SKKN Giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục học sinh có hoàn cảnh đặc biệt đi học chuyên cần

Ộ Giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục học sinh có hoàn cảnh ựặc biệt ựi học chuyên cần.Ợ Như chúng ta ựã biết, giáo viên chủ nhiệm lớp trong nhà trường phổ thông có vai trò hết sức

Ộ Giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục học sinh có hoàn cảnh ựặc biệt ựi

học chuyên cần.Ợ

Như chúng ta ựã biết, giáo viên chủ nhiệm lớp trong nhà trường phổ thông có vai trò hết sức quan trọng Ngoài chức năng, nhiệm vụ của một giáo viên bình thường, giáo viên chủ nhiệm còn là người quản lắ toàn bộ hoạt ựộng giáo dục của lớp mình, ựặc biệt là việc chăm lo, hình thành, nuôi dưỡng, phát triển nhân cách của học sinh để làm ựược

ựiều ựó, vấn ựề ựầu tiên mà khó khăn nhất vẫn là việc giáo dục các em học sinh chưa

ngoan hoặc có hoàn cảnh ựặc biệt chưa thực hiện ựúng và ựủ nhiệm vụ của người học sinh thành những học sinh ngoan, phát triển một cách toàn diện Chắnh vì vậy, giáo viên chủ nhiệm luôn ựược các bậc phụ huynh, học sinh nhìn nhận như người cha, người mẹ thứ hai của học sinh bởi sự gần gũi với các em đối với những học sinh có biểu hiện sai lệch, giáo viên chủ nhiệm chắnh là người thay mặt nhà trường uốn nắn, "kéo" các em trở

về với cái tốt ựẹp, trong sáng vốn có của lứa tuổi học trò, giúp các em học tập những gương sáng xung quang mình ựể phát triển một cách toàn diện để làm ựược ựiều này, giáo viên chủ nhiệm truớc hết chắnh là một tấm gương sáng, một biểu hiện về chuẩn mực

ựạo ựức, có bản lĩnh, chuyên môn nghiệp vụ vững vàng Rất cần ở giáo viên chủ nhiệm

còn là sự nhiệt tình, sâu sát, quan sát tinh, tâm lắ giỏi, có khả năng quản lắ và xây dựng

ựội ngũ các bộ học sinh của lớp Giáo viên chủ nhiệm phải vừa là thầy vừa là bạn của các

em, là tấm gương sáng cho các em noi theo

Năm học 2010-2011 vừa qua, tôi ựược phân công chủ nhiệm lớp 9G Tôi ựã không ngừng cố gắng và phấn ựấu không mệt mỏi ựể ựảm ựương sứ mạnh làm cha, làm mẹ thứ

2 của một lớp có 33 ựứa con ựang ở ựộ tuổi thay ựổi về tâm sinh lắ, dễ bị sai lệch trong hành ựộng của bản thân và các ý thức biểu hiện chưa ựúng trong học tập và rèn luyện Bên cạnh da số các em có ựạo ựức tốt, học tập chăm chỉ thì ựiều tôi băn khăn trăn trở nhất là có một số em học sinh thuộc ựối tượng có hoàn cảnh gia ựình ựặc biệt khó khăn chưa ựi học chuyên cần điều này ựã làm chất lượng học tập của các em bị giảm sút, bên cạnh ựó còn ảnh hưởng ựến nề nếp và kết quả thi ựua của lớp Nghiêm trọng hơn, các em học sinh này có biểu hiện Ộchưa ngoanỢ, không thực hiện tốt nhiệm vụ của người học sinh và tất cả các em ựều có nguy cơ bỏ học giữa chừng

Với những trăn trở phải làm gì ựể giáo dục những học sinh này? Áp dụng biện pháp nào ựể có thể giúp cho những học sinh này có thể ựi học chuyên cần nhằm góp phần duy trì số lượng và nâng cao chất lượng, hạn chế học sinh hư hõng? đó chắnh là lý do

thôi thúc tôi tìm tòi, nghiên cứu với mong muốn ựưa ra các biện pháp nhằm ỘGiáo dục

học sinh có hoàn cảnh ựặc biệt ựi học chuyên cầnỢ trở thành con ngoan trò giỏi, cháu

ngoan của Bác Hồ

Vậy thế nào là học sinh có hoàn cảnh ñặc biệt ñi học không chuyên cần?

