặt và khi bán ra buộc người mua phải chấp nhận nên nó không phát sinh cáckhoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại mà chỉ phátsinh một khoản là thuế tiêu thụ đặc biệt (bắt đầu từ năm 2004)

1.2 Tổ chức quản lý doanh thu, chi phí của Công ty TNHH xổ số kiến thiết Gia Lai.

Chủ tịch: Tổ chức xây dựng và quyết định chiến lược phát triển; kế hoạch dài hạn, trung hạn và hàng năm của công ty

Giám đốc: Là người điều hành hoạt động kinh doanh hàng ngày của công

ty theo mục tiêu, kế hoạch phù hợp với Điều lệ công ty và các Nghị quyết, Quyếtđịnh của Chủ tịch công ty

Phó Giám đốc phụ trách công tác Tài chính: Quản lí các hoạt động thu, chiphục vụ cho hoạt động bộ máy của công ty cũng như trả thưởng cho khách hàng

Phó Giám đốc phụ trách kế hoạch phát hành: Quản lí công tác phát hành

vé xổ số, xem xét duyệt kế hoạch phát hành trong kỳ

Bộ máy kế toán của Công ty gồm 9 người phụ trách toàn bộ công tác kếtoán ở Công ty, ngoài ra ở các văn phòng đại diện và chi nhánh có một kế toánriêng Chức năng nhiệm vụ của từng kế toán được bố trí như sau:

+ Kế toán trưởng: có chức năng điều hành bộ máy kế toán của công ty, làngười chịu trách nhiệm cao nhất về công tác tài chính kế toán trước Giám đốc

Có trách nhiệm tham mưu cho Giám đốc về các vấn đề tài chính, có nhiệm vụđiều hành các chức năng tài chính Kiểm tra giám sát tình hình hạch toán và báocáo kịp thời cho Giám đốc về tình hình tài chính của Công ty

+ Kế toán tổng hợp: kiểm tra, theo dõi toàn bộ chi phí, doanh thu và lập kếhoạch trích khấu hao TSCĐ, định kỳ đối chiếu tập hợp số liệu, lập các báo cáo

kế toán

+ Kế toán thanh toán và công nợ: Theo dõi tình hình biến động của quỹtiền mặt, tiền gửi ngân hàng, tình hình thanh toán công nợ của Công ty đối vớicác đối tác khác, vào sổ sách kế toán liên quan theo nhiệm vụ được giao

+ Kế toán trả thưởng: Chịu trách nhiệm thanh toán cho khách hàng trúngthưởng và hoàn thành đầy đủ giấy tờ liên quan

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ TẠI CÔNG TY TNHH XỔ SỐ KIẾN THIẾT GIA LAI

2.1 Kế toán doanh thu và thu nhập khác

2.1.1 Chứng từ và thủ tục kế toán

* Chứng từ sử dụng: Trong hạch toán doanh thu Công ty sử dụng cácchứng từ:

- Lệnh điều động

- Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ: được viết thành 03 liên:

+ Liên 1(gốc): lưu ở quyển tại phòng Kế toán

+ Liên 2: Giao cho khách hàng

+ Liên 3: Nội bộ (lưu chứng từ)

Phiếu xuất kho được kế toán lập hàng tuần tương ứng với số vé phát hànhtrong kỳ chuyển cho từng văn phòng đại diện, Chi nhánh để làm chứng từ nhậpkho

- Phiếu trả vé ế: được lập trước giờ mở số chậm nhất 20 phút dùng để thống kê

số vé đại lý bán được, số vé trả lại trong ngày, và là chứng từ gốc để lập phiếuthu tiền vé, từ đó làm căn cứ để hạch toán doanh thu

- Giấy báo có của ngân hàng.

