tiểu luận Chủ nghĩa Mác-Lêinin vượt qua sự ngăn cản của thực dân Pháp truyền bá vào Việt Nam

Tìm hiểu về vấn đề này đã có một số nhà nghiên cứu dùa vào hệ thống tưliệu của trung tâm lưu trữ Pháp để tìm hiểu quá trình hoạt động của Nguyễn ÁiQuốc đồng thời cũng hiểu thêm những hoạ

Trang 1

LÍP K47 CLC LỊCH SỬ

MỞ ĐẦU

Sự xâm lược và đặt ách thống trị của thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX đãbiến Việt Nam từ một nước phong kiến Phương Đông trở thành một thành viêntrong hệ thống thuộc địa của Pháp Đồng nghĩa với sự xác lập một hình thứcthống trị mới trên một đất nước Phương Đông xa lạ và lạc hậu, người Pháp đãmang đến một không khí mới cho Việt Nam lúc bấy giê Lần đầu tiên người ViệtNam được thực sự tiếp xúc với một nền văn hoá mới lạ so với nền văn hoáphương Đông cổ truyền Song một tác dụng trái ngược mà thực dân Pháp khôngmuốn có khi truyền bá làn sóng âu hoá vào Việt Nam chính là sự đổi mới trong tưtưởng của một bộ phận quần chúng Trong cuộc đấu tranh yêu nước sôi nổi diễn

ra cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, người ta đã chứng kiến những khuynh hướngđấu tranh mới mẻ được bắt nguồn từ làn sóng tư tưởng mới mà trong đó khôngthể không nhắc tới là hai khuynh hướng đấu tranh của hai nhà Nho yêu nước theo

tư tưởng dân chủ tư sản Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh Tuy nhiên, vấn đềđặt ra lúc đó là sự bế tắc trong đường lối cứu nước của các nhà yêu nước Lịch sử

đã chứng kiến nhiều cuộc thử nghiệm song tất cả các khuynh hướng đều thất bại.Ngọn cờ giải phóng dân téc, giải phóng giai cấp đã được trao vào tay giai cấp vôsản với hệ tư tưởng là chủ nghĩa Mác-Lênin.Và thực tế đã chứng minh đây là conđường đúng đắn nhất để có thể giành lại độc lập dân téc và giải phóng giai cấpkhỏi ách thống trị của thực dân và phong kiến tay sai Con đường duy nhất đúng

đó là thành quả của quá trình tìm đường gian khổ mà người thanh niên xứ NghệNguyễn Tất Thành- người sau này là chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của dân técViệt Nam đã trải qua

Quá trình tìm hiểu, tiếp cận, xác định, lùa chọn và truyền bá chủ nghĩaMác-Lênin vào Việt Nam của Nguyễn Ái Quốc là một quá trình lâu dài, gian khổ,

Trang 2

đi từ chủ nghĩa yêu nước tới chủ nghĩa Mácxít, trở thành người Cộng sản chânchính Để chủ nghĩa Mác-Lênin vào được Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc đã phảivượt qua nhiều khó khăn trong đó có sự ngăn cản của thực dân Pháp với hệ thốngtay sai Tìm hiểu về vấn đề này đã có một số nhà nghiên cứu dùa vào hệ thống tưliệu của trung tâm lưu trữ Pháp để tìm hiểu quá trình hoạt động của Nguyễn ÁiQuốc đồng thời cũng hiểu thêm những hoạt động của chính quyền thực dân Pháp

ở chính quốc và ở thuộc địa trong việc phá hoại phong trào yêu nước và ngăn cảnchủ nghĩa Mác- Lênin truyền bá vào Việt Nam Và việc truyền bá thành công Chủnghĩa Mác-Lênin vào Việt Nam dẫn tới việc thành lập Đảng cộng sản ngày03/02/1930 và từ đó đi tới thắng lợi trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 làmét thắng lợi to lớn trong suốt cuộc đời hoạt động của chủ tịch Hồ Chí Minh vĩđại

1.THÁI ĐỘ CỦA THỰC DÂN PHÁP TRƯỚC THẮNG LỢI CỦA CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA VÀ CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN.

