Áp dụng mô hình B.O.T cho dự án xây dựng chợ Kim Tân

Theo định nghĩa của Ngân hàng thế giới về phương thức đầu tư B.O.T thì “Phương thức đầu tư B.O.T là hình thức Nhà đầu tư tiến hành đầu tư xây dựngcông trình, sau khi hoàn thành sẽ tiến h

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan toàn bộ nội dung và số liệu là do tác giả tự thu thập

và tự viết không sao chép từ bất cứ chuyên đề, luận văn nào khác ngoài tàiliệu được tham khảo như đã trích dẫn và được ghi trong danh mục tài liệutham khảo

Hà Nội, ngày 7 tháng 5 năm 2013

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 1

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH B.O.T VÀ KHẢ NĂNG VẬN DỤNG MÔ HÌNH B.O.T TRONG XÂY DỰNG CHỢ 5

1 Chợ và vai trò của chợ trong phát triển CSHT phục vụ dân sinh 5

1.1 Chợ là gì 5

1.1.1 Khái niệm chợ 5

1.1.2 Sơ lược về sự hình thành của chợ 6

1.2 Đặc điểm cơ bản của chợ 7

1.2.1 Vị trí của chợ 7

1.2.2 Cấu trúc của chợ 7

1.2.3.Chức năng của chợ 7

1.3 Vai trò của chợ trong hệ thống cơ sở hạ tầng 8

2 Áp dụng mô hình B.O.T trong xây dựng chợ 11

2.1 Mô hình B.O.T là gì 11

2.1.1 Khái niệm về PPP 11

2.1.2 Mô hình B.O.T 12

2.2 Các bên tham gia trong B.O.T 13

2.2.1 Sự tham gia của Chính phủ 13

2.2.2 Doanh nghiệp dự án 14

2.2.3.Sự tham gia đầu tư của khu vực tư nhân vào lĩnh vực cơ sở hạ tầng 14

2.3 Đặc điểm của B.O.T 15

2.3.1 Khả năng thu hồi vốn và sinh lời 15

2.3.2 Cơ chế phân chia lợi ích 17

2.3.3 Rủi ro và việc hạn chế rủi ro trong dự án B.O.T 20

2.3.4 Giải quyết tranh chấp trong dự án B.O.T 25

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CHỢ KIM TÂN 29

1 Vai trò của chợ Kim Tân trong phát triển KTXH thành phố Lào Cai 29

1.1 Giới thiệu chung về chợ Kim Tân 29

1.2 Vai trò của chợ Kim Tân đối với sự phát triển KTXH của thành phố Lào Cai 29

1.2.1 Vai trò kinh tế 29

1.2.2 Vai trò xã hội 31

1.3 Hạn chế trong quá trình phát triển chợ Kim Tân 33

1.3.1 Cơ sở hạ tầng 33

1.3.2.Cơ chế quản lý 34

2 Sự cần thiết trong xây dựng chợ Kim Tân bằng phương thức BOT 37

2.1 Nhu cầu cải tạo xây dựng lại chợ Kim Tân 37

2.2.Khó khăn từ chính quyền tỉnh Lào Cai trong triển khai dự án chợ Kim Tân Bằng vốn ngân sách nhà nước 41

2.2.1.Dự án xây dựng chợ Kim Tân 41

2.2.2.Khó khăn từ chính quyền tỉnh Lào Cai 42

3 Đánh giá khả năng áp dụng B.O.T vào dự án xây dựng chợ Kim Tân 44 3.1 Khả năng thu hồi vốn và sinh lời 44

3.2 Khía cạnh lợi ích 50

3.3 Rủi ro và hạn chế rủi ro 55

3.3.1 Rủi ro về năng lực nhà đầu tư 55

3.3.2 Rủi ro môi trường pháp lý 57

3.3.3 Rủi ro về cầu 58

3.3.4 Rủi do về giá 59

CHƯƠNGIII: CÁC GIẢI PHÁP ÁP DỤNG MỤ HÌNH B.O.T CHO DỰ ÁN CHỢ KIM TÂN 61

1 Cơ sở đề xuất giải pháp 61

2 Một số giải pháp áp dụng B.O.T cho dự án chợ Kim Tân 62

2.1 Lợi ích nhà đầu tư 62

2.2 Giải pháp hạn chế rủi ro 63

2.2.1 Rủi ro về năng lực nhà đầu tư: 63

2.2.2 Rủi ro về môi trường pháp lý 65

2.2.3 Rủi ro về cầu 66

2.2.4 Rủi ro về giá 68

2.2.5 Giải quyết tranh chấp 69

2.3 Các giải pháp mang tính khuyến khích 69

KẾT LUẬN 71

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1: Đóng góp ngân sách hàng năm Chợ Kim Tân 30

Bảng 2 Công tác thu ngân sách của chợ Kim Tân 2009 - 2012 35

Bảng 3: biến động dân số trên địa bàn thành phố Lào Cai 38

Bảng 4: Biến động doanh thu bán lẻ của thành phố Lào Cai 39

Bảng 5 Mức biến động thu nhập bình quân của người dân ở thành phố Lào Cai (2005 - 2009) 40 Bảng 6 Bảng dự kiến doanh thu hàng năm từ địa điểm kinh doanh chợ Kim Tân 47

LỜI NÓI ĐẦU

A Bối cảnh và lý do nghiên cứu

Trong quy hoạch hệ thống các công trình dịch vụ đô thị, chợ là mộttrong 5 loại công trình dịch vụ cơ bản trong đô thị (4 loại khác là: giáo dục,

y tế, thể dục thể thao, và văn hóa) Các loại hình chợ trong đô thị thì có thểkể: Chợ tổng hợp, chợ đầu mối, chợ chuyên doanh, chợ dân sinh, chợ truyềnthống…Theo điều tra của Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam, hiện nay trên cả nước

có gần 9000 chợ truyền thống, 80% hàng hóa chuyển qua kênh phân phốinày Qua đây ta thấy mức độ quan trọng của chợ truyền thống trong phân phốibán lẻ

Chợ Kim Tân là một trong 3 chợ sầm uất nhất trên địa bàn tỉnh LàoCai Chợ Kim Tân không chỉ là nơi diễn ra hoạt động trao đổi mua bán hànghóa, dịch vụ mà nó còn là nơi gặp gỡ giao lưu, trao đổi kinh nghiệm chứađựng yếu tố văn hóa mang đậm bản sắc các dân tộc trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Tuy nhiên, chợ Kim tân trong thời gian gần đây đã bộc lộ nhiều yếuđiểm Ngoài công tác quản lý lỏng lẻo, chợ xây từ trước năm 1975, nay xuốngcấp, hư hỏng trầm trọng, ô nhiễm, thiếu an toàn khiến khách hàng bất tiện khimua sắm Để giải quyết vấn đề này tỉnh Lào Cai đã có chủ trương đầu tư xâydựng chợ Kim Tân Xây dựng lại chợ khang trang; đáp ứng nhu cầu trao đổihàng hóa, đảm bảo vệ sinh môi trường, mỹ quan đô thị; Thực hiện quy hoạchphát triển kinh tế xã hội Nhưng thực tế trong những năm vừa qua và cho tớithời điểm này, tỉnh Lào Cai vẫn chưa được thực hiện dự án chợ Kim Tân.Chợ Kim Tân vẫn ở trong tình trạng xuống cấp, hư hỏng và chờ bảo dưỡng.Nguyên nhân chủ yếu của vấn đề này do tình trạng thiếu vốn dành cho các dự

án cơ sở hạ tầng; cùng với đó là chủ trương ưu tiên của nhà nước cho công

trình trọng điểm Đây không chỉ là khó khăn của tỉnh mà còn là khó khănchung của toàn nền kinh tế hiện nay.

Việc tham gia vào công tác xây dựng chợ hiện nay đã không còn làcông việc việc riêng của nhà nước mà đã trở thành công việc chung của toàn

xã hội Các công trình cơ sở hạ tầng quan trọng đang dần có sự tham gia của

cả nhà nước và tư nhân (PPP) đang mang lại nhiều kết quả tích cực Các hìnhthức đặc trưng cho hợp tác giữa nhà nước và tư nhân như B.O.T , BTO ( dự

án đường tránh Thanh Hóa, chợ Tây Thanh…) đang dần trở thành hình mẫucho xu hướng hợp tác giữa nhà nước và tư nhân

Xuất phát từ vấn đề này, cộng với yêu cầu bức thiết của xã hội cần xâydựng chợ Kim Tân đáp ứng nhu cầu trao đổi và giao lưu buôn bán của ngườidân, góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của tỉnh Lào Cai nói riêng và cảnước nói chung, tôi đề nghị cần có sự tham gia của xã hội trong việc xâydựng chợ Kim Tân, bằng việc áp dụng mô hình B.O.T cho dự án xây mới chợKim Tân Chính vì vậy, tôi đãlựa chọn đề tài của mình là “Áp dụng mô hìnhB.O.T cho dự án xây dựng chợ Kim Tân”

Với trình độ còn hạn chế, đề tài hoàn thành có thể còn nhiều thiếu sótnhất định, em rất mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và toànthể các bạn để đề tài của em được hoàn chỉnh hơn

Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn thầy giáo TSS Vũ Cương, cùng

các cô, chú trong sở Xây dựng Lào Cai đã tận tình giúp đỡ em hoàn thành đềtài nghiên cứu này

B Câu hỏi nghiên cứu.