Là học sinh thường xuyên nghỉ học không lý do Theo kinh nghiệm làm công tác chủ nhiệm của tôi, học sinh thường xuyên nghỉ học không lý do rất ña dạng nhưng tập trung vào một số nguyên nhân chủ yếu sau:

- Gia ñình có hoàn cảnh ñặc biệt như: bố mẹ li hôn, kinh tế khó khăn, ñông con nên chưa quan tâm ñến việc học hành của con

- Do sự phát triển tâm sinh lí không ñồng ñều, học sinh thuộc diện chậm phát triển

trí tuệ

- Học sinh ở ñịa bàn có trình ñộ dân trí thấp, lạc hậu, ñiều kiện ñi lại khó khăn, giao thông hiểm trở, dân cư sống rải rác ảnh hưởng ñến việc ñến trường của học sinh và việc duy trì sĩ số

Học sinh có thói quen hay nghỉ học do hoàn cảnh ñặc biệt như bố, mẹ li hôn, gia ñình nghèo, khó khăn thường có tâm lý tự ti, mặc cảm, thiếu ñịnh hướng vì thiếu hụt sự

quan tâm của bố mẹ; hiểu chậm cái mới, quên nhanh cái vừa tiếp thu ñược; quá trình ghi nhớ chậm chạp, không bền vững, không ñầy ñủ và thiếu chính xác; dễ quên với cái gì không liên quan, không phù hợp với nhu cầu mong ñợi của học sinh, khó nhớ những gì

có tính khái quát, trừu tượng quan hệ logic nhưng lại dễ mắc phải những hấp lực có hại ở

ngoài xã hội

Vì vậy nếu không có biện pháp quan tâm giúp ñỡ ñặc biệt của giáo viên chủ nhiệm thì các em không thể vượt qua những rào cản tâm lí ñể có thể vượt lên và tiến bộ

ñược

Với khảo sát ở ñầu học kì I thì lớp tôi có tỷ lệ chuyên cần tháng 9/2010 ñạt gần

80%, chất lượng hai mặt học lực hạnh kiểm năm lớp 8 cũng ñạt thấp, cụ thể là:

TS

Hạnh

Học

Căn cứ tình hình trên, tôi ñã thực hiện một sô giải pháp sau:

1 Tìm hiểu hoàn cảnh

Bất kì một học sinh nào, cho dù là học sinh bình thường nhất cũng ñều có những hoàn cảnh sống khác nhau, không giống với các bạn khác trong lớp Chính vì thế, vào

ñầu năm học, sau khi ñược phân công chủ nhiệm lớp, tôi sắp xếp thời gian ñể trực tiếp

trao ñổi với GVCN năm trước ñể nắm tình hình lớp, chất lượng học tập, hoàn cảnh gia

ñình của học sinh Qua trao ñổi, theo dõi, ñiều tra tôi tiến hành tổng hợp, phân loại ñối

tượng học sinh: học sinh có hoàn cảnh khó khăn (do gia ñình ñông con, việc làm không

ổn ñịnh, học sinh có hoàn cảnh ñặc biệt khác ) chất lượng học tập của học sinh và học

sinh có những biểu hiện chưa ngoan hay ñối xử cộc cằn, hay xúi giục bạn bè chọc phá học sinh trong lớp, không thực hiện tốt yêu cầu của lớp, của trường

Qua quá trình ñiều tra, tìm hiểu, tôi ñã phân loại lập ñược danh sách học sinh thường xuyên ñi học không chuyên cần cụ thể như sau:

T

T Họ và tên

Gia ñình khó khăn

về kinh tế

Gia ñình

bố mẹ ly hôn

Mồ côi

Bố mẹ

ñ i làm

ă n xa

Nhà ở

xa trường

HL HK

2 Tìm hiểu về tâm sinh lí của học sinh

ðối với các em học sinh lớp 9 thì nhìn chung ñã có biến ñổi phức tạp về tâm sinh lí Các em ñang ở giai ñoạn cuối của tuổi dậy thì ñể bước sang một thời kì mới, do

ñó học sinh trong lớp có nhiều tính tình và tâm sinh lý khác nhau cho nên GVCN phải

tìm hiểu tính tình của các em ñể có các biện pháp giáo dục phù hợp Vì vậy sau khi lập danh sách học sinh ñi học không chuyên cần, tôi ñã tìm hiểu ñặc ñiểm biến ñổi tâm sinh

lý cụ thể của từng em ñể có cơ sở ñịnh hướng ñúng ñắn giúp các em hình thành tính cách, giáo dục tâm sinh lí cho các em phù hợp với lứa tuổi