Ngay từ khi ra đời, chủ nghĩa Cộng sản đã bị giai cấp tư sản thế giới coi là kẻthù không đội trời chung Giai cấp tư sản đã tìm mọi cách để ngăn chặn việctruyền bá chủ nghĩa Mác trong nhân dân lao động Những người sáng lập vàtruyền bá Chủ nghĩa Mác thì bị vu cáo, truy nã, trục xuât Tuy có những lúc phảilắng xuống song chủ nghĩa cộng sản khoa học vẫn âm thầm sống mãnh liệt Từ

“bóng ma lởn vởn trên Châu Âu” chủ nghĩa cộng sản đã hiện sinh trên đất nướcNga

Bước vào những năm cuối thập niên đầu thế kỷ XX, đặc biệt kể từ năm

1917 trở đi, Phương Tây trải qua nhiều biến cố trọng đại, trong đó có cuộc Cáchmạng Nga đã ảnh hưởng sâu rộng sang nhiều nước châu Âu Chiến tranh thế giớithứ nhất nổ ra với bản chất là một cuộc phân chia “chiếc bánh” thuộc địa, cácnước đế quốc mải miết theo đuổi cuộc chiến để giành phần lợi về mình Tháng 10

Trang 3

năm 1917, Cách mạng Xã hội chủ nghĩa thắng lợi trên một nước Nga rộng lớn,cắt đứt một mắt xích quan trọng trong hệ thống tư bản chủ nghĩa Chính vì vậyhơn bao giê hết giới tư bản hằn học với thắng lợi của giai cấp công nhân Giai cấpcông nhân thắng lợi cùng hệ tư tưởng Chủ nghĩa Mác-Lênin đồng nghĩa với việcgiai cấp tư sản và giới tư bản đã thua , những mối lợi to lớn trong việc bóc lột giaicấp công nhân và nhân dân lao động là không còn Mét cuộc Cách mạng Xã hộichủ nghĩa đứng về phía quần chúng và nhân dân lao động, đi ngược lại với quyềnlợi của giai cấp tư sản lại nổ ra vào lúc các nước đế quốc đang cấu xé lẫn nhau đểtranh giành thuộc địa làm các nước đế quốc giật mình hoảng hốt Vì vậy, trướcmét cuộc bùng nổ bất ngờ, giai cấp tư sản đã huy động mọi phương tiện để xuyêntạc về nước Nga Xôviết và ngăn chặn tiếng vang của cuộc Cách mạng ThángMười Tại nước Pháp, giai cấp tư sản và bọn cơ hội điên cuồng chống lại Cáchmạng tháng Mười, chúng dùng mọi thủ đoạn để công kích và phá hoại Tổngthống Pháp lúc bấy giê là Poanh Carê đã chủ trương đem quân đi tiêu diệt nướcNga Xôviết song ý đồ này đã bị thất bại trước sức mạnh của chính quyền Xôviết.Không thể dùng “bạo lực” để khuất phục nước Nga, Poanh Carê đã tiến hành baovây, cấm vận kinh tế, tẩy chay mọi quan hệ với nước Nga Không những vậy,Poanh Carê còn cho vẽ tranh chống cộng sản với cái tên “Bônsêvích hai hàm răngngậm dao” Đế quốc Pháp đã xuyên tạc những điều hết sức vô lý và nực cười vềnước Nga Xôviết như : Nước Nga kiệt quệ và đói rách, hay chính quyền Xôviếtquốc hữu hoá phụ nữ, ai muốn dùng phụ nữ phải xuất trình phiếu Xô-viết, aimuốn ăn gà phải xin phép chính quyền Xô-viết…1

Những phản ứng của giai cấp tư sản Pháp trước thắng lợi của Cách mạngTháng Mười là phản động và tiêu cực Và “thái độ”, luận điệu trên đã gây ảnhhưởng tiêu cực tới những người dân lao động Pháp Bản thân những người lao

Trang 4

“Thư gửi các ban Nga của chúng ta”.

Có thể nói, dưới sự thống trị của giai cấp tư sản Pháp, bọn cơ hội chủ nghĩamong muốn nước Nga quay trở lại trước tháng 10 năm 1917 Báo chí Pháp tungtin sai lạc và xuyên tạc về nước Nga, ủng hộ bọn Mensevich, xã hội Cách mạng.Báo Nhân đạo đăng bài nói của Kêrenxky trước các nghị sĩ đảng Xã hội Phápngày 3/7/1918 với lòng căm thù chính quyền Xôviết với sự kính trọng mà khôngbình luận Sách viết về Cách mạng Tháng Mười Nga và chính quyền Xôviết trungthực rất hiếm hoi, chỉ có một số bài viết như : Raymông Lơphevơrô với bài

“Quốc tế của những người Xô-viết” NXB Đời sống công nhân, Pari, 1919 hayGiacơ Xadung với “Bút ký về Bônsêvích” NXB Tiếng còi, Pari, 1919, hay BoriXuvarin “Lời ca tụng những người Bôn-sê-vich”,NXB Tia sáng, Pari, 1919.Chính vì vậy, Lênin đã nhận xét về sự việc này như sau: “… ở nước ngoài, người

ta biết rất Ýt, Ýt đến kinh khủng, Ýt đến nực cười, về cuộc cách mạng của chúng

Trang 5

ta.ở đấy chế độ kiểm duyệt quân sự không để lọt một tí gì qua cả ” Và cũngchính Lênin đã nhận xét về tờ báo Nhân đạo “là một tờ báo cực đoan, nó đứngtrên quan điểm của những người Xã hội chủ nghĩa theo kiểu bọn Mensêvích vàbọn xã hội chủ nghĩa…cho đến nay nó vẫn đóng vai trò của kẻ điều hoà” 2

