một số giải pháp quản lí giáo dục học sinh chưa ngoan

Việc quản lý nề nếp trật tự kỷ luật, giáo dục đạo đức học sinh nhằm đảm bảo hoạt động giảng dạy đạt hiệu quả tốt nhất, vì không thể truyền đạt kiến thức cho học sinh tốt nếu không quản l

MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC HỌC SINH CH ƢA NGOAN Ở

Đối với học sinh nói chung, nề nếp là một vấn đề hết sức quan trọng Là một cán

bộ quản lý, đư c phân công nhiệm vụ phụ trách quản lý nề nếp, trật tự kỷ luật học sinh của trường, bản thân nhận thức rõ nhiệm vụ đư c giao trong mục tiêu giáo dục toàn diện học sinh hiện nay Việc quản lý nề nếp trật tự kỷ luật, giáo dục đạo đức học sinh nhằm đảm bảo hoạt động giảng dạy đạt hiệu quả tốt nhất, vì không thể truyền đạt kiến thức cho học sinh tốt nếu không quản lý đư c nề nếp học tập, nề

nếp trật tự kỷ luật Xuất phát từ tình trạng đó, tôi chọn đề tài: Một số giải pháp quản lý giáo dục học sinh chưa ngoan ở trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh,

Biên Hòa, Đồng Nai để trình bày những sáng kiến, kinh nghiệm của mình, đồng

thời qua đây tôi tìm hiểu ở đồng nghiệp những phương pháp, kinh nghiệm trong việc rèn luyện nề nếp học sinh

- Nhà trường đã xây dựng và duy trì đư

c BGH quan tâm và đặt lên hàng đầu

c nền nếp tất cả các mặt từ nhiều năm

Nguyễn Thị Minh

Huệ

- Học sinh đư c tuyển chọn chủ yếu là con em bộ đội, nông dân nên có bản chất hiền lành chất phác và có ý thức tự rèn luyện phấn đấu trở thành học sinh ngoan, giỏi

- Trường tiếp tục nhận đư c sự lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện thuận l i của Đảng bộ, chính quyền địa phương đặc biệt của sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh

- Luôn đư c phụ huynh học sinh quan tâm theo dõi phối kết h p với nhà trường trong việc giáo dục đạo đức con em mình

- Trường có đội ngũ giáo viên giỏi, phẩm chất đạo đức tốt, tận tụy với công việc

- Đội ngũ cán bộ đoàn là lực lư ng chủ đạo trong việc giáo dục đạo đức học sinh là những người có lòng nhiệt tình cao, trẻ năng động

- Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm nhiệt tình hết lòng vì mái trường và vì học sinh thân yêu nên rất quan tâm tới vấn đề giáo dục đạo đức cho các em

- Cán bộ lớp hay ngại va chạm nên kết quả giáo thực hiện việc giáo dục đạo đức cho các đoàn viên thanh niên trong các chi đoàn vẫn chưa đạt đư c kết quả cao

- Tệ nạn xã hội gia tăng nhanh chóng với đủ các loại hình hấp dẫn như điện tử,

cờ bạc, ma túy, mại dâm… tác động thường xuyên liên tục đến học sinh

- Cơ chế thị trường ảnh hưởng đến các hoạt động của nhà trường, vì vậy nếu không định hướng tốt sẽ xói mòn những giá trị đạo đức đư c xây dựng từ

4

Nguyễn Thị Minh Huệ

trước, nảy sinh một số mâu thuẫn thậm chí trái ngư c với bài giảng của giáo

viên nhà trường

- Có những học sinh ngại tham gia vào các hoạt động tập thể hay hoạt động chiếu lệ chỉ chăm chú vào học các môn văn hóa không muốn tham gia các hoạt động khác vì cho rất mất thời gian Nhiều học sinh nhận thức về việc học tập chưa đúng đắn, còn trốn học, nghỉ học không phép

- Kinh phí cho hoạt động ngoại khóa rất ít, thời gian bố trí cho các hoạt động ngoại khóa và học văn hóa còn chồng chéo nên rất khó khăn cho việc thực hiện tốt các hoạt động ngoài giờ

- Trường đang trong quá trình xây dựng thêm phòng học và các phòng chức năng nên hạn chế về cơ sở vật chất thiết bị phục vụ cho dạy học nói chung và hoạt động giáo dục đạo đức nói riêng Ví dụ: không có phòng thi đấu bóng bàn, cầu lông, bể bơi……