3 Tìm hiểu mối quan hệ bạn bè

Bạn bè, những mối quan hệ trong lớp, ngoài lớp cũng là ñiều mà giáo viên chủ nhiệm cần hết sức quan tâm Các em có thể tâm sự hàng giờ với bạn mà không bao giờ hé

nửa lời với thầy cô về một vấn ñề nào ñấy Ông bà ta dạy: "Gần mực thì ñen, gần ñèn thì

rạng" vấn ñề là ai sẽ ñen, ai sẽ rạng thì thầy cô phải can thiệp một cách tế nhị, ñúng lúc,

kịp thời

Chính vì thế, sau khi tìm hiểu và phân loại các mối quan hệ của các em, tôi tiến hành phân loại và chú trọng những mối quan hệ có thể là nguyên nhân gây nên việc ñi học không chuyên cần Sau ñó, thông qua sinh hoạt lớp và các hoạt ñộng tập thể, tạo môi

phát triển tình bạn một cách tự do trong tầm kiểm soát chừng mực của người lớn Vấn ñề này cần có sự phối hợp của gia ñình và nhà trường một cách chủ ñộng

4 Tìm hiểu năng lực học tập

Một số học sinh có hoàn cảnh ñặc biệt ñi học không chuyên cần trong lớp tôi có

ñộ lệch về các môn học rất lớn Như em Quỳnh học ñược các môn xã hội nhưng môn tự

nhiên thì hơi yếu, còn em Khoa thì lại sợ môn văn Vì vậy giáo viên chủ nhiệm cần phải nắm học sinh của mình yếu những môn nào, khi nào thì bắt ñầu sa sút, ñể từ ñó có biện pháp thúc ñẩy, phụ ñạo kịp thời, không ñể học sinh có cảm giác bị bỏ rơi, không ñể cho học sinh vì yếu môn ñó mà nản lòng, rồi kéo theo bỏ học buổi ñó dẫn ñến không ñi học chuyên cần

5 Tìm hiểu sở thích, năng khiếu

Hầu như bất kì một học sinh nào cũng ñều có một năng khiếu nhất ñịnh, năng khiếu này có thể do bẩm sinh, do rèn luyện, vấn ñề của giáo viên chủ nhiệm là thấy ñược năng khiếu ấy và phát huy sở trường của các em nhằm lấy nó làm ñộng lực kéo theo cho học sinh cố gắng hơn ở những mặt còn yếu Có những học sinh thích lao ñộng chân tay, khéo léo trong những hoạt ñộng ñòi hỏi sự tỉ mỉ, nhưng lại học kém các môn cần sự tư duy, có những học sinh thích văn nghệ ca múa hát

Giáo viên chủ nhiệm có thể tận dụng những hoạt ñộng ngoại khoá, những buổi sinh hoạt Ngoài giờ lên lớp ñể tạo ra cơ hội cho các em thể hiện tài năng của mình

6 Xác ñịnh nguyên nhân dẫn ñến tình trạng học sinh ñi học chưa chuyên cần:

Sau khi ñã thực hiện các bước tìm hiểu trên, tôi sẽ xác ñịnh và tìm hiểu nguyên nhân từng em một, vì ñâu mà các em chưa ñi học chuyên cần, có thể do rất nhiều nguyên nhân nhưng ñiều quan trọng là phải tìm ra ñược nguyên nhân chủ yếu Em Hồng, em Ni

do bố mẹ quá nuông chiều, lại ñi làm xa suốt ngày, không có thời gian bên con, sáng ra

mẹ cho tiền, tiêu như thế nào tuỳ, bố mẹ không quản ñược việc học, ở nhà con cưng nên không ñụng vào việc gì dẫn ñến học hành sa sút, ham chơi ñiện tử nên hay nghỉ học Em Quỳnh, em Khoa do bố mẹ ly hôn nên các em buồn chán, không thích học

Tôi ñã thông báo kịp thời cho Ban giám hiệu nhà trường tất cả các trường hợp các

em học sinh ñi học không chuyên cần; tùy vào từng hoàn cảnh học sinh cụ thể ñể phối hợp cùng gia ñình, các thầy cô bộ môn, Thầy giáo TPT ðội, tập thể học sinh trong lớp ñể cùng nhau phối hợp giáo dục các em, ñộng viên các em ñi học chuyên cần

