Với sự nỗ lực và tâm huyết của mình đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dântéc em đã chọn chuyên đề: "Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Tân Yên – tỉnh Bắc Giang với sựnghiệp giữ g
Trang 1MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU: 4
I. LÝ do chọn chuyên đề
4 II. Mục đích nghiên cứu 6
III. Khách thể và đối tượng nghiên cứu: 6
IV. Nhiệm vụ của đề tài 6
V. Phạm vi nghiên cứu 7
VI. Phương pháp nghiên cứu 7
VII. Bố cục của chuyên đề 7
PHẦN HAI: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU: 8
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA CHUYấN ĐỀ: 8
I. Một số khái niệm liên quan đến chuyên đề 8
II. Tư tưởng Hồ Chí Minh và những quan điểm của Đảng CSVN, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh về vấn đề giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc 15
III. Vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc 20
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH HUYỆN TÂN YÊN - BẮC GIANG TRONG VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HểA DÂN TỘC 22
I. Vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội Huyện Tõn Yên - Tỉnh Bắc Giang 22
Trang 2II. Thực trạng các hoạt động ca Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Huyện Tõn
Yên - Tỉnh Bắc Giang trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn
hoá dân tộc 25
III. Tổng kết đánh giá chung và bài học kinh nghiệm 35
CHƯƠNG III:CÁC GIẢI PHÁP CÓ TÍNH KHẢ THI NHẰM NÂNG CAO HƠN NỮA VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC Ở HUYỆN TÂN YấN - TỈNH BẮC GIANG 37
I Cơ sở xuất phát giải pháp 37
II Những giải pháp cụ thể 37
PHẦN III: KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN 40
I. Kiến nghị 40
II. Kết luận 44
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 46
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, hoạt động và rèn luyện tại Học Viện Thanh Thiếu Niên Việt Namluôn nhận được sự quan tâm, tin yêu dạy bảo và giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo, các khoa,Phòng quản lý đào tạo - tổ chức đã truyền đạt cho em những kiến thức về lý luận cơ bản khoahọc cơ sở, phương pháp luận công tác thanh niên đã cho bản thân em trưởng thành hơn trongcuộc sống, trau dồi kiến thức sâu rộng và phong phú hơn những kiến thức Êy đã giúp em rấtnhiều trong quá trình vận dụng vào thực tiễn để viết chuyên đề tốt nghiệp của mình
Với sự nỗ lực và tâm huyết của mình đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dântéc em đã chọn chuyên đề: "Đoàn TNCS Hồ Chí Minh huyện Tân Yên – tỉnh Bắc Giang với sựnghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc" để nghiên cứu, tìm hiểu công tác giữ gìn vàphát huy bản sắc văn hoá dân téc trong đoàn viên thanh niên huyện Tân Yên –tỉnh Bắc GiangTrong thời gian thực tập nghiên cứu tại địa phương em đã nhận được sự giúp đỡ của các cấp
uỷ Đảng , đặc biệt là sù quan tâm giúp đỡ của Ban chấp hành, Ban thường vụ huyện Đoàn đãcung cấp tài liệu và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em thực hiện chuyên đề
Em xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc Học Viện Thanh Thiếu Niên Việt Nam, Phòngquản lý đào tạo và các thầy cô giáo Đặc biệt em xin cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo Lê Hữu Tuấn
đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn em trong suốt thời gian thực tập viết chuyên đề
Chuyên đề được hoàn thành nhưng chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót do chưa
có thực tiễn công tác, thời gian thực hiện quá ngắn, năng lực và kinh nghiệm nghiên cứu cònhạn chế
Vì vậy rất mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các đồng nghiệp để chuyên đềthực sự hoàn thiện phục vụ thiết yếu hơn cho công tác Đoàn và phong trào Thanh thiếu nhi hiệnnay
Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn !
Bắc Giang, ngày 15 tháng 9 năm 2008
Nguyễn Văn Cảnh PHẦN MỞ ĐẦU :
Trang 41 Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân téc ta đã xây dựng nên truyền thống văn hoá lâu đời mà hạt nhân là tinh thần độc lập, tự chủ, đấu tranh bất khuất để làm chủ đất nước, đó là chủ nghiã yêu nước Việt Nam
- Văn hoá Việt Nam là thành quả của hàng nghìn năm lao động sáng tạo, đấu tranhkiên cường dựng nước và giữ nước của cộng đồng dân téc Việt Nam Trải qua bènnghìn năm lịch sử đã khẳng địnhVăn hoá Việt Nam là tổng thể các giá trị vật chất,tinh thần do cộng đồng các dân téc Việt Nam sáng tạo Là kết quả tiếp thu tinhhoa văn hoá của nền văn minh nhân loại, trên cơ sở xây dựng và bồi đắp thêm chonền văn hoá dân téc ngày càng thêm phong phú và đa dạng để không ngừng hoànthiện mình, nền văn hoá Việt Nam đã hun đúc nên tâm hồn khí phách, bản lĩnhViệt Nam làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang của dân téc
- Chóng ta đã từng có nền văn hoá Văn Lang - Âu Lạc trong thời đại tiền phongkiến rồi đến nền văn hoá Đại Việt trong thời đại phong kiến và nền văn hoá ViệtNam hiện nay Truyền thống văn hoá đã không ngừng phát triển với lịch sử nhmét dòng chảy liên tục từ xưa đến nay và mai sau Vì thế nếu không nhìn lạitruyền thống văn hoá của dân téc thì không thể có nhận thức đúng đắn và sâu sắc
về nội dung cuả nền văn hoá Việt Nam mà chúng ta đang tiếp tục xây dựng
- Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã xác định văn hoá là một căn bản của xã hội Người chỉrõ: trong công cuộc kiến thiết nước nhà có bốn vấn đề phải chó ý đến, cùng phảiquan trọng nh nhau, đó là: Kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội Trong tiến trình xâydựng văn hoá, phải giải quyết những vấn đề cấp bách, toàn cục, đến các mối quan
hệ phổ biến, đến sự phát triển lâu bền
- Theo Chủ Tịch Hồ Chí Minh: "Văn hoá là một kiến trúc thượng tầng nhưng cơ sở
hạ tầng có kiến thiết rồi văn hoá mới kiến thiết được và đủ điều kiện phát triểnđược" Văn hoá có một vị trí đặc biệt quan trọng nh vậy bởi vì văn hoá gắn liềnvới toàn diện tới đời sống dân téc
