tiểu luận Tổng quan tình hình HIVAIDS hiện nay - Vấn đề và Giải pháp

Thanh niên QHTD sớm thường có nhiềubạn tình khác nhau và có quan hệ với bạn tình có nguy cơ cao như GMDnhưng họ ít khi sử dụng các biện pháp an toàn trong khi QHTD.. Vì vậy chúng tôi đã

đó có khoảng 2,3 triệu trẻ em dưới 15 tuổi và 17,7 triệu phụ nữ Đó có khoảng

30 triệu người tử vong do AIDS đến năm 2006 Ước tính cứ mỗi ngày lại cúthờm 15 ngỡn người mới nhiễm HIV [1] Khoảng 1/3 số người nhiễm HIVtrên thế giới và một nửa số người nhiễm HIV ở các nước đang phát triển làthanh niên từ 16-24 tuổi Mỗi ngày có khoảng 7.000 thanh niên và mỗi năm

có khoảng 2,6 triệu thanh niên bị nhiễm HIV [7]

Việt Nam là một nước đụng dõn(khoảng trờn 80 triệu dõn)cũng chịu ảnhhưởng không nhỏ từ đại dịch này Vào tháng 12 năm 1990 trường hợp nhiễmHIV đầu tiên được phát hiện ở Việt Nam Tính đến 30/5/2003 đã phát hiện66.520 người nhiễm HIV, 10.154 trường hợp AIDS và số người chết do AIDS

là 5.689 người [2] Còn theo báo cáo của bộ Y Tế, tính đến ngày 30/4 năm

2007 đó cú 124.233 người nhiễm HIV, 23.611 người chuyển sang AIDS và13.649 người đã tử vong do AIDS Hiện nay 100% thành phố, huyện, thị xãtrong cả nước đều có người nhiễm HIV, tỷ lệ nhiễm HIV ở nam cao, chiếm90% và tập trung ở độ tuổi dưới 30 Hình thức lây nhiễm chính ở Việt Namchủ yếu qua đường tiờm chớch ma túy và quan hệ tình dục [7] Tại Việt Nam,lứa tuổi thanh niên chiếm khoảng 20% dân số cả nước Thanh niên là lựclượng lòng cốt của mỗi quốc gia, là lực lượng lao động chính sau này, là thế

hệ tương lai của đất nước nhất là Việt Nam hiện nay đang có kết cấu dân số

trẻ, lứa tuổi từ 16-25 chiếm hơn 20% dân số cả nước Trước đây quan hệ tìnhdục trước khi kết hôn là điều mà cả gia đình và xã hội đều lên án và khôngcho phép Nhưng hiện nay, với sự phát triển của nền kinh tế và công nghệthông tin khiến cho quan niệm về tình dục của giới trẻ trở lờn thoáng hơn,việc quan hệ tình dục trước hôn nhân không còn xa lạ gì đối với các bạn trẻViệt Nam 89,5% nam thanh niên được hỏi đã từng quan hệ tình dục [3] Mặc

dù quan hệ tình dục từ rất sớm nhưng các bạn trẻ lại không có kiến thức đầy

đủ về quan hệ tình dục an toàn.Hơn 90% thanh niên được hỏi không có kiếnthức đầy đủ về an toàn tình dục [4] Thanh niên QHTD sớm thường có nhiềubạn tình khác nhau và có quan hệ với bạn tình có nguy cơ cao như GMDnhưng họ ít khi sử dụng các biện pháp an toàn trong khi QHTD Do không cókiến thức đầy đủ về an toàn tình dục nên nhiều thanh niên đã phải chịu hậuquả là mang thai ngoài ý muốn hoặc bị nhiễm các bệnh lây lan qua đường tìnhdục, đó cũng là nguyên nhân làm cho HIV lan tràn khá nhanh ở Việt Nam