Những hoạt động chống phá kể trên thể hiện thực chất nỗi sợ hãi của chínhquyền Pháp nói riêng và các nước đế quốc nói chung trước thắng lợi của Chủnghĩa Mác-Lênin mà hiện thân là Cách mạng Tháng Mười Nga “Nỗi sợ” ảnhhưởng của Chủ nghĩa Mác-Lênin và Cách mạng Tháng Mười Nga lan truyềnkhông chỉ ở chính quốc mà còn khơi dậy và khuấy động phong trào đấu tranh ởcác nước thuộc địa Vì vậy chính phủ Pháp không những ngăn chặn những hoạtđộng có liên quan đến Chủ nghĩa Mác-Lênin ở chính quốc mà còn ngăn chặn ởcác nước thuộc địa trong đó có Việt Nam Sự ngăn chặn này nhằm một mục đíchlàm thế nào không cho các nước thuộc địa trên thế giới liên kết với nhau thựchiện thành công cuộc cách mạng giải phóng dân téc và giải phóng giai cấp Tại

Hà Nội, Anbe Xarô đến hội “Khai trí tiến đức” diễn thuyết đe “người An Namkhông được theo bọn quá khích như ở Nga ”, ông ta đe doạ và bịp bợm về mộtnước Nga không có trong thực tế mà chỉ có trong tưởng tượng của những tên thựcdân “Vừa rồi, tôi thấy trong mấy tờ báo Trung Quốc có đăng lời kêu gọi của bọncách mạng An Nam Bọn đó muốn đòi cho An Nam được độc lập… Họ lại muốnlúc này thay đổi nền chính trị của chúng tôi, muốn làm hay làm tốt hơn chúng tôi.Nếu nước An Nam lọt vào tay bọn đó cai trị thì chẳng bao lâu sẽ rối loạn lungtung cả Tỉnh Quảng Đông bên Trung Quốc đã thế, nước Nga bên Châu Âu cũngthế, dân cực khổ không sao kể xiết…”3.Những đe doạ của Anbe Xaro đã có một

Trang 6

và ảnh hưởng của Pháp lan đến xứ này.” 4 Bằng sự kết hợp đồng bộ mọi thủ đoạnchính trị, quân sù, kinh tế, văn hoá…, thực dân Pháp đã bóc lột nhân dân ta tới tậnxương tuỷ và đẩy nhân dân ta tới vực thẳm của sự nghèo đói.

Trong hoàn cảnh này đã có nhiều phong trào đấu tranh yêu nước nổ ra, kể

từ phong trào khởi đầu là phong trào Cần Vương năm 1885, kéo dài hơn mườinăm cho đến những cuộc khởi nghĩa của nhân dân các địa phương như khởi nghĩaYên Thế của Hoàng Hoa Thám hay các cuộc khởi nghĩa của các nghĩa quân của

4 Paul Doumer, Indochine francaise, Ed Vuibert Nony, Paris, 1905,p.11

Trang 7

các dân téc ở Thanh Hoá, Ninh Bình, Sơn La, Lai Châu… “Trong một số tư liệucòn lưu trữ nằm rải rác ở thư khố Pháp, người ta còn thấy rải rác những thông tinmật báo tường thuật tỉ mỉ cụ thể về những cuộc chiến, tuy chênh lệch về lựclượng vũ trang song tinh thần anh dũng và hy sinh cao độ của nghĩa quân vànhững người lãnh đạo các cuộc kháng chiến này đã làm kẻ thù phỉa kinh ngạc vàkính phục Một sĩ quan Pháp đã viết: “Điều chúng ta nên biết rằng, An Nam làmột nước có lịch sử, có văn hiến và rất biết giữ gìn nền tự chủ Chúng ta phải biết

là những thế kỷ trước đây, họ đã từng bị xâm lăng, nhưng họ biết chờ đúng thời

cơ để giành lại nền độc lập…Đây là một dân téc rất độc đáo, tinh thần giữ nướccủa họ không bao giê mất” 5”6.Mặc dù nhiều người trong tầng líp sĩ phu yêu nướclúc bấy giê tiếp thu được những tư tưởng mới mẻ cũng mong muốn chấn hưngnền văn hoá dân téc qua các phong trào Duy Tân, Đông kinh nghĩa thục…nhưngkhông thể thắng nổi thuốc phiện, rượu cồn và chính sách ngu dân mà thực dânPháp đầu độc nhân dân ta Nguyên nhân thất bại chung của các phong trào yêunước chủ yếu là do sù bÕ tắc trong đường lối và thiếu người lãnh đạo đúng đắn

