Bài 21-Một số ứng dụng vì nhiệt

Khi giãn nở vì nhiệt, nếu bị ngăn cản thanh thép có thể gây ra lực rất lớn.. * Hiện tượng: Chốt ngang cũng bị gãy chứng tỏ khi co lại vì nhiệt nếu bị ngăn cản thanh thép cũng có thể gây

I Lực xuất hiện trong sự co giãn vì nhiệt.

* Bố trí thí nghiệm:

* Cách tiến hành:

- Lắp các dụng cụ thí nghiệm như hình 21.1a

+ Đặt thanh kim loại lên giá

+ Lắp chốt ngang ở phía trong

+ Vặn ốc để xiết chặt thanh thép lại

- Đốt nóng thanh thép và quan sát hiện tượng

2 Trả lời câu hỏi.

C1 Có hiện tượng gì xảy ra đối với thanh thép khi nó nóng lên?

Thanh thép nở ra (dài ra)

C2 Hiện tượng xảy ra với chốt ngang chứng tỏ điều gì?

Khi giãn nở vì nhiệt, nếu bị ngăn cản thanh thép có thể gây

ra lực rất lớn.

C3 Thí nghiệm:

* Cách tiến hành:

- Lắp các dụng cụ thí nghiệm như hình 21.1b

+ Đặt thanh kim loại lên giá

+ Lắp chốt ngang ở phía ngoài

- Đốt nóng thanh thép

- Vặn ốc để xiết chặt thanh thép lại

- Dùng khăn tẩm nước lạnh phủ lên thanh thép và quan sát hiện tượng

* Bố trí thí nghiệm:

* Hiện tượng: Chốt ngang cũng bị gãy chứng tỏ khi co lại vì nhiệt nếu bị ngăn cản thanh thép cũng có thể gây ra lực lớn.

3 Rút ra kết luận:

C4 Khi thanh thép ……… vì nhiệt nó gây ra …… rất lớn

Khi thanh thép co lại ……… nó cũng gây ra …… rất lớn

Sự co giãn vì nhiệt khi bị ngăn cản có thể gây ra những

lực rất lớn.

4 Vận dụng.

C5 Tại sao chỗ tiếp nối

giữa 2 đầu thanh ray xe

lửa lại có khe hở nhỏ?

Vì khi trời nóng, nhiệt

độ môi trường tăng làm

cho thanh ray nóng lên,

nở ra (dài ra) Nếu

không để khe hở sự nở

vì nhiệt của thanh ray bị

ngăn cản, thanh ray sẽ

gây ra lực lực lớn làm

cong đường ray.

C6 Hai gối đỡ của đầu cầu

thép có cấu tạo giống nhau

không? Tại sao một gối đỡ

phải đặt trên các con lăn?

Hai gối đỡ có cấu tạo

không giống nhau Một gối

đỡ được đặt trên các con

lăn để khi nhiệt độ môi

trường tăng, sự nở ra vì

nhiệt của cầu thép không

bị ngăn cản.

?

II Băng kép.

* Cấu tạo của băng kép: Băng kép được cấu tạo từ 2 thanh kim

loại có bản chất khác nhau, được tán chặt vào nhau theo chiều dài của thanh.

1 Quan sát thí nghiệm.

* Dụng cụ: + Băng kép (cấu tạo từ 1 thanh thép và 1 thanh đồng) + Đèn cồn

2 Trả lời câu hỏi.

C7 Đồng và thép nở vì nhiệt như nhau hay khác nhau?

Đồng và thép nở vì nhiệt khác nhau.

C8 Khi bị hơ nóng băng kép luôn cong về phía thanh nào? Tại

sao?

Khi bị hơ nóng băng kép luôn cong về phía thanh thép vì

đồng nở vì nhiệt nhiều hơn thép nên thanh đồng dài hơn và nằm ở phía ngoài vòng cung.

C9 Băng kép đang thẳng, nếu làm cho nó lạnh đi thì nó có bị

cong không? Nếu có thì cong về phía thanh thép hay thanh đồng? Tại sao?

Băng kép có bị cong và cong về phía thanh đồng vì đồng co

lại vì nhiêt nhiều hơn thép nên thanh đồng ngắn hơn và nằm phía trong vòng cung.

Băng kép khi bị đốt nóng hay làm lạnh đều cong lại

Tiếp điểm

Băng kép Đèn báo điện

Chốt

C10: Vì khi nóng lên băng kép cong lõm lên đẩy

điểm tiếp điện hở mạch và ngắt điện.

Thanh đồng của băng kép ở thiết bị đóng ngắt của bàn là này nằm ở phía nào?

Thanh đồng phải nằm ở phía dưới

Bàn là ngắt điện tự

động khi đã đủ nóng

Bộ phận ngắt điện tự động

của bàn là

C10 Tại sao bàn là điện lại tự ngắt khi đủ nóng? Thanh đồng

của băng kép ở thiết bị đóng ngắt của bàn là nằm ở phía trên hay dưới?

- Khi đủ nóng, băng kép cong lên phía trên đẩy tiếp điểm

lên, làm ngắt mạch điện.

- Thanh đồng nằm dưới.

Người ta ứng dụng tính chất của băng kép vào việc đóng – ngắt

tự động mạch điện