Hà Nội là thủ đô của Việt Nam, trung tâm chính trị, văn hoá, kinh tế của

cả nước Dân số của Hà Nội đang tăng lên một cách nhanh chóng, do làn sóng

di dân từ các miền quê về Hà Nội sinh sống, công tác và học tập Bên cạnh sựphát triển về kinh tế văn hoá, chúng ta vẫn đang phải đối đầu với nhiều thửthách đó là vấn đề tệ nạn xã hội có xu hướng tăng lên nh tệ nạn hút, hít, mại dâm.Trường hợp nhiễm HIV đầu tiên được phát hiện ở Hà Nội vào năm 1993, tínhđến tháng 12 năm 2004 số người nhiễm HIV ở Hà Nội khoảng 3845 người[19] Theo số liệu thống kê của Uỷ ban phòng chống AIDS của thành phố HàNội thì 80,0% số trường hợp nhiễm HIV là người NCMT, 60,0% trong số họ

ở độ tuổi 20-29[21] Kết quả giám sát hành vi năm 2002 cho thấy 30,5%trường hợp NCMT ở Hà Nội có nhiễm HIV và con số này trong nhóm mạidâm nữ là 18% [17]

Thanh niên là lực lượng lòng cốt của mỗi quốc gia, là lực lượng lao động chính sau này, là thế hệ tương lai của đất nước nhất là Việt Nam hiện nay

đang có kết cấu dân số trẻ,lứa tuổi từ 16-25 chiếm hơn 20% dân số cả nước Lứa tuổi thanh niên (16-25) là thế hệ tương lai của đất nước Nhưng theo xu hướng mở cửa của nền kinh tế xã hội cùng với sự phát triển của đất nước thanh thiếu niên Việt Nam hiện nay tiếp xúc với nhiều thông tin đã du nhập

cả văn hóa và nối sống của các nước phát triển Đối với các nước phát triển việc QHTD ở lứa tuổi thanh niên là rất phổ biến và dễ dàng Tiếp thu nối sống

đó của các nước phát triển phương tây nên có rất nhiều thanh niên đã QHTD

từ khá sớm mà chưa có hôn nhân

Vì vậy chúng tôi đã thực hiện nghiên cứu với đối tượng nam thanh niên

sử dụng ma túy tại một số quận, huyện thuộc thành phố Hà Nội với mục tiêusau:

1 Mô tả hành vi tiờm chớch ma túy trong 30 ngày qua của nhóm nam thanh niên ( 16-25) đang sử dụng heroin tại Hà Nội.

2 Mô tả hành vi quan hệ tình dục của nhóm nam thanh niên 25) có sử dụng heroin tại Hà Nội.

từ đầu năm 80 nhưng đại dịch HIV/AIDS đã nhanh chóng lan ra toàn cầu, gâyhậu quả nặng nề về kinh tế, chính trị, xã hội cho nhiều nước trên thế giới.Theo ước tính của tổ chức Y Tế Thế Giới, vùng có số người nhiễm HIV caonhất thế giới hiện nay là cận sa mạc Sahara Châu Phi với 25,3 triệu người bịnhiễm HIV, tiếp theo là khu vực Nam và Đông Nam châu Á với khoảng 5,8triệu người nhiễm HIV, châu Mỹ La Tinh là 1,4 triệu, Bắc Phi là 920.000,Đông Âu và Trung Á là 700.000, Đông Á và Thái Bình Dương là 640.000,Tây Âu là 540.000, Bắc và Trung Phi là 400.000, khu vực Caribe là 390.000,thấp nhất là Australia và New Zealand với 15.000 người nhiễm HIV [8].

TCYTTG đã ước tính vào cuối năm 2002, toàn thế giới có khoảng 42triệu người hiện đang bị nhiễm HIV Trong đó châu Mỹ chiếm khoảng 2,8triệu trường hợp bị nhiễm HIV, Đông Âu và Trung Á 1,2 triệu, tỷ lệ cao nhất

ở Sahara Châu Phi, hơn 289,4 triệu Nam Á và Đông Nam Á có 6 triệutrường hợp chủ yếu là ở Ên Độ và Thái Lan) Ở các khu vực khác, mức độnhiễm là tương đối thấp [13]

Những con số thống kê vào cuối năm 2004 cho thấy dịch HIV lan trànmạnh ở khắp các châu lục với một tốc độ chóng mặt Đến tháng 12 năm 2004toàn thế giới có khoảng 39,4 triệu người đang mắc HIV Cũng đến thời điểmtrên đã có hơn 30 triệu người chết vì AIDS Tính riêng trong năm 2004 có 4,9triệu người mới nhiễm HIV [1], [12], [15]