Xuất phát từ bối cảnh nghiên cứu, đề tài sẽ giải quyết câu hỏi: Làm thếnào áp dụng hiệu quả mô hình hợp tác Nhà nước – Tư nhân (B.O.T ) trong

dự án đầu tư xây dựng mới chợ Kim Tân

Để trả lời cho câu hỏi, đề tài sẽ lần lượt làm rõ các vấn đề sau đây:

a) Trình bày những vấn đề cơ bản về CSHT Định nghĩa về B.O.T Phântích đặc điểm của chúng Ưu điểm của B.O.T so với các hình thức đầu

tư khác trong lĩnh vực CSHT Các điều kiện để thực hiện B.O.T

b) Xuất phát từ thực tế triển khai đầu tư dự án chợ Kim Tân trong thờigian qua cùng với thuận lợi và khó khăn trong quá trình đầu tư Triểnvọng về áp dụng B.O.T cho dự án chợ Kim Tân

c) Kiến nghị giải pháp để áp dụng mô hình hợp tác Nhà nước – Tư nhân(B.O.T ) trong dự án xây dựng mới chợ Kim Tân ở Lào Cai

C Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp thu thập số liệu:

Thu thập số liệu thứ cấp qua niên giám thống kê, tổng cục thống kê, cácbáo cáo, tìm hiểu thông tin trên sách, báo, tạp chí, truyền thông, mạngInternet, thu thập các ý kiến của người dân

Phương pháp phân tích số liệu:

- Sử dụng phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp

- Từ so sánh và phân tích trên, sử dụng các phương pháp suy luận, quynạp để đưa ra các biện pháp nhằm thúc đẩy việc áp dụng B.O.T cho dự án xâydựng mới chợ Kim Tân

D Kết cấu dự kiến của chuyên đề

Tổng quan nghiên cứu:

- Hai website: http://laocai.gov.vn và http://lcitp.laocai.gov.vn Là hai địachỉ web chính để tôi thu thập số liệu chính thống, cùng với đó cung cấp chotôi những văn bản pháp lý quan trọng trong quy định của nhà nước về hìnhthức đầu tư B.O.T dựa vào đó để đưa ra các đánh giá và nhận định một cáchchính xác nhất, đưa ra các giải pháp để giải quyết vấn đề được nghiên cứu

- Website: http://laocai.gov.vn/sites/cucthongke/Trang/trangchu.aspx đây

là địa chỉ cung cấp số liệu về dân số và thu nhập của người dân trong tỉnh, giúptôi có thể tính toán và đưa ra các dự báo của mình về nhu cầu tiêu dùng trongtương lai của người dân trong tỉnh Từ đó là cơ sở cho bài viết của mình

- Các thông tư và nghị định cuả nhà nước về hình thức hợp tác công tưPPP và điển hình là B.O.T để cung cấp cho tôi những cơ sở lý luận quantrọng, cùng với đó là là căn cứ để đưa ra những đánh giá của mình về vấn đềnghiên cứu

- “ Hướng dẫn phát triển cơ sở hạ tầng thông qua dự án B.O.T ” đưa ranhững hướng dẫn của thế giới về hình thức hợp tác công tư, giúp tôi có thêmnhững cơ sở lý luận quan trọng cho bài viết của mình

CHƯƠNG I

LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH B.O.T VÀ KHẢ NĂNG VẬN DỤNG MÔ

HÌNH B.O.T TRONG XÂY DỰNG CHỢ

1 Chợ và vai trò của chợ trong phát triển CSHT phục vụ dân sinh

Trong các văn bản pháp luật Việt Nam cũng đưa ra khái niệm về chợ, theo

đó dựa vào tính chất thương mại của chợ, thông tư số 15/TM-CSTTTN ngày16/10/1996 của Bộ Thương Mại hướng dẫn tổ chức và quản lý chợ, thì chợ đượcđịnh: "Chợ là mạng lưới thương nghiệp được hình thành và phát triển cùng với

sự phát triển của nền kinh tế xã hội"

Nếu như các định nghĩa trên về chợ chỉ mang tính chất chung, chưa mangtính cụ thể, gây khó khăn cho công tác quản lý Do vậy để nhằm định nghĩa mộtcác chi tiết hơn về chợ, nghị định số 02/2003/NĐ-CP ngày 14/01/2003 củaChính Phủ về phát triển và quản lý chợ, đã đưa ra định nghĩa về chợ: "Chợ làloại hình kinh doanh thương mại được hình thành và phát triển mang tính truyềnthống, được tổ chức tại một địa điểm theo quy hoạch, đáp ứng nhu cầu mua bán,trao đổi hàng hoá và nhu cầu tiêu dùng của khu vực dân cư"

Nhằm tạo cho bài viết mang tính nhất quán và phù hợp với các quy địnhcủa pháp luật ,từ những định nghĩa trên tôi lựa chọn định nghĩa về chợ theo Nghị

định số 02/2003/NĐ-CP ngày 14/01/2003 của Chính Phủ về phát triển và quản lýchợ cho bài viết của mình

1.1.2 Sơ lược về sự hình thành của chợ

Chợ ra xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử loài người, khi mà con người đãsản xuất được hàng hóa lớn hơn nhu cầu sử dụng của họ, nên nảy sinh nhu cầutrao đổi hàng hóa giữa người với người để lấy một loại hàng hóa khác phục vụcho nhu cầu của con người Việc buôn bán này, ban đầu chỉ dừng ở mức đơn lẻ( giữa hai người với nhau), về sau việc trao đổi phát triển mạnh, nhiều người tậptrung lại để trao đổi hàng hóa, từ đó hình thành nên chợ

Theo nhiều tài liệu lịch sử để lại, chợ Việt Nam có lẽ được hình thành từthời lập quốc, theo truyền thuyết từ thời Hùng Vương, người Việt đã biết giaolưu buôn bán với nước ngoài, chợ là nơi trao đổi hàng hóa, sản phẩm giữa cáccộng đồng người khác nhau Cùng với tiến trình của lịch sử dân tộc, Chợ ViệtNam còn mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc

Ở Việt Nam, theo Nghị định114/2009/NĐ-CP phân chợ thành 3 loại dựatheo theo số điểm kinh doanh của chợ:

Chợ loại 1: Là chợ có trên 400 điểm kinh doanh, được đầu tư xây dựng

kiên cố, hiện đại theo quy hoạch; Được đặt ở các vị trí trung tâm kinh tế thươngmại quan trọng của tỉnh, thành phố hoặc là chợ đầu mối của ngành hàng, của khuvực kinh tế và được tổ chức họp thường xuyên; Có mặt bằng phạm vi chợ phùhợp với quy mô hoạt động của chợ và tổ chức đầy đủ các dịch vụ tại chợ: trônggiữ xe, bốc xếp hàng hoá, kho bảo quản hàng hoá, dịch vụ đo lường, dịch vụkiểm tra chất lượng hàng hoá, vệ sinh an toàn thực phẩm và các dịch vụ khác

Chợ loại 2: Là chợ có trên 200 điểm kinh doanh, được đầu tư xây dựng

kiên cố hoặc bán kiên cố theo quy hoạch; Được đặt ở trung tâm giao lưu kinh tếcủa khu vực và được tổ chức họp thường xuyên hay không thường xuyên; Cómặt bằng phạm vi chợ phù hợp với quy mô hoạt động chợ và tổ chức các dịch vụ

tối thiểu tại chợ: trông giữ xe, bốc xếp hàng hoá, kho bảo quản hàng hoá, dịch vụ

đo lường

 Chợ loại 3: Là các chợ có dưới 200 điểm kinh doanh hoặc các chợ

chưa được đầu tư xây dựng kiên cố hoặc bán kiên cố Chủ yếu phục vụ nhu cầumua bán hàng hoá của nhân dân trong xã, phường và địa bàn phụ cận

1.2 Đặc điểm cơ bản của chợ

1.2.1 Vị trí của chợ

Do chợ có chức năng chính là nơi trao đổi và mua bán hàng hóa cho nênchợ thường được hình thành và xây dựng tại những nơi đông dân cư, thường lànhững nơi là trung tâm, đầu mối giao thông, để tiện cho việc mua bán và traođổi Ngoài ra, chợ còn có chức năng trung chuyển các loại hàng hóa khácnhau( chợ đầu mối) Để có đảm nhận chức năng này, chợ thường phải nằm gầncác bến xe bến tàu, hay các trục đường quốc lộ chính, để thuận tiện cho việc vậnchuyển và trao đổi hàng hóa giữa các vùng

1.2.2 Cấu trúc của chợ

Với các chợ nhỏ (thường ở vùng nông thôn) thì chợ có cấu trúc rất đơngiản, có thể là một bãi đất trống mà những người bán hàng ngồi thành từng dãyvới những sản phẩm đặc thù, phục vụ cho nhu cầu của người dân địa phương.Với các chợ lớn, hiện đại thì cấu trúc khá phức tạp Mỗi chợ có thể gồm nhiềukhu vực riêng biệt, mỗi khu vực lại có những dãy gồm nhiều gian hàng khácnhau Mỗi gian có thể bán các loại hàng hóa khác nhau hoặc giống nhau Nhưng

đa phần các khu vực trong chợ, thì các gian thường bán những mặt hàng giốngnhau Việc này, vừa thuận tiện trong việc bảo quản và sắp xếp hàng hóa Ngoài

ra còn giúp công tác quản lý được dễ dàng

1.2.3.Chức năng của chợ

Chức năng chính của chợ là nơi diễn ra hoạt động mua bán hay trao đổicác sản phẩm, hàng hóa khác nhau Hàng hóa trong chợ rất đa dạng, từ những

loại sản phẩm dùng trong cuộc sống hàng ngày của mỗi người đến các chủngloại sản phẩm khác.