Bên cạnh đó, lúc bấy giê ở Việt Nam nói chung và Đông Dương nói riêng,người ta chưa hề biết đến Chủ nghĩa Cộng sản hay Chủ nghĩa Mác-Lênin Sự bếtắc trong đường lối cứu nước cũng thể hiện phần nào việc chưa được tiếp cận vớimột hệ tư tưởng mới Cho đến lúc này Đông dương vẫn là một khu vực an toàncủa Pháp trước Chủ nghĩa Cộng sản Song kể từ khi Quốc tế cộng sản III ra đời,

Luận cương về vấn đề dân téc và vấn đề thuộc địa của Lênin ra đời và được in

trên nhiều báo, Chủ nghĩa Cộng sản xâm nhập vào đời sống chính trị các dân téc

bị áp bức Phương Đông thì thực dân Pháp lo ngại trước mối nguy cơ Chủ nghĩaCộng sản sẽ tới các nước thuộc địa Do đó chúng đã áp dụng hàng loạt chính sách

Trang 8

để ngăn chặn Chủ nghĩa Cộng sản ở hai khu vực Và như vậy từ việc ĐôngDương chưa hề được nghe đến Chủ nghĩa Cộng sản thì đã được thực dân Pháp dùmuốn hay không cũng nêu khái niệm đầu tiên về Chủ nghĩa Cộng sản, Cách mạngTháng Mười Nga

3 Chủ nghĩa Mác- Lênin vượt qua sù ngăn cản của thực dân Pháp truyền bá vào Việt Nam.

3.1.Thực dân Pháp chống hoạt động truyền bá Chủ nghĩa Mác-Lênin của Nguyễn ái Quốc ở nước ngoài.

Trước khi trở thành một người cộng sản, Nguyễn Ái Quốc là một ngườitheo chủ nghĩa yêu nước chân chính Nguyễn Ái Quốc tên thật là Nguyễn TấtThành sinh ra trong bối cảnh xã hội trên đồng thời lại xuất thân trong mét giađình trí thức yêu nước, ngay từ nhỏ Nguyễn Tất Thành đã được tiếp xúc vớinhững nhà Nho có tinh thần yêu nước trong đó có những người có tinh thần tiến

Trang 9

bộ như nhà Nho yêu nước Phan Bội Châu, hay Phan Châu Trinh Sớm được tiếpxúc với những người đứng đầu trong những phong trào cứu nước cộng với nỗiđau của người dân mất nước, nỗi cảm thông với nhân dân sống trong cảnh cơ hàncủa một dân téc mất chủ quyền, ngay từ nhỏ Nguyễn Tất Thành đã nuôi một tìnhyêu nước và một ý chí quyết tâm cứu nước Nhưng làm thế nào để cứu dân técđây trong khi những phong trào yêu nước cứ lần lượt thất bại Sự thất bại của cácphong trào yêu nước với những khuynh hướng khác nhau đã hối thúc người thanhniên yêu nước đi tìm một con đường cứu nước chân chính, một con đường duynhất đúng, con đường có thể nhân dân, dân téc thoát khỏi ách áp bức, thoát khỏicuộc sống nô lệ

Nguyễn Tất Thành đến Pháp vào thời điểm cuộc chiến tranh thế giới đangvào hồi quyết liệt, thêm vào đó người Việt Nam bị bắt đi lính cho Pháp sang rấtđông vì vậy một người thanh niên trong số đông đảo người Việt Nam lúc bấy giê

ở Pháp không gây một sự chú ý đáng kể nào Từ bản Yêu sách của nhân dân AnNam gửi hội nghị Vec-xai, cái tên Nguyễn Ái QUốc đã được biết đến và gây nênmét sự chú ý đặc biệt, sau đó NGuyễn Ái Quốc tham gia sáng lập Đảng Cộng sảnPháp, hoạt động ở Pháp, Nga, Trung QUốc…Nguyễn Ái Quốc trở thành mộttrong những nhân vật quan trọng trong kế hoạch lùng bắt của thực dân Pháp.Người Pháp coi hành động của Nguyễn Ái Quốc như một quả bom chính trị nổgiữa Pari làm cho dư luận Pháp hết sức chú ý và lần đầu tiên nhân dân Pháp thấy

có một vấn đề Việt Nam Báo chí Pháp thì sôi sục, tờ “Tin thuộc địa” ngày26/7/1917 với nhan đề “Giờ trọng đại” đã viết : “làm sao một người dân thuộc địalại có thể dùng bản yêu sách của nhân dân để công kích chính sách của chính PhủPháp Thật là quá quắt Cứ theo đà này bọn dân thuộc địa sẽ lên ngang hàng vớingười Pháp chúng ta và sớm trở thành ông chủ của chúng ta Không được phải