Hội nghị lần thứ 4 về HIV/AIDS do Hội Quốc Tế AIDS (AIS) đã diễn ra tại thành phố Sudney, Australia từ 22-25 tháng 7 năm 2007, hội nghị có sự tham gia của 133 quốc gia khác nhau trên thế giới báo cáo về HIV và các loạithuốc chữa HIV Theo báo cáo của hội trên thế giới có khoảng 38,6 triệu người sống cùng HIV, riêng ở khu vực cận Sahara ở Châu Phi có 25 triệu người Số người mới nhiễm HIV là 2,5 triệu, số người tử vong do AIDS là 2,1triệu Trong năm 2006 có 4,3 triệu bệnh nhân mới và khoảng 2,9 triệu trường hợp tử vong mà gần 3/4 là ở Châu Phi Dự tính đến 2010 số trường hợp tử

vong vì AIDS là 45 triệu, và tăng gấp đôi vào năm 2020 ( WTO) [5] Mỗi

năm HIV cướp đi sinh mạng của 3 triệu người trên toàn cầu trong đó gần 2/3 sống ở khu vực hạ Sahara nơi bệnh nhân nữ đang tăng với tốc độ kinh hoàng Tại khu vực này, trong năm 2004 số người chết vì AIDS là 2,3 triệu người trong đó số người mới nhiễm HIV là 3,1 triệu người [6] Kết quả ước tính và

dự báo của Bộ Y tế đến năm 2010 có khoảng 311500 người nhiễm

HIV/AIDS Tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm tuổi từ 15-19 là khoảng 0,54% vào năm 2010 Trong vài năm tới mỗi năm có khoảng 40000 người nhiễm mới HIV [1] Do đó con số người chuyển sang giai đoạn AIDS và tử vong do AIDS sẽ cũng tăng nhanh chóngTất cả những con số nói trên làm cho các quốc gia có liên quan và không liên quan đều phải suy nghĩ Nguyên nhân chính gây nên diễn biến phát triển mạnh mẽ của HIV hiện nay là tiờm chớch

ma túy và quan hệ tình dục không an toàn

1.1.2 Tại Việt Nam

Trường hợp nhiễm HIV đầu tiên được báo cáo vào tháng 12/1990 tạithành phố Hồ Chí Minh.Đến 31/12/2000 lũy tớch cỏc trường hợp nhiễm HIV

ở Việt Nam được phát hiện là 32.359 trường hợp trong đó có 4.728 đã chuyểnthành AIDS và 2.510 trường hợp đã tử vong do AIDS Cho đến nay tình hìnhdịch HIV ở Việt Nam ngày càng bùng nổ Ước tính đến cuối năm 2005 cả

nước có khoảng 0,51% số người trong nhóm tuổi từ 15-49 nhiễm HIV tức là

có khoảng 263.000 người nhiễm HIV [1],[10] Còn theo báo cáo của bộ YTế,tớnh đến ngày 30/4 năm 2007 đó cú 124.233 người nhiễm HIV, 23.611người chuyển sang AIDS và 13.649 người đã tử vong do AIDS Thanh thiếuniên là lực lượng lòn cốt của mỗi quốc gia mà họ cũng là đối tượng chủ yếu

đã và đang chịu hậu quả nặng nề của đại dịch HIV/AIDS, đặc biệt là cácthanh thiếu niên có nguy cơ cao Theo UNAIDS ước tính mỗi ngày có khoảng

100 người nhiễm HIV Nhiễm HIV xảy ra chủ yếu ở nhóm dưới 30 tuổi,chiếm 63,0% báo cáo HIV Số người nhiễm HIV tập chung chủ yếu ở nhữngđối tượng nh nghiện chích ma tuý (chiếm 55,6%) và GMD (2,9%) [21]

Nhiễm HIV xảy ra chủ yếu ở nhóm tuổi dưới 30 tuổi chiếm khoảng63,0% theo thời gian nhiễm HIV có xu hướng tăng ở nhóm tuổi trẻ hơn Tỷ lệnhiễm HIV trong tổng số báo cáo các trường hợp nhiễm HIV ở nhóm tuổi 20-