Chợ kinh doanh theo kiểu vừa bán sỉ, vừa bán lẻ nên lượng khách thườngđông vào các ngày cuối tuần Những năm gần đây do đầu tư hàng loạt các cửahàng, siêu thị xung quanh chợ nên số người đến các chợ để mua sắm và trao đổidần giảm xuống Đặc biệt là khu vực chợ tự phát trên các tuyến đường (do cáckhu chợ không đáp ứng nhu cầu của người dân), cũng đã hạn chế phần nào sốlượng người đến chợ

Từ những đặc điểm trên của chợ chúng ta nhận thấy để nghiên cứu về mộtchợ nào đó, chúng ta đều phải tìm hiểu các đặc điểm cơ bản của chợ từ vị trí, cấutrúc và chức năng của chợ để từ đó mới có thể có những đánh giá chính xác vàkhách quan về chợ mà ta nghiên cứu

1.3 Vai trò của chợ trong hệ thống cơ sở hạ tầng

1.3.1 Vai trò chung của chợ

Trong quy hoạch hệ thống các công trình dịch vụ đô thị, chợ là một trong 5loại công trình dịch vụ cơ bản trong đô thị (4 loại khác là: giáo dục, y tế, thể dụcthể thao, và văn hóa) Theo điều tra của Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam, hiện nay trên

cả nước có gần 9000 chợ truyền thống, 80% hàng hóa chuyển qua kênh phân phốinày Qua đây ta thấy mức độ quan trọng của chợ truyền thống trong phân phốibán lẻ

Chợ là nơi giao lưu kinh tế, văn hóa, xã hội của người dân, nơi thể hiện bộmặt và trình độ phát triển của cả vùng miền Khách phương xa đến thường ghéchợ tham quan, mua sắm và ít nhiều biết được nơi đó phát triển ra sao Bên cạnhviệc trao đổi, mua bán thông thường, chợ còn là nơi giao lưu tình cảm anh em,bạn bè, thông tin về tình hình gia đình, chòm xóm…Vậy nên chợ là một nét vănhóa, “văn hóa kẻ chợ”, mang trong mình biểu trưng của sự hội tụ và chắt lọc,vừa cũ xưa, dung dị, hồn hậu lại vừa mới mẻ, tươi tắn bởi sự sôi động, ồn ào

Ở khu vực thành thị: Chợ cũng là nơi cung cấp hàng hoá tiêu dùng, lươngthực thực phẩm chủ yếu cho các khu vực dân cư Tuy nhiên hiện nay đã xuất hiệnkhá nhiều hình thức thương mại cạnh tranh trực tiếp với chợ, vì thế bên cạnh việc

mở rộng hay tăng thêm số lượng chợ chúng ta sẽ đầu tư nâng cấp chất lượng hoạtđộng của chợ và đầu tư nâng cấp chất lượng dịch vụ của chợ

Hoạt động của các chợ làm tăng ý thức về kinh tế hàng hoá của người dân,

rõ nét nhất là ở miền núi, vùng cao từ đó thúc đẩy sản xuất phát triển, góp phầntích cực vào công cuộc xoá đói giảm nghèo ở nông thôn, miền núi Trong cácphiên chợ, các buổi chợ là cơ hội của người dân giao lưu trao đổi, mua bán, lưuthông hàng hoá của mình, cập nhật thông tin, ý thức xã hội, nó làm tăng khả năngphản ứng của người dân với thị trường, với thời thế và tự mình có thể ý thức đượccông việc làm ăn buôn bán của mình trong công cuộc đổi mới

Chợ là một nguồn thu quan trọng của Ngân sách Nhà nước Mặc dù Nhà nướcchưa có thể nâng cấp đủ hệ thống chợ ở nước ta, chưa đặc biệt quan tâm đầu tư pháttriển, nhưng các chợ trong cả nước đã đem lại cho Ngân sách Nhà nước khoảng300.000 triệu đồng mỗi năm (chưa kể các nguồn thu từ thuế trực tiếp)

Sự hình thành chợ kéo theo sự hình thành và phát triển các ngành nghề sảnxuất Đây chính là tiền đề hội tụ các dòng người từ mọi miền đất nước tập trung

để làm ăn, buôn bán Chính quá trình này làm xuất hiện các trung tâm thươngmại và không ít số đó trở thành những đô thị sầm uất

1.3.1.2 Về mặt xã hội

a Giải quyết việc làm

Chợ ở nước ta đã giải quyết được một số lượng lớn việc làm cho người laođộng Hiện nay trên toàn quốc có hơn 2,3 triệu người lao động buôn bán trongcác chợ và số người tăng thêm có thể tới 10%/năm

Nếu mỗi người trực tiếp buôn bán có thêm 1 đến 2 người giúp việc (phụviệc bán hàng, tổ chức nguồn hàng để đưa về chợ, đưa hàng tới các mối tiêu thụtheo yêu cầu của khách…) thì số người lao động có việc tại chợ sẽ gấp đôi, gấp

ba lần số lượng người chỉ buôn bán ở chợ, và như thế chợ giải quyết được một sốlượng lớn công việc cho người lao động khi hoạt động

b Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Có thể nói, chợ là một bộ mặt kinh tế - xã hội của một địa phương và lànơi phản ánh trình độ phát triển kinh tế - xã hội, phong tục tập quán của mộtvùng dân cư Tính văn hoá ở chợ được thể hiện rõ nhất là ở miền núi, vùng cao,vùng sâu, vùng xa

Đối với người dân: Đồng bào đến chợ ngoài mục tiêu mua bán còn lấy chợlàm nơi giao tiếp, gặp gỡ, thăm hỏi người thân, trao đổi công việc, kể cả việcdựng vợ gả chồng cho con cái Chợ còn là nơi hò hẹn của lứa đôi, vì vậy ngườidân miền núi thường gọi là đi "chơi chợ" thay cho từ đi chợ mua sắm như làngười dưới xuôi thường gọi Các phiên chợ này thường tồn tại từ rất lâu đời, và

nó là những bản sắc văn hoá vô cùng đặc trưng của các dân tộc ở nước ta

Đối với chính quyền: ở miền núi, vùng cao, vùng sâu, vùng xa chợ là địađiểm duy nhất hội tụ đông người Tại chợ có đại diện của các lứa tuổi, tất cả cácthôn bản và các dân tộc Vì thế, đã từ lâu, Chính quyền địa phương đã biết lấychợ là nơi phổ biến chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật củaNhà nước, là nơi tuyên truyền cảnh giác và đấu tranh với những phần tử xuyêntạc đường lối của Đảng Từ phong trào kế hoạch hoá gia đình đến kỹ thuật chăm

sóc cây trồng vật nuôi, vệ sinh phòng dịch… đều có thể được phổ biến một cáchhiệu quả ở đây Chính vì lý do đó, chợ miền núi hay miền xuôi đều được bố trí ởtrung tâm cụm, xã (nhất là miền núi) Trong mỗi chợ đều giành vị trí trung tâmlàm công tác tuyên truyền.

Hiện nay, khi mạng lưới siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng bán lẻ đãhình thành và phát triển mạnh, mặc dù vẫn có tầm quan trọng trong sinh hoạt củangười dân, nhưng không vì thế mà chợ mất đi vai trò của mình mà có thể nói chợ

đã hoàn thành vai trò lịch sử của mình và sự phát triển mạng lưới chợ chính là sự

hỗ trợ cho sự hình thành và phát triển của các loại hình kinh doanh mới, đó làsiêu thị và trung tâm thương mại

2 Áp dụng mô hình B.O.T trong xây dựng chợ

2.1 Mô hình B.O.T là gì

2.1.1 Khái niệm về PPP

Trong chi tiêu công cộng, PPP (Public - Private Partnership) là hợp táccông - tư mà theo đó nhà nước cho phép tư nhân cùng tham gia đầu tư vào cácdịch vụ hoặc công trình công cộng của nhà nước Với mô hình PPP, Nhà nước sẽthiết lập các tiêu chuẩn về cung cấp dịch vụ và tư nhân được khuyến khích cungcấp bằng cơ chế thanh toán theo chất lượng dịch vụ Đây là hình thức hợp tác tối

ưu hóa hiệu quả đầu tư và cung cấp dịch vụ công cộng chất lượng cao, nó sẽmang lại lợi ích cho cả nhà nước và người dân vì tận dụng được nguồn lực tàichính và quản lý từ tư nhân, trong khi vẫn đảm bảo lợi ích cho người dân

Mô hình PPP gồm có năm hình thức chủ yếu là:

 Thứ nhất, nhượng quyền khai thác (Franchise)

 Thứ hai, mô hình thiết kế - xây dựng - tài trợ - vận hành DBFO Build - Finance - Operate)

(Design- Thứ ba, xây dựng vận hành chuyển giao B.O.T (Build Operate Transfer)

- Thứ tư, mô hình BTO(xây dựng - chuyển giao - vận hành).

