Các hoạt động của Năm du lịch Điện Biên Phủ 2004 và tour Du lịch lịch sử Điện Biên Phủ
Trang 1MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Năm 2004 là năm đất nuớc ta kỷ niệm nhiều sự kiện trọng đại, năm của
những ngày lễ lớn 73 năm ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí
Minh, 60 năm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam trong đó không
thể không kể đến lễ kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ(7/5/1954-
7/5/2004), một Chiến thắng lừng lẫy năm châu- chấn động địa cầu Mặc dù đã
trải qua nửa thế kỷ đất nước ta đã có những biến chuyển lớn trên nhiều mặt kinh
tế, chính trị, văn hóa và xã hội nhưng chắc chắn một điều trong lòng mỗi người
dân Việt Nam nói chung và những người dân Điện Biên nói riêng vẫn còn in
đậm những dấu ấn của Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ
Để kỷ niệm sự kiện trọng đại này của đất nước, các ban ngành đang nỗ lực
thi đua phấn đấu lập thành tích, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về Chiến thắng
Điện Biên Phủ với mục đích giúp cho người dân nhớ lại trang sử hào hùng của
cha anh, khơi dậy niềm tự hào của dân tộc Việt Nam, phát huy truyền thống của
cha anh xây dựng đất nước ngày càng giầu đẹp hơn Đặc biệt, ngành du lịch Việt
Nam, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ Tổng cục Du lịch Việt Nam đã ban hành
những chỉ thị, công văn nhằm chỉ đạo tỉnh Điện Biên và các đơn vị du lịch trong
việc triển khai các hoạt động chào mừng Chiến thắng Điện Biên Phủ đồng thời
Chính phủ quyết định chọn năm 2004 là Năm Du lịch Điện Biên, với mục đích
làm nổi bật giá trị lịch sử của Chiến thắng Điện Biên Phủ, giới thiệu nền văn hóa
của các dân tộc ở Điện Biên từ đó quảng bá hình ảnh và tiềm năng du lịch của
Việt Nam trên trường quốc
Tỉnh Điện Biên được đánh giá có nhiều tiềm năng về khoáng sản, rừng và
đất rừng Điện Biên có một cửa khẩu quốc gia với Lào, và các cửa khẩu tiểu
ngạch với Lào và Trung Quốc, có cảng hàng không Điện Biên Phủ đã được
Chính phủ cho phép mở các chuyến bay quốc tế đối với các nước trong tiểu
Trang 2vùng; địa bàn rộng, nhiều dân tộc anh em sinh sống mang nhiều bản sắc văn hóa
khác nhau; có di tích Điện Biên Phủ được cả nước và quốc tế biết đến đó là
những điều kiện hết sức thuận lợi để Điện Biên phát triển du lịch với nhiều loại
hình du lịch phong phú Tuy nhiên, cho đến nay du lịch của Điện Biên chưa phát
triển tương xứng với tiềm năng của nó Du lịch chưa dược xem là ngành kinh tế
mũi nhọn của tỉnh, việc xây dựng một số tour du lịch còn bất cập chưa tận dụng
hết được những tiềm năng và ưu thế của vùng du lịch Tây Bắc
Vì vậy, sau khi nghiên cứu tôi đã quyết định lựa chọn Điện Biên Phủ-
mảnh đất lịch sử, địa danh gắn liền với Chiến thắng Điện Biên Phủ làm đối
tượng nghiên cứu trong đề tài của mình Với mục đích sẽ có cơ hội tìm hiểu về
mảnh đất lịch sử này, đặc biệt là những tiềm năng du lịch của tỉnh, đồng thời
vận dụng những kiến thức đẫ học vào thực tế của tỉnh đưa ra một số định hướng
phát triển du lịch của tỉnh trong tương lai
2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Nội dung nghiên cứu tập trung vào hai vấn đề chính là Năm du lịch Điện
Biên và vấn đề thiết lập tour Du lịch lịch sử Điện Biên Phủ Dựa trên cơ sở
những chủ trương của Nhà nước về Năm du lịch, chỉ đạo của Tổng cục Du lịch,
các hoạt động của Năm du lịch và tiềm năng du lịch của Tỉnh để đưa ra ý tưởng
thiết lập tour du lịch lịch sử, điều kiện thiết lập tour và ý nghĩa của tour
3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đây là một đề tài rất mới, không chỉ mới vê nội dung mà đối tượng nghiên
cứu cũng rất mới Mặt khác đề tài có một nội dung nghiên cứu tương đối rộng là
Năm du lịch Điện Biên Phủ và vấn đề thiết lập tour du lịch lịch sử Điện Biên
Phủ Năm du lịch Điện Biên Phủ không chỉ diễn ra trong phạm vi của tỉnh mà
diễn ra trong phạm vi của toàn quốc với những chương trình hành động mang
tính quốc gia có sự tham gia của toàn thể các ban, ngành, đoàn thể từ Trung
ương đến các địa phương trong cả nước Du lịch lịch sử là một loại hình du lịch
tương đối mới không chỉ ở Điện Biên, nó là một khái niệm tuơng đối mới đối
Trang 3với du lịch Việt Nam, căn cứ trên những tiềm năng phát triển du lịch của Tỉnh,
cũng như các điều kiện của tỉnh Điện Biên để thiết lập tour du lịch lịch sử phát
triển đúng với tiềm năng du lịch lịch lịch sử sẵn có của Tỉnh đồng thời tận dụng
những tiềm năng du lịch khác nhằm thúc đẩy du lịch Điện Biên thành ngành
kinh tế mũi nhọn
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trong quá trình nghiên cứu tác giả chủ yếu đã vận dụng những phương
pháp nghiên cứu sau:
Phương pháp nghiên cứu tiếp cận hệ thống
Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu
Phương pháp điều tra thực địa
Phương pháp bản đồ
Phương pháp so sánh
Ngoài ra trong quá trình nghiên cứu tác giả có vận dụng một số phương
pháp khác nhằm bổ trợ cho hướng nghiên cứu chủ yếu của đề tài
5 ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
Đề tài chủ yếu nghiên cứu về Năm du lịch Điện Biên và vấn đề thiết lập
tour du lịch lịch sử Điên Biên Phủ, trong đó tập trung vào vấn đề thiết lập tour
du lịch trên cở căn cứ vào các điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xẵ hội, văn
hóa và đặc biệt là tiềm năng du lịch của tỉnh Trong quá trình nghiên cứu xử lý
tài liệu kết hợp với những kiến thức đẫ học và chuyến đi thực tế tại Điện Biên
Phủ, tôi đưa ra một số ý kiến đề xuất nhằm khắc phục những khó khăn hạn chế
của tỉnh, tận dụng những thuận lợi và cơ hội sẵn có để phát triển du lịch của
Điện Biên Phủ tương xứng với tiềm năng du lịch của Tỉnh
6 KẾT CẤU CỦA KHOÁ LUẬN
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính
của khoá luận gồm ba chương
Trang 4Chương 1: Chủ trương của Nhà nước về Năm du lịch Điện Biên Phủ và ý
tuởng thiết lập tour Du lịch lịch sử Điện Biên Phủ
Chương 2: Thành phố Điện Biên và hệ thống các di tích lịch sử Điện Biên
Phủ
Chương 3: Các hoạt động của Năm du lịch Điện Biên Phủ 2004 và tour Du
lịch lịch sử Điện Biên Phủ
Điện Biên Phủ là mảnh đất lịch sử, gắn liền với Chiến thắng Điện Biên Phủ
– mốc son chói lọi của dân tộc Việt Nam Đây chính là mảnh đất mầu mỡ, khơi
niềm cảm hứng cho biết bao nhiêu nhà văn, nhà thơ của Việt Nam cũng như của
nhiều nước trên thế giới Điện Biên Phủ là đề tài nghiên cứu của nhiều tác phẩm
nối tiếng trên tất cả các phương diện khác nhau
Tuy nhiên, nhiều người biết đến Điện Biên đơn thuần chỉ là mảnh đất gắn
liền với Chiến thắng Điện Biên Phủ mà họ không biết đây là một mảnh đất chứa
đựng biết bao nhiêu tiềm năng về du lịch, các di tích trong Chiến dịch Điện Biên
Phủ năm xưa, nay là những điểm du lịch lịch sử ý nghĩa Trong đề tài của mình
tôi tập trung nghiên cứu về tiềm năng du lịch lịch sử của tỉnh và việc đưa những
tiềm năng này vào tour du lịch lịch sử
Mặc dù, trong quá trình nghiên cứu tác giả đã gặp rất nhiều khó khăn,
nhưng được sự giúp đỡ tận tình của Sở Thương mại và Du lịch Điện Biên Phủ,
anh Xuân Vũ – Phóng viên báo Điện Biên Phủ Đặc biệt là thầy giáo hướng dẫn
– Phó chủ nhiệm khoa Du lịch học Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân
văn - Đại học quốc gia Hà Nội đẫ nhiệt tình giúp đỡ, chỉ bảo để tôi hoàn thành
bài viết này Tôi xin chân thành cảm ơn
Trang 5Chương 1 CHỦ CHƯƠNG CỦA NHÀ NƯỚC VỀ NĂM DU LỊCH ĐIỆN BIÊN VÀ Ý
TƯỞNG THIẾT LẬP TOUR DU LỊCH LỊCH SỬ ĐIỆN BIÊN PHỦ
I CHỦ TRƯƠNG CỦA NHÀ NƯỚC VỀ NĂM DU LỊCH ĐIỆN BIÊN
1 Chỉ đạo của chính phủ và Tổng cục Du lịch
Chiến thắng Điện Biên Phủ là một kỳ tích của nhân dân Việt Nam, đồng
thời là niềm tự hào của nhân dân ưa chuộng hòa bình trên thế giới Chính vì tầm
vóc quan trọng của Chiến thắng này, nhân dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ Nhà nước ta đã có những chỉ đạo cho ngành du lịch và tỉnh Điện
Biên tổ chức thực hiện lễ kỷ niệm sự kiện trọng đại này
Ngày 02 tháng 10 năm 2002 Ban Bí Thư ra Thông báo số 80/TB- TW kết
luận về một số chủ trương phát triển kinh tế xã hội tỉnh Lai Châu và việc chuẩn
bị tổ chức 50 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ
Ngày 29 tháng 01 năm 2003 Văn Phòng Chính Phủ ra Thông báo số
11/TB-VPCP kết luận về việc đồng ý lấy năm 2004 là Năm du lịch Điện Biên
Phủ và Công văn số 2403/VPCP - KTTH ngày 16/05/2003 của Văn Phòng
Chính Phủ về việc chỉ đạo UBND tỉnh Điện Biên phối hợp với Tổng cục Du lịch
và các bộ ngành liên quan xây dựng đề án chi tiết tổ chức Năm du lịch Điện
Biên Phủ 2004
Ngày 29 tháng 07 năm 2003 Ban chỉ đạo tổ chức Năm Du lịch Điện Biên
Phủ 2004 đã ra Văn bản số 576/CV-UB về việc phân công nhiệm cho các sở
ban, ngành, đoàn thể của tỉnh và Ủy ban Nhân dân các huyện, thị, thành phố
Để hoạt động Năm du lịch Điện Biên Phủ 2004 hấp dẫn, phong phú, đạt
hiệu quả cao, có tác dụng thiết thực đúng với tầm vóc lịch sử của Chiến thắng
Điện Biên Phủ, Tổng cục Du lịch đã chỉ đạo Sở thương mại du lịch tỉnh và các
doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành trên địa bàn toàn quốc và tỉnh Điện
Biên in nhiều ấn phẩm, băng rôn, sách báo, tập gấp, bản đồ du lịch để tuyên
truyền quảng bá và phục vụ du khách
Tổng cục Du lịch đầu tư kinh phí chương trình hành động Quốc gia về du
lịch hỗ trợ tỉnh tổ chức lễ hội, tổ chức cuộc thi ẩm thực các dân tộc, chủ trì hội
Trang 6thảo tổ chức lễ hội Điện Biên, tổ chức Hội chợ thương mại du lịch tỉnh Mặt
khác, Tổng cục Du lịch giúp đỡ Tỉnh Điện Biên chuẩn bị đội ngũ hướng dẫn
viên tiếng Anh, tiếng Pháp lên Điện Biên giới thiệu cho du khách đến thăm quan
Điện Biên tại các điểm du lịch, tăng cường gần 100 nhân viên lễ tân, buồng, bàn
của trường Cao Đẳng Du lịch Hà Nội phục vụ tại các nhà hàng, khách sạn trong
Tỉnh Đồng thời Tổng cục hỗ trợ kinh phí cho một số bản làng, xây dựng làng
văn hóa du lịch và khôi phục một số nghề truyền thống, khơi dậy bản sắc văn
hóa dân tộc phục vụ khách đến với Năm du lịch Điện Biên Phủ 2004, đồng thời
Tổng cục trưởng Võ Thị Thắng có buổi làm việc trực tiếp với Tỉnh để kiểm tra
việc chuẩn bị cho Năm du lịch Điện Biên Phủ 2004
2 Tỉnh Điện Biên và các đơn vị du lịch trong việc triển khai chủ trương
của Nhà nước về Năm du lịch Điện Biên
Được sự giúp đỡ của các bộ ngành TW đặc biệt là Tổng cục Du lịch, Tỉnh
đã xây dựng đề án chi tiết tổ chức Năm Du lịch Điện Biên Phủ 2004 và chương
trình lễ kỷ niệm 50 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ để tập trung chỉ
đạo
2.1 Tập trung đẩy mạnh phát triển kinh tế xã hội nâng cao trình độ dân trí
và cải thiện đời sống nhân dân
Tập trung đẩy mạnh phát triển kinh tế, xã hội nâng cao trình độ dân trí và
cải thiện đời sống nhân dân là một nội dung quan trọng nhất và thiết thực nhất
để hướng tới kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ và Năm du lịch Điện
Biên Phủ 2004
Xuất phát từ những thời cơ thuận lợi mới sau khi chia tách Tỉnh nhất là những
chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh miền
núi khó khăn, Tỉnh đã tiến hành rà soát đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ
giai đoạn 2001-2005 Để điều chỉnh, bổ sung các mục tiêu và định hướng phát
triển kinh tế xã hội với tinh thần phấn đấu hoàn thành các mục tiêu chủ yếu mà
Đại hội Đại Biểu lần thứ IX đã đề ra, tạo tiền đề để Điện Biên đẩy nhanh tốc độ
tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo trong những năm tiếp theo Đó cũng
là những nội dung rất quan trọng, thiết thực chào mừng kỷ niệm ngày Chiến
Trang 7thắng và Năm du lịch Điện Biên Phủ, trong đó phải kể đến một số nhiệm vụ sau:
2.1.1 Về dịch vụ:
- Tiếp tục đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch, đảm bảo tiến độ, chất lượng các
hạng mục của dự án trùng tu tôn tạo di tích lịch sử Điện Biên Phủ để khai thác
các tiềm năng du lịch theo các loại hình du lịch lịch sử, du lịch sinh thái, du lịch
văn hóa
- Xây dựng và phát triển dịch vụ du lịch, có cơ chế chính sách kêu gọi đầu
tư xây dựng khách sạn, nhà hàng trung tâm thương mại, các cửa khẩu trước mắt
là cửa khẩu Tây Trang, Mường Lói, tạo điều kiện để nhân dân tham gia làm du
lịch, phát triển dịch vụ du lịch
- Quy hoạch và tập trung đầu tư phát triển khu kinh tế cửa khẩu Tây Trang,
xúc tiến xin mở cửa khẩu Mường Lói, A Pa Chải để phát triển kinh tế du lịch
2.1.2 Sản xuất công nghiệp
- Tiếp tục đẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến, nhất là chế biến lương
thực, thực phẩm hoa quả chú trọng chế biến nâng cao chất lượng sản phẩm
phục vụ du lịch, xuất khẩu
- Phát triển các làng nghề thủ công, tiểu thủ công nghiệp, làng nghề truyền
thống, cơ sở dạy nghề gắn với sản xuất kinh doanh phục vụ cho du lịch, xuất
khẩu
2.1.3 về giao thông
- Tiếp tục đầu tư một số tuyến đường giao thông, mở mới và nâng cấp
tuyến đường đi A Pa Chải, đi Mường Lói, tuyến đường Tuần Giáo thị xã Lai
Châu, tiếp tục nâng cấp, làm mới đường giao thông nông thôn, đường vào vùng
kinh tế mới, đường vành đai biên giới
Bên cạnh những nhiệm vụ về kinh tế trên, tỉnh Điện Biên cũng chú trọng
đến việc đẩy mạnh các hoạt động kinh tế xã hội theo hướng nâng cao dân trí,
nâng cao mức hưởng thụ văn hóa cho người dân
2.2 Về các hoạt động tuyên truyền báo chí, xuất bản
Thực hiện chỉ đạo của Ban bí thư và Ban tư tưởng văn hóa TW, tỉnh đã xây
dựng kế hoạch, nội dung, hình thức tuyên truyền phục vụ kỷ niệm 50 năm Chiến
Trang 8thắng Điện Biên Phủ, tuyên truyền quảng bá cho Năm Du lịch Điện Biên Phủ
2004
Nội dung tuyên truyền chủ yếu tập trung tuyên truyền truyền thống lịch sử,
truyền thống đấu tranh cách mạng của dân tộc Việt Nam, những kết quả nổi bật
về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và quốc phòng an ninh của cả nước, của
Điện Biên sau 50 năm xây dựng và trưởng thành đồng thời tuyên truyền quảng
bá các sản phẩm du lịch Cụ thể là:
2.2.1 Tổ chức biên soạn các tài liệu tuyên truyền kỷ niệm
Các cơ quan thông tin đại chúng của địa phương mở chuyên mục “Tiến tới
kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ và 5 năm thành lập Đảng bộ tỉnh”
và phối hợp với báo, đài TW, địa phương tổ chức tuyên truyền phục vụ kỷ niệm
Hiện nay, các báo đài TW thường xuyên đưa các tin, bài và hình ảnh tư
liệu, tài liệu về Điện Biên Phủ trong kháng chiến, trong công cuộc xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc Các phóng viên đài Truyền hình Việt Nam đã thường trú tại
Điện Biên để viết bài gửi về đài TW, một số báo chí ngành tiếp tục cử phóng
viên viết bài đưa tin về tình hình Điện Biên chuẩn bị tổ chức các hoạt động tiến
tới kỷ niệm về Năm du lịch Điện Biên Phủ Đài truyền hình Việt Nam đã thực
hiện chương trình “Cầu truyền hình giao thừa tết Giáp Thân” mở đầu cho
chương trình tuyên truyền về Điện Biên Phủ Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí
Minh và một số báo chí của thành phố Hồ Chí Minh như Báo Sài Gòn Giải
Phóng, Báo Công An Thành Phố đã làm tin bài về các sự kiện kỷ niệm 50 năm
và Năm du lịch Điện Biên Phủ để tuyên truyền ở khu vực Nam bộ
2.2.2 Các sản phẩm được quảng bá cho Năm du lịch Điện Biên Phủ 2004
Công tác xuất bản đã hoàn thành cuốn các Tác Phẩm Văn Học của các tác
giả trong tỉnh, cuốn “Kỷ Yếu Hội Thảo”, cuốn “Lai Châu thế và lực thế kỷ 21”,
một đĩa CD các bài hát về Địên Biên Sở văn hóa thông tin đang làm một đĩa
VCD các bài hát do nhạc sỹ Điện Biên sáng tác, và cuốn sách tựa đề “50 năm
Điện Biên Phủ” Ban liên lạc các đồng chí nguyên lãnh đạo tỉnh tại Hà Nội đã
xuất bản cuốn “50 năm Điện Biên Phủ suy nghĩ và nhớ lại”
Bên cạnh đó, Tỉnh đã phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng ở Trung
Trang 9ương xây dựng và phát hành các tập gấp quảng bá cho Năm du lịch Sản xuất
với số lượng 40.000 tờ theo makét được phê duyệt với 3 thứ tiếng Việt, Anh,
Pháp đang phát hành trong và ngoài nước thông qua các kênh truyền dẫn:
Tổng công ty hàng không Việt Nam 10.000 tờ, Cục xúc tiến du lịch Tổng
cục du lịch 5000 tờ, các Sở du lịch 8000 tờ và một số Công ty kinh doanh lữ
hành Hà Nội, Huế, Thành phố Hồ Chí Minh đến các nước Pháp, Nhật
Tập sách ảnh “Điện Biên chào đón du khách” bằng 3 thứ tiếng Việt, Anh,
Pháp được giao cho Sở thương mại du lịch ký hợp đồng với trung tâm nghe nhìn
- Thông tấn xã Việt Nam sản xuất 5000 cuốn được hoàn thành vào tháng 2 năm
2004
Xây dựng biểu tượng (lôgô) Năm du lịch Điện Biên Phủ 2004 được công
bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, đồng thời cho phép các cơ
sở sản xuất kinh doanh dùng biểu tượng để sản xuất hàng lưu niệm bán phục vụ
du khách
Các sản phẩm hàng lưu niệm đã ký kết hợp đồng sản xuất:
+ Huy hiệu có biểu tượng Điện Biên Phủ: 10.000 chiếc
+ Biểu trưng tượng đài chiến thắng: 10.000 chiếc
+ Biểu tượng lôgô du lịch Điện Biên Phủ: 10.000 chiếc
+ Aó phông cao cấp in biểu tượng Điện Biên Phủ: 3000 chiếc
+ Mũ thể thao in lôgô du lịch Điện Biên Phủ: 3000 chiếc
+ Đĩa bằng đồng in lôgô du lịch: 1000 chiếc
+ Đĩa men in ảnh mầu về Điện Biên Phủ: 3000 chiếc
+ Đĩa phim về du lịch Điện Biên Phủ: 3000 chiếc
Thời gian qua đã có nhiều phim tài liệu sản xuất xong và thực hiện tuyên truyền
trên các đài Trung ương, địa phương Tỉnh đã phối hợp với hãng phim Hà Nội
xây dựng bộ phim tài liệu lịch sử 3 tập “Việt Nam Điện Biên Phủ, bản anh hùng
ca bất diệt”, phối hợp cùng trung tâm nghe nhìn – Thông tấn xã Việt Nam xuất
bản bộ phim “Điện Biên Phủ điểm hẹn thời gian” nhằm tuyên truyền quảng bá
cho Năm Du lịch Điện Biên Phủ 2004 Mặt khác Bộ văn hóa thông tin đang sản
xuất bộ phim truyện nhựa “Người hàng binh” về đề tài Điện Biên Phủ để phát
Trang 10hành trong dịp kỷ niệm Hãng phim tài liệu và khoa học Trung ương làm bộ
phim tài liệu về 50 năm Điện Biên Phủ, Ban chuyên đề Đài truyền hình Việt
Nam đã sản xuất bộ phim "huyền thoại nối tiếp những huyền thoại và Thành phố
Điện Biên hôm nay" các bộ phim này sẽ được trình chiếu trong thời diễn ra
các sự kiện của Năm du lịch và kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ
Đặc biệt tỉnh đã phối hợp với trung tâm thông tin - Bộ thương mại tiến hành xây
dựng trang website nhằm giới thiệu về tình hình phát triển kinh tế xã hội và du
lịch của tỉnh tới đông đảo người dân trong nước cũng như du khách quốc tế
Ngoài ra tỉnh và các đơn vị du lịch cũng khai thác tận dụng các loại hình quảng
bá khác đến công chúng về Năm du lịch Điện Biên: Băng rôn sản xuất 600
chiếc, cờ phướn 300 chiếc, cờ hình chữ nhật 60 chiếc, trong tháng 2 đã tiếp nhận
băng rôn, cờ phướn do Tổng cục du lịch hỗ trợ, áp phích 10.000 chiếc để quảng
bá trên các tuyến du lịch trong cả nước, biển quảng cáo tấm lớn
2.3 Đầu tư cơ sở hạ tầng và các sản phẩm du lịch
2.3.1 Du lịch lịch sử:
Thực hiện thông báo số 80 của Ban bí thư và quyết định phê duyệt dự án
trùng tu tôn tạo phát huy giá trị khu di tích lịch sử Điện Biên, được sự giúp đỡ
của Bộ văn hóa thông tin, Bộ quốc phòng và các nhân chứng lịch sử, tỉnh đã tập
trung chỉ đạo đảm bảo tiến độ, chất lượng các dự án thành phần
+ Dự án đồi A1: Các hạng mục của dự án bao gồm nhà giới thiệu, tường
rào, lô bộc phá, lô cốt, đường hào được cắt băng khành thành ngày 15 tháng 4
năm 2004 để phục vụ khách tham quan du lịch
+ Công trình sửa chữa nhà bảo tàng Điện Biên Phủ: Các hạng mục của
công trình bao gồm cổng vào, bãi đỗ xe, sưu tầm thêm các hiện vật về chiến
thắng Điện Biên Phủ để phục vụ khách tham quan
+ Dự án Sở chỉ huy chiến dịch Mường Phăng: tuyến đường từ bản Công
vào hầm chỉ huy, bãi duyệt binh và mừng chiến thắng, nhà bảo vệ, nhà giới
thiệu, nhà làm việc của cán bộ văn hóa, hầm làm việc của ban chính trị, hầm của
chuyên gia Trung Quốc, hầm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp (Thi công theo
dấu vết của đường hầm cũ-phục chế từ năm 1989) Được hoàn thành vào giữa
Trang 11tháng 04 năm 2004
+ Dự án tượng đài chiến thắng
Đây được coi là dự án quan trọng, tượng đài là biểu tượng của Chiến thắng
Điện Biên Phủ, là hóa thân của tinh thần kháng chiến dũng cảm của nhân dân
đất Lai Châu cũ và Điện Biên hôm nay
Tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ do công ty Mỹ thuật Trung ương
đảm nhiệm thi công với tổng số vốn là 47 tỷ đồng Trong đó phần tượng trị giá
27 tỷ đồng, mẫu đúc tượng được chọn sử dụng của nhà điêu khắc Nguyễn Hải,
phụ trách thi công và phóng mẫu là ông Nguyễn Duy Năng, phụ trách phần đúc
tượng là ông Nguyễn Trọng Hành, giám đốc xưởng đúc kim loại cùng hơn 100
nghệ nhân, công nhân của xưởng đúc kim loại( thuộc viện Mỹ Thuật Việt Nam)
đóng trên địa bàn Ý Yên-Nam Định thực hiện
Tượng đài được khởi công từ ngày 10 tháng 10 năm 2003 Trọng lượng của
khối tượng là 220 tấn, nguyên liệu bằng đồng nguyên chất, chiều cao 13,6 m,
chân đế của tượng dài 10 m, rộng 8 m Tượng đài được đặt trên đồi D1 lịch sử,
nơi đây có thể bao quát được toàn bộ vùng lòng chảo Điện Biên Phủ và là nơi
diễn ra trận đánh mang tầm vóc quốc tế Đây là công trình nhằm tôn vinh chiến
thắng của dân tộc trong 19 năm trường kỳ kháng chiến, khơi dậy lòng tự hào
dân tộc và mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc, đáp ứng lòng mong đợi của đồng bào
cả nước và bè bạn năm châu Đây cũng là kỳ tích của những nghệ sỹ, nghệ nhân
trong lĩnh vực đúc đồng Việt Nam, với một hy vọng tượng đài này sẽ được ghi
tên vào danh sách kỷ lục thế giới
+ Khu hầm Đờ cát và cầu Mường Thanh
Tập trung tu sửa cầu Mường Thanh và hầm Đờ Cát để đón khách tham quan
trong Năm du lịch
Bên cạnh các dự án chính trên, tỉnh thực hiện các dự án thành phần còn lại
gồm: dự án trùng tu tôn tạo đường kéo pháo, dự án trùng tu tôn tạo cứ điểm Him
Lam và dự án trùng tu tôn tạo trận địa bao vây tấn công của quân đội ta, hiện
đang lấy các ý kiến của các chuyên gia để hoàn thiện
Ngoài các hạng mục thuộc dự án trùng tu tôn tạo di tích lịch sử, tỉnh cũng
Trang 12tôn tạo thành Bản Phủ và đền thờ Hoàng Công Chất, một di tích lịch sử văn hóa
của tỉnh để phục vụ cho lễ hội và khách thăm quan thập phương
B.Về du lịch sinh thái
Tỉnh đang tập trung đầu tư khu du lịch sinh thái Pa Khoang bao gồm khu
trung tâm điều hành, nhà khách công an tỉnh, nhà nghỉ của doanh nghiệp xây
dựng tư nhân số 1 thuộc khu du lịch sinh thái Pa Khoang để phục vụ nhu cầu ăn
nghỉ, vui chơi của khách
Các điểm du lịch Uva, Hua Pe, Hoổi Phạ cũng được quan tâm đầu tư và đưa vào
khai thác chính thức
C du lịch văn hóa
Đây là một loại hình du lịch cũng được tỉnh quan tâm để đáp ứng nhu cầu
về nghỉ ngơi cũng như tìm hiểu văn hóa của du khách Tỉnh đã có chính sách hỗ
trợ đầu tư phát triển các bản văn hóa phục vụ khách du lịch, khôi phục và phát
triển văn hóa cộng đồng tại các bản Dự kiến 6 bản văn hóa thuộc huyện Điện
Biên và thành phố Điện Biên Phủ là bản Mển, bản Uva, bản Ten (thuộc huyện
Điện Biên), bản Him Lam II, bản Noong Nhai, bản Piêng Lơi (thuộc thành phố
Điện Biên), mỗi hộ được đầu tư 5 triệu đồng để sửa sang nhà cửa, khu vệ sinh
chuẩn bị đón khách du lịch
2.4 công tác chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ cho Năm du lịch Điện Biên
Phủ 2004
Được sự giúp đỡ của Tổng cục Du lịch, tỉnh đã mở lớp tập huấn nghiệp vụ
lễ tân, nhà, buồng, bàn, bếp cho 150 học viên là cán bộ nhân viên đang hoạt
động trong các đơn vị kinh doanh du lịch và một số con em dân tộc trong Tỉnh
do giáo viên trường Cao đẳng nghiệp vụ Du lịch Hà Nội giảng dạy Thông qua
các lớp tập huấn này để nâng trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho nhân viên sẵn
sàng cho Năm du lịch
Bên cạnh đó tỉnh đã đề nghị với Tổng cục Du lịch cử cán bộ của Tổng cục
giúp Điện Biên trong tổ chức chỉ đạo điều hành trước trong và sau lễ công bố
Năm du lịch, cử cán bộ tham gia Ban tổ chức, Ban giám khảo liên hoan ẩm thực
Đồng thời chỉ đạo trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội hỗ trợ đủ lực lượng lễ tân,
Trang 13buồng, bàn, bar, bếp, hỗ trợ 20 hướng dẫn viên chuyên nghiệp 10 tiếng Anh và
10 tiếng Pháp
2.5 Về kế hoạch đón và phục vụ khách
Trong thời gian diễn ra lễ công bố Năm du lịch Điện Biên Phủ 2004, tỉnh dự
kiến sẽ có khoảng từ 8000-1000 lượt khách / ngày đêm
Tổng số khách nghỉ ước 6000 khách
Tổng số khách ăn 8000 khách
Trong khi đó tổng cộng năng lực đón khách du lịch tại địa bàn Điện Biên thời
điểm công bố Năm du lịch Điện Biên là 1500 khách
Để chuẩn bị cho kế hoạch đón và phục vụ khách được tiến hành thuận lợi và tạo
ấn tượng tốt với khách Tỉnh đã có một số giải pháp sau:
- Huy động 29 cơ sở lưu trú, vói 497 phòng ngủ và 1098 giường, trong đó
các cơ sở lưu trú của nhà nước sẽ huy động 100% số phòng
- Để tận dụng những cơ sở lưu trú khác, tỉnh đã giao cho sở Thương mại và
Du lịch và các ngành liên quan, UBND thành phố Điện Biên Phủ, UBND huyện
Điện Biên huy động các trường cao đẳng sư phạm, trường trung học kinh tế kỹ
thuật, trung tâm giáo dục thường xuyên, tu sửa nhà cửa, vệ sinh đường phố để
chủ động đón khách và quy định mức thu cho phù hợp
- Mặt khác huy động toàn dân tham gia làm du lịch, chú trọng hỗ trợ cho
nhà dân tại các bản văn hóa để tổ chức đón du khách Để khuyến khích và động
viên nhân dân tại các bản văn hóa cải tạo nhà cửa phục vụ đón khách tỉnh đẫ có
chính sách hỗ trợ mỗi hộ 5 triệu đồng
- Riêng đối với khách cựu chiến binh, tỉnh giao cho Ban chấp hành Quân
sự tỉnh, trung đoàn 82, trường quân chính tỉnh bố trí đón khách
- Đồng thời chỉ đạo các đơn vị chuẩn bị chu đáo kế hoạch bố trí các
phương tiện vận tải để phục vụ khách trong thời gian diễn ra các sự kiện, tổ
chức phân luồng các tuyến đường giao thông để đảm bảo an toàn giao thông
- Phối hợp với Tổng công ty bưu chính viễn thông Việt Nam có phương án
đảm bảo thông tin liên lạc cho khách du lịch Đặc biệt chỉ đạo sở Thương mại và
Du lịch phối hợp với UBND huyện Điện Biên và các công ty thương mại, du
Trang 14lịch, xuất nhập khẩu, các nhà hàng, khách sạn tổ chức các gian hàng ẩm thực
để phục vụ du khách trong dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ đồng
thời sẽ tăng cường công tác vệ sinh an toàn thực phẩm để đảm bảo an toàn cho
du khách
II Ý TƯỞNG VỀ TOUR DU LỊCH LỊCH SỬ ĐIỆN BIÊN PHỦ
1 Khái niệm về du lịch lịch sử
Chưa nói đến khái niệm về các loại hình du lịch mà khái niệm về du lịch vẫn
còn rất nhiều vấn đề cần phải thảo luận
Vào thời kỳ đầu thế kỷ XX, du lịch được xem như một hiện tượng nhân văn
nhằm làm phong phú thêm nhận thức của con người với quan niệm:
“Du lịch là một hiện tượng những người đi đến một nơi khác ngoài nơi cư
trú thường xuyên của mình theo nhiều nguyên nhân khác nhau ngoại trừ mục
đích kiếm tiền và ở đó họ phải tiêu tiền mà họ đã kiếm được ở nơi khác.”
Cùng với sự phát triển du lịch, khái niệm về du lịch đã có những thay đổi cho
phù hợp hơn với bản chất của hoạt động và các mối quan hệ kinh tế xã hội đối
với du lịch:
“Du lịch là tổng thể những hiện tượng và những mối quan hệ phát sinh từ
sự tác động qua lại lẫn nhau giữa khách du lịch, những nhà kinh doanh du lịch,
chính quyền sở tại và cộng đồng cư dân địa phương trong quá trình lưu giữ và
thu hút khách du lịch.”