29 tăng từ 15,0% năm 1993 lên đến 60,0% năm 2002 [13] Số nhiễm HIVmới được phát hiện ở trẻ em dưới 5 tuổi tăng từ 7 trường hợp vào năm 1997đến 57 trường hợp vào năm 2002 đến cuối năm 2003 tổng số tích luỹ HIV ởtrẻ em dưới 5 tuổi do mẹ truyền sang con là 328 [14]

1.2 Hành vi TCMT của thanh niên Việt Nam

Thanh thiếu niên là đối tượng dễ bị tác động của đại dịch HIV/AIDS Cónhiều nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng HIV ở thanh thiếu niên HIV lantruyền nhanh chóng trong những người TCMT bởi vì nhiều người trong số họdùng chung bơm kim tiêm Kim tiêm mang máu đã nhiễm khuẩn có thểtruyền virus trực tiếp vào máu người lành Dùng chung bơm kim tiêm và cácdụng cụ tiêm chích khác với một người đã bị nhiễm là nguyên nhân gâynhiễm HIV rất cao [25]

Hình thái lây nhiễm HIV ở Việt Nam vẫn chủ yếu qua tiêm chích matuý Tỷ lệ nhiễm HIV trong nhóm người nghiện chích ma tuý tăng từ 9,4%

năm 1996 lên tới 29,3% trong năm 2002[13] Đối với Hà Nội, số người nhiễmHIV phát hiện được trong chương trình xét nghiệm phát hiện HIV tăng lên rấtnhanh trong các năm 1998 và 1999 mặc dù tổng số người xét nghiệm khôngtăng lên Trường hợp nhiễm HIV đầu tiên được báo cáo tại Hà Nội vào năm

1993 Nhưng năm sau, từ 1994- 1997, mỗi năm phát hiện thêm từ vài đến vàichục trường hợp nhiễm HIV Từ năm 1998, số báo cáo nhiễm HIV tăng lênrất nhanh từ 400 đến 600 trường hợp mỗi năm đưa tổng số báo cáo nhiễmHIV ở Hà Nội lên 1934 trường hợp vào 30/06/2001 90,1% số người nhiễmHIV là nam giới, chủ yếu ở nhóm tuổi 20-29 (77,9%) Tỷ lệ nhiễm HIV trongnhóm NCMT ở Hà Nội tăng lên rất nhanh từ 0,1% năm 1994 đến 25,3% năm

2002 [18] Dùng chung bơm kim tiêm là lý do chính giải thích tại sao tỷ lệmắc HIV trong nhóm NCMT tại các thành phố lớn tăng nhanh Theo một sốnghiên cứu ở Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và thành phố Hồ Chí Minhnhóm người sử dụng ma tuý hiện nay trẻ hơn (thường dưới 30 tuổi) thay đổi

từ hút sang tiêm chích heroin Nhiều cuộc điều tra cho thấy khi cơn nghiệnđến người nghiện sẵn sàng dùng lại bơm kim tiêm đã qua sử dụng bất chấpmọi hậu quả

HIV lan truyền trong quần thể ở những người nghiện chích ma tuý nhanhhơn bất kỳ nơi nào khác HIV lan truyền nhanh chóng trong những ngườiTCMT bởi vì nhiều người trong số họ dùng chung bơm kim tiêm Kim tiêmmang máu đã nhiễm khuẩn có thể truyền virus trực tiếp vào máu người lành.Dùng chung bơm kim tiêm và các dụng cụ tiêm chích khác với một người đã

bị nhiễm là nguyên nhân gây nhiễm HIV rất cao [25] Nhiều điều tra cho thấykhi lên cơn nghiện phải đứng trước sự lựa chọn giữa không tiêm và tiêmchích với một mũi kim đã bị nhiễm khuẩn, người nghiện sẽ chọn mũi kim đóbất chấp hậu quả [8]

Thuốc phiện và heroin là hai loại ma tuý được sử dụng khá phổ biến ởnhững người NCMT Thường thì người nghiện có xu hướng đầu tiên là hút,hít sau đó chuyển dần sang tiêm chích với liều tăng dần Để kéo dài khoáicảm người nghiện thường pha trộn với các thuốc an thần khác như seduxen,pipolphen [8].