Trang 10

kìm giữ họ lại mãi mãi trong vòng nô lệ”7 Chính vì vậy mà từ giữa năm 1919 hồ

sơ về Nguyễn Ái Quốc đã khá dầy trong các cơ quan mật thám Pháp

Từ năm 1919, Bé tham mưu và nha mật thám kiểm tra chặt chẽ mọi hoạtđộng của người thuộc địa đặc biệt người Việt Nam Bé thuộc địa chính thức giaotrách nhiệm phối hợp với Bộ Nội vụ Pháp đặc trách theo dõi hoạt động củaNguyễn Ái Quốc và phong trào Việt Kiều yêu nước tại Pháp Trong kho lưu trữquốc gia Pháp tại Pari có bức thư mật vủa bộ trưởng bộ thuộc địa gửi Bộ trưởng

bộ nội vụ đề ngày 17/10/1919 (ký hiệu lưu trữ:F7-13405) Nội dung bức thư nói

về việc thành lập một cơ quan tình báo phối hợp giữa hai bộ và liên kết mật thiếtvới sở Mật thám đông dương nhằm đối phó với tình hình mới ở Đông dương

“Bấy lâu nay một số người Đông Dương hiện ở Pháp biểu lé trạng thái tư tưởngxấu mà chúng tra cần có sự chú ý đặc biệt Những báo cáo gần đây của các tiểuban kiểm soát bưu phẩm khẳng định tính chất khẩn cấpc ủa vấn đề và cho biếtrằng cacs thư tín nhằm truyền bá về Đông Dương nưhgnx mưu đồ lật đổ tới mức

dự kiến cả nền độc lập thuộc địa…Theo đề nghị của ngài Xarô tôi vừa chuẩn ycho thành lập một cơ quan tình báo chính trị có nhiệm vụ theo dõi mọi hành độngcủa người An Nam tại Pháp và các mối quan hệ của họ với người trong nước”.Bức thư xác định nhiệm vụ của Acnu và yêu cầu Bộ Nội Vụ có kế hoạch phốihợp chặt chẽ “Cơ quan này trực thuộc Tổng nha giám sát người Đông Dương,được giao cho ông Acnu, giám đốc sở Mật thám của phủ toàn quyền Đôngdương, hiện đang nghỉ phép , Đương nhiên những cố gắng của viên chức này sẽ

vô hiệu nếu ông ta hành động đơn độc Vì vậy, tôi đã nghĩ đến việc bổ nhiệm ông

ta làm việc bên cạnh sở Cảnh sát và tổng nha mật thám…Là một người chuyênsâu các vấn đề bản xứ, ông Acnu sẽ là ngừoi liên lạc giữa các cơ quan này với

7 Hång Hµ, Thêi thanh niªn cña B¸c Hå, NXB Thanh niªn, H.1994, tr.71

Trang 11

tổng nha giám sát người Đông dương sẽ đề xuất và định hướng cho các cuộc truytìm cần thiết nhằm thu được những tin tức cho các cuộc truy tìm cần thiết nhằmthu được những tin tức tình báo mà hiện nay chóng ta chưac có.”

Như vậy cho đến nửa cuối năm 1919 đã có một số cơ quan đặc trách theodõi mọi hoạt động của người Việt Nam yêu nước trong đó có hoạt động củaNguyễn Ai Quốc và những người yêu nước khác như Phan Chu Trinh, Phan VănTrường Sau khi nhạn nhiệm vụ Acnu và tay chân là người Việt trà trộn trong giớiViệt Kiều yêu nước ráo riết tìm mọi cách tiêps cận với Nguyễn ái Quốc trong đó

có các tên như Jean tức trần văn lâm, Desiré, Ðdouad NGoài ra còn có nhữngmật thams người Pháp như Deveze, nguyên là thanh tra sở cảnh sát thuộc bộ phậnCAI Cho đến cuối năm 1919 Đế quốc Pháp ở chính quốc cũng như chính quyềnthực dân ở Đông Dương đã khẳng định Nguyễn ÁI quốc là nhân vật số 1 nguyhiểm đối với nền thống trị của chúng Chính Acnu đã nói với các đồng sự củamình như sau ; “Thưa các ngài, các ngài hãy tin rằng chính anh thanh niên mảnhkhẳnh và đầy sức sống này có thể là ngừoi sẽ đăt cây thập tự cáo chung lên nềnthống trị của chúng ta ở Đông Dương”