- Hệ thống giáo viên chủ nhiệm thường xuyên thay đổi theo từng năm nên rất khó nắm vững tâm lý và tính cách của các em Một số giáo viên chưa thực sự tận tâm với công tác giáo dục đạo đức học sinh

Từ những thuận l i và khó khăn cơ bản trên, đư c sự quan tâm của Ban Giám Hiệu, các cấp lãnh đạo và Ban Đại diện Hội Cha Mẹ học sinh, trường đã xây dựng

đư c một môi trường nề nếp về học tập và trật tự kỷ luật, xây dựng tác phong, chuẩn mực đạo đức học sinh theo quy định của Điều lệ trường THPT và nội quy của trường đề ra

Tuy nhiên, vẫn có hiện tư ng vi phạm nội quy nhà trường: lười biếng, trốn học, vi phạm quy chế thi, vô lễ với thầy cô và đánh nhau ở một số ít học sinh cá biệt Vì vậy, bên cạnh việc xây dựng nề nếp, trật tự, kỷ luật cho học sinh thì Đoàn trường, Ban quản sinh, GVCN phải quan tâm tìm hiểu nguyên nhân và hoàn cảnh gia đình những học sinh hay vi phạm, đưa ra những giải pháp cụ thể để giáo dục lại các em học sinh cá biệt là điều cần thiết nhằm đạt mục tiêu giáo dục toàn diện Và qua nhiệm vụ này, chúng ta mới có thể xây dựng môi trường sư phạm tích cực – học sinh thân thiện

Nguyễn Thị Minh

Huệ

1 Cơ sở lý luận

Thanh thiếu niên là tương lai của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia và toàn thế giới

“Trẻ em hôm nay là thế giơí ngày mai” Trẻ em phải đư c bảo vệ, chăm sóc và giáo dục toàn diện để trở thành người chủ tương lai của đất nước, điều nầy đã đư c thể hiện rõ trong “Công ước quốc tế về quyền trẻ em” và “Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em” của Việt Nam Trách nhiệm của nhà trường, gia đình và xã hội là tạo ra môi trường sống an toàn về vật chất, lành mạnh, phong phú về tinh thần, thuận l i cho sự phát triển nhân cách của các em học sinh đang tuổi mới lớn

Ở nước ta, từ ngày chuyển sang nền kinh tế thị trường, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân đư c nâng cao, nhưng bên cạnh đó những tiêu cực của cơ chế thị trường đã tác động đến một bộ phận thanh niên, học sinh Do rất nhiều nguyên nhân khác nhau từ phía nhà trường, gia đình và ngoài xã hội đã dẫn đến một bộ phận thanh thiếu niên học sinh chưa ngoan, cá biệt, khó giáo dục, vi phạm chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực pháp luật do xã hội quy định như: lối sống thực dụng, thiếu ước mơ và hoài bão, không có lý tưởng rõ ràng Vấn đề gây nhiều nỗi

lo cho nhà trường, cho các bậc phụ huynh và cho xã hội là đạo đức nhân cách và lối sống của nhiều thanh thiếu niên xuống cấp nghiêm trọng

Bên cạnh đó, những tệ nạn xã hội và ma túy đã và đang xâm nhập học đường và có xu hướng gia tăng Tệ nạn sử dụng ma túy trong học sinh đã làm hủy hoại thể lực, trí tuệ, đạo đức của thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước Sự du nhập văn hóa phẩm đồi trụy, phim ảnh, các trang web “ đen”… làm ảnh hưởng đến những quan điểm về tình bạn, tình yêu, tình dục và cách nghĩ trong lứa tuổi học sinh… mà nhất là các em chưa đư c trang bị và thiếu kiến thức về những vấn đề này

Đặc biệt vấn nạn bạo lực học đường đã trở thành một hiện tư ng nguy hiểm Những vụ học sinh đánh nhau và tính chất vụ việc ngày càng nặng tính "côn đồ" đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới tâm lý và sức khoẻ, thậm chí cả tính mạng của

6

Nguyễn Thị Minh Huệ

học sinh Vấn nạn bạo lực học đường do ảnh hưởng của nhiều yếu tố như: ảnh hưởng của môi trường xã hội, do các bậc cha mẹ thiếu sự quan tâm nhưng quan trọng nhất có lẽ do việc giáo dục đạo đức cho học sinh, thanh niên hiện nay chưa đi đúng hướng, chưa phát huy hết tác dụng của nó.