* Trình tự luân chuyển chứng từ:

Định kỳ căn cứ vào lệnh điều động kế toán viết Phiếu xuất kho kiêm vậnchuyển nội bộ giao cho các Văn phòng đại diện và Chi nhánh của công ty làmcăn cứ phát hành lượng vé xổ số cho các đại lý Định kỳ hàng tuần các đại lýphải trả lại toàn bộ số lượng vé không bán hết cho Công ty trước khi mở thưởng

30 phút Căn cứ vào biên bản phúc tra bước 2 của hội đồng xổ số kiến thiết tỉnh,

kế toán tiến hành xác định doanh thu tiêu thụ trong kỳ, lập phiếu trả vé ế và giấybáo thanh toán tiền vé giao cho đại lý

* Tài khoản sử dụng: Để hạch toán doanh thu kế toán sử dụng các tàikhoản:

Tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng”

Tài khoản này dùng để phản ánh doanh thu bán vé xổ số của Công tytrong kỳ kế toán Chỉ được coi là doanh thu bán vé xổ số và phản ánh vào tàikhoản 511 giá trị vé xổ số (theo giá bán) giao cho đại lý đã bán được

Tài khoản 511 có 5 tài khoản cấp II:

Tài khoản 5111 “Doanh thu xổ số” có 5 tài khoản cấp 3:

Tài khoản 51111 “Doanh thu xổ số truyền thống”

Tài khoản 51112 “Doanh thu xổ số cào”

Tài khoản 51113 “Doanh thu xổ số bóc”

Tài khoản 51114 “Doanh thu xổ số lô tô”

Tài khoản 51115 “Doanh thu xổ số điện toán”

Tài khoản 5112 “Doanh thu bán hàng hóa sản phẩm”

Tài khoản 5113 “Doanh thu cung cấp dịch vụ”

Tài khoản 5117 “Doanh thu kinh doanh bất động sản”

Tài khoản 5118 “Doanh thu khác”

Hiện nay Công ty chỉ mở chi tiết cho 2 tài khoản cấp 3: TK 51111, 51113

2.1.2 Kế toán doanh thu và thu nhập khác

2.1.2.1 Kế toán doanh thu bán vé của Công ty:

1 Căn cứ vào chứng từ thanh toán bán vé xổ số với đại lý, kế toán xácđịnh và phản ánh doanh thu bán vé xổ số, ghi:

Nợ TK 1311 “Phải thu đại lí xổ số”

Có TK 9111 “Kết quả hoạt động kinh doanh xổ số”

Bảng tổng hợp phát hành, tiêu thụ và doanh thu

kỳ 2 tháng 12 năm 2010

Loại

Vé phát hành Vé trả lại

Vé tiêu thụ Doanh thu Tỉ lệ (%)

(1): Doanh thu bán vé xổ số truyền thống.

(2): Thuế giá trị gia tăng đầu ra vé xổ số truyền thống

(3): Thuế tiêu thụ đặc biệt vé xổ số truyền thống

(4): Kết chuyển doanh thu thuần bán vé xổ số truyền thống để xác định kếtquả kinh doanh

2.1.2.2 Kế toán thu nhập khác của Công ty:

1 Phản ánh số thu nhập hoạt động tài chính phát sinh trong kỳ, kế toánghi:

Nợ TK 111, 112, …

Có TK 515 “Doanh thu hoạt động tài chính”

2 Phản ánh các chi phí hoặc khoản lỗ về hoạt động tài chính phát sinh,ghi:

Nợ TK 635 “Chi phí hoạt động tài chính”

5.099.435.0005.099.435.000

TK 1311

TK 333

604.676.087604.676.087 (3)

TK 9111

4.031.173.9134.031.173.913 (4)

Có TK 9112 “Xác định kết quả kinh doanh”

4 Cuối kỳ kết chuyển chi phí tài chính để xác định kết quả kinh doanh,ghi:

Nợ TK 9112 “Xác định kết quả kinh doanh”

Có TK 635 “Doanh thu hoạt động tài chính”

Sơ đồ hạch toán doanh thu hoạt động tài chính (lãi tiền gửi tại ngân hàngnông nghiệp và phát triển nông thôn Gia Lai theo chứng từ giao dịch số5011A00000027 ngày 04/01/2011)

(1): Lãi trái phiếu chính phủ

(2): Lãi tiền gửi ngân hàng

(3): Kết chuyển thu nhập hoạt động tài chính

Do đặc thù của công ty nên không có phát sinh chi phí hoạt động tài chính

2.1.2.3 Kế toán các khoản giảm doanh thu của Công ty:

Vé số là loại hàng hoá đặc biệt, không phát sinh các khoản chiết khấuthương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại mà chỉ phát sinh một khoản làthuế tiêu thụ đặc biệt (bắt đầu từ năm 2004)