7 Cho các em rút kinh nghiệm và thể hiện mình ñể tự sửa chữa sai lầm

Giải pháp này khá táo bạo khi tôi thử nghiệm ñể giáo dục những học sinh không ñi học chuyên cần trong lớp Tuy nhiên, bước ñầu tôi thấy thành công ñáng kể Quỳnh ñã ñi học ñều, Giờ và Hiền ñược bạn bè trong lớp giúp ñỡ ñã ñến lớp thường xuyên Tôi ñã ñể cho các em có cơ hội thể hiện mình với các bạn và như vậy các em sẽ chủ ñộng sữa chữa

khuyết ựiểm ựể ựi học ựều, ựấy chắnh là ựộng cơ thúc ựẩy các em học tập tốt hơn nhằm không làm xấu ựi hình ảnh của mình với các bạn

8 Phát huy vai trò của Ban cán sự và Hội cha mẹ học sinh lớp

Ngay từ buổi họp mặt với CMHS ựầu năm, chúng tôi ựã cùng nhau thảo luận ựể ựi

ựến thống nhất các biện pháp giáo dục các em, ựặc biệt là các em học sinh ựi học không

chuyên cần Bên cạnh ựó việc phát huy vai trò của Ban cán sự lớp, bố trắ sơ ựồ ngồi học hợp lắ, những em ựi học không chuyên cần ựược Ban cán sự và giáo viên chủ nhiệm thống nhất phân công các bạn cán bộ lớp, chi ựội quan tâm, theo dõi, ựộng viên Ngoài ra, phân công kèm cặp các bạn học yếu, phát huy phong trào học tập "đôi bạn cùng tiến" Tổ chức vận ựộng các gia ựình, các ựoàn thể xã hội cùng phối hợp, thống nhất nội dung, mục

ựắch, biện pháp giáo dục học sinh trong trường và cụm dân cư

9 Nêu cao vai trò của gắáo viên chủ nhiệm

9.1 Yêu cầu về phẩm chất:

Usinxki từng nói: ỘNhân cách của người thầy là sức mạnh có ảnh hưởng to lớn

ựố i với học sinh, sức mạnh ựó không thể thay thế bằng bất kỳ cuốn sách giáo khoa nào, bất kỳ câu chuyện châm ngôn ựạo ựức, bất kỳ một hệ thống khen thưởng hay trách phạt nào khác" Vả lại, theo Crupxcaia khi bàn về phụ trách thiếu nhi ựã nói: "Ai

gần gũi với các em thiếu nhi? Anh chị phụ trách (Giáo viên chủ nhiệm) gần gũi các em thiếu nhi nhất Vì vậy ựiều ựặc biệt quan trọng là cán bộ phụ trách cần phải ựược bồi dưỡng, rèn luyện ựể học thực sự ảnh hưởng ựến các em thiếu nhi như yêu cầu ựòi hỏi"

Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm cần có một nhận thức ựúng ựắn và sâu sắc về vị trắ, yêu cầu

ựối với chắnh bản thân mình và công việc Không chỉ trang bị cho mình những kiến thức

về việc giảng dạy, những vốn sống sâu sắc về cuộc ựời, con người Giáo viên chủ nhiệm cần phải luyện cho chắnh mình những phẩm chất ựạo ựức có tắnh chuẩn mực, trên cơ sở

ựó mới có thể uốn nắn, nhắc nhở học sinh Giáo viên chủ nhiệm phải không ngừng hoàn

thiện mình trong mắt học trò đơn giản từ một sự việc là, khó có thể yêu cầu các em gọn gàng, ngăn nắp, sống ựẹp nếu bản thân chưa là "hình mẫu" ựối với các em Do ựó,

"Người Giáo viên chủ nhiệm phải là người có uy tắn, có năng lực và cần ựược bồi dưỡng ựầy ựủ về trình ựộ văn hóa và chắnh trị, kiến thức và kỹ năng phong phú, biết học tập và biết tổ chức giỏi"

Cần nhận thức rõ, giáo dục một con người là một quá trình không có ựiểm cuối cùng đó là việc kéo dài cả một ựời người chứ không phải chuyện ngày một, ngày hai Vì thế, người giáo viên chủ nhiệm không ựược chủ quan, nóng vội một câu nói vô tình, một trách phạt thiếu suy xét, cân nhắc ựôi khi gây tổn thương và có khi các em sẽ ám ảnh suốt