Cho đên cuối năm 1919 mặc dù đã theo dõi song thông tin về Nguyễn ÁiQuốc song chúng vẫn mò mẫm và chưa nắm được bao nhiêu về lai lịch củaNguyễn Ái Quốc Trong bức điện mật mã ngày 20/10/1919 của mật thám PhápMôngghilô điều tra về người có bí danh Nguyễn Ái Quốc cho thấy mặc dù mạnglưới mật thám được giăng rộng khắp tới nhiều nước song cuói năm 1919 thực dânPháp vẫn chưa xác định được ai là Nguyễn Ái Quốc

“Hà Nội, ngày 20/10/1919

…Nguyễn Ái Quốc là bí danh có nghĩa là Nguyễn “người yêu nước” Rất cầnbiết người nào trong nhóm của Phan Chu Trinh mang bí danh này Sở liêm phóng

Trang 12

không thể tin vào sự chính xác của tài liệu do sở Cảnh sát đưa ra: Người ViệtNam mang tên này có nguồn gốc tại Nghệ Anvà đã sống 10 năm tại Anh Ngườibản xứ duy nhÊt hiện sống tại Châu Âu và nhiều năm theo học tại Anh là mộtngười Nam kỳ gốc tại Bến tre là Jean Lâm Bat Can và có cha là Joseph Thanh đãtrở về Đông Dương tháng 6 vừa qua Jean Lâm Bat Can là người Âu châu và đạidiện cho một người có thể là Cường ĐÓ Nếu là người này mà người ta gán chocái tên Nguyễn Ái Quốc thì đây là một sự nhầm lẫn đối với đảng chống pháp, vì

họ khéo léo giấu một nhân vật chính trị thực nào đó sống tại chính quốc, gán cáitên giả cho một kẻ phiến loạn nào đó và đặt cho nhân vật giấu tên đang hoạt động

là Cường ĐÓ mà ta biết hiện nay đang sống an toàn tại Nhật Bản Những bí mật

đó làm tình hình càng trở nên khó khăn…

Mônghilo”8 Ngày 3/11/1919 mật thám Jean cung cấp cho Acnu 6 diểm về Nguyễn ÁiQuốc

“1 Những tin tức thu được từ nhóm (Việt Kiều) ở Aubervilliers và Vincennescho phép khẳng định rằng nhân vật Nguyễn Ái Quèc là có thật; thực ra anh ta tên

là Ái chứ không phải là Quốc

2 Anh ta đã có mặt ở Pháp khá lâu, anh nhận làm phụ bếp cho hãng vận tải đểsang Pháp

3 Người ta nói rằng Anh đã sống 6 năm ở Mỹ và 2 năm ở Anh

4 Người ta nói chưa thể biết rõ anh từ đâu đến, cũng như lai lịch gia đình anhnhư thế nào

5 Hình như anh nhận các thực phẩm An Nam đem bán, nhờ bọn bồi bếp làmtrung gian

8 Vô ¸n NguyÔn Ai Quèc ë Hång K«ng (1931-1933),nxb ChÝnh trÞ quèc gia-B¶o tµng Hå ChÝ Minh H.2004,tr.20

Trang 13

6 Anh giỏi chữ Hán (còn tiếng Pháp chưa biết được bao nhiêu)”9

Qua tập báo cáo tháng 12 của tên Jean thì hình như chúng đã biết Nguyễn

Ái Quốc là Nguyễn Tất Thành: “Ngày 22/12/1919 ông Bảy nói với tôi rằng theoông Khương thì có lẽ Quốc tên là Thành” Đến đầu tháng 1 năm 1920 mật thámJean biết thêm về Nguyễn Ái Quốc qua 8 chi tiết sau: “Công việc điều tra từ ngày1/12/1919 đến nay dưới sự chỉ dẫn của ông Phủ Bảy cho phép tôi đi đến mấy kếtluận:

1.Nguyễn Ái Quốc ở số 6 , Villa des Gobelins là người chính thức mang tên này,theo như thể vào thư viện quốc gia của anh

2 Căn cứ giọng nói thì có thể anh quê ở Trung Kỳ (giữa Vinh và Huế)

3 Anh nói với tôi một cách mập mờ rằng anh từng sống ở Mỹ và ở Anh, rằng anh

đã ở Pháp từ 4 năm nay

4 Anh nói và viết thạo tiếng Pháp và tiếng Anh, nói được chút Ýt hai thứ tiếng Ý

và Tây Ban Nha

5 Anh nói rằng anh chỉ về nước khi nào có mét chính sách khác ở An Nam.Trong khi chờ đợi anh ở lại Pháp hoặc ơ nước ngoài để bảo vệ quyền lợi củaĐông Dương

6 Anh chẳng có tài sản gì cả Anh sống nhờ sự giúp đỡ của Trần Ký( Khánh Ký)

có các cửa hiệu ở Đức và của Phan Chu Trinh Ông Trinh làm nghề sửa ảnh, mỗingày kiếm được độ 30 frăng hình như hai người này cũng giúp đỡ ông Trường( Phan Văn Trường) làm trạng sư không có văn phòng