- Trên cơ sở kÕ thừa tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hoá, Đảng ta đã xác định đúngđắn vai trò quan trọng của văn hoá đối với đời sống mỗi con người Việt Nam Vì
Trang 5vậy, nghị quyết hội nghị lần thứ V của BCH TƯ Đảng khoá VIII đã đề ra nhiệm
vụ phát huy bản sắc văn hoá dân téc với hạt nhân là các giá trị tinh thần và xâydựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân téc là sự nghiệp củatoàn Đảng, toàn dân, do Đảng lãnh đạo
- Đại Hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII cũng xác định nhiệm vụ của công tác GiáoDục chính trị tư tưởng với mục tiêu "Giáo Dục lí tưởng độc lập dân téc gắn liềnvới CNXH" phấn đấu vì mục tiêu xây dựng nước Việt Nam "Dân giàu, nướcmạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" xây dựng bản lĩnh chính trị, ý thức
tự tôn dân téc, đạo đức cách mạng, lối sống, nếp sống cho thanh thiếu nhi, độngviên tuổi trẻ tích cực tham gia xây dựng nền văn hóa Việt Nam "tiên tiến, đậm đàbản sắc dân téc" Góp phần hình thành thế hệ thanh niên sống có văn hoá, yêu laođộng, giàu lòng nhân ái, tích cực tham gia thực hiện phong trào "Toàn dân đoànkết xây dựng đời sống văn hoá"
2 Việt Nam bước vào thời kì đổi mới theo định hướng XHCN và phấn đấu nước ta
cơ bản trở thành nước công nghiệp vào năm 2020 Vì vậy, đời sống xã hội phải cónền văn hoá tương xứng Đối với thanh niên ngày nay, chóng ta không thể chỉ làkhách thể hưởng thụ những giá trị văn hoá mà phải biết làm làm chủ, kế thừa gópphần sáng tạo các giá trị văn hoá mới dùa trên các giá trị văn hoá truyền thống củadân téc Việt Nam mà ông cha ta đã dày công vun đắp Cùng với xu thế quốc tế hoá,việc mở réng giao lưu trên mọi lĩnh vực đã đem lại những bước tiến lớn về mọi mặttrong đời sống kinh tế - xã hội nhưng bên cạnh các thành quả đó thì một vấn đề đượcđặt ra đó là mặt trái của nền kinh tế thị thường, nó đã dẫn đến một số cán bộ, đảngviên và cả thanh thiếu niên suy thoái về tư tưởng đạo đức, coi thường các giá trịtruyÒn thống và sa vào các tệ nạn xã hội, gây ảnh hưởng đến tâm lí nhân dân, đến sựphát triển của đất nước Đồng chí Đỗ Mười nguyên Tổng Bí thư TƯ Đảng đã nói:
"Phát triển tách khỏi cội nguồn dân téc thì nhất định sẽ lâm vào nguy cơ tha hoá Đivào kinh tế thị trường, hiện đại hoá đất nước mà rời xa các giá trị truyền thống sẽ làmmất bản sắc dân téc, đáh mất bản thân mình, trở thành cái bóng mờ của người khác,dân téc khác" Do đó vấn đề ở đây không chỉ là văn hoá mà nó chính là sự tồn vong
Trang 6của mỗi quốc gia, dân téc Đấy là một thử thách lớn mà thanh niên phải là ngườixung kích, tiên phong trong việc vượt qua thử thách đó
- Chưa bao giê những vấn đề về văn hoá lại được quan tâm nh hiện nay cả về phươngdiện lí luận và thực tiễn Điều đó được quyết định bởi vai trò của văn hoá đối với sự pháttriển của mỗi quốc gia Trước tình hình đó đòi hỏi có hướng tiếp cận phù hợp để tìmhiểu bản chất của văn hoá Đồng thời tìm hướng xây dựng văn hoá đặc trưng của khuvực
3 Đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều hội nghị, hội thảo xung quanh vấn đề giữ
gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc Tuy vậy, vẫn chưa có một công trình nào đưa rađược giải pháp cụ thể, có tính khả thi giúp Huyện Tân Yên - Tỉnh Băc Giang nâng caohơn nữa việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc
Sẽ là một cán bộ Đoàn trong tương lai, một người con sinh ra và lớn lên trên quê hươngBắc Giang tôi đã chọn đề tài: "Đoàn thanh niên với sự nghiệp giữ gìn và phát huy bảnsắc văn hoá dân téc" Với mong muốn được đóng góp công sức và những kiến thức đãđược lĩnh hội trong môi trường Học Viện Thanh Thiếu Niên Việt Nam để cùng các cấp
bộ Đoàn, đoàn thể quần chúng trên địa bàn huyện Tân Yên – Bắc Giang đưa ra nhữnggiải pháp khả thi nhằm nâng cao nhận thức, tư tưởng, hành động của Đoàn viên thanhniên trong sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc
Nghiên cứu đánh giá thực trạng vấn đề giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dântéc của Huyện Tân Yên – Tỉnh Bắc Giang, đưa ra những kiến nghị hợp lý và các giảipháp khả thi để giải quyết vấn đề, nhằm nâng cao hơn nữa việc giữ gìn và phát huybản sắc văn hoá dân téc
III KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Trang 7Các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hơn nữa việc giữ gìn và phát huy bản sắcvăn hoá dân téc
IV.NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
- Nghiên cứu tài liệu có liên quan
- Tìm hiểu thực trạng, phân tích đánh giá mặt mạnh, yếu
- Rót ra bài học kinh nghiệm
- Nêu ra các giải pháp có tính khả thi và đề xuất, kiến nghị việc nâng cao hơn nữatrong sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc
V PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1 Thời gian : Từ năm 2004 đến 2008
2 Không gian : Trên địa bàn Huyện Tân Yên – Tỉnh Bắc Giang.
3 Thời gian thực hiện chuyên đề : từ tháng 07 đến tháng 09/2008.
VI PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Tham khảo tài liệu
- Khảo sát thực tế địa bàn
- Cùng tham gia hoạt động và tham khảo ý kiến người có kinh nghiệm
- Tham dự các hội nghị về văn hoá
- Điều tra xã hội học
VII BỐ CỤC CỦA CHUYÊN ĐỀ
Các phần chính của chuyên đề :
Phần mét : Những vấn đề chung
Phần hai : Nội dung nghiên cứu (gồm 3 chương )
Chương I : Cơ sở lý luận của chuyên đề
Chương II : Thực trạng của Đoàn thanh niên Huyện Tân Yên - Tỉnh Bắc Giang
trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc
Chương III : Các giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa việc giữ gìn bản sắc văn hoá
dân téc
Phần ba : Kiến nghị và kết luận
I Kiến nghị
II Kết luận
Trang 8Phần hai : NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CHUYÊN ĐỀ
I Một số khái niệm liên quan đến chuyên đề.