 Thứ năm, là phương thức xây dựng sở hữu vận hành BOO (Build Own - Operate)

-2.1.2 Mô hình B.O.T

Từ những năm 1990, thuật ngữ B.O.T được sử dụng rộng rãi trên toàn thếgiới và được biết đến là một thuật ngữ để chỉ một mô hình hay một cấu trúc sửdụng đầu tư tư nhân để thực hiện xây dựng cơ sở hạ tầng vốn vẫn dành riêng chokhu vực Nhà nước B.O.T là viết tắt của “Build- xây dựng, Operate- vận hành,Transfer- chuyển giao”

Trong một dự án B.O.T , một doanh nghiệp tư nhân được đặc quyền xâydựng và vận hành một công trình mà thường do Chính phủ thực hiện Vào cuốigiai đoạn đặc quyền, doanh nghiệp tư nhân sẽ chuyển quyền sở hữu dự án về choChính phủ Giai đoạn đặc quyền được xác định bởi độ dài thời gian cần thiết đểdoanh thu từ công trình trả được hết nợ của doanh nghiệp, các chủ đầu tư thu hồiđược vốn và có một tỷ suất lợi nhuận hợp lý cho những nỗ lực và rủi ro màdoanh nghiệp đó phải chịu

Theo định nghĩa của Ngân hàng thế giới về phương thức đầu tư B.O.T thì

“Phương thức đầu tư B.O.T là hình thức Nhà đầu tư tiến hành đầu tư xây dựngcông trình, sau khi hoàn thành sẽ tiến hành kinh doanh khai thác trong một thờigian nhất định đảm bảo thu hồi được vốn và có lợi nhuận hợp lý sau đó chuyểngiao không bồi hoàn cho Nhà nước.” Trong đó nguồn dùng để đầu tư dự án là do

tư nhân bỏ vốn một phần hoặc toàn bộ vốn đầu tư dự án

Ở Việt Nam, Chính phủ đã và đang sử dụng phương thức B.O.T để pháttriển và nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng vốn còn yếu kém nhằm hỗ trợ và rútngắn quá trình Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa Theo Nghị định 108/2009/NĐ-

CP của Chính phủ thì Hợp đồng Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao (sau đâygọi tắt là Hợp đồng B.O.T ) là hợp đồng được ký giữa Cơ quan nhà nước có

thẩm quyền và Nhà Đầu tư để xây dựng, kinh doanh công trình kết cấu hạ tầngtrong một thời hạn nhất định; hết thời hạn, Nhà đầu tư chuyển giao không bồihoàn công trình đó cho Nhà nước Việt Nam.

Như vậy, định nghĩa về phương thức đầu tư B.O.T theo Nghị định này thìB.O.T là một phương thức đầu tư được áp dụng riêng trong lĩnh vực cơ sở hạtầng, theo phương thức này, nhà đầu tư sẽ tiến hành xây dựng và sau đó khaithác kinh doanh công trình đó trong một thời gian hợp lý, thời gian hợp lý nàytùy thuộc vào từng lĩnh vực đầu tư và từng dự án cụ thể Tuy nhiên khoảng thờigian này phải đủ để nhà đầu tư thu hồi được vốn và các khoản chi phí đã trangtrải đồng thời có một tỷ lệ lợi nhuận hợp lý Sau khoảng thời gian đó công trình

đã xây dựng sẽ được chuyển giao không bồi hoàn cho Nhà nước để tiếp tục vậnhành, kinh doanh

2.2 Các bên tham gia trong B.O.T

2.2.1 Sự tham gia của Chính phủ

Theo Nghị định 108/2009/NĐ-CP, phương thức B.O.T cũng là một hìnhthức đầu tư trực tiếp của nước ngoài Tuy nhiên một đặc điểm nổi bật khiến chophương thức này khác với các hình thức đầu tư trực tiếp khác là có sự tham giaChính phủ nước chủ nhà trong hầu hết các giai đoạn của dự án

Thông thường Chính phủ nước chủ nhà tham gia vào các dự án B.O.T vớihai tư cách Thứ nhất, là cơ quan Nhà nước tiến hành quy hoạch phát triển kếtcấu hạ tầng, xác định nhu cầu về đầu tư và nhu cầu về các dự án thực hiện theophương thức đầu tư B.O.T Đây là cơ quan có chức năng quản lý và đảm bảocác dự án B.O.T sẽ thực hiện đúng các quy định của pháp luật, phục vụ cho lợiích của dân cư và các bên hữu quan theo quy định của pháp luật Cơ quan Nhànước có thẩm quyền còn tham gia dự án B.O.T với tư cách thứ hai là cơ quantiếp nhận và quản lý công trình B.O.T sau khi được chuyển giao theo hợp đồng

đã được ký kết giữa các bên

Hợp đồng B.O.T : một bên là các nhà đầu tư ( trong nước với nhau, trongnước và ngoài nước hoặc nước ngoài nhau) và bên còn lại là cơ quan Nhà nướcViệt Nam có thẩm quyền Việc kí kết hợp đồng B.O.T chỉ giới hạn trong các dự

án xây dựng mới, nâng cấp cải tạo các công trình kết cấu hạ tầng gắn với đất đại,

1 bên hợp đồng là Nhà nước

Chính phủ ủy quyền cho cơ quan Nhà nước kí kết:

- UBND cấp tỉnh (nếu kết cấu hạ tầng thuộc nội hạt tỉnh)

Ví dụ: đường giao thông thuộc tỉnh

- Bộ, cơ quan ngang bộ hoặc cơ quan thuộc Chính Phủ: các dự án đã đượcphê duyệt của Chính phủ theo công trình quy hoạch phát triển kinh tế xã hộihoặc theo yêu cầu của nhà đầu tư được chính phủ phê duyệt

2.2.2 Doanh nghiệp dự án

Tất cả các dự án B.O.T đều thành lập một doanh nghiệp dự án Doanhnghiệp dự án hay còn được gọi là công ty B.O.T là trung tâm của dự án Tùytheo luật quy định của các nước khác nhau mà doanh nghiệp dự án tồn tại dướinhiều hình thức khác nhau Riêng ở Việt Nam công ty B.O.T có thể là công tyliên doanh hoặc công ty 100% vốn nước ngoài và chỉ được tồn tại dưới hình thức

là công ty trách nhiệm hữu hạn Công ty này sẽ tồn tại suốt trong thời hạn đặcquyền của dự án (thời hạn chủ đầu tư xây dựng và quản lý dự án) Doanh nghiệp

dự án chính là đối tượng ký kết các hợp đồng liên quan như ký kết các thỏathuận với các cổ đông và nhà nước, các thỏa thuận vay vốn với các bên cho vay,hợp đồng xây dựng, hợp đồng vận hành và bảo dưỡng…

2.2.3.Sự tham gia đầu tư của khu vực tư nhân vào lĩnh vực cơ sở hạ tầng

Phương thức B.O.T là một trong các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài

và chỉ được áp dụng trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng Mục đích của phương thứcnày là thu hút nguồn vốn lớn nhàn rỗi để phục vụ phát triển cơ sở hạ tầng

Trong phương thức này, khu vực tư nhân có thể tham gia với tư cách lànhà tài trợ của dự án Những nhà tài trợ dự án là những người sẽ chịu tráchnhiệm về dự án trong suốt quá trình thực hiện Dự án sẽ được tài trợ có thể bằngnguồn vốn sở hữu của nhà tài trợ hoặc bằng nguồn vốn đi vay Nhà tài trợ tưnhân sẽ tiến hành xây dựng công trình, thu hồi được vốn thông qua doanh thucủa dự án, trả lãi vay và vốn vay cũng như thu lại một tỷ lệ lợi nhuận nhất địnhsau quá trình vận hành dự án Sau thời hạn vận hành dự án theo hợp đồng dự án,nhà tài trợ sẽ chuyển giao không bồi hoàn công trình của dự án lại cho Chínhphủ nước chủ nhà.

2.3 Đặc điểm của B.O.T

2.3.1 Khả năng thu hồi vốn và sinh lời

Trong một dự án B.O.T , doanh nghiệp tư nhân được đặc quyền xây dựng

và vận hành một công trình mà thường do Chính phủ thực hiện Vào cuối giaiđoạn đặc quyền, doanh nghiệp tư nhân sẽ chuyển quyền sở hữu dự án về choChính phủ Giai đoạn mà chủ đầu tư được đặc quyền khai thác có thể nói là giaiđoạn quan trọng nhất của dự án B.O.T Khả năng thu hồi vốn và sinh lời của dự

án, trong giai đoạn này phụ thuộc vào ba yếu tố chính: nhà đầu tư, dự án đầu tư

và chính sách cung với ưu đãi của nhà nước dành cho dự án đầu tư B.O.T

 Nhà đầu tư

Nhà đầu tư dự án B.O.T đều được hưởng các quyền lợi như các nhà đầu tưthông thường khác Ngoài ra, nhà đầu tư dự án B.O.T còn có toàn quyền quyếtđịnh các hoạt động từ lúc xây dựng và vận hành của công trình B.O.T Trongthời gian vận hành dự án, nhà đầu tư được độc quyền quản lý và kinh doanh hoạtđộng dự án B.O.T, giá và phí của dịch vụ của sản phẩm mà dự án cung cấp sẽđược xác định dựa trên nguyên tắc bù đủ chi phí và đem lại một phần lợi nhuậncho chủ đầu tư và đảm bảo quyền lợi cho nhà nước

Ngoài ra, để đảm bảo quyền lợi của nhà đầu tư, nhà nước còn tính thờigian cho nhà đầu tư được phép đầu tư và sử dụng công trình theo tỷ suất lợinhuận của dự án, điều này không chỉ đem lại lợi ích cho nhà đầu tư, nếu nhà đầu

tư có thể đem lại cho dự án một tỷ suất lợi nhuận cao hơn thì hoàn toàn có thểđem tới khoản lợi nhuận lớn cho nhà đầu tư Cùng với đó, là đảm bảo quyền lợicho nhà nước

Để tránh tình trạng nhà đầu tư không đủ năng lực tham gia vào dự ánB.O.T Trong các quy định của nhà nước về đầu tư B.O.T , nhà nước đã có cácquy định đối với việc lựa chọn nhà đầu tư B.O.T Theo đó, nhà nước quy định

rõ việc thẩm định nhà đầu tư theo các tiêu chí đã nêu trong NĐ 108/2009/NĐ-CPcủa chính phủ Do vậy, đã loại bỏ các nhà đầu tư không đáp ứng yêu cầu, nângcao khả năng thu hồi vốn và lợi nhuận cho dự B.O.T thông qua việc lựa chọnnhà đầu tư