Ở những nơi đã có tình trạng TCMT, việc giảm cung cấp ma tuý khôngthôi thì cũng không hoàn toàn là tốt, trên thực tế việc đó còn làm tăng hành vitiêm chích có nguy cơ Khi mà thuốc ma tuý tràn ngập thì người nghiệnthường dùng đường hút hơn là dùng đường tiêm chích, tuy nhiên tiêm chíchmang lại sảng khoái với một liều nhỏ hơn thuốc hút Do đó, người nghiện cóthể chuyển từ hút sang chích nếu nguồn cung cấp bị Ýt đi [11]

HIV có thể lây lan nhanh chóng ở những người TCMT và thường diễn rakhi có sự xuất hiện của HIV trong quần thể những người tiêm chích Các nhàkhoa học đã có chung nhận xét rằng ở những nơi mà tình hình ma tuý pháttriển và có quan niệm dễ dãi trong QHTD, lúc đầu số nhiễm HIV tập trung ởnhững người nghiện chích ma tuý mà chủ yếu là nam giới Sau đó do việcQHTD của những người này với GMD mà không sử dụng BCS dẫn đến lâynhiễm một số loại virus qua đường tình dục ở GMD, tiếp đến lây sang các đốitượng là khách làng chơi rồi cuối cùng là vợ, con của họ Đây là nguồn truyềnnhiễm nguy hiểm nhất để có cơ hội là lây lan ra cộng đồng cho các đối tượngkhác như từ mẹ sang con, lây lan cho bạn tình và con cái của họ [8]

Hành vi sử dụng ma tuý được kể đến là hành vi về tiêm chích ma tuýtrong đối tượng NCMT là hành vi cần được chúng ta quan tâm vì con đườnglây truyền HIV qua sử dụng chung BKT luôn là con đường quan trọng nhất

Độ tuổi từ 16-25 là giai đoạn mà nhiều người bắt đầu TCMT Có sự khácbiệt lớn giữa những người TCMT trẻ tuổi và những người TCMT lớn tuổi

như: thiếu kiến thức về HIV/AIDS cũng như về cỏch tiờm chớch Tỷ lệ sửdụng chung BKT chiếm tỷ lệ cao trong những người TCMT Việc dùngchung BKT được xem là “bỡnh thường” đặc biệt khi chích với bạn thân hoặcchích chung với một người trông khỏe mạnh Theo kết quả điều tra trong cácđối tượng nhiễm HIV tại Hà Nội 83,7% số người nhiễm HIV trả lời từng sửdụng ma túy và 100% những người sử dụng ma túy này đều TCMT [6].

1.3 Hành vi tình dục của thanh niên NCMT ở Việt Nam

Dân số Việt Nam là dân số trẻ, độ tuổi thanh thiếu niên ở Việt Namchiếm khoảng 20,0% dân số Thanh niên là độ tuổi ham hiểu biết, tò mònhững điều mới lạ, dễ bị lôi kéo và kích động Độ tuổi từ 16-25 tuổi là giaiđoạn mà nhiều người bắt đầu QHTD Xu hướng QHTD sớm và QHTD trướchôn nhân ngày càng tăng ở Việt Nam

Trong khi đó kiến thức về sức khỏe sinh sản, chức năng tình dục và các nguy

cơ trong QHTD của các bạn trẻ đa số là thiếu Chớnh vì thiếu kiến thức, thiếu hiểu biết nên hành vi tình dục không an toàn trong giới thanh niên chiếm tỷ lệcao Những bạn thanh niên có QHTD sớm thường có nhiều bạn tình khác nhau và có quan hệ với bạn tình có nguy cơ cao như GMD mà họ lại ít sử dụng các biện pháp tình dục an toàn