1. Khái niệm về Thanh niên, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
Trong suốt tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại, vấn đề thanh niên được tất
cả các quốc gia, các thời đại coi là một vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt Trong khotàng tri thức của loài người đã lưu giữ lại những tư tưởng, quan điểm, các công trìnhnghiên cứu của các nhà khoa học, nhà sư phạm, các danh nhân văn hoá về thanh niên Mác đã gọi thanh niên là cội nguồn của sự sống của dân téc và giai cấp côngnhân, là bộ xương của mỗi dân téc
Ăng - ghen đã đề xuất tư tưởng : thanh niên không thể đứng ngoài chính trị, chínhhiện thực cuộc sống đã đang và sẽ cuốn hót tuổi trẻ vào đời sống chính trị
Hai ông luôn gắn thanh niên với giai cấp công nhân và đội tiên phong chiến đấucủa nó Ăng - ghen là người đầu tiên đưa ra các quan niệm nh : "đội quân xung kíchquyết định của đạo quân vô sản quốc tế", "đội quân hậu bị của Đảng" để nói vềthanh niên
Trong quá trình lãnh đạo Cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng Sản Việt Nam vàChủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn quan tâm tới công tác thanh niên, coi nhiệm vô :
"bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một nhiệm vô rất quan trọng và rất cầnthiết"
Kế thừa những di sản tư tưởng quý báu của chủ nghĩa Mác, Ăng - ghen, Lê - nin,Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát triển một cách sáng tạo các luận điểm Mac xit về vaitrò, vị trí của thanh niên trong xã hội về nhiệm vụ giáo dục thế hệ trẻ
Người đã nêu lên một luận điểm nổi tiếng muốn : "hồi sinh"dân téc trước hếtphải "hồi sinh" thanh niên Trong "Bản án chế độ thực dân Pháp" phần phụ lục "gửithanh niên Việt nam" , Người đã tha thiết kêu gọi : "hỡi Đông Dương đáng thương
Trang 9hại ! người sẽ chết mất nếu đám thanh niênn già cỗi của ngươi không sớm được hồisinh"
Hơn nửa thế kỷ hoạt động Hồ chủ tịch luôn quan tâm đến líp trẻ của đất nước,luôn đánh giá cao tiềm năng to lớn, vai trò, vị trí trọng yếu trong sự nghiệp cáchmạng Vì vậy Người đã dành nhiều thời gian, dồn tâm dồn lực để gieo mầm cáchmạng vào líp người trẻ tuổi Việt Nam, không ngừng đào tạo bồi dưỡng thế hệ thanhniên
Người coi : "Thanh niên là tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già, đồngthời là người phụ trách dìu dắt thế hệ thanh niên tương lai"
Khái niệm "Thanh niên" trước hết nói về những người trẻ tuổi đang trưởng thành.Theo quy ước xã hội, thanh niên là những người ở lứa tuổi từ 15 - 30 Đó là nhữngnăm tháng sung sức, đẹp đẽ nhất của đời người
Thanh niên luôn là lực lượng xung kích đi đầu trong mọi hoạt động, luôn thể hiệnđược tính sáng tạo và trí tuệ của líp người trẻ tuổi, nhất là trong thời kỳ công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay Với khẩu hiệu ''đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên''.
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị xã hội của thanh niên Việt Nam doĐảng CSVN và Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện
Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến tự nguyện phấn đấu vì mục tiêu, lýtưởng của Đảng là : Độc lập dân téc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu nướcmạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống chính trịViệt Nam, trước hết là mối quan hệ với Đảng Có thể nói đây là mối quan hệ khăngkhít, hữu cơ của tổ chức kia và ngược lại Đảng có vững mạnh, kiên định thì Đoànmới có điều kiện phát triển thuận lợi, phải coi công tác xây dựng Đoàn là bộ phậnhữu cơ tất yếu của xây dựng Đảng Đoàn là nguồn cung cấp bổ sung lực lượng choĐảng, tham mưu đề xuất cho Đảng, tham gia xây dựng Đảng Đảng định hướngchính trị, chăm lo đào tạo đội ngò cán bộ Đoàn
Trang 10Đoàn thanh niên với nhà nước : Nhà nước có trách nhiệm tạo điều kiện về cơ sởvật chất, kinh phí cho Đoàn hoạt động Đoàn tham gia quản lý nhà nước thông qua hệthống tổ chức Đoàn các cấp từ Trung ương đến cơ sở để đề cử những đại biểu ưu tónhất đại diện cho quyền lợi và tiếng nói của tuổi trẻ vào Quốc hội, Hội đồng nhândân từ cấp tỉnh đến cấp xã, phường…
Đoàn tích cực chủ động liên kết phối hợp hoạt động theo chức năng, nhiệm vụcủa mỗi tổ chức nhằm quy tô, tập hợp sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống dưới sựlãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, hoàn thành tốt nhiệm vụ tập hợp, đoànkết, giáo dục thanh thiếu niên
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng Sản Việt Nam.Đoàn là tổ chức do Đảng sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanhniên tiên tiến trở thành đoàn viên, từ những đoàn viên trở thành Đảng viên Đoànluôn tuyên truyền giáo dục, giới thiệu để thanh niên ngày càng hiểu sâu về bản chấtcủa Đảng, đóng góp ý kiến cho Đảng, phê bình cán bộ Đảng viên, tích cực tham giacuộc vận động xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, phát huy vai trò xung kíchsáng tạo, đi đầu trong phát triển kinh tế, văn hoá xã hội, trung thành với sự nghiệpđổi mới của Đảng Xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là trường học XHCN của thanh niên Việt Nam Đây làchức năng cơ bản nhất cần được quán triệt trong công tác thanh niên nói chung vàcông tác Đoàn nói riêng
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là người đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợppháp của tuổi trẻ Chức năng này quyết định sự tồn tại hay không của Đoàn thanhniên, vì bất kỳ một tổ chức nào ra đời trước hết cũng nhằm mục đích đại diện và bảo
vệ quyền lợi cho cấc thành viên của tổ chức đó
Với chức năng như vậy nên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh mang nhiệm vụ nặng nềnhưng vô cùng vẻ vang :
- Đoàn kết tập hợp rộng rãi các tầng líp thanh niên, đây là bước khởi đầu quantrọng tạo nên sức mạnh vật chất và tinh thần của Đoàn
Trang 11- Giáo dục lý tưởng XHCN cho đoàn viên thanh niên thông qua các phong tràohành động cách mạng với những nội dung như : giáo dục chính trị tư tưởng; giáodục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; giáo dục pháp luật, lối sống,nếp sống; giáo dục về khoa học kỹ thuật, về Dân số - Sức khoẻ - Môi trường; giáodục về giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân téc; giáo dục truyền thống cáchmạng.