ựời vì vết thương ựó Trước những sai lầm của các em, giáo viên chủ nhiệm cần hết sức

bình tĩnh, bao dung, ựộ lượng ựể xem xét, xử lắ vấn ựề đối với những học sinh chưa

ngoan cần tạo ñược ở các em trước hết là sự tôn trọng, và sau ñó là sự gần gũi, cảm thông, chia sẻ

9.2 Yêu cầu về kĩ năng:

Một trong những kĩ năng quan trọng của người giáo viên chủ nhiệm là nắm vững tâm lí học sinh ñể có hướng giải quyết mọi tình huống

ðằng sau tất cả mọi kiến thức, kĩ năng càn trang bị và rèn luyện, còn có cái "tâm"

của người giáo viên Không có một tấm lòng mọi công việc sẽ chỉ là hình thức Và như vậy, yêu thương chăm sóc các em không chỉ là mệnh lệnh mà còn là một nhu cầu không thể thiếu của trái tim người thầy, ñặc biệt là giáo viên chủ nhiệm

10 Kết quả:

Qua một năm thực hiện, bên cạnh thực hiện tốt các phong trào thì tỷ lệ học chuyên

ñã nâng lên rõ rệt Chính nhờ vậy, chất lượng học tập và rèn luyện của học sinh ñã ñược

nâng lên Một số em như Quỳnh, Hồng, Ni, Huyền ñã vươn lên học khá, giỏi Cụ thể là cuối năm tập thể lớp ñạt kết quả duy trì sĩ số 100% , tỉ lệ chuyên cần ñạt 97%, tập thể lớp ñạt danh hiệu tập thể vững mạnh, lớp tiên tiến

- Chất lượng hai mặt rèn luyện cũng tăng lên vượt bậc, cụ thể:

Hai

Hạnh

Học

- Các em học sinh không những ñi học chuyên cần mà còn vươn lên học khá giỏi:

T

T Họ và tên

Gia ñình khó khăn

về kinh tế

Gia ñình

bố mẹ ly hôn

Mồ côi

Bố mẹ

ñ i làm

ă n xa

Nhà ở

xa trường

HL HK

Lớp luôn hoàn thành tốt các nhiệm vụ ñược giao của nhà trường và các tổ chức khác ðặc biệt là ñã vận ñộng ñược các em Quỳnh, Chung, Hồng, Hiền và một số em

khác ñi học chuyên cần và nhận thức ñược việc ñi học là hoàn toàn ñúng ñắn với lứa tuổi của mình

11 Bài học kinh nghiệm:

2.1 Yêu thương học sinh là chìa khóa cho mọi sự thành công, ñặc biệt là trong công tác chủ nhiệm:

- Tìm hiểu hoàn cảnh, tiếp xúc với học sinh luôn với sự chân thành, thân ái, gần gũi, chăm lo và phải biết học sinh muốn gì, cần gì ở mình Xữ lý các mâu thuẩn, các vụ việc thắc mắc của học sinh một cách công khai, dân chủ, công bằng Tạo ñược niềm tin vững chắc cho học sinh Trong sinh hoạt lớp luôn cởi mở ñể có mối quan hệ qua lại ñúng mực

2 Thực hiện tốt các quy tắc sau trong giáo dục học sinh:

2.1 Quy tắc 2H (Hiểu rõ – Hợp tác)

2.1.1 Hiểu rõ:

- Tìm hiểu tình hình của lớp thông qua giáo viên chủ nhiệm cũ ðây là dịp ñể kiện toàn lại ñội ngũ cán bộ lớp, bổ sung những cái chưa làm ñược và phát huy những mặt mạnh mà lớp ñã có Từ ñó giáo viên chủ nhiệm có thể triển khai dễ dàng kế hoạch giáo dục học sinh “có hoàn cảnh ñặc biệt không ñi học chuyên cần” dựa trên những bao quát khởi ñầu mà giáo viên chủ nhiệm cũ cung cấp

- Tìm hiểu một cách hết sức tế nhị học sinh “có hoàn cảnh ñặc biệt không ñi học chuyên cần” từ cán bộ lớp ñến cả những em thuộc “nhóm” của học sinh ñó ñể từ ñó có kế hoạch hợp lý và phối hợp với gia ñình ñể giáo dục các em