Hiện hiện tư ng sa sút về mặt đạo đức của học sinh phổ thông đang đư c báo động trên các phương tiện thông tin đại chúng, nó diễn ra trên toàn quốc ở lứa tuổi thanh thiếu niên, lứa học sinh phổ thông ( 15- 17 tuổi ) Hiện tư ng học sinh lười biếng, trốn học, vô lễ với cha mẹ, thầy cô; không có động cơ học tập; nhiều hiện tư

ng đánh nhau vì những lý do đơn giản và vô lý nhất Các trường h p học sinh cá biệt đều hay rơi vào các em có hoàn cảnh gia đình không thuận l i để quan tâm, chăm lo cho các em học tập và hoàn thiện tốt nhân cách của mình Những gia đình không hòa thuận, ly hôn, hoàn cảnh gia đình nghèo khó, cha mẹ bận mưu sinh không có thời gian quan tâm đến con cái và việc học hành, các em có hoàn cảnh

mồ côi cha ( mẹ ) hoặc cả cha lẫn mẹ, đư c ông bà hay cô dì chú bác nuôi dạy

Các em lười học dẫn đến mất căn bản về trình độ văn hóa, từ đó s đến lớp, tụ tập rủ nhau trốn học lang thang trong giờ học, vào các tiệm internet để lên mạng vào các trang web đen hoặc chat ( đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến đánh nhau )

Ảnh hưởng từ phim ảnh sách báo không lành mạnh, những hành vi bạo lực

và ảnh hưởng từ những thực tế xảy ra trong xã hội: những tệ nạn, cũng tác động đến tâm lý lứa tuổi của các em

Một số phụ huynh chưa thật sự quan tâm sâu sát đến việc giáo dục đạo đức

và quản lý giờ giấc học hành sinh hoạt của học sinh, giao phó việc dạy dỗ con em cho nhà trường, chưa nhiệt tình h p tác với nhà trường trong việc giáo dục con em

Một số phụ huynh do buông lỏng quản lý con em trong giai đoạn học trung học cơ sở, để các em quá tự do trong việc giao du với những bạn bè ngoài xã hội, dần dần đã bị nhiễm những thói xấu của những đối tư ng này, đến khi phát hiện ra thì bất lực trong việc giáo dục quản lý con em, chỉ trông nhờ vào sự gíao dục củanhà trường

7

Nguyễn Thị Minh Huệ

Một số phụ huynh chưa nêu gương tốt cho con em trong giao tiếp, hành xử, nếp sống sinh hoạt….

Giữa nhà trường và gia đình đôi khi chưa thống nhất trong mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục học sinh

2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài

Giáo dục học sinh chưa ngoan, chậm tiến là quá trình giáo dục lại nhằm làm thay đổi, làm từ bỏ những cái cũ kỹ, sai lầm trong nhân cách của học sinh so với những yêu cầu phát triển mới, phù h p với các chuẩn mực xã hội Như vậy, việc giáo dục lại bao gồm cả việc giáo dục học sinh lưu ban, học sinh vô kỷ luật, gắn liền nhiều hơn với những học sinh có biểu hiện của tính chất khó dạy, những trẻ có nhiều thiếu sót, sai lầm đã trở thành nét nhân cách, cần sửa chữa, gọi chung là trẻ khó dạy

Những học sinh chưa ngoan ( học sinh cá biệt) có thể biểu hiện ở các dạng

cụ thể, là:

 Học sinh có những hành vi chống đối vô lễ với giáo viên

 Học sinh có xu hướng giải quyết xung đột với bạn bè bằng vũ lực

 Học sinh có những hành động kỳ quặc, khiến cho lớp học luôn trong

trạng thái bất ổn

 Học sinh có thái độ xem thường bạn bè, Thầy Cô

 Học sinh thường xuyên ăn nói thô tục, hay la hét

 Học sinh thường xuyên không tham gia các hoạt động học tập của lớp

 Học sinh lười biếng học tập, không chuyên cần, nghỉ học tùy tiện

Học sinh cá biệt, yếu kém, chưa ngoan có đặc điểm chung là những học sinh

có sự thất thường về tính cách, không có động cơ học tập, tâm lý không ổn định

Theo quy chế đánh giá xếp loại học sinh THCS và học sinh THPT ban hành kèm theo quyết định số 40/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05 tháng 10 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo thì xếp loại yếu về hạnh kiểm là những học