Song những nội dung đó cần phải được chuyển tải thông qua những phong trào,hành động cách mạng cụ thể
Từ chức năng là đội dự bị tin cậy của Đảng cho nên một trong những nhiệm vụquan trọng của Đoàn là phải tham gia xây dựng Đảng, bảo vệ Đảng Coi nhiệm vụxây dựng Đảng là một tất yếu trong xây dựng tổ chức Đoàn, tích cực hưởng ứngcuộc vận động, xây dựng chỉnh đốn Đảng
Một nhiệm vụ cơ bản nữa của Đoàn được Đảng trực tiếp giao phó là chăm sóc,giáo dục và phụ trách Thiếu niên nhi đồng Đoàn phải cử những cán bộ có năng lực,trình độ, yêu nghề để làm công tác Đội trong nhà trường và trên địa bàn dân cư
2. Khái niệm về văn hoá, văn hoá dân téc và bản sắc văn hoá dân téc
Khái niệm về văn hoá
Từ " văn hoá" có rất nhiều nghĩa, nó được dùng để chỉ những khái niệm nội hàmhết sức khác nhau Trong tiếng Việt văn hoá được dùng theo nghĩa thông dụng để chỉhọc thức, trình độ văn hoá, lối sống, nếp sống văn hoá Theo nghĩa chuyên biệt dùng đểchỉ trình độ văn minh của một giai đoạn (văn hoá Đông Sơn)… "Đề cương văn hoá ViệtNam" của Đảng Cộng Sản Đông Dương năm 1943 đã xếp văn hoá bên cạnh kinh tế,chính trị và xem nã bao gồm cả tư tưởng học thuật (khoa học, giáo dục, nghệ thuật) Uỷban UNESCO của Liên hiệp quốc thì xếp văn hoá bên cạnh khoa hoc và giáo dục, tức làđặt hai lĩnh vực này ra ngoài khái niệm văn hoá Trong các công trình nghiên cứu, ngay
cả với một cách hiểu cũng đã có rất nhiều định nghĩa khác nhau Thông thường do phảitrình bày một cách rất ngắn gọn (mà đã ngắn gọn thì lúc nào cũng đầy đủ), cho nên cácđịnh nghĩa mà thường là đầu mối của những cuộc tranh luận nhiều khi vô bổ, bởi vậyđiều quan trọng hơn cả không phải là định nghĩa như thế nào, mà là định nghĩa đó nói
Trang 12lên được điều gì Để có được định nghĩa, khái niệm trước hết cần xác định được nhữngđặc trưng cơ bản của các khái niệm.
Thứ nhất: Văn hoá trước hết phải có tính hệ thống Mọi hiện tượng, sự kiện thuộc
một nền văn hoá có liên quan mật thiết với nhau Nhược đểm lớn nhất của nhiều địnhnghĩa văn hoá lâu nay là ở chỗ coi văn hoá nh mét phép cộng đơn thuần của những trithức bộ phận
Thứ hai: Văn hoá là tính giá trị trong từ "văn hoá" thì văn (ở phương Đông đối
lập với "võ" có nghĩa là vẻ đẹp bằng giá trị ) có nghĩa là "trở thành đẹp, thành có giátrị" Văn hoá chỉ chứa, chứa các giá trị Nó là thước đo mức độ nhân bản của xã hội vàcon người
Thứ ba: Văn hoá là tính nhân sinh, văn hoá là một hiện tượng xã hội là sản phẩm
hoạt động thực tiễn của con người, văn hoá đối lập với tự nhiên, nó là cái tự nhiên đã được biến đổi dưới tác động của con người, là " phần giao" giữa tự nhiên và con người
Đặc trưng này cho phép phân biệt loài người sáng tạo với loài vật bản năng, phânbiệt văn hoá với những giá trị tự nhiên chưa mang dấu Ên sáng tạo của con người
Nh vậy "văn hoá học" không đồng nhất với đất nước học nh nhiều người quanniệm
Thứ tư: Văn hoá có tính lịch sử :Tính lịch sử của văn hoá thể hiện ở chỗ nó bao
giê cũng được hình thành trong một quá trình và được tích luỹ qua nhiều thế hệ Tínhlịch sử tạo cho văn hoá một bề dày, một chiều sâu và chính nó buộc văn hoá thườngxuyên tự điều chỉnh, tiến hành phân loại và phân bố các giá trị
Đặc trưng cuối cùng là dùa vào chúng có thể nêu ra một định nghĩa văn hoá nhsau :
Văn hoá là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích luỹ qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con
người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình.