Trong quá trình phát triển, khái niệm du lịch lại được phân chia thành nhiều loại
hình du lịch khác nhau Dựa trên những tiêu chí khác nhau mà phân chia thành
những loại hình du lịch khác nhau
Du lịch lịch sử là một loại hình du lịch được phân chia dựa trên cơ sở đặc
điểm địa lý tự nhiên và xã hội nơi du lịch
Đồng thời dựa trên những đặc điểm của loại hình du lịch này đó là đưa du
khách đến tham quan tìm hiểu lịch sử của một quốc gia, dân tộc hay lịch sử của
một vùng đất
Du lịch lịch sử là một khái niệm rất mới ở Việt Nam nói chung cũng như
ở nhiều nước trên thế giới, hiện nay chưa có một khái niệm rõ ràng về loại hình
Trang 15du lịch này
Bằng những hiểu biết của mình và những kiến thức về du lịch đã học được ở
trường dựa trên cơ sở trên tôi xin mạnh dạn đưa ra khái niệm du lịch lịch sử như
sau:
“ Du lịch lịch sử là một lọai hình du lịch nhằm giới thiệu với khách du lịch
về lịch sử của một dân tộc, một quốc gia hay một miền đất thông qua việc đưa
khách đến những nơi ghi dấu các sự kiện lịch sử, đến các viện bảo tàng lịch sử,
viện bảo tàng cách mạng”
2 Nội dung Tour du lịch lịch sử Điện Biên Phủ
Nhắc đến Điện Biên Phủ, ai cũng nghĩ ngay đến đây là mảnh đất gắn liền
với lịch sử của dân tộc Việt Nam, gắn liền với cuộc kháng chiến chống thực dân
Pháp Mảnh đất ghi dấu những chiến công oanh liệt của quân và dân ta trong kỳ
tích Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu - trấn động địa cầu", cũng như những
thất bại thảm hại của tên đế quốc Pháp trong cuộc chiến tranh phi nghĩa tại Việt
Nam Những di tích này là những tài nguyên du lịch lịch sử vô cùng đặc trưng
của Điện Biên, một tiềm năng du lịch chỉ ở Điện Biên mới có được
Trong tour Du lịch lịch sử Điện Biên Phủ du khách được tham quan khu
di tích lịch sử Điện Biên, đây là quần thể di tích ngoài trời bao gồm hai phần
chính : Tập đoàn cứ điểm của Pháp chủ yếu tập trung ở Thành phố Điện Biên
Phủ và sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên cách Thành phố khoảng 30 km
Tham quan khu di tích du khách được thực sự được sống lại những trang sử hào
hùng của cha anh, cũng như những gian lao vất vả và sự vĩ đại của dân tộc Việt
Nam trong chiến dịch Điện Biên Phủ Bên cạnh đó, du khách sẽ được nghe
những câu chuyện thú vị gắn liền với những khu di tích vừa chứa đựng những
giá trị văn hoá vừa chưá đựng giá trị về lịch sử
Ngoài ra trong tour Du lịch lịch sử du khách được tham quan Bảo tàng
Điện Biên Phủ nơi trưng bày những hiện vật về chiến dịch Điện Biên Phủ, tham
quan nghĩa trang đồi A1 nơi yên nghỉ của các anh hùng tham gia trong chiến
dịch như anh hùng Bế Văn Đàn, Tô Vĩnh Diện, Phan Đình Giót nghĩa trang
đồi D1, cầu Mường Thanh
Trang 163 ý nghĩa của việc thiết lập tour du lịch lịch sử Điện Biên Phủ:
Trên thế giới du lịch đã trở thành một nhu cầu tất yếu không thể thiếu được
trong đời sống xa hội và đang phát triển với tốc độ ngày càng nhanh Số khách
du lịch tăng từ 637 triệu người năm 2003, năm 2010 con số này ước đạt 937
triệu người Đặc biệt khu vực Đông Nam Á-Thái Bình Dương có tốc độ tăng
trưởng về du lịch cao nhất, khách du lịch các nước ASEAN năm 2000 là
265.338 lượt người, năm 2003 là 327.050 lượt người dự kiến đến năm 2010
là700.000 lượt khách Mặt khác trong những năm gần đây, Đảng vầ Nhà nước ta
đã ban hành nhiều chính sách phát triển du lịch Nghị quyết số 45/CP của Chính
Phủ đã chỉ rõ “du lịch là một nghành kinh tế quan trọng trong chiến lược phát
triển kinh tế-xã hội của đất nước”, Chỉ thị 46/CT-TƯ của Ban Bí thư Trung
ương “Về lãnh đạo đổi mới và phát triển du lịch trong tình hình mới”, Nghị
quyết của Đại hội Đảng VIII đã xác định du lịch là một ngành kinh tế mũi nhọn
của đất nước và đề ra nhiệm vụ đẩy mạnh phát triển du lịch sao cho nước ta trở
thành một trung tâm thương mại và du lịch tầm cỡ của khu vực
Tiềm năng du lịch của Việt Nam được nhân lên khi đất nước ổn định và
từng bước vượt qua thách thức, nắm bắt thời cơ và vận hội để phát triển theo
hướng công nghiệp, hóa hiện đại hóa Việt Nam là thành viên chính thức của
Asean, ký hiệp định khung với EU, quan hệ Việt Mỹ được bình thường hóa Đây
là những điều kiện và thời cơ thuận lợi cho ngành du lịch Việt Nam phát triển
Nước ta đã ký kết hiệp định hợp tác du lịch với 11 nước trên thế giới
Quan hệ du lịch với Lào, Thái Lan cũng như các nước tiểu vùng sông Mê Kông
có nhiều tiến bộ Với tư cách là thành viên của tổ chức du lịch thế giới (OMT)
và hiệp hội du lịch Châu Á-Thái Bình Dương (PATA) và nhiều hiệp hội du lịch
song phương, du lịch Việt Nam đã tham gia tích cực và hội nhập dần với trào
lưu phát triển du lich thế giới
Trong bối cảnh đó, đã tạo những thời cơ và thuận lợi cho các địa phương
có tiềm năng về du lịch phát huy lợi thế của mình, đóng góp vào sự phát triển du
lịch chung của quốc gia
Điện Biên Phủ là một Thành phố với nhiều tiềm năng về du lịch, đặc biệt là
Trang 17du lịch lịch sử với hệ thống di tích lịch sử Điện Biên Phủ và vị trí vô cùng thuận
lợi trong việc liên kết phát triển du lịch với các nước lân cận như Trung Quốc,
Lào, Mianma
Để hấp dẫn ngày càng nhiều khách du lịch đến với thành phố lịch sử này, thì
việc thiết lập tour du lịch lịch sử Điện Biên Phủ có một ý nghĩa vô cùng quan
trọng, nó là một thành tố quyết định của một chương trình du lịch Chương trình
du lịch hấp dẫn sẽ thu hút nhiều khách du lịch đến với Điện Biên
Hơn nữa, Điện Biên là một tỉnh mới được tách ra từ tỉnh Lai Châu cũ,
điều kiện về vật chất, cơ sở hạ tầng còn nhiều yếu kém và hạn chế Nói chung
nền kinh tế còn nghèo và chậm phát triển Do vậy, việc phát triển du lịch của
tỉnh là một điều kiện cần để hòa cùng công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa
của đất nước Tận dụng tiềm năng sẵn có của vùng là nơi ghi dấu Chiến thắng
Điện Biên Phủ-lừng lẫy năm châu - trấn động địa cầu, để phát triển du lịch cho
tỉnh, thì việc xây dựng tour du lịch lịch sử Điện Biên Phủ có một vai trò vô cùng
quan trọng
Việc thiết lập tour du lịch lịch sử sẽ tạo ra sản phẩm du lịch hấp dẫn thu hút
khách đến Điện Biên và tạo điều kiện cho các ngành dịch vụ du lịch khác phát
triển như khách sạn, khu du lịch, khu vui chơi giải trí dịch vụ vận chuyển và
ngược lại các cơ sở dịch vụ phát triển sẽ làm phong phú thêm các tour du lịch
đến với Điện Biên
Ngành du lịch phát triển có tác dụng thúc đẩy các ngành kinh tế khác trên
địa bàn cùng phát triển vì du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp, có mối quan hệ
với nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khác nhau như: Thương mại, thông tin văn hóa,
ngân hàng, bưu điện, giao thông, nông nghiệp Do đó các ngành kinh tế, văn
hóa, xã hội phát triển sẽ tạo điều kiện tương hỗ cho ngành du lịch phát triển Từ
thực tế, ngành du lịch của Điện Biên mặc dù có nhiều tiềm năng lớn, song chưa
được khai thác đúng chỗ, chưa xây dựng được những tour du lịch thực sự hấp
dẫn khách tham quan
Việc xây dựng tour du lịch lịch sử tạo điều kiện, khả năng khai thác và sử
dụng có hiệu quả các tài nguyên du lịch lịch sử của tỉnh vốn chưa được khai thác
Trang 18đúng mức thậm chí một số di tích còn bị lãng quên Việc xây dựng tour du lịch
lịch sử này, góp phần làm tăng thêm niềm tự hào dân tộc về một kỳ tích- Chiến
thắng Điện Biên Phủ mà cha ông ta đã lập lên, giáo dục những thế hệ sau hiểu
về lịch sử của dân tộc, giúp khách du lịch hiểu về lịch sử dân tộc Việt Nam, con
người Việt Nam
Việc xây dựng tour du lịch lịch sử tạo điều kiện và khả năng khai thác và
sử dụng có hiệu quả các tiềm năng du lịch khác của tỉnh như tiềm năng du lịch
sinh thái ( Điểm du lịch sinh thái Uva, suối khoáng Hua Pe, hồ Pa Khoang du
lịch văn hóa ( du lịch bản làng, du lịch thương mại )
Tour du lịch lịch sử phát triển góp phần tạo ra và mở rộng thị trường tiêu
thụ sản phẩm của các ngành kinh tế khác, góp phần khôi phục các ngành nghề
truyền thống như dệt thổ cẩm của dân tộc Thái, nghề đan lát của các dân tộc
thiểu số, bảo lưu các giá trị văn hóa truyền thống về trang phục, ẩm thực, lễ hội
của các dân tộc Tây Bắc Đặc biệt giao lưu văn hóa giữa các dân tộc làm tăng
thêm tình đoàn kết giữa họ, giảm bớt khoảng cách giữa miền ngược và miền
xuôi
Từ những xem xét trên có thể thấy việc xây dựng tour du lich lịch sử có
một ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của Điện Biên nói
chung và phát triển du lịch của tỉnh nói riêng
Trang 19Chương II THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN VÀ HỆ THỐNG CÁC DI TÍCH LỊCH SỬ ĐIỆN BIÊN PHỦ
I THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ
Mỗi mảnh đất thường gắn liền với nhiều tên gọi khác nhau trong quá trình
hình thành và phát triển của mình và Điện Biên cũng vậy Trước đây, Mường
Thanh là tên gọi xưa nhất và phổ biến nhất của Điện Biên ( sau này tùy theo
cách phiên âm Thái, Việt, Hán mà người ta gọi với nhiều tên gọi khác nhau như
Mường Theng, Mường Then, Mường Thiên )
Đời Lý đất Mường Thanh nằm trong địa hạt châu Lâm Tây Đời Trần nước
ta có 15 lộ thì Mường Thanh thuộc châu Ninh Viễn, lộ Đà Giang Đến đầu đời
Lê, Mường Thanh thuộc châu Phục Lễ, trấn Gia Hưng ( châu Phục Lễ tức
Mường Lễ, tức Lai Châu ngày nay)
Năm 1469 khi Lê Thánh Tông đặt 12 thừa tuyên thì Mường Thanh thuộc
phủ An Tây, thừa tuyên Hưng Hóa
Đến năm Tân Sửu 1841 đời Thiệu Trị, châu Minh Biên mới được đổi tên
thành Điện Biên hay Điện Biên Phủ
Năm 1858 thực dân Pháp xâm lược nước ta, song phải đến năm 1890 Pháp
mới đặt được ách thống trị ở Lai Châu Theo nghị định ngày 6 tháng 1 năm 1891
của phủ toàn quyền đông Pháp thì Lai Châu ( trừ Phong Thổ ) thuộc đạo quân
binh thứ trực tiếp nằm trong khu vực quân sự Vạn Bú
Năm 1910 tỉnh Lai Châu được thành lập, Điện Biên thuộc phủ Điện Biên (
phủ Điện Biên có châu Điện Biên và tổng Tuần Giáo )
Trong suốt thời gian dài thống trị thực dân Pháp đặt Lai Châu dưới chế độ quân
quản, đứng đầu châu Điện Biên là một võ quan
Năm 1952 trong chiến dịch giải phóng Tây Bắc, Điện Biên được giải
phóng lần thứ nhất ngày 7 tháng 5 năm1954 chiến dịch Điện Biên Phủ toàn
thắng kết thúc 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta, Điện