Nguyễn Thị Minh

Huệ

sinh không đạt tới mức trung bình theo tiêu chuẩn, có những biểu hiện yếu, kém, chậm tiến bộ… những biểu hiện của loại học sinh yếu về hạnh kiểm là :

-Gian lận trong học tập, kiểm tra, thi cử

- Xúc phạm danh dự, nhân phẩm của bạn bè hoặc người khác, đánh nhau gây rối trật tự trị an trong nhà trường hoặc ngoài xã hội

- Đánh bạc, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng ma túy, vũ khí, chất nỗ, chất độc hại, lưu hành văn hóa phẩm đồi bại, đồi trụy hoặc tham gia tệ nạn xã hội

Qua nhiều năm giảng dạy và phụ trách công tác quản lý nề nếp trật tự kỷ luật học sinh, nắm bắt hoàn cảnh cụ thể của học sinh và rút kinh nghiệm qua các trường h p xử lý học sinh vi phạm nội quy, nề nếp trật tự kỷ luật của bản thân và của các đồng nghiệp, tôi rút ra đư c một số kinh nghiệm, giải pháp để áp dụng vào công tác của mình

Thực hiện công tác thi đua hàng tuần trong học sinh nhằm tạo không khí thi đua học tập sôi nổi gữa các lớp và thi đua đối với từng học sinh Hoạt động thi đua

đư c phổ biến công khai trước cờ, từ đó giảm bớt các vi phạm của học sinh về kỷluật, nội quy nhà trường

9

Nguyễn Thị Minh Huệ

Những trường h p học sinh vi phạm nội quy có hệ thống, hoặc vi phạm kỷ luật nghiêm trọng như vô lễ, đánh nhau…, cần đư c kiểm điểm tại lớp và đưa ra Hội đồng kỷ luật xử lý Thành phần của Hội đồng kỷ luật gồm đại diện BGH, Đoàn thanh niên, Ban ĐDCMHS, GVCN, cán bộ lớp, ban quản sinh, PHHS và học sinh vi phạm Thông qua cuộc họp Hội đồng kỷ luật, sự phối h p giữa gia đình, nhà trường và các tổ chức đoàn thể trong việc giáo dục đạo đức học sinh chưa ngoan càng chặt chẽ hơn Quyết định của Hội đồng kỷ luật không những có tác dụng xử

lý đối với học sinh vi phạm kỷ luật mà còn có tác dụng răn đe đối với những học sinh khác

Quan tâm đến công tác giáo dục lại đối với học sinh cá biệt Chú trọng và nâng cao hơn nữa công tác giáo dục học sinh cá biệt, xem đây là một hoạt động vô cùng quan trọng trong công tác giáo dục đạo đức của nhà trường Phương pháp giáo dục học sinh cá biệt trong nhà trường phải đư c thực hiện một cách chuyên biệt Giáo dục lại về nhận thức, tình cảm và hành vi của học sinh đối với các chuẩn mực xã hội quy định, thể hiện cụ thể qua các nội dung giáo dục đạo đức, thẩm mỹ, thể chất, lao động cụ thể ở nhà trường phổ thông Phê phán có phân tích các biểu hiện sai lệch trong nhận thức, tình cảm, hành vi của học sinh bồi dưỡng ý thức tự giáo dục rèn luyện Cụ thể, những học sinh phải ra Hội đồng kỷ luật, ngoài việc rèn luyện hạnh kiểm trong năm học, các em phải rèn luyện trong hè Trong kế hoạch hoạt động hè, nhà trường xây dựng kế hoạch dạy phụ đạo cho học sinh yếu, kém về học lực và học sinh yếu về hạnh kiểm phải rèn luyện trong hè

Đội ngũ những nhà quản lý giáo dục, giáo viên, giáo viên chủ nhiệm phải nhận thức đầy đủ, sâu sắc tầm quan trọng của hoạt động giáo dục cá biệt cũng như tính chất phức tạp, khó khăn lâu dài của hoạt động này, từ đó có đủ phẩm chất và năng lực sư phạm để thực hiện hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh chưa ngoan

Tổ chức các hoạt động vui chơi lành mạnh, khơi dậy các mặt tích cực trong hoạt động của học sinh chưa ngoan Tổ chức lao động vệ sinh trường lớp, trồng cây xanh tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp nhằm xây dựng môi trường

1

Nguyễn Thị Minh

Huệ

thân thiện, tích cực Qua công tác lao động, học sinh thêm yêu quí ngôi trường, có trách nhiệm hơn với ngôi trường mình đang học tập và rèn luyện.