Bản sắc văn hoá dân téc
Trang 13Bản sắc văn hoá dân téc là những giá trị trường tồn của dân téc, những nét chủyếu, nổi bật nhất Khi nói bản sắc văn hoá dân téc không có nghĩa là mọi cái phải hoàntoàn độc đáo, ngoài ra không dân téc nào có cả, bản sắc văn hoá dân téc không chỉ thểhiện trên hình thức mà còn thể hiện trên cả nội dung, Nghị quyết hội nghị lần thứ 5 BCH
TƯ Đảng khoá VIII khẳng định : "Bản sắc văn hoá dân téc bao gồm những giá trị bềnvững, là những đặc trưng tiêu biểu, riêng có, không thể trộn lẫn của một nền văn hoá củadân téc nào khác, biểu hiện sức sống, sức sáng tạo của cộng đồng các dân téc Việt Namđược vun đắp nên qua lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước "Đó là lòng yêunước nồng nàn, ý chí tự lực tự cường dân téc, tinh thần đoàn kết, gắn kết cá nhân - giađình - làng xã - tổ quốc, lòng nhân ái, khoan dung trọng nghĩa tình đạo lý, đức tính cần
cù sáng tạo trong lao động, tinh tế trong ứng xử, giản dị trong lối sống …bản sắc văn hoádân téc còn đậm nét trong các hình thức biểu hiện mang tính dân téc độc đáo"
Trong xã hội hiện đại với sự phát triển của khoa học kỹ thuật thì sự khác biệt vềkinh tế, công nghệ có thể sẽ được san bằng nhưng bản sắc văn hóa dân téc sẽ mãi tồntại, mãi là tài sản vô giá của những con người sống trong xã hội Êy Nó là thứ mà quốcgia không thể hoà nhập làm mét nh kỹ thuật, công nghệ
Bản sắc văn hoá dân téc là điểm tựa, là động lực và toả sáng dẫn đường cho mỗidân téc tiến lên phía trước Hay : "Giữa cộng đồng nhân loại bản sắc văn hoá dân téc làchứng minh thư của mỗi dân téc nhưng chứng minh thư đó nó nằm trong máu thịt, trongtâm hồn"
Việt Nam chóng ta tự hào là một quốc gia có bản sắc dân téc độc đáo, đậm nét,trải qua hàng nghìn năm bị phong kiến phương Bắc đô hộ và gần trăm năm Pháp thuộcnhưng dân téc Việt Nam vẫn đứng vững và phát triển, điều đó chứng tỏ sức sống mãnhliệt của bản sắc dân téc Việt Nam
Một nét riêng mà thế giới nhận ra ở Việt Nam đó là truyền thống đấu tranh kiêncường để bảo vệ độc lập dân téc và đóng góp tích cực cho nền hoà bình Thế giới Sửsách Việt Nam đã ghi nhận những gương mặt tiêu biểu cho sự đấu tranh giành độc lậpdân téc của Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Quang Trung hay nhân chứng sống Đạitướng Võ Nguyên Giáp, các bậc hiền tài trí sỹ đã dày công vun đắp nên văn hoá dân téc
Trang 14vĩ đại Chúng ta càng tự hào và vô cùng biết ơn Bác Hồ kính yêu, vị anh hùng dân téc vĩđại, nhà văn hoá lớn của thời đại, người cộng sản mẫu mực và chiến sỹ quốc tế trongsáng thuỷ chung, tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước thương dân, về tư tưởng trítuệ, nhân cách đạo đức, lối sống cho các thế hệ Việt Nam.
Những giá trị văn hoá mà ông cha để lại cho chóng ta thật to lớn, chóng ta phảikhai thác những giá trị Êy phục vụ cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước côngbằng văn minh, Êm no, tù do, hạnh phóc
Bản sắc văn hoá dân téc Việt Nam
Việt Nam là nước nằm trong khu vực Đông Nam Á, văn hoá Việt Nam hình thànhtrên nền văn hoá Nam - Á và Đông Nam Á Là một nước nông nghiệp lạc hậu kéo dài,
dù vậy các dân téc ở nước ta vẫn có thể sáng tạo ra văn hoá vật chất, văn hoá tinh thần vàvăn hoá xã hội từ trình độ thấp, đơn giản, thô sơ lên trình độ cao hơn, phức tạp hơn, đadạng và hiệu quả hơn
Nhưng trình độ lạc hậu của nền nông nghiệp nhỏ, trong đó bên nghề lúa nước ởvùng thấp, vùng trung du, vùng đồng bằng còn nghề lúa cạn, lúa nương, trồng hoamàu…, với kỹ thuật thô sơ, bị kìm hãm bởi chế độ phong kiến cho nên xã hội nước ta đãchậm phát triển
Trong các di sản văn hoá, chủ yếu tồn tại tiềm tàng trong nhân dân, Ýt có nhữngcông trình lớn để lại
Nền văn hoá Việt Nam vừa là tiếng còi xung trận, vừa gìn giữ các giá trị truyềnthống Trong những năm tháng kháng chiến ác liệt từ năm 1945 – 1975 Đảng, nhà nước
ta do Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề ra chính sách "kháng chiến hoá văn hoá, văn hoá làkháng chiến", các lực lượng văn hoá, văn nghệ đều phải tham gia cứu nước
Trong cuộc đấu tranh anh dũng và gian khổ, nhân dân và chiến sỹ đã xây dựngđời sống văn hoá tinh thần để cổ vũ lòng hăng hái xả thân chiến đấu vì độc lập tự do Tiêu chuẩn của một nền văn hoá không phải là ở quy mô to lớn (tất nhiên cóđược công trình đồ sộ từ người xưa để lại thì càng là niềm tự hào lớn)
Trang 15Mét nền văn hoá thực sự trưởng thành do những giá trị tinh thần ở bài học vềphẩm chất con người, ở chủ nghĩa nhân văn truyền lại cho đời sau.
Nền văn hoá nhiều dân téc của Việt Nam như một vườn hoa nhiều hương sắc, 54dân téc cùng chung sống trong một tổ quốc, chung mét lý tưởng độc lập, tù do vàCNXH, chung một Đảng lãnh đạo, chung một chế độ quản lí của chính quyền nhà nướcXHCN nhưng mỗi dân téc vẫn được hiến pháp nhà nước bảo đảm quyền bình đẳng,quyền bảo vệ bản sắc các giá trị văn hoá lưu truyền, được dùng tiêng nói, chữ viết riêng
Sù phát triển không đều về kinh tế xã hội là một trong những nguyên nhânchính của tình trạng chênh lệch nhau về học vấn, về số lượng trí thức và công nhân kỹthuật, về đời sống tinh thần, về các công trình văn hoá Dù vậy mỗi dân téc vẫn có thểphát huy các giá trị truyền thống, có thể sáng tạo ra đời sống văn hoá phù hợp với hoàncảnh của mình
Mối quan hệ giao lưu văn hoá trong cả nước ngày càng được mở rộng từ Bắcđến Nam, từ đồng bằng lên miền núi và các dân téc được tạo những điều kiện để tiếp xúcvới nhau, hiểu nhau, trao đổi và bổ sung cho nhau
Tóm lại: Nhận thức đúng về bản sắc văn hoá dân téc Việt Nam chóng ta mới cóthể hiểu, coi trọng từ đó đề ra những chủ trương, biện pháp bảo vệ, tôn tạo, kế thừa, pháthuy đối với nền văn hóa Việt Nam
II Tư tưởng Hồ Chí Minh và những quan điểm của Đảng CSVN, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh về vấn đề giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc.