2.1.2 Hợp tác:

- Khi ñã tiếp xúc ñược với phụ huynh của học sinh “có hoàn cảnh ñặc biệt không

ñi học chuyên cần”, ñiều cần tránh là không nên gay gắt, dồn dập việc báo cáo và phê

bình con em họ, vì hơn ai hết họ ñã từng nghe nhiều lời ca thán và ñã biết rõ con em mình ðiều ñó sẽ không có tác dụng gì mà ngược lại làm mất ñi ý nghĩa của sự hợp tác, phối hợp giáo dục Vì vậy, cần phải giao tiếp ở một góc ñộ cởi mở một cách hết sức tâm

lý và tế nhị nhưng chân tình, tạo cho phụ huynh học sinh một sự tin tưởng, một tình cảm gần gũi, thân mật, một thái ñộ tận tâm hợp tác ñể giáo dục con em họ trở thành người tốt

* Quy tắc 2H sẽ giúp giáo viên chủ nhiệm hiểu và chia sẻ với gia ñình những khó khăn trong việc dạy dỗ các em, và ngược lại gia ñình sẵn sàng hợp tác với giáo viên chủ nhiệm ñể giáo dục con em mình suốt năm học Vấn ñề ở ñây là các em cần phải ñược giáo dục ñể hiểu, nhận ra và chống lại tác ñộng tiêu cực của những con người và sự việc xấu bằng sự quan tâm của gia ñình và của giáo viên chủ nhiệm

2.2 Quy tắc 2Q (Quan tâm – Quan sát)

2.2.1 Quan tâm:

- Giáo viên chủ nhiệm quan tâm bằng cách trực tiếp hỏi thăm học sinh “cĩ hồn cảnh đặc biệt khơng đi học chuyên cần” về hồn cảnh gia đình để giúp các em dần dần ý thức về việc quan tâm đến gia đình mình kết hợp với quan tâm thăm hỏi học sinh “cĩ hồn cảnh đặc biệt khơng đi học chuyên cần” về bạn bè thân thích thường hay chơi với nhau ðồng thời thơng qua phối hợp chặt chẽ gia đình, giáo viên bộ mơn để hiểu thêm về năng lực học tập cũng như thái độ và sự tơn trọng, lễ phép của học sinh này và gián tiếp giúp đỡ, quan tâm, ân cần hơn đối với các em

Phối hợp với các ban ngành, đồn thể trong nhà trường để gắn các em vào những hoạt động mà các em ưa thích, hoặc chia sẻ, giúp đỡ các em những khĩ khăn Kêu gọi và yêu cầu các em khác trong lớp biết quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ bạn mình ( là những học sinh chưa ngoan-cĩ hồn cảnh đặc biệt khơng đi học chuyên cần), khơng nên xem thường

và cơ lập bạn, hoặc phê phán một cách thái quá hay gay gắt dẫn đến mâu thuẫn chỉ vì thi

đua của lớp quá thấp ðiều đĩ lại cĩ thể thúc đẩy việc tìm kiếm bạn bên ngồi nhà trường

(nhất là những nhĩm thiếu niên hư hỏng sẽ cĩ khả năng dẫn đến những hậu quả đáng tiếc)

2.2.2 Quan sát:

- Quan sát, theo dõi học sinh “cĩ hồn cảnh đặc biệt khơng đi học chuyên cần” hằng ngày mỗi khi em đi học về việc thực hiện nội quy, quy chế trường lớp, về thái độ học tập bằng nhiều hình thức khác nhau sẽ giúp cho giáo viên chủ nhiệm nắm vững và sẽ khơng vội vàng kết luận mội vi phạm nào đĩ khi chưa tích lũy đầy đủ các sự kiện cần quan sát nhằm tránh làm tổn thương đến tâm lý và tình cảm của các em

2.3 Quy tắc 2N (Nghiêm khắc – Ngọt dịu)

2.3.1 Nghiêm khắc:

- Giáo viên chủ nhiệm cần xử lí những vi phạm của tất cả học sinh trong lớp với một thái độ nghiêm khắc, cơng bằng và tơn trọng học sinh, cho dù đĩ là cán bộ lớp hay học sinh “chưa ngoan” Cĩ như vậy những em “cĩ hồn cảnh đặc biệt khơng đi học chuyên cần” sẽ cảm thấy giáo viên chủ nhiệm đã tơn trọng tất cả thành viên trong lớp, khơng thiên vị, khơng hề “ghét bỏ” mình (theo suy nghĩ của các em) Cần lưu ý: nếu nghiêm khắc quá mức sẽ dẫn đến “phản sư phạm” và phản tác dụng