Dự án đầu tư

Bản thân chính các dự án B.O.T , có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng thuhồi vốn và lợi nhuận của nhà đầu tư Nếu dự án đầu tư B.O.T có giá trị kinh tếcao, sẽ thu hút được nhiều các nhà đầu tư, vì các dự án này sẽ dễ thu hồi vốn vàlợi nhuận cho nhà đầu tư (VD: dự án về chợ, về đường giao thông…) Cònngược lại, đối với các dự B.O.T có giá trị kinh tế thấp hoặc không có giá trị kinh

tế sẽ thu hút được ít hoặc khó khăn trong thu hút các nhà đầu tư

Chính vì vậy các dự án đầu tư B.O.T đa phần là các dự dựa trên địnhhướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Bên cạnh đó , nhà đầu tư hoàntoàn có thể đề xuất dự án để đầu tư Các dự án B.O.T sẽ đều được các cơ quanchức năng có thẩm quyền thẩm định trước khi đưa ra quyết định cho phép đầu

tư Trong đó, có tính tới cả hiệu quả kinh tế xã hội của dự án Nếu dự án đầu tư

có hiệu quả kinh tế cao (tức là có khả năng thu hồi vốn và đem về lợi nhuận), sẽđược ưu tiên đầu tư Còn đối với các dự án có giá trị kinh tế thấp hoặc không cógiá trị kinh tế sẽ được nhà nước kèm theo các ưu đãi khác để đảm bảo quyền lợi

của nhà đầu tư Do vậy, bản thân các dự án B.O.T khi được phê duyệt đều có khảnăng cao trong thu hồi vốn và sản sinh lợi nhuận với các nhà đầu tư tư nhân.

Chính sách và ưu đãi của nhà nước

Chính sách và các ưu đãi của nhà nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vớicác dự B.O.T Ngoài việc, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của cả nhà nước

và tư nhân, thì các chính sách và ưu đãi sẽ giúp các dự án B.O.T nâng cao khảnăng thu hồi vốn và tạo lợi nhuận cho nhà đầu tư Các chính sách và ưu đãi đặcbiệt có ý nghĩa quan trọng với các dự có giá trị kinh tế thấp, với việc gia tăng lợiích cho dự án, giúp khuyến khích và nâng cao khả năng thu hút đầu tư của tưnhân vào dự án Các chính sách và ưu đãi càng lớn sẽ càng có khả năng caotrong thu hồi vốn và sinh lời.Các chính sách và ưu đãi thường được sử dụng như:

ưu đãi về thuế, chuyển lỗ, khấu hao tài sản cố định, sử dụng đất…

Bên cạnh các ưu đãi trên, nhà nước còn có các ưu đãi mở rộng đối với các

dự án B.O.T khác Các dự án cần khuyến khích phát triển một ngành đặc biệtquan trọng hoặc một vùng, một khu vực kinh tế đặc biệt

2.3.2 Cơ chế phân chia lợi ích

Việc đảm bảo lợi ích của các bên hay nói cách khác là phân chia lợi ích giữacác bên đều được quy định rõ trong hợp đồng B.O.T được kí kết giữa nhà đầu tư

và nhà nước (trong dự án B.O.T nhà nước đại diện cho cả những người sử dụng sản phẩm của dự án) Ngoài ra, còn có các nghị định và thông tư hướng dẫn của

nhà nước như nghị định 77-NĐCP, nghị định 108- NĐCP của chính phủ

 Nhà đầu tư

Trong dự án B.O.T lợi ích của nhà đầu tư được đảm bảo qua:

Chế độ ưu đãi cụ thể đối với doanh nghiệp B.O.T liên quan đến thực hiện

dự án B.O.T( các chế độ ưu đãi như về thuế, về đất …) Các chế độ này được cụthể hóa trong nội dung hợp đồng của dự án B.O.T

Trong quá trình thực hiện đầu tư, doanh nghiệp B.O.T có quyền: Tự quyếtđịnh về phương thức đấu thầu, chỉ định thầu hoặc tự thực hiện khảo sát, thiết kếcông trình; phương thức đấu thầu, chỉ định thầu hoặc tự thực hiện mua sắm thiết

bị, thi công xây lắp, phương thức tổ chức quản lý thực hiện dự án; phương thứchuy động thêm vốn để xây dựng công trình Do đó nhà đầu tư có thể chủ độngtrong việc đầu tư xây dựng công trình, từ đó giảm bớt chi phí trong hoạt xâydựng và các chi phí khác, nâng cao chất lượng và tiến độ công trình Việc nàykhông chỉ làm gia tăng lợi ích cho nhà đầu tư, mà còn làm gia tăng lợi ích chocác bên liên quan

Nhà đầu tư B.O.T là tổ chức duy nhất được quản lý và kinh doanh toàn bộcông trình theo hợp đồng đã ký Việc độc quyền trong kinh doanh công trình sẽ

là lợi thế to lớn cho nhà đâu tư Thông qua việc đặt ra trạm thu phí nhà đầu tư cóthể thu hồi vốn đầu tư đã bỏ ra và thu được cả lợi nhuận công trình, và một điềuqun trọng là do độc quyền trong kinh doanh, cũng làm nhà đầu tư không phảichịu tác động cạnh tranh Bên cạnh đó do các dự án B.O.T hầu hết là các dự án

có nhu cầu sử dụng cao (VD: Đường giao thông, chợ,…) nên nhà đầu tư cũngthuận lợi hơn trong việc thu hồi vốn và tạo lợi nhuận

Nhà nước

Trong dự án B.O.T , nhà nước không chỉ hưởng lợi trực tiếp do không phảiđầu tư vốn hoặc chỉ phải bỏ ra một lượng vốn nhỏ (vốn nhà nước ≤ 30% tổng sốvốn của dự án) để đầu tư xây dựng công trình Như vậy, lợi ích nhà nước thuđược nhiều nhất là tiết kiệm vốn đầu tư ngân sách trong khi nguồn ngân sách cònhạn hẹp Sau thời gian quy định trong hợp đồng B.O.T , nhà nước sẽ đượcchuyển giao công trình từ tư nhân, hay nói cách khác công trình sẽ thuộc sở hữunhà nước, do nhà nước toàn quyền sử dụng Việc này, làm gia tăng lợi ích kinh

tế cho nhà nước, tạo động lực thúc đẩy kinh tế chung Cùng với đó là nâng caohiệu quả của việc đầu tư, giảm thất thoát và lãng phí trong quá trình đầu tư, đặcbiệt là với các công trình mang ý nghĩa cộng đồng, được nhiều người sử dụng

Ngoài việc hưởng các lợi ích trực tiếp, nhà nước sẽ thu được cả các lợi íchgián tiếp Đầu tiên, việc đầu B.O.T sẽ tạo ra công ăn việc làm cho xã hội, giảiquyết tình trạng thất nghiệp, giảm bớt gánh nặng xã hội.Thứ hai, thúc đẩy nềnkinh tế xã hội theo định hướng của nhà nước, bởi đa phần các dự án B.O.T đều

do nhà nước đề xuất, có một số là do tư nhân đề xuất nhưng đều phải được nhànước thẩm định và phê duyệt Cuối cùng, dự án B.O.T còn giúp nhà nướckhuyến khích sự tham gia, và đóng góp của cộng đồng vào các công trình côngcộng đem lại lợi ích cho mọi người

Người chịu ảnh hưởng trực tiếp

Những người chịu ảnh hưởng trực tiếp từ công trình B.O.T là đối tượngđược nhà nước quan tâm trực tiếp trong dự án B.O.T Để đảm bảo quyền lợi củađối tượng này nhà nước đã có những quy định được cụ thể hóa trong nội dunghợp đồng B.O.T Theo đó hai đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dự án B.O.T

là người có đất bị giải tỏa và những người sử dụng sảm phẩm của dự án

Với những người có đất bị giải tỏa, lợi ích của họ được đảm bảo thôngqua sự đền bù của bên chịu trách nhiệm đền bù cho người dân(có thể là nhà nướchoặc nhà đầu tư) Nhà nước quy định rõ ràng về việc giải toả và đền bù về đất,thời hạn giải toả, trách nhiệm giải toả, trách nhiệm trong việc đền bù, thực trạng

về diện tích đất khi thuê hoặc được giao trong nội dung hợp đồng B.O.T Điềunày vừa giúp đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân bị mất đất, cùngvới đó tạo điều kiện thuận lợi về việc giải quyết tranh chấp nếu có trường hợpxảy ra tranh chấp xảy ra

Đối với những người sử dụng trực tiếp sản phẩm của dự án B.O.T, đây lànhững người trực tiếp trả phí cho công trình, để đảm bảo lợi ích nhà nước đã cócác quy định ràng buộc về phí mà nhà người sử dụng phải nộp trong hợp đồngB.O.T được ký kết Theo đó, nội dung hợp đồng B.O.T có quy định giá hoặc phídịch vụ do doanh nghiệp B.O.T cung cấp được xác định theo nguyên tắc bù đủ

chi phí, có tính đến tương quan giá cả thị trường, bảo đảm lợi ích hợp lý củadoanh nghiệp B.O.T và người sử dụng.