7 Anh không được hội kín nào giúp đỡ tiền bạc, nhưng anh có bà con bè bạn ổưĐông Dương Vậy có thể nghĩ rằng anh đã liên lạc với họ qua những đường dây

mà chúng ta chưa phát hiện

Trang 14

số 6 Villa des Gobelins , Nguyễn Ái Quốc phải bố trí nhiều địa chỉ khác nhau đểtrực tiếp hoạt động hoặc nhận thư từ của Việt kiều yêu nước Tiếp xúc với nhữngtên mật thám người Việt trà trộn vào trong hội những người Việt kiều yêu nước,Nguyễn Ái Quốc thường khéo léo qua chuyện trò mà giáo dục chúng về lòng yêunước giúp chúng hiểu đúng hơn nỗi cơ cực của đồng bào, chính sách bóc lột tànbạo và ngu dân thâm độc của thực dân Pháp ở Việt Nam về tinh thần đấu tranhkiên cường bất khuất của nhân dân ta Nhiều lần Nguyễn Ái Quốc vạch mạt lũ tớthầy mật thám về những hoạt động theo dõi đê tiện cũng như những lời hăm doạ

bỉ ổi của chúng Kể lại những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ Tịch, tácgiả Trần Dân Tiên viết “ Vì lần đầu tiên trong lịch sử, có một người Việt Namtuyên bố trước toàn thế giới chủ trương giành độc lập cho dân téc minh, lần đầutiên trong lịch sử có một ngừoi Việt Nam dám bóc tràn những tội ác của thực dânPháp ngay ở Paris, và cũng chính vì vậy mà ông Nguyễn bị bọn thực dân thù

Trang 15

ghét Người ta rình mò ông Nguyễn Người ta nói xấu ông, người ta tẩy chay ông.Người ta bảo bọn chủ không nên dùng ông Người ta cố tình mua chuộc ông.Người ta kiếm cách doạ dẫm ông Anbe Xarô - Bé trưởng Bộ Thuộc địa và PiePatkie về sau là Toàn Quyền Đông Dương mời ông Nguyễn đến nói chuyện vàTổng giám đốc cảnh sát đã thu giấy căn cước của ông Nguyễn Suốt trong thờigian Khải Định ở lại Pháp, ông Nguyễn ngày đêm bị theo dõi không rời mộtbước…Mặc dầu đời sống nghèo nàn, lại bị rầy rà về chính trị ông Nguyễn vẫnkhông nao nóng …”11

Bằng những hoạt động sôi nổi trong Việt Kiều trong Đảng xã hội Pháptrong phong trào công nhân Pháp, Người nhanh chóng tìm được mục tiêu cho bảnthân và con đường phía trước cho dân téc Báo Nhân đạo số ra hai ngày 16-17/7/1920 đăng toàn văn Sơ thảo lần thứ nhất về vấn đề thuộc địa của Lênin dướiđầu đề Luận cương về vấn đề dân téc và vấn đề thuộc địa Luận cương lập tức thuhót sự chú ý đặc biệt của Nguyễn Ái Quốc Người đã đọc đi đọc lại nhiều lần vàtìm thấy ở đó con đường đi đúng đắn để giải phóng đất nước khỏi ách áp bức thựcdân Trên đường đi tìm chân lý cho dân téc Nguyễn Ái Quốc đã đến với chủnghĩa Mác Lênin từ một phương diện hết sức thực tế chỉ có Chủ nghĩa Cộng sảnmới có thể chỉ ra con đường đúng đắn để giải phóng dân téc và đồng thời thựchiện được ba cuộc giải phóng là: giải phóng dân téc, giải phóng giai cấp, giảiphóng con người Từ đó Lênin và Quốc tế III là nguồn động lực tinh thần choNguyễn Ái Quốc tiếp bước trên con đường đã được định hướng rõ ràng Ngườitìm đọc các tác phẩm của Lênin, Quốc tế cộng sản và Cách mạng Tháng Mườiđược công bố tại Pháp Bên cạnh đó Người luôn theo dõi những sự kiện chính trịdiễn ra trên thế giới lúc bấy giê như : Đại hội lần II Quốc tế Cộng sản, đại hội Icác dân téc ở Phương Đông họp ở Bacu - Liên Xô Báo chí Đảng Xã hội Pháp đã