2.3.2 Ngọt dịu:

- Giáo viên chủ nhiệm phải là người tận tụy với cơng việc, cĩ tình yêu thương, tấm lịng độ lượng và bao dung đối với học sinh Tuy nhiên lịng yêu thương ấy khơng thể pha trộn với những nét ủy mị, mềm yếu và thiếu sự đề ra yêu cầu nghiêm khắc đối với các

em, mà ngược lại Quy tắc này sẽ xĩa bỏ khoảng cách, làm cho học sinh “cĩ hồn cảnh

đặc biệt khơng đi học chuyên cần - chưa ngoan” cảm thấy mình khơng bị “ghét bỏ” hay

bị “bỏ rơi.” Tình cảm thầy - trị dần được hình thành, tạo điều kiện thuận lợi cho những

tâm sự, những chia sẻ Khi ựó những lời ựộng viên, những ựịnh hướng của giáo viên chủ nhiệm sẽ ựạt hiệu quả cao Các em sẽ chuyên cần ựến lớp

2.4 Quy tắc 2đ (động viên Ờ định hướng)

2.4.1 động viên:

- Trong việc giáo dục học sinh Ộcó hoàn cảnh ựặc biệt không ựi học chuyên cầnỢ thì sự ựộng viên và khuyến khắch có vai trò rất quan trọng Học sinh Ộcó hoàn cảnh ựặc biệt không ựi học chuyên cầnỢ ựa số là những em có học lực yếu kém, do hoàn cảnh gia

ựình dẫn ựến bất mãn, không thiết tha gì ựến học tập, hay nói cách khác, không có ựộng

cơ, ý thức học tập Chắnh vì vậy giáo viên chủ nhiệm phải là người trực tiếp quan tâm,

ựộng viên các em trên tinh thần Ộkiến tha lâu cũng ựầy tổỢ, Ộcó công mài sắt, có ngày nên

kimỢ

- Cần huy ựộng và vận hành cả guồng máy: Gia ựình - Giáo viên - đoàn thể - Các

tổ chức xã hội - Bạn bè học sinh Ờ và cả cá nhân học sinh Ộcó hoàn cảnh ựặc biệt không

ựi học chuyên cầnỢ ựể ựộng viên, hỗ trợ, giúp ựỡ các em có ựược tinh thần, ựộng cơ, và ý

thức trong rèn luyện ựạo ựức và học tập

2.4.2 định hướng:

- Học sinh Ộcó hoàn cảnh ựặc biệt không ựi học chuyên cầnỢ thường là những em không ựịnh hướng ựược mình cần phải rèn luyện những gì ựể giúp ắch cho bản thân mình

ựể hoàn thành nhiệm vụ của mình là học tốt và rèn luyện tốt Chắnh vì vậy giáo viên chủ

nhiệm sẽ là người giúp các em biết quan tâm ựến bản thân, gia ựình cũng như suy nghĩ

ựến việc chọn nghề ựể các em có hoài bão, ước mơ và trở thành người hữu ắch

2.5 Quy tắc 2T (Tâm huyết Ờ Trách nhiệm)

Chắnh tâm huyết và trách nhiệm sẽ giúp cho giáo viên chủ nhiệm có ựược năng lực

Ộcảm hóaỢ học sinh nói chung, học sinh Ộcó hoàn cảnh ựặc biệt không ựi học chuyên cầnỢ nói riêng đó là năng lực gây ảnh hưởng trực tiếp của mình ựến với học sinh về mặt tình cảm và ý chắ Tâm huyết và trách nhiệm nằm trong nhân cách của người thầy giáo Giáo viên chủ nhiệm phải dùng nhân cách của mình ựể tác ựộng vào học sinh, giáo dục các em nên người đây chắnh là dùng nhân cách ựể giáo dục nhân cách là vậy

Có thể nói rằng chỉ có người giáo viên nào luôn ý thức sẽ cống hiến cả cuộc ựời mình cho sự nghiệp ựào tạo và giáo dục thế hệ trẻ, lấy việc hy sinh phấn ựấu hoàn thành nhiệm vụ ựào tạo con người làm hạnh phúc cao cả của ựời mình thì mới có thể thực hiện