Biên Phủ hoàn toàn được giải phóng, đồng bào dân tộc được hưởng hòa bình
Năm 1955 khu tự trị Thái Mèo sau đổi thành khu tự trị Tây Bắc được thành
Trang 20lập, không có cấp hành chính tỉnh tất cả các châu trong đó có châu Điện Biên
trực thuộc khu chỉ đạo của khu Tây Bắc Tháng 12 năm1962 tại kỳ họp Quốc
hội khóa VI đã quyết định thành lập 3 tỉnh: Sơn La, Nghĩa Lộ và Lai Châu lúc
đó gồm có 7 huyện và một thị trấn trong đó có huyện Điện Biên
Huyện Điện Biên trước đây có 30 xã và 2 thị trấn Theo Quyết định số 130
ngày 18 tháng 4 năm 1992 của Hội đồng Bộ trưởng đã nâng cấp xã Thành Minh
và thị trấn Điện Biên (thuộc huyện Điện Biên) thành thị xã Điện Biên Phủ, là
đơn vị hành chính số 9 của tỉnh Lai Châu
Theo Nghị quyết số 22 kỳ họp thứ IV Quốc hội khoá XI (ngày 1 tháng 1
năm 2004) đã chia tỉnh Lai Châu thành hai tỉnh là Điện Biện và Lai Châu
Hiện nay, tỉnh Điện Biên có 6 huyện, một thị xã, một thành phố gồm thành
phố Điện Biên Phủ, thị xã Lai Châu, các huyện ; Điện Biên, Điện Biên Đông,
Tuần Giáo,Tủa Chùa, Mường Lay, Mường Nhé
Năm tháng trôi qua, nhưng ba chữ Điện Biên Phủ đã trở thành tên gọi thân
quen với nhân dân của cả nước và bạn bè quốc tế
1 Điều kiện tự nhiên của tỉnh Điện Biên
1.1 V ị trí địa lý
Điện Biên là một tỉnh miền núi biên giới nằm ở phía Tây Bắc Việt Nam,
có tọa độ địa lý 20045|-22054| vĩ độ Bắc và 120010|-103036| kinh độ Đông
Nằm cách thủ đô Hà Nội 480 km về phía Tây Bắc, cách thị xã Lai Châu 103 km
về phía nam Phía Bắc giáp tỉnh Vân Nam của nước Cộng hòa nhân dân Trung
Hoa với đường biên giới dài 83,5 km, phía Tây Nam giáp 2 tỉnh Luông Pha
Băng và Phong Xa Lỳ của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào với đường
biên giới dài 360 km
1.2 Địa hình
Điện Biên là một tỉnh có địa hình rất phức tạp, được cấu bởi những dẫy núi
cao, xen kẽ những dẫy núi cao là những thung lũng, sông suối nhỏ hẹp và rốc
phân bố khấp nơi trong địa bàn tỉnh
Vùng đồi núi cao có diện tích khoảng 200.000 ha, chiếm 65% diện tích toàn
tỉnh, có độ cao từ 1000 m trở lên, đỉnh cao nhất là Pú Huổi Luông cao 2187m
Trang 21Vùng đồi thấp có diện tích 91.100 ha, chiếm 27% diện tích, độ cao trung bình
700 m, độ dốc từ 160-200
Vùng thung lũng có diện tích 25.700 ha , địa hình ít bị chia cắt, độ dốc nhỏ 150
đặc biệt là lòng chảo Điên Biên Phủ rộng 150.000 ha, với bề mặt bằng phẳng tạo
nên cánh đồng Mường Thanh rộng lớn nhất vùng Tây Bắc
1.3 Khí h ậu:
Do nằm ở miền núi Tây Bắc, nên khí hậu Điện Biên là khí hậu nhiệt đới
núi cao, một năm có hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô
Mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10 Mùa này Điện Biên chịu ảnh
hưởng của gió mùa Tây Nam, mưa tập trung cao nhất từ tháng 6 đến tháng 8
trung bình 300mm Vào tháng đầu mùa mưa thường có mưa đông, mưa đá
Những tháng giữa mùa mưa nhiệt độ trung bình 260c, nhiệt độ cao nhất trung
bình 31oc, nhiệt độ trung bình thấp nhất 23oc
Mùa khô bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 3 sang năm, mùa này chịu ảnh
hưởng của gió mùa Đông Bắc , khô nhất là tháng 12, tháng 1, lượng mưa trung
bình nhỏ hơn 100mm Ở những tháng giữa mùa khô nhiệt độ không khí trung
bình khoảng 17oc, nhiệt độ thấp nhất trung bình khoảng 26oc Trong mùa khô
thường có sương mù, nhất là vào tháng 1 tháng 2 sương mù hình thành từ 4h
sáng đến 8h mới tan Đây chính là những yếu tố cần xem xét để xác định mùa
vụ du lịch nhằm hạn chế những yếu tố bất lợi của thời tiết làm ảnh hưởng đến
việc tham quan du lịch của du khách
Nhiệt độ trung bình năm từ 21oc đến 23oc, lượng mưa trung bình
1700-2500mm, độ ẩm trung bình 83%-85%
1.4 Tài nguyên thiên nhiên :
1.4.1 Tài nguyên đất:
Theo tài liệu đánh giá tài nguyên đất đai Điện Biên có các nhóm đất chính:
Nhóm đất phù sa, nhóm đất đen, nhóm đất mùn vàng đỏ trên núi Các loại đất
này phù hợp vói các loại cây lương thực, hoa mầu và cây công nghiệp ngắn
ngày, trồng và khoanh nuôi tái sinh rừng
Trang 221.4.2 Tài nguyên nước
Điện Biên là đầu nguồn của ba hệ thống sông chính : Lưu vực Sông Đà
gồm các nhánh sông chính như Nậm Lay, Nậm Mường, lưu vực sông Nậm Rốm
với diện tích lưu vực là 1650km2 là một trong những vùng đầu nguồn của sông
Mê Kông, lưu vực sông Mã với diện tích lưu vực là 2550km2
Nếu có giải pháp hợp lý về công tác thủy lợi kết hợp với việc tăng độ che phủ
cho rừng thì tài nguyên nước của Điện Biên có thể đáp ứng được nhu cầu phát
triển kinh tế, xã hội
1.4.3 Tài nguyên rừng
Rừng Điện Biên có nhiều gỗ quý có giá trị kinh tế cao như Lát, Chò Chỉ,
Nghiến, Tấu, Pơ mu, các cây đặc hữu như cánh kiến đỏ, song, mây, tre
Tỷ lệ che phủ của rừng tính đến năm 2003 là 37% diện tích tự nhiên, nhưng chủ
yếu là rừng tái sinh và rừng non Trong những năm gần đây nhờ áp dụng nhiều
biện pháp và chính sách bảo vệ và phục hồi rừng tái sinh, nên diện tích rừng
được phát triển mở rộng với nhịp độ bình quân đạt 2%/năm
1.4.4 Tài nguyên khoáng sản:
Qua điều tra thăm dò bước đầu Điện Biên có tiềm năng về một số loại
khoáng sản như Than đá ở Keo Lôm, Thanh An, Pu Nhi, bạc ở Na Son, vàng ở
Chiềng Sơ, Na ủ, nước khoáng ở Mường Luân, Pa Thơm, cao lanh ở Thanh
Minh, Noong Luống, Noong Hẹt
Các loại khoáng sản trên đã và đang được khai thác và đưa vào sử dụng, phục vụ
cho sản xuất và tiêu dùng của nhân dân
2 Điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa:
2.1 Dân s ố
Hiện nay, dân số của Điện Biên khoảng 443,529 vạn người, mật độ dân số
bình quân là 47 người/km2
Dân số phân bố không đồng đều, chủ yếu tập trung ở thành phố Điện Biên
Phủ với 1397,67 người/km2 thấp nhất là huyện Mường Nhé 13,06 người/km2
Tốc độ tăng dân số bình quân hàng năm khoảng 2,55%
Trang 23Điện Biên là nơi sinh sống và cư trú của 21 dân tộc anh em, trong đó dân
tộc Thái chiếm 40,4%, dân tộc Mông chiếm 28,8%, dân tộc Kinh chiếm 19,7%
còn lại là các dân tộc khác như Dao, Hà Nhì, Hoa, Lào, Kháng
Do có nhiều dân tộc cùng sinh sống trên mảnh đất này, nên Điện Biên có
một kho tàng văn hóa dân gian vô cùng phong phú và hấp dẫn những bài ca dao,
dân ca, truyền thuyết, truyện cổ tích của các dân tộc, hay các di chỉ khảo cổ, đặc
biệt là các lễ hội truyền thống của các dân tộc tất cả hợp thành sắc thái văn
hóa riêng của các dân tộc vùng Tây Bắc Việt Nam
Điều này đã tạo nên một sức hấp dẫn du khách rất riêng của Điện Biên, mà
chỉ ở Điện Biên mới có được, đó là sự đa dạng trong nền văn hóa, mỗi dân tộc
sinh sống ở Điện Biên đều có những đặc trưng văn hóa riêng, song cùng sinh
sống trên một mảnh đất trải qua nhiều sự kiện lịch sử, họ lại có những nét giao
thoa văn hóa rất độc đáo
2.2 Tình hình kinh t ế, xã hội
Trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội mặc dù Điện Biên còn gặp nhiều
khó khăn, địa hình hiểm trở chia cắt, thường xuyên xảy ra thiên tai, lũ lụt
Cơ sở hạ tầng đã được tăng cường song vẫn còn yếu kém, không đồng bộ,
nhất là về giao thông, thông tin liên lạc xa các trung tâm kinh tế trong cả
nước, trình độ dân trí thấp, đội ngũ cán bộ còn thiếu Nhưng bù lại Điện Biên lại
là một tỉnh có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế, xã hội Trong đó phải kể đến
các lợi thế chủ yếu: Điện Biên Phủ có hệ thống di tích lch sử, có cửa khẩu, cảng
hàng không và có vị trí là đầu mối giao thông thuận lợi giữa các tỉnh phía Bắc
Việt Nam với Lào ( qua cửa khẩu Tây Trang và Mường Lói) với Vân Nam
Trung Quốc (qua A Pa Chải) đây là tiềm năng lớn để phát triển thành ngành
kinh tế mũi nhọn và mở rộng giao lưu thương mại và các tỉnh phía Bắc và khu
vực Vân Nam Trung Quốc, vùng đông bắc Mianma Mặt khác, do đặc điểm tự
nhiên nhiều sông, suối nên tài nguyên về nước và khoáng sản là tiềm năng để
phát triển thủy điện, thủy lợi, thủy sản, công nghiệp khai thác, đặc biệt là du
lịch
Sau khi được chia tách từ tỉnh Lai Châu cũ, tình hình các mặt kinh tế, xã
Trang 24hội của tỉnh Điện Biên đã đạt được những kết quả rất đáng tự hào
Tổng giá trị giá trị gia tăng (GDP) năm 2003 ước đạt 9.3%, nhịp độ tăng
trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2001-2003 đạt 8,3%/năm
Cơ cấu GDP theo ngành kinh tế năm 2003 là nông, lâm, ngư nghiệp chiếm
37,55%, công nghiệp, xây dựng 25,8%, dịch vụ 36,65%
Tổng số vốn đầu tư phát triển dựa trên địa bàn năm 2003 ước khoảng 700
tỷ đồng chiếm 56,8% GDP, thu ngân sách trên địa bàn năm 2003 đạt 46,5 tỷ
đồng
Tổng sản lượng lương thực năm 2003 đạt khoảng 154 ngàn tấn, lương thực
bình quân đầu người ước đạt 230kg/người/năm
Gía trị sản xuất công nghiệp năm 2003 đạt 187 tỷ đồng, đã bước đầu thu
hút được một số doanh nghiệp đầu tư vào một số lĩnh vực mà tỉnh có lợi thế như
đầu tư thủy điện, sản xuất xi măng, bột giấy, luyện than cốc
Tổng mức lưu chuyển hàng hoá và dịch vụ thương mại năm 2003 ước đạt
858 tỷ đồng, trong đó doanh thu dịch vụ du lịch năm 2003 đạt 28,5 tỷ đồng với
lượng khách đạt 100.640 người, trong đó khách du lịch quốc tế 8925 người
chiếm 8,87% Đây có thể nói là một kết quả đáng ghi nhận của sở Thương mại
và Du lịch Điện Biên trong năm 2003
Xuất nhập khẩu: Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2003 trên địa bàn
ước đạt 2,19 triệu USD, trong đó xuất nhập khẩu đạt 1,59 triệu USD ( trong đó
kim ngạch xuất khẩu hàng địa phương là 0,79 triệu USD) và nhập khẩu là 0,6
triệu USD Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu bao gồm : Sản phẩm chế biến gỗ,
tinh bột sắn, than cốc
Về văn hóa: Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng nếp sống văn hóa, xây
dựng bản làng, gia đình văn hóa phát triển mạnh Đến cuối năm 2003 toàn tỉnh
đã có 21.414hộ/38045hộ đã đăng ký và 89 bản làng/328 bản làng đã được công
nhận đạt tiêu chuẩn bản làng văn hóa
Tỷ lệ xã có đường ô tô đến trung tâm xã đạt 86/88 xã, đạt 98,86% số xã,
phường, thị trấn trong tỉnh, 8/8 huyện thị và thành phố có lưới điện quốc gia,
58/88 xã, phường có điện thoại đạt 67.1%
Trang 25Mạng lưới giao thông của Điện Biên cũng đang được nâng cấp và xây dựng
mới chuẩn bị cho Năm du lịch
Hệ thống giao thông đường bộ, toàn tỉnh có 3 tuyến quốc lộ, 6 tuyến
tỉnh lộ và các tuyến liên huyện Trong đó phải kể đến các đường quốc lộ chính