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng tỷ lệ HIV ở nam thanh niên Việt Nam, trong đó nguyên nhân QHTD không an toàn ở đối tượng có nguy

cơ cao là nguyờn nhõn đặc biệt quan trọng và có nhiều ý nghĩa Các nhà khoahọc đã có chung nhận xét rằng ở những nơi mà tình hình ma tuý phát triển và

có quan niệm dễ dãi trong QHTD, lúc đầu số nhiễm HIV tập trung ở những người nghiện chích ma tuý mà chủ yếu là nam giới Sau đó do việc QHTD của những người này với GMD mà không sử dụng BCS dẫn đến lây nhiễm một số loại virus qua đường tình dục ở GMD, tiếp đến lây sang các đối tượng

là khách làng chơi rồi cuối cùng là vợ, con của họ

Một nghiên cứu tại 7 tỉnh Thanh Hoá, Nghệ An, Bình Phước, Hà Tĩnh,Bình Dương, Long An, Sóc Trăng cho thấy trong 2000 GMD ở đường phố vàtrong nhà hàng karaoke thì trong 12 tháng qua tỷ lệ sử dụng BCS với kháchmua dâm quen thấp 33,0-61,0% với GMD ở nhà hàng karaoke và 14,0-70,0%

ở GMD đường phố Bên cạnh đó tỷ lệ GMD có SDMT đang ngày càng tăng.Không như một số nước có tỷ lệ QHTD đồng giới cao (Australia…) [8], ởViệt Nam tỷ lệ QHTD đồng giới là rất ít, chủ yếu là QHTD khác giới vàQHTD chủ yếu qua đường âm đạo mà ít quan hệ theo các đường khác

Những thanh niên sử dụng ma tuý có nhu cầu tình dục và hoạt động tìnhdục cao hơn những người lớn tuổi sử dụng ma tuý đặc biệt quan hệ tình dụcvới gái mại dâm Trong một nghiên cứu về sự liên quan giữa các đối tượngnghiên cứu NCMT với GMD (trong 12 tháng) ở Thanh Hoá có 18,2% số đốitượng có quan hệ tình dục với GMD nhưng chỉ có 28,6% trong số đó sử dụngBCS[16] Ở Hà Tĩnh có 59,4% đối tượng NCMT có QHTD với GMD nhưngchỉ có 60,5% trong đó có sử dụng BCS [16]

Tỷ lệ nhiễm HIV ở GMD tăng từ 0,6% năm 1994 đến 6,6% năm 2002

Tỷ lệ nhiễm HIV ở các bệnh nhân mắc các bệnh lây truyền qua đường tìnhdục tăng từ 0,5% năm 1994 đến 2,0% năm 2002 Đặc biệt từ năm 1998 tỷ lệnhiễm HIV ở GMD ở thành phố Hồ Chí Minh tăng từ 3,1% năm 1998 đến24,3% năm 2002, ở Hà Nội từ 3,1% năm 1998 lên đến 14,2% năm 2002 [1],[10]

Trong một nghiên cứu về đối tượng nam thanh niên lứa tuổi 16-29 có sửdụng ma túy thì 86,4% đối tượng được hỏi đã từng QHTD, trong đó NTN cóQHTD nhóm tuổi 25-29 là 53,1% nhóm 20-24 là 90,5% và nhóm 16-19 là95,2% [10] Như vậy QHTD ở đối tượng nam thanh niên có nguy cơ đang trẻhóa dần và tập trung ở độ tuổi 16-25

Những hành vi nguy cơ trong QHTD ở đối tượng NCMT tại thành phố

Hà Nội thường là QHTD với GMD, không sử dụng BCS khi QHTD Càngngày tệ nạn mại dâm có quy mô càng lớn, có tổ chức, diễn ra dưới nhiều hìnhthức tinh vi GMD tập trung chủ yếu ở những thành phố lớn như Hà Nội, HảiPhòng, Thành Phố Hồ Chí Minh, Cùng với sự gia tăng tệ nạn mại dâm là sựgia tăng tỷ lệ nhiễm HIV ở GMD Theo số liệu giám sát trọng điểm tỷ lệnhiễm HIV ở GMD của Việt Nam năm 1996 là 0,73%, đến năm 1998 là2,44% và đến năm 2000 tỷ lệ này đã lên tới 3,48% Riêng Hà Nội tỷ lệ nhiễmHIV ở GMD là 6,5% năm 1999 và tăng lên 10% vào năm 2000 [5]