Thuế tiêu thụ đặc biệt là loại thuế mà Công ty phải nộp cho nhà nước trêndoanh thu bán hàng của Công ty và được tính theo công thức:

* Để hạch toán thuế TTĐB kế toán sử dụng các chứng từ:

TK 51534.263.70034.263.700 (2)) 34.263.700 (1) 34.263.700

34.263.70034.263.700

- Bảng kê hoá đơn, hàng hóa, dịch vụ bán ra chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

- Tờ khai thuế TTBĐ do Công ty lập gửi Cục thuế tỉnh vào đầu tháng sau

- Bảng kê nộp thuế vào ngân sách nhà nước

* Tài khoản sử dụng:

- Tài khoản 3332 “Thuế tiêu thụ đặc biệt”

- Tài khoản 112 “Tiền gửi ngân hàng”

- Tài khoản 511 “Doanh thu bán hàng” (5111, 5113, 5114)

* Hạch toán thuế tiêu thụ đặc biệt:

1 Xác định số thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp, kế toán ghi:

Nợ TK 511 “Doanh thu bán hàng” (5111, 5113, 5114)

Có TK 3332 “Thuế tiêu thụ đặc biệt”

2 Khi nộp thuế tiêu thụ đặc biệt bằng chuyển khoản, kế toán ghi:

Nợ TK 3332 “Thuế tiêu thụ đặc biệt”

Có TK 112 “Tiền gửi ngân hàng”

Thuế tiêu thụ đặc biệt tháng 11 phải nộp trong tháng 12 năm 2010 củacông ty được thể hiện như sau:

1.937.267.194 1.937.267.194 1.937.267.194 1.937.267.194

1.937.267.194 1.937.267.194

(1) Thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp tháng 11 năm 2010

(2) Thuế tiêu thụ đặc biêt đã nộp

* Chứng từ sử dụng

- Bảng kê lĩnh thưởng

- Phiếu kê trúng thưởng

- Phiếu chi tiền mặt hoặc Ủy nhiệm chi

* Trình tự luân chuyển chứng từ:

Khi trả thưởng kế toán trả thưởng kiểm tra vé trúng có đúng theo quy địnhhay không, nếu đúng thì tiến hành lập Phiếu kê trả tiền vé trúng thưởng, đồngthời người lĩnh thưởng làm Giấy đăng ký lĩnh thưởng nếu là giải trúng lớn như

giải đặc biệt, giải nhất Sau đó kế toán thanh toán và công nợ căn cứ vào Phiếu

kê trả tiền vé trúng thưởng và Giấy đăng ký lĩnh thưởng lập phiếu chi để thủ quỹchi trả tiền cho người lĩnh thưởng

* Tài khoản sử dụng: Để hạch toán chi phí trả thưởng kế toán sử dụng tàikhoản:

- Tài khoản 625 “Chi phí trả thưởng” (6251, 6253)

Ngoài ra kế toán còn sử dụng các tài khoản khác như: 111, 112

Có TK 112 “Tiền gửi ngân hàng”

2 Cuối kỳ, kết chuyển số chi phí trả thưởng để xác định kết quả kinhdoanh, kế toán ghi:

(2) Trả thưởng bằng chuyển khoản

(3) Kết chuyển chi phí trả thưởng để xác định kết quả kinh doanh

2.2.2 Kế toán chi phí trực tiếp phát hành xổ số

* Đặc điểm:

Đây là chi phí liên quan trực tiếp đến phát hành xổ số phát sinh trong kỳ.Chi phí này bao gồm: giá thực tế vé xổ số xuất giao cho đại lý, chi cho việc tổchức quay mở thưởng, chi phí hoa hồng phải trả cho đại lý, chi phí phát hành xổ

số, phí ủy quyền trả thưởng, chi phí phòng chống số đề, chi phí dự phòng rủi rotrả thưởng

* Chứng từ sử dụng:

- Phiếu chi

- Bảng kê thanh toán tiền quay số mở thưởng

- Bảng kê ủy quyền trả thưởng

- Hóa đơn in vé xổ số