trên địa bàn tỉnh nối liền Điện Biên với các tỉnh khác: Quốc lộ 6A từ thị xã Lai
Châu đi Hà Nội qua hai tỉnh Sơn La và Hòa Bình dài 498km, đoạn chạy qua
tỉnh dài 120km; Quốc lộ12 từ thành phố Điện Biên Phủ đến cửa khẩu Ma Lù
Thàn dài 195km; Quốc lộ 279 nối Tuần Giáo qua thành phố Điện Biên Phủ đến
cửa khẩu Tây Trang dài 117km
Hệ thống giao thông đường hàng không, tỉnh có sân bay Điện Biên Phủ
được xây dựng từ thời Pháp thuộc, trước đây là một sân bay nhỏ trở khách từ Hà
Nội lên thành phố Điện Biên và ngược lại Hiện nay, sân bay vẫn đang tiếp tục
được đầu tư nâng cấp để từng bước trở thành sân bay quốc tế có đường bay đến
các nước trong khu vực Đông Nam Á Đây sẽ là một điều kiện hết sức thuận lợi
cho sự phát triển du lịch của Điện Biên
Ngoài hệ thống giao thông đường bộ và hệ thống giao thông đường
hàng không thì hệ thống giao thông đường sông của Điện Biên cũng đang được
đầu tư khai thác để phát triển du lịch Điện Biên là một tỉnh có mạng lưới sông,
suối dày đặc và những con sông chính như sông Đà, sông Mã nhưng do đặc
điểm địa hình bị chia cắt, nhiều thác ghềnh nên hiện nay vận tải đường sông chỉ
phục vụ nhu cầu đi lại vận chuyển ở khoảng cách gần Tuy nhiên trong tương lai
đường sông sẽ được khai thác những ưu thế để phục vụ cho ngành du lịch, khai
thác tiềm năng du lịch sinh thái, du lịch văn hoá dọc sông Đà
Đây là những kết quả ban đầu của kinh tế - xã hội Điện Biên song nó là
những cơ sở để tạo tiền đề cho nền kinh tế của Điện Biên phát triển vững chắc
hơn trong tương lai
2.3.1 Quan điểm tư tưởng chỉ đạo phát triển kinh tế, xã hội sau khi chia
tách tỉnh
Tiếp tục phát huy truyền thống và những thành tựu đã đạt được trong
Trang 26những năm qua, đẩy mạnh khai thác tiếm năng thế mạnh, phát huy nội lực đi đôi
với mở rộng các mối quan hệ, kết hợp với chỉ đạo điều hành để đẩy nhanh tốc
độ phát triển kinh tế, xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế đảm bảo tính bền vững,
coi trọng hiệu quả và sức cạnh tranh của sản phẩm trong nền kinh tế thị trường
tập trung trọng điểm nhưng đồng thời chú ý toàn diện trong đầu tư phát triển
Gắn phát triển kinh tế với đẩy mạnh các lĩnh vực xã hội nhất là y tế, giáo
dục, văn hóa, xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm phòng chống các tệ nạn
xã hội Đảm bảo giữ vững ổn định chính trị bảo vệ vững chắc chủ quyền và an
ninh biên giới, giữ vững trật tự an toàn xã hội Nâng cao chất lượng công tác
giáo dục chính trị tư tưởng, công tác cán bộ và công tác cơ sở, đổi mới và nâng
cao hiệu quả, hiệu lực quản lý của chính quyền Phấn đấu hoàn thành vượt mức
các mục tiêu nghị quyết Đại hội lần thứ X do Đảng bộ Lai Châu đề ra vào năm
2004
2.3.2 Mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội đến năm 2005
Tốc độ tăng trưởng GDP từ 10-11%, cơ cấu kinh tế xác định là nông, lâm
nghiệp, du lịch, công nghiệp, xây dựng Tập trung chuyển dịch cơ cấu kinh tế
theo hướng tăng dần tỷ trọng giá trị các ngành dịch vụ và công nghiệp, giảm dần
tỷ trọng giá trị ngành nông, lâm nghiệp trong cơ cấu kinh tế Phấn đấu cơ cấu
kinh tế trong GDP năm 2004 như sau:
Năm 2004, tỷ trọng giá trị nông, lâm nghiệp chiếm 36,13%, dịch vụ chiếm
37,24%, công nghiệp, xây dựng chiếm 26,63%
Năm 2005, tỷ trọng giá trị nông, lâm nghiệp chiếm 34,98%, dịch vụ chiếm
38,05%, xây dựng chiếm 26,97%
Tốc độ tăng trưởng bình quân về giá trị sản xuất đến năm 2005: ngành
nông nghiệp tăng từ 5,5-6%/năm, các ngành dịch vụ tăng từ 12-14%/năm, vốn
đầu tư phát triển bình quân 900 tỷ đồng/năm, thu ngân sách trên địa bàn đến
năm 2005 là 70 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho 5000 lao động/năm, tỷ lệ đói
nghèo đến năm 2005 còn dưới 15%, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 12 triệu
USD Riêng về du lịch, ước đạt lượng khách du lịch tăng13,5%, doanh thu xã
hội từ du lịch tăng 21%/năm
Trang 27II HỆ THỐNG DI TÍCH LỊCH SỬ ĐIỆN BIÊN PHỦ VÀ CÁC TIỀM
NĂNG DU LỊCH KHÁC CỦA ĐIỆN BIÊN
1 Lý do Pháp chọn Điện Biên Phủ làm hệ thống cứ điểm phòng ngự
Dưới con mắt của những viên tướng chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp,
Điện Biên Phủ là một vị trí chiến lược cực kỳ lợi hại, đây là trung tâm của
những con đường nối liền các biên giới của Lào, Thái Lan, Miến Điện, Trung
Quốc
Đây là cánh đồng rộng lớn trù phú, có dân cư đông nhất vùng thượng du
Bắc Bộ, sản xuất lúa vùng này thừa thãi có thể đảm bảo nuôi sống từ 2000-2500
người trong mấy tháng
Sân bay có sẵn ở Điện Biên Phủ có khả năng thiết lập cầu hàng không nối
liền với đồng bằng, khi cần có thể mở rộng sân bay này gấp hai, ba lần một cách
dễ dàng
Từ những xem xét thực tế đó, những viên tướng chỉ huy Pháp đã đưa ra
những nhận định trên và quyết định chọn Điện Biên Phủ làm hệ thống cứ điểm
phòng ngự gồm 3 phân khu, mỗi phân khu gồm nhiều trung tâm đề kháng
Phân khu trung tâm, là phân khu quan trọng nhất đặt ngay giữa Mường
Thanh (nay là Điện Biên) Địch tập trung ở đây 2/3 lực lượng của toàn cứ điểm,
chốt giữ nhiều trung tâm đề kháng quan trọng, với hỏa lực cực mạnh để bảo vệ
cơ quan chỉ huy trận địa pháo binh, kho hậu cần, sân bay Che chở cho phía
đông phân khu có cả hệ thống cao điểm rất lợi hại đặc biệt là các ngọn đồi A1,
C1, D1, E1 được coi là bộ phận phòng ngự quan trọng nhất của phân khu trung
tâm
Phân khu Bắc, gồm các trung tâm đề kháng đồi Độc Lập và Bản Kéo Cùng
với cụm cứ điểm Him Lam (thuộc phân khu trung tâm) hai cụm cứ điểm ở phân
khu Bắc, tạo thành một tuyến phòng vệ ngoại vi, án ngữ phía Tây Bắc và phía
Bắc tập đoàn cứ điểm, ngăn chặn hướng tấn công của bộ đội ta từ hướng Lai
Châu vào
Phân khu Nam, là cụm cứ điểm có trận địa pháo binh và sân bay Hồng
Trang 28Cúm, giữ vai trò bọc lót phía Nam tập đoàn cứ điểm và duy trì con đường máu
nối liền Điện Biên Phủ với thượng Lào
Pháp đánh giá đây là một “pháo đài bất khả xâm phạm”, với vị trí và cách
bố trí như vậy, chúng hoàn toàn tin tưởng rằng có thể lập lại chế độ đế quốc thực
dân tại Đông Dương Nhưng hy vọng của chúng đã hoàn biến mất sau 55 ngày
đêm bị vây hãm bởi quân ta, lập nên chiến thắng Điện Biên Phủ – "lừng lẫy năm
châu - trấn động địa cầu", một kỳ tích của nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng
chiến chống Pháp, là niềm tự hào của nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế
giới
Cách đây 50 năm Điện Biên Phủ còn là một bãi chiến trường, nay Điện
Biên đã “thay da đổi thịt”, một khu dân cư 40.000 dân, với những công trường
đang phát triển khắp nơi trên nền những di tích lịch sử ghi lại chiến công oanh
liệt của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến anh dũng chống thực dân Pháp
Những di tích lịch sử cách mạng và những tiềm năng về tài nguyên tự
nhiên và tài nguyên nhân văn Điện Biên Phủ được xem là một điểm đến hấp
dẫn của khách du lịch trong nước và quốc tế Họ đến đây để biết đến một trang
sử hào hùng của cha anh, để tự hào về dân tộc Việt Nam, họ đến đây để biết đến
một kỳ tích của một dân tộc và sự đổi thay của mảnh đất này
2 Hệ thống các di tích lịch sử Điện Biên Phủ
2.1.1 Đồi A1
Ai đến thăm Điện Biên, từ sân bay vào hay từ bến xe đi xuôi theo đường 42
sẽ thấy một dãy đồi chạy từ phía bắc Mường Thanh xuống Đây là dãy đồi phía
đông nối liền với phân khu trung tâm nổi tiếng với trận đánh của quân ta trong
đợt tấn công thứ hai của chiến dịch Điện Biên Phủ Người Pháp gọi những trận
ấy là “chiến trận năm quả đồi” (la bataille des cinq collnes) Trong tất cả các
dãy đồi phía đông , đồi A1 có vai trò quan trọng nhất trong hệ thống cứ điểm
của Pháp, ngày nay đồi A1 được xem là một điểm dừng chân không thể thiếu
của du khách đến Điện Biên
Trang 29Đồi A1 nằm dài theo hướng Tây Bắc, Đông Nam Có hai đỉnh, đỉnh Tây Bắc
cao hơn 490m, đỉnh Đông Nam cao hơn 493m
A1 là ký hiệu mà quân đội ta đặt cho một quả đồi, rồi ký hiệu ấy đã trở
thành tên, một cái tên này gắn với chiến công và trở thành bất tử Nếu như cái
tên A1 được thay thế bằng một mỹ từ khác thì cũng không đủ sức gợi cảm bằng
ký hiệu đã được lịch sử công nhận Đồi A1 gắn với Điện Biên cũng như Ngọc
Hồi gắn với Đống Đa
Đồi A1 được Pháp đặt tên là Ê-li-an 2 (Eliane) , trong chiến dịch này,
những tên tướng viễn chinh Pháp đã dùng tên của những người con gái đẹp nước
Pháp để đặt tên cho cứ cho cứ điểm của chúng Nào là Bêatơrixơ cho đồi Him
Lam, Gabrielle cho đồi Độc Lập, Annơmari cho đồi Bản Kéo với mục đích
nhằm khích lệ quân tướng xả thân bảo vệ cứ điểm như bảo vệ người đẹp
Đứng trên đồi A1 có thể bao quát phần lớn lòng chảo Điện Biên Phía Tây của
quả đồi, bên tay trái là đồi E1, C2, D1, C1 Trước mặt là toàn cảnh thành phố
Điện Biên , bên kia đường là sông Nậm Rốm, xa xa là hầm Đờ cát
Đồi A1 có vị trí đặc biệt quan trọng trong những cao điểm phía đông, thấy được
vị trí này Pháp đã xây dựng đây là cứ điểm quan trọng nhất của tập đoàn cứ
điểm Pháp, cứ điểm này được đánh giá "mất đồi A1 coi như bị thất thủ" Nó như
một “bình phong án ngữ phía đông Mường Thanh”, chặn đường tiến công của
bộ đội chủ lực ta, bảo vệ cho sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm Pháp tại Điện Biên
Phủ, Pháp đã bố trí ở đây một lực lượng quân hùng hậu
Hầm cố thử Đại Liên có hệ thống điện thoại, lô cốt cây đa cụt, hàng nghìn
mét hào công sự với chục hầm bắn có nắp, có hàng rào dây thép gai bảo vệ
Xung quanh đồi có nhiều cứ điểm khác yểm trợ như đồi C2, C3, D1 Đặc biệt từ
hầm Đờ cát có hệ thống hào công sự vượt qua sông Nậm Rốm làm đường tiến
công cho bộ binh và xe tăng Pháp yểm trợ, bảo vệ đồi A1 khi cần thiết
Du khách đến thăm đồi A1 sẽ được nghe diễn biến hơn một tháng chiến
đấu của bộ đội ta để dành lại đồi (Từ 20/4-5/5/1954) Tận mắt nhìn thấy di tích
quan trọng này, chứng tích của chiến tranh vẫn còn in đậm nơi đây; đó là cái hố
hình phễu to bằng cái ao- dấu tích của khối bộc phá nghìn cân từ trong lòng đồi
Trang 30A1, làm rung chuyển tập đoàn cứ điểm của Pháp; chiếc xe tăng 18 tấn mà tên
quan ba Héc-vu-ê mang từ trung tâm lên để phản kích quân ta
Thăm quan đồi A1 du khách sẽ được chiêm ngưỡng toàn cảnh thành phố
Điện Biên , nghe những câu chuyện về những quả đồi như đồi Cháy, đồi F