2.3.3 Rủi ro và việc hạn chế rủi ro trong dự án B.O.T

2.3.3.1 Rủi ro trong dự án B.O.T

Sự phức tạp của một quy trình đầu tư BOT khiến cho dự án BOT chứađựng nhiều rủi ro Vì vậy, việc nhận định, đánh giá và phân loại các rủi ro màcác dự án có thể gặp phải là một việc làm quan trọng Tuy nhiên do dự án BOT

có rất nhiều bên tham gia nên một trong những nhiệm vụ quan trọng khác làphân chia một cách hợp lý những rủi ro này cho các bên tham gia sao cho các rủi

ro sẽ được phân bổ và quản lý một cách hiệu quả nhất Sau đây sẽ là một số rủi

ro thường gặp trong các dự án BOT

2.3.3.1.1 Rủi ro về năng lực nhà đầu tư

Khi thẩm định dự án, yếu tố đầu tiên mà chính phủ nước sở tại và các nhàcho vay quan tâm là danh tiếng của các nhà đầu tư Dù dự án có được thiết kế tốtđến đâu và tính khả thi có cao thì những yếu tố này cũng không thể giúp dự ánthành công nếu dự án được điều hành bởi những nhà đầu tư kém cỏi, hoặc bởicác nhà đầu tư và các đối tác không có khả năng khắc phục bất cứ một thiếu sótnào trong quá trình thực hiện dự án Dù danh tiếng của các nhà đầu tư khôngđồng nghĩa với một đảm bảo cho việc thanh toán nợ hoặc thu hồi vốn đầu tư, cácChính phủ và các nhà cho vay vẫn sẽ cảm thấy tin tưởng hơn khi dự án đượcthực hiện bởi các nhà đầu tư có kinh nghiệm và có khả năng đối phó với nhữngbất ngờ hay những rủi ro có thể xảy ra

2.3.3.1.2 Rủi ro về môi trường pháp lý

Các rủi ro này liên quan đến tình hình chính trị trong và ngoài nước, sự ổnđịnh về chính trị của nước chủ nhà, quan điểm của Chính phủ đối với việc đầu tư

và kinh doanh của khu vực tư nhân trong các dự án cơ sở hạ tầng, chế độ tài

chính (giá phí, thuế) và các rủi ro về trưng thu, quốc hữu hóa dự án của nước chủnhà, chấm dứt đặc quyền.

Ở Việt Nam, môi trường pháp lý nói riêng luôn là nhân tố ảnh hưởng lớnđến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư Thực hiện chủ trương khuyến khích vàthu hút mọi nguồn lực để tập trung thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước, Chínhphủ Việt Nam đã có những chính sách khuyến khích và mở rộng đầu tư nhằmthu hút nguồn vốn đầu tư BOT (VD: Ưu đãi thuế đối, cơ sở hạ tầng,… với cácnhà thầu tham gia thực hiện dự án)

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điểm hạn chế của khung pháp lý áp dụng cho các

dự án khiến cho phương thức này trở nên kém hiệu quả Trên thực tế các dự ánhiện nay đã triển khai đều gặp nhiều bế tắc, lý do chính là đây là một lĩnh vựckhá mới mẻ với chúng ta về cả lý thuyết và thực tiễn nên các chính sách cònđang trong quá trình hình thành và hoàn thiện, đặc biệt là các chính sách chủ yếudựa trên nhu cầu thực tiễn phát sinh Đôi khi một vấn đề nhỏ cũng cần một thángtrời để đàm phán, thỏa thuận Do vậy, việc ban hành một chính sách nhất quán,xuyên suốt về quản lý, khai thác sử dụng vốn hiệu quả, lập cơ quan chuyênngành quản lý các dự án dạng BOT là hết sức cần thiết

2.3.3.1.3 Các rủi ro trong quá trình xây dựng

Nhóm rủi ro này bao gồm ba rủi ro cơ bản: chi phí xây dựng vượt mức dựtính, hoàn thành công trình muộn so với lịch trình và công việc xây dựng khônghoàn thành Đối với hai rủi ro đầu, tuy chi phí và thời gian xây dựng có vượtmức đã định tuy nhiên vẫn còn được bù đắp một phần từ nguồn doanh thu của

dự án, nhưng riêng rủi ro công trình xây dựng không hoàn thành thì phần vốnđầu tư vào phần dự án cơ sở hạ tầng đã hoàn thành có thể bị mất Đây là nhómrủi ro thường gặp nhất trong các dự án BOT ở Việt Nam

2.3.3.1.4 Rủi ro về quản lý

Các rủi ro này liên quan đến chất lượng quản lý của dự án ở tất cả các giaiđoạn, các yếu tố này bao gồm: số lượng và trình độ của các nhà quản lý, mô hìnhquản lý dự án Có những dự án rất khả thi trên thực tế nhưng lại gặp phải thất bại

do trình độ của đội ngũ quản lý dự án, thậm chí những bất đồng không thể khắcphục được trong bộ máy quản lý dự án cũng có thể là nguyên nhân gây ra sự thấtbại của dự án

2.3.3.1.5 Rủi ro về cầu

Trong khi các hình thức BOT nước ngoài còn chưa phát huy hết thế mạnhcủa mình tại Việt Nam thì Nhà nước ta đã có chính sách khuyến khích các doanhnghiệp trong nước đầu tư theo phương thức BOT Hiện tại, rất nhiều dự án điện

và tất cả các dự án BOT trong ngành giao thông vận tải đều là các dự án BOTtrong nước Nguyên nhân chính khiến những dự án BOT trong ngành giao thôngvận tải thực sự chưa hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài là do đầu tư vào các dự

án thuộc ngành giao thông vận tải đều đòi hỏi sử dụng nguồn vốn lớn và chịunhiều rủi ro Nếu như các dự án trong ngành điện và nước được đảm bảo đầu rabằng những hợp đồng bao tiêu sản phẩm thì việc thu hồi vốn của các dự án xâydựng công trình giao thông vận tải thì phụ thuộc hoàn toàn vào hoạt động vận tảicủa các phương tiện tham gia vào giao thông mà điều này thì không chỉ phụthuộc vào ngành giao thông vận tải mà còn liên quan đến sự tăng trưởng củanhiều ngành kinh tế khác cũng như sự tăng trưởng của nền kinh tế quốc gia.GDP tăng, các ngành kinh tế phát triển, nhu cầu vận tải cũng nhờ đó mà tăng lên

và sẽ giúp cho các dự án thu hồi vốn nhanh và ngược lại Những giả định về lưulượng xe lưu thông trong giai đoạn nghiên cứu khả thi có thể khác nhiều so vớigiai đoạn vận hành dự án Riêng ở Việt Nam những quy hoạch về đương sá củachúng ta không rõ ràng và cụ thể gây ra những đánh giá sai lạc về số lượng xecũng là một điều quan ngại khi đầu tư theo phương thức BOT ở Việt Nam

2.3.3.2 Các biện pháp hạn chế rủi ro đã được áp dụng trong các dự án BOT tại

Việt Nam

2.3.3.2.1 Bảo lãnh

Các bên cho vay của dự án BOT sẽ yêu cầu phải có rất nhiều các biện phápbảo lãnh Các biện pháp này không đơn thuần là một hình thức thế chấp đơn giảnhay một chứng thư ủy thác đối với tài sản của dự án Doanh thu của dự án chính

là nguồn trả nợ, mà bản chất của các dự án BOT vốn là chứa đựng nhiều rủi ro,

do đó các nhà cho vay nhận thấy rằng nếu như doanh nghiệp dự án không trảđược nợ thì sẽ không có một thị trường nào cho một con đường thu phí xây dựng

dở hay một nhà máy điện không hoạt động, nên trong các dự án BOT thườngthấy các công cụ khác nhau để bảo vệ quyền lợi cho các bên cho vay.

Các dự án BOT ở Việt Nam được bảo lãnh dưới nhiều hình thức khác nhau

và do nhiều tổ chức khác nhau Các tổ chức này có thể là Chính phủ hoặc các tổchức đa phương như Ngân hàng thế giới - World Bank, Ngân hàng phát triểnChâu Á- ADB hay Cơ quan Bảo lãnh đầu tư đa phương- MIGA và Công ty Tàichính quốc tế- IFC Các tổ chức này ngày càng đưa ra nhiều biện pháp chống lạicác rủi ro ngoại hối và chính trị trong khi bảo hiểm thương mại quá đắt và cáccông cụ bảo vệ thị trường vốn là không có thể

2.3.3.2.2 Bao tiêu sản phẩm đầu ra

Để bảo lãnh cho các dự án trước những rủi ro liên quan đến thị trường đầu

ra, Chính phủ Việt Nam và các cơ quan chức năng có liên quan đã ký kết vớicông ty BOT những hợp đồng mua lại sản phẩm đầu ra của dự án

Nhà máy nước Bình An hiện nay đang bán 80% công suất của nhà máycho Công ty cấp nước thành phố Hồ Chí Minh Các dự án điện Phú Mỹ cũng đã

ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm với Tổng công ty Điện lực Việt Nam.Wartsila là dự án BOT đầu tiên của ngành điện được Bộ Công nghiệp bảo lãnh

về nghĩa vụ bán điện Hợp đồng mua điện EVN ký mua toàn bộ sản lượng điệncủa Wartsila trong 20 năm, với giá tại nguồn là 7,59 cent/kWh cho 3 năm đầutiên và trung bình 5 cent/kWh cho 17 năm còn lại Nhà máy điện Phú Mỹ 2.2cũng đã ký hợp đồng bán lại sản lượng điện cho Tổng công ty Điện lực ViệtNam trong 20 năm Giá bán điện bao gồm hai phần: chi phí mua nhiên liệu vàchi phí vận hành và quản lý biến đổi trả bằng tiền đồng Các chi phí cố định vàchi phí vận hành và quản lý khác sẽ được trả bằng đồng đô la Mỹ và được tính tỷ

lệ trượt giá theo lạm phát

Những hợp đồng bao tiêu sản phẩm sẽ giúp dự án tránh được những tácđộng của thị trường về cả giá và lượng Những tác động này nếu theo chiềuhướng xấu có thể làm giảm doanh thu và tỷ suất lợi nhuận của dự án