Tổ chức những hoạt động ngoại khóa có nội dung giáo dục, khơi dậy lòng yêu thương con người tính nhân văn, lòng yêu thương nhân loại cụ thể như: tổ chức cho học sinh thăm những trại trẻ mồ côi, khuyết tật; người già neo đơn, gia đình những học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn vươn lên, cố gắng vư t khó trong học tập, thăm và tặng quà cho cô giáo có hoàn cảnh khó khăn Quyên góp và tặng quà cứu tr thiên tai trong những đ t vận động cho đồng bào bị thiên tai, lũ lụt

Qua những chuyến đi thực tế, trực tiếp tận mắt chứng kiến những mảnh đời bất hạnh, những hoàn cảnh khó khăn, các em có những chuyển biến tích cực trong suy nghĩ, trong nhận thức, từ đó các em có động cơ học tập, giao tiếp ứng xử và hành động đúng đắn hơn

Tổ chức các buổi sinh hoạt truyền thống giáo dục đạo đức tư tưởng trong nhà trường, ôn lại lịch sử truyền thống cách mạng, những anh hùng trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ; tổ chức giao lưu với những anh chị cựu học sinh thành đạt ở các khóa trước… là tấm gương để các em phấn đấu, đặt mục tiêu phấn đấu cho bản thân

Phát động cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương Đạo đức Hồ Chí Minh sâu rộng đến học sinh, hội thi kể chuyện Bác Hồ và kể chuyện tấm gương điển hình làm theo gương Bác, đư c tổ chức hàng tuần dưới sân cờ

Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề giáo dục đạo đức, pháp luật, luật giao thông đường bộ cho các em qua các hình thức: Tổ chức các hoạt động tuyên truyền việc chấp hành luật giao thông đường bộ, không sử dụng xe gắn máy khi chưa có giấy phép lái xe và các hình thức xử lý nếu vi phạm

11

Nguyễn Thị Minh Huệ

Tuyên truyền an toàn giao thông trước cờ bằng hình thức sân khấu hóa.

b - Về phía Giáo viên chủ nhiệm ( GVCN).

GVCN triển khai cụ thể đến từng học sinh Điều lệ trường Trung học, nội quy của nhà trường, bản cam kết h p đồng trách nhiệm giữa gia đình và nhà trường trong việc giáo dục học sinh Cụ thể cam kết về việc giáo dục học sinh không vi phạm an toàn giao thông, không vi phạm ma túy và các tệ nạn xã hội; không vi phạm nội quy nhà trường

Sâu sát với học sinh, nắm bắt kịp thời những diễn biến tâm lý và mâu thuẫn trong học sinh ( nếu có) để kịp thời giải quyết, ngăn chặn các vụ việc dẫn đến xích mích, đánh nhau Để nắm bắt đư c thông tin tình hình cụ thể nhanh nhất, mỗi GVCN phải xây dựng đư c bộ máy ban cán sự lớp hoạt động có hiệu quả Hàng tuần, hàng ngày GVCN có gặp gỡ, trao đổi với ban cán sự lớp để nắm thông tin, làm công tác cố vấn, tháo gỡ những vướng mắc cho cán bộ lớp GVCN cũng thường xuyên nhắc nhở, yêu cầu mỗi thành viên trong ban cán sự lớp phải thực sự gương mẫu trong mọi hoạt động, ngoài việc thực hiện tốt nhiệm vụ của một người học sinh, cán bộ lớp phải xung phong, đứng mũi chịu sào trong các hoạt động chung của lớp, của trường và Đoàn thanh niên Một tập thể có ý thức tự quản tốt hay không trước tiên phụ thuộc vào ý thức của các thành viên trong lớp và sự hoạt động tích cực của ban cán sự lớp Trong xử phạt phải công bằng không có sự thiên

vị cho bên nào để tạo sự tin tưởng của các em vào thầy cô và nhà trường

12