Đồi A1 không chỉ là quả đồi mang dấu tích của chiến thắng Điện Biên Phủ,
mà nó còn chứa đựng biết bao những câu chuyện thú vị về tên gọi của nó qua
các thời kỳ lịch sử, mỗi lần thay tên là một lần thay đổi số phận, khi mang tên
đồi Lạng Chượng là sân khấu của tấn bi kịch hiếu tình trong thời kỳ xung đột
giữa các chúa đất, đồi Dồn Tây là một nỗi buồn của thời kỳ mất nước, đồi A1 là
tên mang lại chiến thắng Điện Biên Phủ Đây thực sự là những điều hấp dẫn du
khách khi thăm quan đồi A1, nó không chỉ là một di tích mà nó đẫ được nhân
cách hóa như một nhân vật lịch sử
Hiện nay, để phục vụ cho Năm du lịch Điện Biên Phủ, tỉnh đã có dự án
trùng tu tôn tạo đồi A1, dự án nằm trong dự án trùng tu tôn tạo di tích lịch sử
Điện Biên Phủ , là một trong 8 di tích trọng điểm của quần thể di tích
Dự án đồi A1 gồm 7 gói thầu, hiện nay công ty tu bổ di tích và thiết bị văn
hóa Trung ương đang tiến hành triển khai đồng loạt các hạng mục của dự án
Việc trùng tu tôn tạo cũng gặp một số khó khăn do yếu tố thời tiết và tính chất
của công trình làm sao tạo cho khách tham quan hình dung được những diễn
biến trong trận dành lại đồi A1 của quân ta
2.1.2 Đồi Độc Lập
Nếu đồi A1 là một "bình phong án ngữ" phía đông thì cứ điểm trên đồi Độc
Lập có một vị trí cực kỳ kiên cố của địch án ngữ đường Lai Châu-Điện Biên che
chở cho sân bay Mường Thanh của địch đã bị quân ta tiêu diệt hoàn toàn ngày
14/3/1954, đây là trận thắng thứ hai trong chiến dịch Điện Biên Phủ
Cũng giống như đồi A1, đồi Độc Lập được Pháp đặt tên là Gabrielle tên
một người con gái đẹp của nước Pháp Trước cái tên Độc Lập và Gabrielle đồi
này có tên là Pú Vắng( theo tiếng Thái ) nghĩa là đồi vực Sở dĩ có tên gọi này là
vì có một cánh đồng trũng dưới chân đồi Đồi Độc Lập dài dài hình bầu dục,
đỉnh cao gần 500m nơi đây đã ghi lại chiến công của quân và dân ta Đến thăm
Trang 31đồi Độc Lập du khách sẽ hiểu hơn về địa danh này và chiến thắng vĩ đại Điện
Biên Phủ của ông cha ta
2.1.3 Đồi Him Lam
Nhân dân ở đây vẫn quen gọi là đồi Phan Đình Giót tên người anh hùng
bất tử với chiến công lấy thân mình lấp lỗ châu mai, góp phần vào trận thắng lợi
mở đầu cho chiến dịch Điện Biên Phủ
Cứ điểm Him Lam có vị trí kiên cố án ngữ đường Tuần Giáo-Điện Biên và
che chở cho khu trung tâm Mường Thanh của địch đã bị quân ta tiêu diệt ngày
13/3/1954, Pháp coi Him Lam là một "pháo đài bất khả xâm phạm", pháo đài do
chính tay một cố vấn Mỹ ở chiến trường Triều Tiên vẽ kiểu và trực tiếp đôn đốc
xây dựng và tổ chức phòng ngự Tướng Mỹ ông Da-ni-el đã cùng tướng Na-va
thân chinh tới tham gia ý kiến và cả Bộ trưởng Bộ quốc phòng Pháp ông
Pơ-lê-van cùng các tham mưu trưởng các binh quân chủng Pháp cũng đến tận nơi kiểm
tra đây là một cứ điểm được xây dựng khá công phu của Pháp song trước tinh
thần quyết chiến của quân ta nó đã bị tiêu diệt ngay từ đợt tấn công đầu tiên của
quân ta mở màn cho chiến thắng Điện Biên Phủ
Nếu du khách có thời gian, hãy dành trọn một ngày để tham quan những di
tích còn lại xung quanh thành phố như cứ điểm Bản Kéo, Hồng Cúm, đồi E1
đặc biệt đến với Điện Biên trong năm 2004- Năm du lịch Điện Biên Phủ, du
khách đừng bở lỡ cơ hội tham quan đồi D1 nơi có tượng đài chiến thắng Điện
Biên- biểu tượng của tinh thần Điện Biên Phủ, một công trình kỷ niệm 50 năm
Chiến thắng Điện Biên Phủ
Khách tham quan đến thăm Điện Biên Phủ, không ai không ghé thăm hầm
chỉ huy của tập đoàn cứ điểm khổng lồ của Pháp đẫ bị quân ta tiêu diệt hoàn
toàn trong chiến dịch Đông Xuân 1953-1954 Đây là cơ quan đầu não của binh
đoàn tác chiến Tây Bắc (G.O.N.O) của đội quân viễn chinh Pháp ở Đông Dương
do tên đại tướng Christiane de castries chỉ huy và là mục tiêu cuối cùng quyết
định của các chiến sỹ Điện Biên Phủ trong suốt chiến dịch lịch sử này
Sở chỉ huy của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ ( địch gọi là Ê-péc-vi-ê
Trang 32theo tiếng Pháp nghĩa là "chim cắt") nằm trên hữu ngạn sông Nậm Rốm, cách
đồi A1 khoảng 500m về phía Tây Bắc
Sở chỉ huy đặt trong một hầm bằng gỗ được xây trong đất khá kiên cố, với
những phiến gỗ tròn và những bao cát trồng lên nhau tạo thành mái hầm vững
chắc, bên trên được che chở bởi các vòm sắt uốn cong có gắn những ăng ten
điện đài
Hầm rộng 20m dài 8m, chiều cao 2,5m Hầm có hai cửa, một cửa quay về
hướng đông, một cửa quay về hướng nam, trước cửa hướng đông có bia ghi
chiến công kết thúc chiến dịch Điện Biên Phủ Gần cử phía nam có một của
nách thông sang hầm tổng đài, bên trong hầm Đờ Cát có bốn gian, mỗi gian có
36m2, cao 2,5m, những bức tường ngăn dầy gần 1m thông giữa 4 gian là một
đường hành lang chạy dọc Trong hầm có đủ tiện nghi để sinh hoạt và làm việc,
gian nào cũng có giường gấp căng vải bạt, ghế gấp, bàn gấp, có đèn, có máy
đièu hòa nhiệt độ, có bồn tắm
Đây là điểm tham quan khá hấp dẫn khi du khách được nghe về chiến công
bắt sống tướng Đờ Cát cùng toàn thể bộ tham mưu của quân ta vào ngày
7/3/1954
Đến với Điện Biên Phủ, không ai lại không mong chờ được tham quan
Sở chỉ huy chiến dịch Mường Phăng- đồi Đại Tướng Đây thường là điểm
tham quan sau khi đã tham quan tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của pháp
tại thành phố
Nằm trong một khu rừng nguyên sinh tại địa phận xã Mường Phăng, huyện
Điện Biên, cách thành phố Điện Biên Phủ 25km về hướng đông Nơi còn lưu
giữ nhiều di tích lịch sử như hầm Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Tham mưu
trưởng Hoàng Văn Thái, nhà làm việc của bộ tư lệnh mặt trận
Từ thành phố Điện Biên theo hướng Tuần Giáo (quốc lộ 279) km63+450 thì rẽ
trái, đi khoảng 15km sẽ đến Sở chỉ huy chiến dịch Mường Phăng
Con đường dẫn vào sở chỉ huy nếu ai đã từng qua chắc không thể quên, con
đường bắc ngang qua những dãy núi Mường Phăng, núi Khau Huốt, núi Huổi
Trang 33Sáng những bản làng dân tộc của người H’mông, bản người Xá, người Thái
Đây là một mảnh đất có nhiều ưu thế trong quân sự, đất tuy cao nhưng
không cao lắm, tuy rộng phẳng nhưng có núi rừng kín đáo; lương thực thì dồi
dào, dân tình thì thuần phác, đường đi từ Mường Phăng xuống lòng chảo cũng
tiện, nếu đi vòng theo đường ô tô hiện nay thì khoảng 30km, nếu đi tắt qua lối
Tà Lèng thì chỉ trên 10 km Với những lợi thế này mà trong các thời đại xưa
Mường Phăng đã được chọn làm nơi dụng võ của các nghĩa quân
Sau hội nghị Thẩm Púa ngày14/1/1954 Bộ tư lệnh chiến dịch Điện Biên
Phủ đã chuyển từ hang Thẩm Púa huyện Tuần Giáo về khu rừng Phiêng Nặng,
xã Mường Phăng
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ tên Mường Phăng là một địa danh quen
thuộc trong tâm trí của người dân, họ vinh dự được bảo vệ ngay trên mảnh đất
của mình cơ quan đầu não của chiến dịch Điện Biên Phủ Ngày nay trong thời
đại mới được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương
Mường Phăng đã có nhiều đổi mới
Theo quyết định số 313/VH-VP do bộ trưởng bộ văn hóa Hoàng Minh
Giám ký ngày 28/4/1992 Nhà nước quyết định dành 200 tỷ đồng cho việc trùng
tu tôn tạo khu di tích Điện Biên
Dự án trùng tu tôn tạo sở chỉ huy Mường Phăng khoảng 12 tỷ đồng đã
hoàn thành vào ngày 30/4 để phục vụ mừng 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ
và Năm du lịch Điện Biên 2004
Ngoài ra trong hệ thống các di tích lịch sử Điện Biên Phủ, có các ngọn đồi
C1, C2, E1 là những cứ điểm phòng thủ kiên cố bảo vệ khu trung tâm của địch,
tại đây cũng diễn ra những trận đánh rất ác liệt Hiện cũng đang được trùng tu
tôn tạo nhằm phục chế lại những cảnh quan của chiến trường để phục vụ cho
mục đích tham quan du lịch của du khách
Để hiểu đầy đủ về chiến dịch Điện Biên Phủ năm xưa mời du khách đến
tham quan bảo tàng Điện Biên Phủ, nơi lưu giữ những hiện vật, sơ đồ, hình ảnh
về chiến dịch lịch sử này
Đối diện với Bảo tàng Điện Biên Phủ là nghĩa trang đồi A1, nơi yên nghỉ
Trang 34của các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh anh dũng trong chiến dịch Điện Biên Phủ
Đặc biệt, nghĩa trang là nơi yên nghỉ của các anh hùng bất tử Tô Vĩnh Diện,
Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn, Trần Can Nghĩa trang đã trở thành nơi thăm
viếng của nhân dân và du khách bốn phương và là nơi diễn ra lễ dâng hương để
tỏ lòng biết ơn các anh hùng liệt sỹ trong những dịp lễ khánh tiết của tỉnh
Hệ thống di tích lịch sử Điện Biên Phủ đẫ trở thành những đối tượng tham
quan du lịch hết sức đặc biệt, nó không chỉ hấp dẫn khách tham quan bởi tính
lịch sử, tính thời đại mà nó là những bằng chứng cho một kỳ tích của nhân dân
Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp, là niềm tự hào của nhân yêu
chuộng hòa bình trên thế giới Do vậy việc bảo vệ giữ gìn khu di tích là trách
nhiệm của cả cộng đồng, xây dựng nó thành điểm tham quan không thể thiếu
trong các tuyến du lịch của quốc gia, từ đó tạo điều kiện để khai thác các tiềm
năng du lịch khác của tỉnh
3 Tiềm năng du lịch khác của Điện Biên Phủ
Ngoài tiềm năng lớn về du lịch lịch sử Điện Biên còn là một mảnh đất gắn
liền với những huyền thoại trong những thời kỳ khác nhau, là địa bàn cư trú của
21 dân tộc thiểu số với những nét văn hóa đặc sắc của vùng Tây Bắc, mảnh đất
được thiên nhiên ưu đãi về cảnh sắc thiên nhiên Chính vì vậy mảnh đất này còn
chứa đựng nhiều tiềm năng về du lịch sinh thái và du lịch văn hóa
3.1 Di tích thành B ản Phủ và đền thờ Hoàng Công Chất
Có những vùng đất ở thời nào cũng oanh liệt, lịch sử tồn tại của nó gắn
liền với những sự kiện chính trị, văn hóa, lịch sử vĩ đại, trong lòng nó chứa đựng
nhiều di tích vô giá, dân gian gọi đó là vùng đất phát tích, Điện Biên Phủ là một
trong số đó
Từ cổ xưa, Điện Biên đã là nơi cư trú của loài người, điều này có thể chứng
minh qua kho tàng thần thoại, truyền thuyết của các dân tộc
Vào thế kỷ VI, VII ở vùng Vân Nam (Trung Quốc) quốc gia Nam Chiếu ra
đời Những cuộc tranh chấp giữa Nam Chiếu và các tộc người khác thường diễn
ra sau đó đã làm cho vùng Nam Trung Quốc và Bắc Đông Dương bất ổn định
Trong thời kỳ này đất Mường Thanh (Điện Biên ) cũng trải qua nhiều biến động
Trang 35lớn
Đến thế kỷ IX, X người Lự ở Mường Thanh đã phát triển khá mạnh, từ