2.3.3.2.3 Đảm bảo nguồn cung

Các công ty BOT thường tìm kiếm và ký kết các hợp đồng cung ứngnguồn nhiên liệu dài hạn và ổn định để đảm bảo dự án không bị tác động trướcnhững biến động liên quan đến nguồn nguyên liệu của dự án Hợp đồng cungứng nhiên liệu được ký kết giữa công ty BOT và nhà cung cấp, các hợp đồng nàyđặc biệt quan trọng đối với các dự án nhà máy nước, nhà máy điện…

Để đảm bảo đầu vào cho dự án, công ty năng lượng Mê Kông đã ký kếthợp đồng cung ứng ga với PV Theo hợp đồng này, Tổng công ty dầu khí ViệtNam đã thoả thuận và cam kết với các nhà thầu cung cấp đủ khí đến hàng ràonhà máy với mức tiêu thụ 850 triệu m3/năm từ mỏ khí Nam Côn Sơn và mức giá

là 2,88 cent/triệu BTU (giá năm 1999), trượt giá 2%/năm, PV sẽ cung cấp toàn

bộ lượng khí ga cần thiết cho dự án trong vòng 20 năm Đồng thời công ty cũng

ký hợp đồng mua nước với Công ty cấp nước tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu để cungcấp nước sạch đã qua xử lý cho nhà máy điện

2.3.4 Giải quyết tranh chấp trong dự án B.O.T

Dựa trên các quy định của nghị định 78/2007/NĐ-CP

Đối với Dự án sử dụng vốn đầu tư trong nước, tranh chấp giữa Cơ quanNhà nước có thẩm quyền và Nhà đầu tư hoặc Doanh nghiệp Dự án; tranh chấpgiữa Doanh nghiệp Dự án với các tổ chức kinh tế tham gia thực hiện Dự án được

cơ quan nhà nước có thẩm quyền bảo lãnh nghĩa vụ thực hiện hợp đồng nêu tạiĐiều 38 của Nghị định này trước hết phải được giải quyết thông qua thươnglượng, hoà giải Trường hợp không giải quyết được bằng thương lượng, hoà giảicác bên có thể đưa vụ tranh chấp ra giải quyết tại tổ chức trọng tài hoặc tòa ánViệt Nam theo pháp luật Việt Nam

Đối với Dự án có vốn đầu tư nước ngoài, mọi tranh chấp trước hết được giảiquyết thông qua thương lượng, hòa giải Trường hợp không giải quyết được bằngthương lượng, hoà giải, các bên có thể giải quyết tranh chấp theo quy định sau: a) Tranh chấp giữa Cơ quan nhà nước có thẩm quyền với Nhà đầu tư nướcngoài hoặc Doanh nghiệp Dự án được giải quyết thông qua Trọng tài hoặc Toà

án Việt Nam, trừ trường hợp có thỏa thuận khác trong Hợp đồng Dự án;

b) Tranh chấp giữa Doanh nghiệp Dự án với tổ chức cá nhân, nước ngoàihoặc với các tổ chức kinh tế Việt Nam hoặc tranh chấp giữa các nhà đầu tư nướcngoài với nhau được giải quyết theo quy định tại khoản 3 Điều 12, Luật Đầu tư

3 Kinh nhiệm áp dụng mô hình B.O.T trong xây dựng chợ ở Việt Nam

Mô hình chợ Tây thành đưa ra các kinh nhiệm trong việc tạo ra các ưu đãi

và lựa chọn dự án đầu tư B.O.T

Thời gian qua, thực hiện chủ trương xã hội hóa của tỉnh Thanh Hóa về xâydựng chợ, trên địa bàn cả tỉnh nhiều địa phương đã lập đề án quy hoạch xây dựngchợ và kêu gọi đầu tư Hàng chục khu chợ đã được xây dựng nhưng hầu hết đềugặp tình trang, chợ xây xong không ai muốn vào đấy để buôn bán Nguyên nhânthì nhiều trong đó có các nguyên nhân chợ xây theo kết cấu tầng, lầu, chật hẹp,thiếu sự thông thoáng, đi lại khó khăn, vv Còn với chợ Tây Thành thì tình trạngnày được giải quyết nên đã thu hút người bán, kẻ mua vào hết trong chợ

Chợ Tây Thành trước khi được chuyển giao cho tư nhân, nằm trên đườngNguyễn Trãi, phường Tân Sơn, TP Thanh Hóa, chợ do Nhà nước quản lý(TPThanh Hóa), ngoài công tác quản lý lỏng lẻo, chợ còn đang trong tình trạng xuốngcấp, hư hỏng trầm trọng, ô nhiễm, thiếu an toàn khiến khách hàng bất tiện khi muasắm Tình trạng bán không đúng giá niêm yết; hàng nhái, hàng giả, hàng không cónguồn gốc rõ ràng, thói quen tiêu dùng thay đổi cũng ảnh hưởng mạnh đến sự tồntại của chợ truyền thống Bên cạnh đó, sức hút từ các cửa hàng tiện lợi và siêu thị

đã khiến người tiêu dùng gần như bỏ chợ Công nhân viên chức, người có thu

nhập khá đi siêu thị thường xuyên hơn đi chợ; người thu nhập thấp cũng chuyểnsang mua sắm ở cửa hàng tiện lợi, siêu thị để “săn” hàng khuyến mãi

Trước thực trạng trên, UBND TP Thanh Hóa đã tiến hành rà soát, xác địnhđúng hạng chợ hiện có và xây dựng kế hoạch, phương án chuyển đổi mô hìnhquản lý chợ theo từng năm, làm căn cứ cho việc chuyển đổi, lập tờ trình gửiUBND tỉnh xin chủ trương chuyển đổi các chợ trong kế hoạch Thành phố phốihợp với các đơn vị chức năng, chỉ đạo các phường, xã có chợ chưa chuyển đổi,tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư và quản lý chợ;thông báo đến các ban quản lý chợ và các hộ kinh doanh trong chợ thời gian và

kế hoạch chuyển đổi

Xác định được tiềm năng thương mại và dịch vụ buôn bán tại địa phươngnăm 2007, được sự đồng ý của UBND tỉnh Thanh Hoá, Công ty Cổ phầnThương mại Tân Thành Phát đã đầu tư xây dựng lại chợ Tây Thành ( ở PhươngTân Sơn, Thành phố Thanh Hóa), theo hình thức xây dựng - kinh doanh - chuyểngiao (BOT) và được Bộ Kế hoạch và Đầu tư cấp giấy phép đầu tư

Sau 2 năm triển khai xây dựng năm 2009, chợ chính thức đi vào hoạt động,với tổng số vốn đầu tư gần 100 tỷ đồng Trong quá trình hoạt động, công ty đãchú trọng công tác tổ chức, quản lý nhằm khai thác có hiệu quả công trình Công

ty đã bố trí các gian hàng kinh doanh, bảo đảm ổn định, phục vụ tốt nhu cầu củacác hộ tiểu thương, mang lại hiệu quả kinh tế cao Ban quản lý chợ cũng đãthường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện văn minh thương mại của gần

700 hộ kinh doanh trong chợ Nhờ vậy mà chợ Tây Thành được xem là đơn vịtiên phong của tỉnh Thanh Hóa nói riêng và cả nước nói chung thực hiện việcbán hàng theo giá niêm yết, được người tiêu dùng đánh giá cao Chị Lê Thị Hà,kinh doanh mặt hàng giày dép trong chợ, chia sẻ: “Chợ mới, quầy mới, nênlượng hàng nhập về và bày bán có số lượng lớn hơn so với chợ cũ Thương hiệucủa chợ đã kéo số lượng khách đến mua hàng đông hơn Những ngày lễ, Tết khá

Nhìn nhận về sự thành công của quá trình xây dựng chợ Tây Thành, một

số kinh nghiệm được rút ra ở đây để thu hút được sự đầu tư của tư nhân là:

Thứ nhất là sự quan tâm của chính quyền địa phương về ưu đãi đầu tư, vềthủ tục pháp lý vấn đề xây dựng

Thứ hai, nỗ lực của địa phương để giúp đỡ nhà đầu tư thu hút tiểu thương làgiải tỏa lòng lề dường để thu hút bà con vào chợ, cùng với đó chính quyền địaphương đã phối hợp với nhà đầu tư trong khâu thiết kế chợ theo hướng phù hợp vớiđặc điểm của một ngôi chơ thành phố, có kết cấu hợp lý, thoáng mát, tiện lợi chongười dân khi vào chợ, an ninh trật tự đảm bảo an toàn

Thứ ba, lựa chọn doanh nghiệp có năng lực và kinh nhiệm trong đầu tưxây dựng chợ, cần có sự kiểm tra vầ đánh giá năng lực trước khi đưa ra quyếtđịnh đầu tư

Kinh nghiệm từ thực tế về xây dựng chợ Tây Thành, đáng để các địaphương và các nhà đầu tư xây dựng chợ trên địa bàn các tỉnh cùng tham khảo

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CHỢ KIM TÂN

1 Vai trò của chợ Kim Tân trong phát triển KTXH thành phố Lào Cai 1.1 Giới thiệu chung về chợ Kim Tân

Chợ Kim Tân nằm tại khu vực tổ 7, tổ 8 phường Kim Tân, thành phốLào Cai Chợ Kim Tân là chợ trung tâm của phường Kim Tân, bên cạnh làcầu Kim Tân Chợ Kim Tân được xây dựng từ năm 1975, chợ nằm ngay cạnhnút giao thông quan trọng nối các huyện trong tỉnh (Bát Xát, Sa Pa, BảoThắng và TP Lào Cai) Đây còn là nơi kết nối giữa khu kinh tế cửa khẩu sầmuất và khu đô thị mới hiện đại và các địa phương trong tỉnh Nơi đây là nơi ởcủa hàng vạn dân, cán bộ, học sinh, sinh viên Và trong những năm tới, khinhà máy tuyển Bắc Nhạc Sơn đi vào hoạt động, hàng nghìn công nhân với giađình sinh sống đã và sẽ hình thành một trung tâm kinh tế và văn hóa củathành phố và của tỉnh Lào Cai, đảm nhận vai trò điểm trao đổi, lưu thônghàng hóa phục vụ cho đời sống kinh tế xã hội của khu vực và các địa phươnglân cận

Chợ Kim Tân hiện nay đang hoạt động là chợ loại 2 (theo Nghịđịnh114/2009/NĐ-CP) nằm dưới sự quản lý của thành phố Lào Cai.Chợ hoạtđộng với khoảng 300 hộ kinh doanh, các mặt hàng trong chợ đa dạng vàphong phú từ đồ nông sản đến những mặt hàng điện tử cao cấp…

1.2 Vai trò của chợ Kim Tân đối với sự phát triển KTXH của thành phố Lào Cai

1.2.1 Vai trò kinh tế

Chợ Kim Tân là một trong ba chợ sầm uất nhất của thành phố Lào Cai.Chợ nằm ở trung tâm phường Kim Tân, chợ giữ vị trí đắc địa về kinh tế Chợ

Kim Tân là nơi giao lưu kinh tế, văn hóa, xã hội của người dân trong tỉnh, nơithể hiện bộ mặt phát triển của thành phố Lào Cai.