1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc.
a.Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hoá:
Văn hoá là mục tiêu, là động lực của sự nghiệp cách mạng, Hồ Chí Minh chorằng: Văn hoá nói chung, chủ nghĩa Mac - Lênin đóng vai trò tư duy hành động của conngười mà dân téc bị áp bức, bị tha hoá đến các vương quốc của con người phát triển tự
do và toàn diện Hồ Chí Minh từng nói: "Văn hoá soi đường cho quốc dân đi, phải đemvăn hoá lãnh đạo quốc dân để thực hiện độc lập, tự cường tự chủ, phải xúc tiến công tácvăn hoá để đào tạo con người cho công cuộc kháng chiến kiến quốc"
Trang 16Hồ Chí Minh cho rằng : "Văn hoá có tác dụng sửa đổi tham nhòng, lười biếng,
phù hoá xa xỉ, sửa chữa xã hội cò, xây dựng xã hội mới" Văn hoá tạo sức mạnh vật chất
tinh thần thắng ngoại xâm theo tinh thần "Văn minh chống bạo tàn".
b Tư tưởng Hồ Chí Minh về giữ gìn và phát huy bản sắc, giá trị văn hoá dân téc và việc tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại:
Hồ Chí Minh ý thức rõ ràng về giá trị văn hoá dân téc, văn hoá tinh thần và văn
hoá vật chất, bắt đầu con đường chống phá cách mạng, Người đã chú ý tới vấn đề "càng
thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin càng phải coi trọng truyền thống tốt đẹp của cha ông'' Người ca ngợi truyền yêu nước thương nòi, tinh thần dân chủ, tinh tthần quốc tế,
đoàn kết, yêu đời, lạc quan, nhất là ca ngợi các anh hùng dân téc Việt Nam Người giáodục:
''Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam''
c Văn hoá là một mặt trận : Người hoạt động văn hoá là chiến sỹ trên mặt trận Êy.
Đây là tư tưởng về mặt trận văn hoạ là chiến sỹ văn hoá Tư tưởng này được hình thành
ở Hồ Chí Minh, tư tưởng này đã được tiếp tục phát triển qua các giai đoạn cách mạng
Người quan niệm ''Trong cuộc kiến thiết nước nhà có bốn vấn đề cần phải chú ý đến,
cùng phải coi quan trọng ngang nhau: Kinh tế - chính trị - văn hoá - xã hội''.
d Văn hoá phải phục vụ quần chúng nhân dân:
Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng: " Công tác văn hoá phải lấy nhân dân làm khuôn
phép'', nói chuyện tuyên truyền, khẩu hiệu, viết báo…phải xác định trong quần chúng
mà ra, Người nhắc nhở các nhà văn hóa phải chú ý đến nhi đồng, tôn trọng trang phụccác dân téc thiểu số, làm cho vườn hoa văn hoá dân téc ngàn sắc muôn hương
e Xây dựng nền văn hoá mới Việt Nam:
Nền văn hoá mới theo quan điểm của Hồ Chí Minh chứa đựng nhiều nội dungphong phó, rộng lớn liên quan đến các vấn đề như: ý thức độc lập tự chủ, tự lực tựcường, chống chủ nghĩa cá nhân, luôn biết đặt lợi Ých nhân dân, Tổ quốc lên hàng đầu,
Trang 17trước hết: Quyền bình đẳng tự chủ, độc lập tù do hạnh phóc Tức là: Dân giàu nước mạnh - xã hội công bằng dân chủ văn minh.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, chóng ta đang tiến hành sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnhCông nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nước, trong đó vấn đề quan trọng là xây dựng vàphát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân téc
2 Các quan điểm của Đảng CSVN về vấn đề giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc:
Xuất phát từ quan niệm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mac – Lênin và của Chủtịch Hồ Chí Minh về con người và sự phát triển của con người, với tư cách là mục tiêu,
là động lực của phát triển và tiến bộ xã hội Đảng ta luôn luôn đặt lên hàng đầu nhiệm vụchăm lo sự nghiệp "trồng người" Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: "muốn xâydựng CNXH, trước hết cần có những con người XHCN" Trong sự nghiệp đó văn hoáđóng vai trò hết sức to lớn Dù hiểu theo nghĩa rộng hay nghĩa hẹp, văn hoá bao giê cũngluôn hướng tới mục đích tối cao vì sự phát triển con người, dẫn dắt con người từ hoànthiện, vươn lên lên những giá trị Chân - Thiện - Mỹ, phát huy "năng lực người" trongmọi lĩnh vực của đời sống xã hội Nói đến việc phát triển nguồn lực con người là phảinghĩ ngay đến bộ phận chủ lực của nó Đó là lực lượng thanh niên, là thế hệ trẻ Hội nghịlần thứ 4 BCH TƯ khoá VII đã khẳng định: "sự nghiệp đổi mới có thành công haykhông, đất nước bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới haykhông, phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanh niên"
Trong giai đoạn cách mạng dân téc dân chủ, lãnh đạo sự nghiệp văn hoá, Đảng tasớm có đề cương văn hoá (1943) Chuyển sang giai đoạn cách mạng XHCN, trong các
kỳ Đại hội, Đảng ta đều đề cập đến đường lối văn hoá Đảng ta luôn luôn khẳng định:Văn hoá là một mặt trận tư tưởng, văn hoá là một trong 3 cuộc cách mạng tiến hànhđồng thời trong cách mạng XHCN Từ năm 1968 đến nay, trong tiến trình lãnh đạo sựnghiệp đổi mới, Đảng đã có nghị quyết TƯ V của bộ chính trị (khoá VI), nghị quyết TƯ
IV (khoá VII) về văn hoá, giê đây công cuộc đổi mới toàn diện, đẩy mạnh Công nghiệphoá - Hiện đại hoá đất nước đòi hỏi Đảng ta phải có chiến lược văn hoá trong thời kỳđổi mới
Trang 18Bước vào thời kỳ mới, khi chóng ta tiến hành Công nghiệp hoá - Hiện đại hoánhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp vào năm 2020, với những mục tiêukinh tế - xã hội mang tính ưu việt Để thực hiện tốt những mục tiêu đó, Đảng và nhànước ta cần phát huy cao độ sức mạnh của toàn dân téc, huy động mọi nguồn lực vànhân lực, khơi dậy và phát huy bản sắc văn hoá dân téc và hiện đại, nhằm phục vụ chocác chiến lược kinh tế – xã hội, trong đó con người vừa là động lực vừa là mục tiêu cầnđược bồi dưỡng, đào tạo và phát huy Vì thế, vấn đề xây dựng nhân cách và lý tưởngcách mạng cho thanh niên được coi là nhân tố quyết định Thế hệ thanh niên phải là lựclượng chủ chốt xung phong tình nguyện đi đầu, sáng tạo, thực hiện cho được mục tiêu lítưởng: " Dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh" Điều đó cũng cónghĩa là "Thế hệ trẻ phải trở thành con người của xã hội mới XHCN – làm chủ xã hộihiện đại, những con người có lí tưởng cao đẹp, có có ý thức trách nhiệm công dân, có trithức, có sức khoẻvà lao động giỏi, sống có văn hoá, giàu lòng yêu nước và tinh thầnquốc tế chân chính"
Chính vì vậy, Nghị quyết Đại hộ lần thứ V BCH TƯ Đảng (khoá VIII ): " Về xâydựng và phát triển văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân téc" Đã đưa raphương tiện chung của sự nghiệp văn hoá nước ta là phát huy chủ nghĩa yêu nước vàtruyền thống đại đoàn kết dân téc, ý thức độc lập tự chủ, tự cường, xây dựng và bảo vệ tổquốc XHCN, xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dântéc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, làm cho văn hoá thấm sâu vào toàn bộ hoạt động
và đời sống xã hội, từng người, từng gia đình, từng tập thể và cộng đồng, từng địa bàndân cư, mọi lĩnh vực sinh hoạt và quan hệ con người, tạo ra trên đất nước ta đời sốngtinh thần cao đẹp, trình độ dân trí cao, khoa học phát triển, phục vụ đắc lực sự nghiệpCông nghiệp hoá - Hiện đại hoá vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,văn minh, tiến bước vững chắc lên XHCN Từ đó, Đảng ta đã đề ra những quan điểm chỉđạo cơ bản là :
a Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội.