phía Bắc họ phát triển thế lực khắp lòng chảo Mường Thanh và ảnh hưởng mạnh
sang các khu vực Sìn Hồ, Mường Lay, Tuần Giáo
Thế kỷ XI, XII người Thái đen từ Mường Ôm, Mường Ai tràn xuống
Mường Lò ( Nghĩa Lộ), trong thời gian đó họ làm chủ cả một vùng Mường Lò
qua Mường La tới Mường Thanh
Cũng từ đây cuộc tranh chấp Mường Thanh giữa người Lự và người Thái
diễn ra liên miên, khi thì người Lự khi thì người Thái làm chủ vùng đất này,
nhưng các thủ lĩnh của họ đều thuần phục triều đình Trung ương Lý-Trần
Sang thế kỷ XV, nhà Lê sơ đã có nhiều cố gắng củng cố biên cương, thực
hiện chính sách nhu viễn, đoàn kết các tù trưởng các dân tộc thiểu số Do biên
cương được củng cố Tây Bắc ổn định hơn Năm 1643 trấn Hưng Hóa được
thành lập Mặc dù vậy các thủ lĩnh người Lự vẫn cơ bản làm chủ Mường Thanh
và trong thời kỳ này họ đã xây dựng thành Tam Vạn ở phía Nam Mường Thanh
Thành Tam Vạn có diện tích rất lớn bằng 1/5 cánh đồng Mường Thanh
Phía trước thành có hai chiến lũy dài tới ba cây số, cao vượt đầu người, chân lũy
được trồng tre kín mít và đào hào sâu phái trước Nội thành rộng hàng chục cây
số vuông, bao gồm mấy xã mà trung tâm là xã Sam Mứn ngày nay
Theo Hưng Hóa kỷ lược, tương truyền trong thành có 3 vạn dân đinh, ba
vạn cối giã gạo bằng sức nước nên nó được gọi là thành Tam Vạn (tiếng Thái là
Sam Mứn) Qua 19 đời, các thủ lĩnh người Lự chiếm Mường Thanh, Tam Vạn
đã trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, chính trị, dinh luỹ kiên cường của Tây
Bắc và đặt dưới sự quản lý trực tiếp của chính quyền phong kiến Trung ương
Mãi cho tới thế kỷ 18, dưới thời Vua Bảo Thái, kẻ thù từ phía Nam Trung
Quốc (giặc Phẻ) tràn sang chiếm mất thành Tam Vạn Hoàng Công Chất, vị lãnh
tụ nông dân Thái Bình tính đường cố thủ lâu dài để chống lại triều đình Phong
kiến Lúc đầu họ Hoàng đóng ở thành Tam Vạn, sau đó nhận thấy tuy rộng
nhưng cách bố phòng quá sơ sài, không hợp với các loại vũ khí mới xuất hiện
thời đó như súng thần công, súng hỏa mai… lại không phù hợp với sự phòng
Trang 36thủ từ Lào sang từ xuôi đánh lên Hoàng Công Chất quyết định xây dựng thành
Chiềng Lê (nay thường gọi là thành Bản Phủ) – nằm ở xã Noong Hẹt, huyện
Điện Biên – cách thành phố Điện Biên Phủ khoảng 9km)
Đây là một kỳ tích về xây dựng thành của họ Hoàng Thành rộng 80 mẫu,
dựa lưng vào dòng sông Nậm Rốm, có đường thành đắp bằng đất, trồng tre gai
mang từ Thái Bình lên vây kín, bên ngoài có hào rộng từ 4 – 5m, sâu 10m
Thành cao 5m, mặt thành rộng 4 – 6m, trên đó ngựa voi đi lại được, thành có 4
cửa; tiền, hậu, tả, hữu, ở mỗi cửa có đắp đồn cao, có vọng, tiêu và lính gác
Trong thành có khu ngoại vi là nơi lính đóng, ở đây họ Hoàng cho đào 133 chiếc
giếng và ao hình dạng khác nhau vuông, tròn, tam giác, lục giác, bát giác để trữ
nước cho quân lính tiêu dùng
Để ghi nhớ công ơn của Hoàng Công Chất, nhân dân các dân tộc Mường
Thanh đã dựng đền thờ ông ngay ở trung tâm thành Bản Phủ để thờ họ Hoàng và
6 thủ lĩnh nghĩa quân Ngôi đền nằm cách thành phố Điện Biên Phủ ngày nay 12
km về phía Tây nam là di tích lịch sử văn hoá quan trọng của địa phương ghi lại
công lao to lớn của người anh hùng nông dân Hoàng Công Chất, người con của
Thái Bình trong cuộc chiến tranh giải phóng Mường Thanh (Điện Biên) khỏi sự
chiếm đóng của giặc Phẻ
Đền là điểm du lịch hấp dẫn của Điện Biên, ngoài ra đền còn là nơi tín
ngưỡng của nhân dân trong ngày rằm, đầu xuân năm mới, nhất là ngày lễ hội
truyền thống vào các ngày 24, 25 tháng hai âm lịch hàng năm
Du lịch sinh thái là một loại hình Điện Biên có nhiều tiềm năng, nhưng
chưa được khai thác một cách có hiệu quả Do còn thiếu cơ sở vật chất cũng như
các thiết bị, hướng dẫn viên để phục vụ cho loại hình này
Trong các điểm du lịch sinh thái của Điện Biên không thể không kể đến
điểm du lịch hồ Pa Khoang, điểm du lịch sinh thái Uva, suối khoáng nóng Hua
Pe, khu du lịch Huổi Phạ
3.2.1 Hồ Pa Khoang
Hồ Pa Khoang thuộc địa phận xã Mường Phăng, huyện Điện Biên, có vị
Trang 37trí thuận lợi nằm kề quốc lộ 279 cách thành phố Điện Biên Phủ gần 20km, nối
thành phố Điện Biên Phủ với Sở chỉ huy chiến dịch – Mường Phăng
Đây là một hồ chứa nước lớn nhất tỉnh Lai Châu trên độ cao 908m so với mặt
biển, hàng năm hồ Pa khoang bổ sung thêm cho công trình đại thuỷ Nậm Rốm
45 triệu m3 nước Đồng thời là khu du lịch Pa Khoang có tổng diện tích 2400 ha
trong đó: diện tích rừng 1320ha đất nông nghiệp 300ha, đất xây dựng cơ bản
150 ha, diện tích mặt nước 600ha (có sức chứa là 37,2 triệu m3 nước)
Khu vực hồ có nhiều thuận lợi cho hoạt động du lịch như: thảm thực vật phong
phú, địa hình đa dạng, khí hậu tốt thích hợp cho việc nghỉ dưỡng… Trong các
thảm rừng trong hồ có nhiều thú và nhiều hoa phong lan đủ chủng loại Dưới hồ
có nhiều loài cá và thực vật nổi (đã thống kê được 65 loài thực vật nổi, 14 loài
động vật nổi, 6 loài động vật đáy…)
Hồ Pa Khoang nằm ở trung tầm nhiều ngọn núi, giữa một vùng thiên nhiên
cảnh đẹp hùng vĩ ẩn hiện trong mây trời non nước Vào mùa đông sương mờ
buông phủ tạo nên một phong cảnh huyền ảo, thấp thoáng nơi xa những dãy núi
trập trùng, những nếp nhà xinh xắn Mùa hè không khí nơi đây thật dễ chịu,
những luồng gió nam mát dịu, vút tầm mắt ra xa ngắm mây trời non nước hoặc
chèo thuyền du ngoạn, ngắm cảnh Tất cả tạo một khung cảnh êm đềm, thơ
mộng, một thắng cảnh quyến rũ lòng người Đặc biệt trong khu vực lòng hồ có
các bản dân tộc Thái, Khơ mú là những dân tộc anh em còn lưu giữ được các
phong tục tập quán, nét đặc sắc của các dân tộc Tây Bắc vốn có…
Trong tương lai không xa hồ Pa Khoang là một điểm du lịch sinh thái hấp
dẫn của tỉnh Dự án đầu tư xây dựng khu du lịch sinh thái hồ Pa Khoang trị giá
hàng chục tỷ đồng hiện đang được triển khai từ nay đến năm 2005
3.2.2 Suối khoáng nóng Hua Pe
Suối khoáng nóng Hue Pe thuộc xã Thanh Luông, huyện Điện Biên, cách
trung tâm thành phố Điện Biên Phủ 5km về phía Tây Bắc
Tại đây có nguồn nước khoáng lớn với nhiệt độ thường xuyên khoảng
600C, bên cạnh là hồ nước nhân tạo Pe Luông quanh năm gió lộng, hình thành
nên điểm du lịch sinh thái tắm nước khoáng nóng và nghỉ dưỡng chữa bệnh, thu
Trang 38hút ngày càng đông du khách Hiện nay, Điện Biên tiếp tục đầu tư nâng cấp
đường giao thông vào khu suối khoáng đầu tư mở rộng cơ sở vật chất phục vụ
du lịch… Do đó, trong tương lai không xa suối khoáng nóng Hue Pe sẽ trở thành
điểm du lịch sinh thái đầy triển vọng của tỉnh Điện Biên
Do cách trung tâm thành phố không xa (khoảng 5km) là điều kiện hết sức
thuận lợi để du khách sử dụng loại sản phẩm du lịch này, làm tăng tính hấp dẫn
cho Tour du lịch lịch sử Điện Biên Phủ
3.2.3 Điểm du lịch sinh thái Uva:
Uva thuộc xã Noong Luông, huyện Điện Biên, cách trung tâm Thành phố
Điện Biên Phủ khoảng 15km
Tại đây có nguồn suối khoáng quanh năm với nhiệt độ từ 600c – 650c Đến
đây khách du lịch có thể thưởng ngoạn, hòa mình với thiên nhiên hùng vĩ và tận
hưởng những dịch vụ hấp dẫn, đắm mình trong nước khoáng nóng thiên nhiên
Bên cạnh đó du khách còn được thưởng thức những giá trị tinh hoa văn hóa
– vùng văn hóa cổ của đất Mường Thanh trường tồn hàng ngàn năm lịch sử tại
đây
Cùng với sự nâng cấp đường giao thông vào tới điểm du lịch, đầu tư nâng
cấp các dịch vụ du lịch… Uva được xây dựng thành khu du lịch tham quan nghỉ
dưỡng và chữa bệnh thu hút ngày càng nhiều khách trong và ngoài nước
Điểm du lịch sinh thái Uva gồm Hồ Uva diện tích 73.000m2 có dịch vụ bơi
thuyền, câu cá giải trí, khoa vật lý trị liệu 12 phòng mát xa, nhà tắm gia đình
gồm 10 phòng, bể tắm ngoài trời diện tích 320m2, chiều sâu trung bình 1,5m
Trong tương lai, đây sẽ là điểm du lịch nghỉ dưỡng và chữa bênh lý tưởng
với những tiện nghi đầy đủ và dịch vụ hoàn hảo
3.2.4 Động Pa Thơm
Động Pa Thơm nằm ở phía tây huyện Điện Biên, giáp với biên giới Việt
Lào Nhân dân địa phương gọi là “Thẩm Nang Lai” (hang nhiều nàng tiên)
Động Pa Thơm nằm ở lưng chừng núi, cửa động hình mái vòm, cửa cao 12m,
rộng 17m mái đá nhô ra 7m Chính giữa lối vào là một khối đá khổng lồ sừng
sững giống như đầu voi đang rũ xuống Chiều sâu động khoảng hơn 350m chạy
Trang 39theo hướng Nam Động có 9 vòm lớn nhỏ, chiều ngang có chỗ rộng chừng 20m
Lối vào động giáp cửa hang có ba khối đá lớn nằm ngang uốn lượn như con trăn
khổng lồ ngăn đôi động và tạo thành hai lối vào ra
Ngay từ ngoài cửa hang đã có nhiều nhũ đá với nhiều hình hài hết sức sống
động, nhũ đá óng ánh, mầu sắc huyền ảo lung linh dưới ngọn nến Các vòm
động đều cao vút, mỗi vòm tựa như là một tòa điện nguy nga, lộng lẫy, khối nhũ
nhô lên, những mảng đá đủ mọi hình tượng mềm mại từ trên mái rủ xuống
những tua rua óng ánh Bên vách những khối đá như những dòng thác lớn đang
chảy
Ngoài giá trị về cảnh quan, Động Pa Thơm được gắn với những huyền
thoại, truyền thuyết đẹp về tình yêu đôi lứa, làm cho cảnh quan thêm chất thi ca
trở thành địa danh du lịch hấp dẫn
Ngoài động Pa Thơm, đến Điện Biên nếu du khách có sở thích về du lịch
hang động thì đến với hang Thẩm Púa (hang thuộc xã Búng Lao, huyện Tuần
Giáo) Đây là một hang sâu, rộng và cao gồm 10m, có nhiều ngách Giữa hang có
phiến đá bằng phẳng như mặt bàn Du khách đến đây để ngắm nhìn nhũ đá có hình
thù khác nhau như rồng, phượng, sư tử… hoặc những đóa phong lan tuyện đẹp
Nơi đây người dân địa phương còn phát hiện được rìu, chày nghiền thức ăn
bằng đá và một số mẩu xương động vật hóa thạch, hang Thẩm Púa còn là sở chỉ
huy đầu tiên của chiến dịch Điện Biên Phủ Tại đây ngày 14/1/1954 đã diễn ra
hội nghị quan trọng, quyết định cho chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ
Hiện nay, hang đang được đề nghị xếp hạng di tích và là điểm tham quan,
tìm hiểu, thưởng thức thiên nhiên của du khách
Nếu du khách đến Điện Biên bằng đường bộ, chắc chắn phải vượt qua đèo
Pha Đin dài 37km một con đèo ngoạn mục Một con đèo đã đi vào thơ ca của
nhiều tác giả
Dốc Pha Đin chị gánh anh thồ Đèo Lũng Lô anh hò chị hát
(T ố Hữu)
Pha Đin theo tiếng Thái nghĩa làTrời Đất, theo truyền thuyết địa phương là
nơi tiếp giáp giữa trời và đất Xưa kia vì có tranh chấp giữa hai tỉnh Sơn La và