Giữ vị trí thuận lợi nên chợ Kim Tân trở thành đầu mối tiêu thụ hànghóa nông sản, thực hiện phân phối hàng hóa cho các khu vực trong tỉnh.Cùng với đó, chợ còn là nơi giao lưu trao đổi hàng hóa trong nước với nướcláng giềng Trung Quốc, tạo ra động lực thúc đẩy giao lưu buôn bán và hợp táckinh tế trong và ngoài nước Ngoài ra, chợ Kim Tân còn đảm nhiệm nhiệm vụquan trọng là cung cấp hàng hóa tiêu dùng, lương thực thực phẩm chủ yếucho người dân trong địa bàn thành phường Kim Tân cũng như thành phố LàoCai, thực hiện vai trò vai trò cân đối nhu cầu tiêu dùng và sản xuất.Với vai trò

đó, chợ Kim Tân là hạt nhân thúc đẩy việc mua bán hàng hóa trong khu vựctrở nên nhộn nhịp, thị trường trở nên sống động, kích thích các hoạt động kinh

tế và kéo theo là các quan hệ xã hội cùng vận động dưới “bóng mát” của chợ,từng bước phát triển sản xuất và cải thiện tiêu dùng, nâng cao mặt bằng về đờisống kinh tế - xã hội của cả thành phố, cả các địa phương trong tỉnh Lào Cai

Sự phát triển của chợ Kim Tân, hàng năm đã đóng góp một lượng ngânsách không nhỏ cho nhà nước

Tổng

Bảng 1: Đóng góp ngân sách hàng năm Chợ Kim Tân

Hàng năm chợ Kim Tân đóng góp cho ngân sách trung bình khoảng 2,5– 3 tỷ mỗi năm( chưa kể các nguồn thu từ thuế ) Đóng góp ngân sách hàngnăm đều tăng và tăng cao nhất là vào năm 2011 Trong đó, tiền thuê địa điểmkinh doanh hàng năm có xu hướng tăng, còn tiền thu từ phí và lệ phí có xuhướng ổn định.

Chợ Kim Tân đã và đang xứng đáng với vị trí, vai trò của chợ trung tâmđầu mối trọng yếu của tỉnh Tạo ra động lực thúc đẩy phát triển kinh tế chungcủa thành phố Lào Cai và tỉnh Lào Cai

1.2.2 Vai trò xã hội

1.2.2.1 Giải quyết việc làm

Chợ Kim Tân hiện nay, được xây dựng với diện tích gần4000m/8000m2 diện tích quy hoạch Chợ cung cấp đủ chỗ cho 300 hộ kinhdoanh cố định, chưa kể các hộ kinh doanh không cố định Chợ hiện đang giảiquyết việc làm cho khoảng 500 lao động, chưa kể đội ngũ người phụ việc(người cung cấp hàng, đưa hàng đi tiêu thụ ở những nơi khác…)

Trên thực tế vào những thời điểm cao điểm, số lượng lao động làm việctại chợ còn tăng nhiều hơn Như vậy ngoài vai trò kinh tế, chợ Kim Tân cònđóng một vai trò quan trọng trong giải quyết việc làm cho người lao động,góp phần quan trọng vào công cuộc chuyển dịch kinh tế của tỉnh Lào Cai theohướng thương mại dịch vụ

1.2.2.2 Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Chợ Kim Tân tuy là một chợ trực thuộc thành phố Lào Cai,không mangnhiều nét văn hóa truyền thống của các dân tộc, nhưng chợ Kim Tân vẫn cóđược nét văn hóa đặc trưng chung của một chợ truyền thống Việt Nam

Hoạt động của chợ, còn lưu giữ nhiều các giá trị truyền thống của dântộc Các mặt hàng mang tính đặc trưng truyền thống như lưỡi cày, bừa…phục

vụ cho hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân, ngoài ra còn có cácmặt hàng khác như điếu cày, mũ cối, …những mặt hàng mà ít có chợ nào trênthế giới bán, chỉ trừ có các chợ ở Việt Nam Cùng với các mặt hàng truyềnthống, chợ còn bày bán các mặt hàng mang tính hiện đại như đồ điện tử, máymóc,… chợ Kim Tân còn bày bán cả các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, trangphục thổ cẩm do đồng bào dân tộc làm ra, điều đó tạo ra nét văn hóa đặctrưng riêng của chợ vừa mang tính hiện đại của chợ thành phố, vừa mang tínhvăn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc.

Chợ là nơi tập trung buôn bán của đủ mọi lứa tuổi, và cả một số ít cácđồng bào dân tộc thiểu số Từ lâu chợ là nơi trao đổi thông tin giữa chínhquyền và người dân Chợ Kim Tân là một trong những đơn vị đi dầu củathành phố Lào Cai trong việc phổ biến chủ trương chính sách của nhà nước(VD: an toàn vệ sinh thực phẩm, phòng chống cháy nổ,…) Cùng với đó, chợKim Tân cũng góp phần xây dựng văn minh đô thị như việc sử dụng thựcphẩm an toàn, bảo vệ môi trường…

Trong gần 40 năm hoạt động, chợ Kim Tân đã trở thành nơi địa điểmgiao lưu, trao đổi buôn bán của dân cư hai bên biên giới Cùng với đó, hoạtđộng giao lưu trao đổi văn hóa được đẩy mạnh, thúc đẩy phát triển văn hóachung giữa hai nước

Trong tương lai, nếu được nhà nước quan tâm đầu tư thỏa đáng cả về cơ

sở vật chất cũng như đội ngũ nhân lực được nâng cao, chợ Kim Tân sẽ gópphần nâng cao bộ mặt kinh tế văn hóa xã hội của thành phố Lào Cai, và làđiểm đến phản ánh những nét văn hóa truyền thống, phong tục truyền thốngcủa nhân dân các dân tộc trong tỉnh Lào Cai

1.3 Hạn chế trong quá trình phát triển chợ Kim Tân

Trải qua một thời gian dài hoạt động, chợ Kim Tân tuy đã dành đượcnhiều thành tích, nhưng chợ Kim Tân cũng đã bộc lộ nhiều yếu điểm, cần mộtlượng vốn lớn để cải tạo và nâng cấp

3.1.1 Cơ sở hạ tầng

Chợ Kim Tân sau một thời dài sử dụng, đến nay hệ thống cơ sở hạ tầngcủa chợ đã và đang trong tình trạng xuống cấp, gây mất an toàn cho ngườibuôn bán và cả những người dân đến chợ

Trong các báo cáo hàng năm của chợ Kim Tân, ta thấy được từ năm

2009, nhiều vị trí trong khu chợ chính ở trong tình trạng xuống cấp như: hệthống xử lý ô thoáng đang hư hỏng, nhiều chỗ xuất hiện lỗ thủng, và cả vếtnứt, không đảm bảo được chức năng che mưa che nắng như thiết kế ban đầucủa chợ Bên cạnh đó, các cửa ra vào và cửa thoát hiểm hiện nay đã khôngđang ở vào giai đoạn cuối của quá trình sử dụng, không còn đảm bảo an toàn

và tiềm ẩn nhiều vấn đề rủi ro Điều này không chỉ gây mất mỹ quan của chợ

mà còn ảnh hưởng đến nhiều hoạt động khác của chợ, và đặc biệt là công tácphòng cháy chữa cháy Nhận thức rõ điều này, ban quản lý chợ Kim Tân đã

có các biện pháp gia cố, sửa chữa kịp nhỏ Tuy nhiên, việc này chỉ có tácdụng trong ngắn hạn, về lâu dài vẫn cần có sự đầu tư lớn để cải tạo và nângcấp, tuy nhiên, cho đến nay thì chợ vẫn trong tình trạng cũ và tiềm ẩn nhiềucác rủi ro cho hoạt động sản xuất kinh doanh của chợ

Trong các năm tiếp theo 2010, 2011, 2012 báo cáo hàng năm của chợ có

đề cập hệ thống thoát nước của chợ đang ở trong tình trạng xuống cấp và quátải, nhiều chỗ bị hỏng hóc, tuy đã được sửa chữa nhưng vẫn không đảm bảohoạt động, gây ra tình trạng ô nhiễm nước thải trong chợ, xuất hiện các mùikhó chịu gây ảnh hưởng tới cả các hộ sinh sống xung quanh chợ, đã có nhiều