ựược chức năng Ộngười kỹ sư tâm hồnỢ một cách xứng ựáng

Với những quy tắc ựã nêu trên ựây chúng ta hy vọng rằng công tác giáo dục học sinh có hoàn cảnh ựặc biệt không ựi học chuyên cần hay học sinh Ộchưa ngoanỢ sẽ có những bước chuyển biến mới Tuy nhiên việc giáo dục nhân cách cho học sinh không thể thành công trong một sớm một chiều, bởi giáo dục là cả một quá trình và không thể chỉ

thực hiện bởi giáo viên chủ nhiệm, BGH và các tổ chức đồn thể trong trường Chính vì vậy chỉ cĩ sự gắn kết của các bậc phụ huynh, các tổ chức xã hội cùng quan tâm ủng hộ nhà trường và tham gia cơng tác giáo dục học sinh này mới cĩ thể tin tưởng đạt được kết quả tích cực và bền vững

Trên đây là một vài điều phân tích về một số kinh nghiệm giáo dục học sinh cĩ hồn cảnh đặc biệt đi học chuyên cần trong nhà trường phổ thơng Qua trải nghiệm thực

tế, tơi nhận thấy rằng việc giáo dục học sinh đi học chuyên cần hay khơng, thành cơng hay thất bại cịn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nữa Chúng ta khơng nên áp dụng rập khuơn máy mĩc bất kì một phương pháp giáo dục nào bởi lẽ sản phẩm đây chính là "con người"

ðể cĩ thể giáo dục tốt các em học sinh cĩ hồn cảnh đặc biệt đi học chuyên cần

phải cĩ sự phối hợp cả gia đình, xã hội và nhà trường Vai trị giáo dục của gia đình và xã hội giữ vị trí quan trọng, vai trị giáo dục của nhà trường mang yếu tố quyết định Nhà trường cần cĩ sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận, giữa các thầy cơ Vai trị của giáo viên chủ nhiệm là rất quan trọng, thầy cơ cần cĩ tiếng nĩi kịp thời điều chỉnh các hành vi chưa đúng của các em, là tấm gương cho các em noi theo Học sinh chúng ta chỉ là những cành cây non, đang muốn vươn lên để phát triển bền vững, hãy tạo điều kiện cho các em thể hiện mình, vươn lên, hãy giáo dục các em bằng thái độ thân thiện và tích cực Trên con đị đầy sĩng giĩ đưa các em cập bến tri thức đĩ, người gần gũi các em nhất và cũng

là người được xem là chịu nhiều sĩng giĩ nhất khơng ai khác đĩ chính là giáo viên chủ nhiệm lớp

Qua đây, tơi cũng xin cĩ một số kiến nghị như sau:

- Nếu như truớc đây, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm chủ yếu là định hướng, hướng dẫn hành vi cho học sinh, thì ngày nay, ngồi cơng tác chuyên mơn, giáo viên chủ nhiệm cịn phải kiêm thêm nhiều cơng việc khơng tên khác từ việc học đến nề nếp, tâm tư tình cảm, giải quyết những tình huống phát sinh trong lớp Theo quy định của Bộ GD -

ðT, cơng tác chủ nhiệm chỉ được gĩi gọn trong 4 tiết/tuần Nhưng trong thực tế, so với

khối lượng của một giáo viên chủ nhiệm phải làm thì đây là thời gian rất ít ỏi Vì thế để

đầu tư thêm vào cơng tác chủ nhiệm, giáo viên buộc phải sử dụng quỹ thời gian đáng lí

dành cho gia đinh, cho sự nghỉ ngơi, chính vì điều này nên khơng ít giáo viên ngại khi

được phân cơng làm cơng tác chủ nhiệm

- Giáo viên chủ nhiệm đĩng vai trị rất lớn trong việc hình thành nhân cách cho các

em Chính vì vậy tơi cũng cĩ mong muốn cơ quan quản lí giáo dục hằng năm nên dành thời gian để mở các hội thảo, chuyên để, các lớp tập huấn riêng cho cơng tác chủ nhiệm Trên đây là một số ý kiến của tơi trong quá trình làm cơng tác chủ nhiệm và trực tiếp giáo dục các em học sinh cĩ hồn cảnh đặc biệt đi học chuyên cần Tơi xin trân trọng