Đối tượng nam thanh niên tuổi từ 16-25 có sử dụng ma túy thường cónhu cầu hoạt động tình dục cao hơn thanh niên không sử dụng ma túy, và lạithương QHTD với GMD Tại thành phố Hồ Chí Minh, nghiờn cứu trên 1519người NCMT cho thấy 73,2% đó có QHTD lần đầu khi họ dưới 20 tuổi, trong

số những người NCMT trong cộng đồng có 44% có QHTD trong 4 tuần vừaqua, 59% trong 6 tháng qua, 53% có QHTD với GMD [7] Tuy vậy, nhữngngười NCMT không biết nơi nào và bằng cách nào họ có thể tiếp cận dịch vụchăm sóc và tư vấn sức khỏe, họ thường miễn cưỡng khi sử dụng dịch vụ này

Do đó tỷ lệ sử dụng BCS còn thấp dù QHTD với bạn tình hay GMD Đâycũng là yếu tố nguy cơ làm tăng tỷ lệ nhiễm HIV trong giới trẻ nghiện ma túy

Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng nghiên cứu

Gồm có 219 thanh niên sử dụng ma túy với các tiêu chuẩn:

 Nam thanh niên tuổi từ 16-25

 Sống tại Hà Nội

 Bắt đầu sử dụng ma túy (hút/chích) dưới 3 năm

 Có sử dụng heroin trong 30 ngày qua tính từ thời điểm nghiên cứu

2.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu

2.2.1 Địa điểm nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành trên 9 quận nội thành Hà Nội gồm: Ba Đình,Hoàn Kiếm, Đống Đa, Thanh Xuân, Hai Bà Trưng, Long Biên, Cầu giấy,Hoàng Mai, Tây Hồ

2.2.2 Thời gian nghiên cứu

 Tháng 11 năm 2006

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Thiết kế nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu: Sử dụng phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang

 Tiếp đó, đối tượng “hạt nhân” này giới thiệu một đối tượng khác chonghiên cứu viên (mỗi đối tượng chỉ giới thiệu một đối tượng khác chonghiên cứu viên), cứ thế cho đến khi thu nhận đủ số đối tượng cần thiếtvào trong nghiên cứu

2.3.2.2 Công thức tính cỡ mẫu trong giai đoạn điều tra ngang

Áp dụng công thức tính cỡ mẫu hiện mắc sau:

2

2

) 2 / 1

(

d

pq Z

/

1

(  

Z : Hệ số tin cậy (Z( 1   / 2 )= 1,96 với độ tin cậy 95%)

p: Tỷ lệ nhiễm HCV có từ một nghiên cứu trước (dựa trên kết quảnghiên cứu của Rebecca J Garten), với p = 37,6%

q = 1- p

d: Sai số ước lượng (d = 0,027)

Thay các giá trị trên vào công thức tính cỡ mẫu hiện mắc ta được cỡ mẫutối thiểu cần cho nghiên cứu là: n = 1236

2.3.2.3 Phương pháp lựa chọn đối tượng nghiên cứu

Các đối tượng này được sàng lọc từ 1168 đối tượng, trải qua 3 lần sànglọc tại thực địa và tại phòng tư vấn đáp ứng các tiêu chuẩn lựa chọn đã nêu

Phương pháp lựa chọn đối tượng nghiên cứu

- Xác định các điểm nóng trên địa bàn Hà Nội dựa trên phương pháp bản đồ dịch tễ học kết hợp với phương pháp nhân học tiếp cận đối tượng nghiên cứu

- Từ các điểm nóng, các đối tượng được chọn ngẫu nhiên dựa theo tiêu chuẩn của nghiên cứu cho đến khi đủ cỡ mẫu nghiên cứu

*Điểm nóng là nơi có các hoạt động sử dụng và mua bán ma tuý

thường xuyên xảy ra

2.3.2.4 Tiêu chuẩn chọn đối tượng

Điều tra trên 1270 đối tượng (cả nam và nữ, tuổi từ 16-29, sống tại HàNội Ýt nhất 6 tháng và có sử dụng heroin Ýt nhất 1 lần trong 30 ngày qua).Sau đó lọc ra 1168 đối tượng là nam thanh niên có sử dụng ma tuý tại các địabàn Sau đó lựa chọn đối tượng theo 4 tiêu chuẩn:

 Nam thanh niên tuổi từ 16-25

 Sống tại Hà Nội

 Bắt đầu sử dụng ma túy dưới 3 năm

 Có sử dụng heroin trong 30 ngày qua

Chọn được 219 đối tượng đủ tiêu chuẩn

2.3.2.5 Thiết kế nội dung nghiên cứu

 Thông tin chung về cá nhân (tuổi, giới, nghề nghiệp, học vấn)

 Nghiên cứu hành vi sử dụng ma túy đặc biệt là heroin (tuổi sử dụng matuý, hành vi nguy cơ sử dụng ma tuý )

 Chuyển đổi hành vi từ hút sang chích hêroin

 Hành vi nguy cơ và một số yếu tố liên quan đến lây nhiễm HIV/AIDS củanhóm TTN có nguy cơ cao tại Hà Nội (liên quan đến hành vi quan hệ tìnhdục)

 Kiến thức lây truyền HIV/AIDS của đối tượng nghiên cứu

2.3.2.6 Công cụ thu thập thông tin

 Bộ phiếu câu hỏi phỏng vấn theo thiết kế

 Bộ câu hỏi dẫn cho thảo luận nhóm

2.3.2.7 Phương pháp thu thập số liệu

 Phỏng vấn trực tiếp theo bộ câu hỏi thiết kế

 Sai sè do thu thập thông tin

 Sai sè do đối tượng nói dối

2.4.2 Cách khống chế sai số

 Tập huấn kỹ cho các nghiên cứu viên sử dụng bộ câu hỏi phỏngvấn, bộ câu hỏi cần phải được thiết kế với bố cục chặt chẽ, logic

 Trong quá trình thu thập thông tin, các giám sát viên nhắc nhởnghiên cứu viên khắc phục những lỗi mắc phải tránh lặp lạinhững sai sót đó trong quá trình thu thập thông tin.

 Đối với sai sè do đối tượng nói dối: Để tránh được sai số này cácđối tượng được chọn vào mẫu phải theo các bước sàng lọc kỹvào các thời điểm khác nhau với các câu hỏi kiểm tra để loại trừsai số chọn

 Bước 1: Sàng lọc đối tượng trên thực địa bằng một phiếu sàng

lọc ngắn bao gồm các tiêu chí nêu ra đối với đối tượng nghiêncứu

 Bước 2: Phỏng vấn lại đối tượng tại văn phòng nghiên cứu thực

địa ĐHYHN theo phiếu điều tra ngang

 Các điều tra viên cần phải có mặt hàng ngày tại các địa điểmnghiên cứu, có phòng tư vấn và chăm sóc sức khoẻ trong thờigian đối tượng tham gia nghiên cứu Qua đó sẽ tạo được lòngtin giữa điều tra viên và đối tượng nghiên cứu

 Để duy trì sự tham gia của đối tượng một cách thường xuyênthì phải thiết kế một quy trình chạt chẽ như: Kinh phí hỗ trợ đốitượng tăng theo thời gian tham gia của đối tượng

2.5 Xử lý số liệu

 Nhập và phân tích số liệu bằng phần mềm Epi.info 6.04

 Xử lý số liệu bằng phần mềm SPSS 16.0

2.6 Đạo đức trong nghiên cứu

 Thông báo cho đối tượng về mục đích nghiên cứu

 Đối tượng tự nguyện có cam kết tham gia nghiên cứu

 Đảm bảo vô danh và bí mật các thông tin cá nhân

 Các thông tin thu thập chỉ dành cho mục đích nghiên cứu

 Trước khi phỏng vấn đều được hỏi có đồng ý tham gia nghiên cứu

 Đối tượng được quyền từ chối bất kỳ câu hỏi nào mà đối tượngkhông muốn trả lời

bộ câuhỏi thiếtkế

Nơi ngủ đêm Thường ngủ qua đêm ở đâu

Nguồn gốc đố tượngnghiên cứu

Theo hộ khẩu của đối

tượngTrình độ văn hóa Học hết lớp mấy

Thu nhập chính Công việc tạo ra nhiều tiền

nhấtTình trạng hôn nhân Sống với bạn tình

qua

Hành vi dùng chung dungdịch tiờm chớch khi chích

lần đầu

Phỏngvấn bằng

bộ câuhỏi thiếtkế

Sử dông chung BKT trong

30 ngày qua

Đưa cho người khác BKTmỡnh dựng hoặc dùng lại