Kiến thức: - Giải thích được các khái niệm cơ bản như : công nghệ gen , ADN tái tổ hợp, thể truyền, plasmit.. -Nêu được khái niệm sinh vật biến đổi gen và các ứng dụng của công nghệ gen
Trang 1I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Giải thích được các khái niệm cơ bản như : công nghệ gen , ADN tái tổ hợp, thể truyền, plasmit
- Trình bày được các bước tiến hành trong kỷ thuật chuyển gen
-Nêu được khái niệm sinh vật biến đổi gen và các ứng dụng của công nghệ gen trong việc tạo ra các giống sinh vật biến đổi gen
2 Kĩ năng:
- Phát triển kỹ năng phân tích kênh hình, so sánh ,khái quát tổng hợp, viết thu hoạch
3 Thái độ:
- Hình thành niềm tin và say mê khoa học
II CHUẨN BỊ
- Hình 20.1 SGK
- Một số tranh ảnh về thành tựu công nghệ gen
III TRỌNG TÂM BÀI HỌC
- Công nghệ gen
IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1 Bài cũ:
- Trình bày phương pháp tạo giống nhờ công nghệ tế bào thực vật?
- Giải thích quá trình nhân bản vô tính ở động vật, ý nghĩa thực tiễn?
2 Mở bài:
Hiện nay chúng ta cần một lượng lớn thuốc chữa bệnh, vacxin phòng bệnh, nguồn lương thực, thực phẩm, nhưng giống vật nuôi cây trồng chỉ cho năng suất nhất định
3 Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt
*Hoạt động 1: Nghiên cứu công nghệ
gen
GV : Yêu cầu HS nghiên cứu SGK nêu
khái niệm công nghệ gen
HS: Nghiên cứu SGK nêu khái niệm
GV: Hãy cho biết kỹ thuật chuyển gen
có mấy khâu chính ?
+ Thể truyền là gì ?
I CÔNG NGHỆ GEN
1 Khái niệm công nghệ gen
Công nghệ gen là quy trình tạo ra những tế bào, sinh vật có gen bị biến đổi hoặc có thêm gen mới-> Cơ thể với những đặc điểm mới
2 Các bước cần tiến hành trong kỹ
thuật chuyển gen
Trang 2+ Người ta hay sử dụng vật liệu gì làm
thể truyền?
+ So sánh ADN nhiểm sắc thể và ADN
plasmit?
+ Tại sao muốn chuyển gen từ loài này
sang loài khác lại cần có thể truyền ?
+ Làm cách nào để có đúng đoạn mang
gen cần thiết của tế bào cho để thực hiện
chuyển gen ?
+ ADN tái tổ hợp là gì ? được tạo ra
bằng cách nào?
HS: Thảo luận nhóm trả lời
GV: Khi đã có ADN tái tổ hợp chúng ta
làm cách nào để đưa AND tái tổ hợp
vào tế bào nhận? (Kỉ thuật vi tiêm, kỉ
thuật súng bắn gen)
- Làm thế nào để gen mới chuyển vào
phát huy được tác dụng?
GV: Làm cách nào để tách được các tế
bào có ADN tái tổ hợp với các rế bào
không có ADN tái tổ hợp ? (đánh dấu
bằng gen đánh dấu: kháng
streptomixin,tetracilin…)
* Hoạt động 2 : Nghiên cứu ứng dụng
công nghệ gen trong tạo giống biến đổi
gen
GV: cho HS đọc thông tin SGK nêu
khái niệm sinh vật biến đổi gen? một số
thành tựu?
HS: Cừu sản sinh Protein người, chuột
nhắt chứa chứa gen protein chuột cống,
tạo giống thực vật (bông kháng sâu hại),
tạo dòng sinh vật biến đổi gen(Vk tổng
hợp insulin ở người, HGH)
a Tạo ADN tái tổ hợp
* Nguyên liệu:
+ Gen cần chuyển + Thể truyền : ADN nhỏ dạng vòng có khả năng tự nhân đôi độc lập
+Enzim giới hạn (restrictaza)và E nối( ligaza)
* Cách tiến hành:
- Tách chiết thể truyền và gen cần chuyển ra khỏi tế bào
-Xử lí bằng một loại enzin giới hạn để tạo ra cùng 1 loại đầu dính
- Dùng enzim nối để gắn chúng tạo ADN tái tổ hợp
b Đưa ADN tái tổ hợp vào trong tế bào nhận
- Dùng muối canxi clorua hoặc xung điện cao áp làm giãn màng sinh chất của tế bào để ADN tái tổ hợp dễ dàng
đi qua
c Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp
- Chọn thể truyền có gen đánh dấu
- Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp để thu hoạch sản phẩm
II ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỐNG BIẾN ĐỔI GEN
1 Sinh vật biến đổi gen
- Khái niệm : là sinh vật mà hệ gen của
nó làm biến đổi phù hợp với lợi ích của mình
- Cách làm biến đổi hệ gen của sinh vật:
+ Đưa thêm một gen lạ vào hệ gen của sinh vật
+ Loại bỏ hoặc làm bất hoạt một gen nào đó trong hệ gen
2.Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen:
Trang 34 Củng cố:
- Gv cho HS tóm tắt kiến thức bài học
- Trình bày một số ứng dụng của kỹ thuật chuyển gen?
5 Bài về nhà :
- Trả lời câu hỏi cuối bài, chuẩn bị bài mới- bài 21