Trang 19Chăm lo văn hoá là chăm lo củng cố nền tảng tinh thần của xã hội, thiếu nền tảng tinhthần tiến bộ và lành mạnh, không quan tâm giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh
tế với tiến bộ và công bằng xã hội thì không có sự phát triển kinh tế bền vững
Xây dựng và phát triển kinh tế phải nhằm mục tiêu văn hoá, vì xã hội công bằng vănminh, con người phát triển toàn diện Văn hoá là kết quả kinh tế, đồng thời là động lựccủa sự phát triển kinh tế Các nhân tố văn hoá phải gắn kết chặt chẽ với đời sống và hoạtđộng xã hội trên mọi phương diện chính trị, kinh tế, xã hội, pháp luật, kỉ cương… Biếnthành nguồn lực nội sinh quan trọng nhất của sự phát triển
b Nền văn hoá mà chúng ta xây dựng là nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân téc.
Tiên tiến là yêu nước và tiến bộ mà nội dung cốt là lý tưởng độc lập dân téc vàCNXH theo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm mục tiêu tất cả vì conngười, vì hạnh phóc và sự phát triển phong phó, tù do, toàn diện của con người trongmối quan hệ hài hoà giữa cá nhân và cộng đồng, giữa xã hội và tự nhiên Tiên tiến về nộidung tư tưởng mà còn cả trong hình thức biểu hiện, trong các phương tiện chuyển tải nộidung
Bản sắc dân téc bao gồm những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng cácdân téc được vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và gữ nước
Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tù lực, tự cường dân téc, tinh thần đoàn kết, ý thứccộng đồng gắn kết cá nhân – gia đình – làng xã - tổ quốc…Bản sắc văn hoá dân téc cònđậm nét trong các hình thức biểu hiện mang tính dân téc độc đáo
Bảo vệ bản sắc văn hoá dân téc phải gắn kết với mở rộng giao lưu quốc tế, tiếp thu cóchọn lọc những cái hay cái tiến bộ trong văn hóa các dân téc khác Giữ gìn bản sắc dântéc phải đi liền chống lạc hậu, lỗi thời trong phong tục tập quán, lề lối cò
c Nền văn hoá Việt Nam là nền văn hoá thống nhất và đa dạng trong cộng đồng các dân téc.
Hơn 50 dân téc sống trên đất nước ta đều có những giá trị và sắc thái văn hoá riêng.Các giá trị và sắc thái đó bổ sung cho nhau, làm phong phú nền văn hoá Việt Nam và
Trang 20củng cố sự thống nhất dân téc là cơ sở để giữ vững sự bình đẳng và phát huy tính đadạng văn hoá của các dân téc anh em.
d Xây dựng và phát triển văn hoá là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh đạo, trong đó đội ngò tri thức giữ vai trò quan trọng.
Mọi người Việt Nam phấn đấu vì dân giàu, nước mạnh , xã hội công bằng, dânchủ ,văn minh đều tham gia sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hoá nước nhà.Công nhân, nông dân, trí thức là nền tảng khối đại đoàn kết toàn dân cũng là nền tảngcủa sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hoá dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lí củaNhà nước Đội ngò tri thức gắn bó với nhân dân, giữ vai trò quan trọng trong sự nghiệpxây dựng và phát triển văn hoá
3 Quan điểm của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh về giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc.
Hồ Chí Minh nói: " Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà, nước nhà thịnh
hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do Thanh niên, Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện nay phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình phải làm việc chuẩn bị cho cái tương lai đó", " Đoàn viên và Thanh niên ta nói chung làm tốt
Trang 21mọi việc, đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ, đã từng chăm
lo giáo dục đạo đức cách mạng, đào tạo họ trở thành chiến sỹ cách mạng vừa hồng vừa chuyên" Do vậy giáo dục và phát huy vai trò của tuổi trẻ trong việc giữ gìn, kế thừa và
phát triển văn hoá dân téc Tiếp thu văn hoá nhân loại để làm giàu thêm văn hoá ViệtNam, góp phần xây dựng nếp sống văn hoá văn mới, đáp ứng nhu cầu sáng tạo và hưởngthụ văn hoá ngày càng cao của nhân dân, đồng thời khẳng định và phát huy bản sắc vănhoá Việt Nam trong hội nhập quốc tế
Tăng cường giáo dục nâng cao hiểu biết cho thanh niên về các giá trị văn hoá vàtruyền thống, lòng tự hào dân téc, góp phần phát huy và giữ gìn bản sắc văn hoá dân técViệt Nam, tiếp thu tinh hoa nhân loại trong ý thức, nếp sống, lối sống, hành vi của thanhniên
Thực hiện cuộc vận động " Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá" của Uỷban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động, các cấp bộ đoàn phải chịu sự chỉđạo xây dựng các làng thanh niên, đường phè thanh niên, làng văn hoá…
III.Vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân téc.