Trang 16

đăng đều đặn và chi tiết văn kiện của 2 đại hội đó Trong 21 điều kiện kết nạp vàoQuốc tế cộng sản Nguyễn Ái Quốc tâm đắc đặc biệt với điều thứ 8 :“ Về vấn đềthuộc địa và dân téc bị áp bức thì các đảng của các nước của giai cấp tư sản cóthuộc địa và áp bức các dân téc khác phải có đường lối đặc biệt rõ ràng minhbạch Đảng nào muốn ra nhập quốc tÕ thứ III đều buộc phải thẳng tay vạch mặtnhững thủ đoạn xảo trá của bọn đế quốc nước mình ở các thuộc địa, ủng hộ bằngthực tế chứ không phải bằng lời nói, mọi phong trào giải phóng ở thuộc địa, đòihỏi phải trục xuất bọn đế quốc ra khỏi các thuộc địa Êy, gây trong công nhânnước mình thái độ anh em chân thành với nhân dân lao động các nước thuộc địa

và các dân téc bị áp bức, tiến hành tuyên truyền có hệ thống trong quân đội nướcmình chống mọi sự áp bức dân téc thuộc địa ”… Có thể nói những sự kiện chínhtrị diễn ra trong thời điểm này đã củng cố thêm niềm tin vững chắc vào Lênin vàQuốc tế Cộng sản vào nước Nga Nguyễn Ái Quốc

Nguyễn Ái Quốc đã tham gia rất tích cực trong phong trào Bônxevích hoáđảng xã hội Pháp Với tinh thần Quốc tế Cộng sản Nguyễn Ái Quốc đã đến vớiđại hội Tua - đại hội quyết định bước chuyển căn bản theo đường lối của tư tưởngcộng sản Từ sự chuyển biến tư tưởng chính trị khởi đầu với việc nghiên cứu luậncương của Lênin Nguyễn Ái Quốc đã đi đến một quyết định sáng suốt về tổ chứcĐảng cộng sản và tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp Từ chủ nghĩa yêu nướcchân chính Nguyễn Ái Quốc trở thành người Cộng sản Việt Nam đầu tiên ViệcNguyễn Ái Quốc tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp có một ý nghĩa trọng đại

đó là thông qua Nguyễn Ái Quốc giai cấp công nhân và nhân dân lao động ViệtNam đã bắt tay với giai cấp công nhân Pháp trong một mặt trận chung là chốnggiai cấp tư sản Pháp Việc bỏ phiếu tán thành Quốc tế Cộng sản là sự khởi đầumột bước ngoặt căn bản trong lịch sử và sự nghiệp cách mạng của dân téc Việt

Trang 17

Nam Người đã hoàn tất chặng đường đầu của hành trình đi tìm đường cứu nước,

đã tìm ra chân lý của thời đại và bắt đầu đấu tranh đưa sự nghiệp giải phòng dântéc của nhân dân Việt Nam vào quỹ đạo cách mạng vô sản thế giới Hoạt độngtruyền bá Chủ nghĩa Mác - Lênin về nước chính là sự chuẩn bị tiền đề về tư tưởngchính trị và tổ chức cho sù ra đời của một chính đảng Mácxít tại Việt Nam- nhân

tố cơ bản đảm bảo cho sự thắng lợi của Cách mạng Việt Nam

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XVIII Đảng Xã hội Pháp họp tại thànhphố Tua từ ngày 25-30/12/1920 Nguyễn Ái Quốc phát biểu tại phiên họp trongngày 26/12/1920 Bài phát biểu có đoạn : “Chủ nghĩa tư bản Pháp đã vào ĐôngDương từ nửa thế kỷ nay, vì lợi Ých riêng chúng đã dùng lưỡi lê để chinh phụcđất nước chúng tôi, chúng tôi không những bị áp bức và bóc lột một cách nhụcnhã mà còn bị hành hạ và đầu độc một cách thê thảm, đầu độc bằng thuốc phiện

và bằng rượu… Nhà tù nhiều hơn trường học, lúc nào cũng mở cửa và chật níchngười Bất kỳ người bản xứ nào có tư tưởng xã hội chủ nghĩa cũng đều bị bắt vàđôi khi bị giết mà không cần xét xử.”12 Nguyễn Ái Quốc đã đến dự Đại hội Tuavới danh nghĩa đại biểu Đông Dương Do để lọt cho Nguyễn Ai Quốc đến dự đạihội Tua với tư cách là đại biểu Đông Dương nên từ sau Đại hội Tua, Cục an ninhquốc gia Pháp tăng cường theo dõi người dân các nước thuộc địa có khuynhhướng cộng sản và cử một số tên mật thám đặc trách theo dõi đồng chí Nguyễn

Ái Quốc Mỗi bước đi, mỗi hành động, mỗi lời phát biểu của Nguyễn Ái Quốckhông chỉ có một tên mà nhiều tên mật vụ bám sát, rình mò ghi chép để báo cáocho Bộ Thuộc địa biết Trong số những người này có cả người Pháp và ngườiViệt

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	148,5 KB