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị xã hội của thanh niên Việt Nam doĐảng cộng sản Việt Nam và chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập lãnh đạo và rèn luyện.Đảng , nhà nước ta khẳng định vai trò làm chủ và tiềm năng to lớn của thanh niên trongcông cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN Thanh niên là lực lượng xãhội hùng hậu, có sức khoẻ, trình độ học vấn, tiếp thu nhanh những thành tựu khoa học kỹthuật, những cái mới của xã hội
Thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay vinh dự được thừa hưởng cả một kho tàng quý báu cácgiá trị tinh thần do cha ông để lại nhưng cũng là một trách nhiệm lớn lao của mỗi ĐVTNphải kế thừa, phát huy và đảm bảo tính truyền thống để luôn là niềm tự hào, tin tưởngcủa ông cha, đó là điều không chỉ có tuổi trẻ mà mỗi người dân Việt Nam phải biếnthành tình cảm hành động cách mạng
Cùng với việc đất nước đang trên đà phát triển thì việc giữ gìn và phát huy bản sắcvăn hoá dân téc càng trở nên bức bách và mang mét ý nghĩa đặc biệt quan trọng Cùng
Trang 22với việc mở rộng giao lưu với thế giới thì văn hoá Việt Nam cũng có dịp toả sáng đượcthế giới biết đến nhiều hơn, chóng ta có điều kiện tiếp thu học tập tinh hoa văn hoá nhânloại để làm phong phú sâu sắc thêm bản sắc văn hoá của Việt Nam chóng ta.
Thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay cần phải vượt qua được những thử thách đó thìchúng ta mớigiữ vững và phát triển được bản sắc văn hoá của dân téc theo định hướngXHCN với những đặc trưng cơ bản là dân téc, hiện đại và nhân văn
Tuổi trẻ làm được nh vậy là chúng tađã tạo được nền tảng tinh thần vững chắc, mộtđộng lực thúc đẩy to lớn cho sự phát triển kinh tế xã hội Nh vậy thế hệ trẻ Việt Namhôm nay và mai sau có trách nhiệm thật nặng nề nhưng đầy vinh dù khi được Đảng, Bác
Hồ tin tưởng và giao nhiệm vụ, điều này đã khẳng định vị trí, vai trò quan trọng củaĐoàn thanh niên
Để đáp lại lòng tin của Đảng, Bác Hồ và nhân dân, tổ chức Đoàn cần xung kích điđầu và có những chương trình cụ thể, thiết thực để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóadân téc Cần có những biện pháp giáo giục hữu hiệu cho ĐVTN nhận thức đầy đủ sâusắc nhiệm vụ này, từ đó biến tình cảm hành động thành phong trào cách mạng, xây dựngbảo vệ và phát huy bản sắc văn hoá dân téc
Trang 23CHƯƠNG II:
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
HUYỆN TÂN YÊN - TỈNH BẮC GIANG TRONG VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT
HUY BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TÉC
I Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội
Huyện Tân Yên - Tỉnh Bắc Giang
1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên
Quảng Bình là mảnh đất miền Trung hẹp nhất của cả nước, được ví như " đòn gánh congcong gánh hai đầu đất nước" Toàn tỉnh có 9 huyện trong đó Tân Yên là một huyện lớnvới địa hình khá phức tạp
Toàn huyện Tân Yên có 1 thị trấn và 22 xã
Vị trí địa lý : - phía Bắc giáp Huyện Yên Thế
- Phía Nam giáp Huyện Việt Yên
- Phía Tây Bắc giáp Phú Bình Thái Nguyên
- Phía Tây giáp Huyện Hiệp Hoà
- Phía Đông giáp Huyện Lạng Giang
Huyện Tân Yên là huyện trung du miền núi vơi tổng diện tích toàn huyện là 203.7 km2 Trong đó là 60% là đất nông nghiệp còn lại 40% là đất rừng và thổ cư
2 Tình hình chính trị
Đặc điểm về vị trí địa lí như vậy đã tạo địa hình huyện Tân Yên có nhiều khác biệt sovới những nơi khác Cho nên hệ thống chính trị và đời sống tinh thần trong nhân dânkhông ngừng được củng cố Với truyền thống yêu nước và cách mạng của nhân dân Tân
Yên đang được giữ gìn và phát huy Nhất là phong trào " Đại đoàn kết toàn dân", không
phân biệt chủng téc, sống và làm việc như anh em một nhà, xây dựng và giữ gìn an ninhQuốc phòng, góp phần tham gia vào sự nghiệp cách mạng trong tình hình mới, bảo vệ
Trang 24quê hương và tổ quốc XHCN vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dânchủ văn minh.
Người dân luôn đặt niềm tin vào Đảng Cộng Sản Việt Nam và Bác Hồ kính yêu, trungthành đi theo đường lối lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ đã lùa chọn Thực hiện và chấphành tốt các chủ trương, chính sách, Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng và pháp luật Nhànước Bộ máy quản lý Nhà nước, các ngành các cấưp đều hình thành có kết cấu từ cấphuyện đến xã, thị trấn và các thôn, cụm dân cư không ngừng được tăng cường Tinh thầnđoàn kết vun đắp thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân được giữvững Những yếu tố trên là động lực thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị địaphương, đồng thời là tiền đề cho văn hoá phát triển
3 Tình hình kinh tế
Tân Yên là mét huyện có tiềm năng và lợi thế để phát triển kinh tế Từ khi có sự chỉđạo và quan tâm của Đảng và Nhà nước, có chính sách đổi mới, chiến lược phát triểnkinh tế đa dạng, phong phú nhiều thành phần nền cơ chế thị trường nhất là các chínhsách, dự án : Chương trình 135, xoá đói giảm nghèo cho vay vốn phát triển trồng trọt vàchăn nuôi, dự án 661 trồng rừng (Thông, vải, bạch đàn,keo…), đạt hiệu quả kinh tế cao ,đời sống nhân dân được nâng cao, cơ sở vật chất được cải thiện Mỗi hộ gia đình thunhập cao có khi đạt tới hàng trăm triệu đồng / năm Việc xây dựng cơ sở hạ tầng như :Giao thông, thuỷ lợi, trường học, y tế, các công trình phóc lợi xã hội ngày càng đượctriển khai rộng rãi : " Dồn điền đổi thửa" gắn với chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi,xuất khẩu lao động
Kinh tế trang trại còng được đầu tư đúng mức nh phát triển nuôi tôm , lợn, cua, cá,… ởcác xã Nghĩa Trung, Phóc Hoà,Quế Nham,…
4 Tình hình văn hoá
a Tình hình cơ bản về các vấn đề xã hội.
Song song với quá trình phát triển kinh tế, lĩnh vực văn hoá xã hội thu được nhữngkết quả quan trọng :