HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KHOA QUAN HỆ CÔNG CHÚNG VÀ QUẢNG CÁO HỌ VÀ TÊN: NGUYỄN HÀ NGÂN LỚP: CAO HỌC PR K17 ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ TÊN ĐỀ TÀI: ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC ĐÀO TẠO CHUYÊN N
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KHOA QUAN HỆ CÔNG CHÚNG VÀ QUẢNG CÁO
HỌ VÀ TÊN: NGUYỄN HÀ NGÂN
LỚP: CAO HỌC PR K17
ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ TÊN ĐỀ TÀI: ĐẨY MẠNH CÔNG TÁC ĐÀO TẠO CHUYÊN NGÀNH PR TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC Ở VIỆT NAM
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
MÔN : PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN:
GS.TS DƯƠNG XUÂN NGỌC
Hà Nội, tháng 12 năm 2011
Trang 21 Lý do chọn đề tài
Có thể nói, trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam đang phát triển ngày một năng động, toàn diện và đi theo xu hướng hội nhập với nền kinh tế của các quốc gia lớn mạnh trong khu vực và trên thế giới Vì vậy nhu cầu về nghề PR (quan hệ công chúng) chuyên nghiệp ngày càng lớn cùng với sự phát triển của nền kinh tế - xã hội Việt Nam
Xét theo xu hướng trên thế giới, nghề PR được xem là một ngành nghề được ưa chuộng bởi tính năng động trong nhịp độ công việc, tính sáng tạo trong các ý tưởng
và có khả năng đem lại nguồn thu nhập cao Song nhìn về thực tế ở Việt Nam cho đến nay, chúng ta mới chỉ thấy vai trò của PR trong các hoạt động như tổ chức sự kiện, quan hệ báo chí, quan hệ nội bộ hay xây dựng thương hiệu, thực hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp…Các công ty PR của Việt Nam hầu như chưa có khả năng cung cấp dịch vụ quản trị khủng hoảng, hoạch địch chiến lược hay điều hành tư vấn chuyên nghiệp cho các doanh nghiệp
Trong quá trình nghiên cứu, người viết đã tìm hiểu được nguyên nhân sâu xa dẫn đến những hạn chế nêu trên của ngành PR ở Việt Nam đó là do nguồn nhân lực được đào tạo chuyên sâu về PR còn thiếu Những người làm nghề PR hiện nay chủ yếu dựa trên kinh nghiệm thực tế và quá trình tự tìm hiểu tích lũy hiểu biết của bản thân, Ngành PR Việt Nam chưa xây dựng được một nền tảng vững chắc để có được chỗ đứng như một ngành chuyên môn thực sự chính vì thiếu hụt hệ thống cơ
sở lý luận khoa học, cơ sở pháp lý và cơ sở đạo đức căn bản
Nét nổi bật của ngành PR ở Việt Nam đó là sự hoạt động thiếu tính chuyên nghiệp Không thế phủ nhận trong những năm gần đây, số lượng các công ty truyền thông
tư nhân tăng mạnh nhưng chỉ tập trung ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh Mặc dù lực lượng làm PR ở Việt Nam phần lớn đều có trình độ đại học, song họ tốt nghiệp các
Trang 3chuyên ngành khác như báo chí, kinh tế, ngoại thương, ngoại ngữ chứ chưa được đào tạo PR chính quy
Từ những thực trạng trên, người nghiên cứu thấy rằng cần phải có những định hướng cụ thể, những giải pháp thúc đẩy việc đào tạo chuyên ngành PR trong các trường đại học, để có thể xây dựng nền tảng lý luận khoa học cơ bản cho các thế hệ sinh viên trẻ, cung cấp đội ngũ có tri thức chuyên môn cho các doanh nghiệp, các công ty PR chuyên nghiệp Đây chính là động lực để người viết tiến hành nghiên cứu đề tài “Đẩy mạnh công tác đào tạo chuyên ngành PR tại các trường đại học ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay”
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Người viết tiến hành nghiên cứu đề tài với những mục tiêu sau:
Phân tích được hoạt động nghiên cứu, giảng dạy và hoạt động thực tế cũng như sự phát triển của các khoa có chuyên ngành PR trong các trường đại học tại Việt Nam
Từ việc phân tích thực tế, người nghiên cứu có thể đưa ra những giải pháp, đóng góp những ý tưởng đổi mới nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác đào tạo chuyên ngành PR trong các trường đại học
Tự trau dồi kinh nghiệm và nâng cao kiến thức của bản thân về chuyên ngành PR cũng như hoạt động PR chuyên nghiệp Ngoài ra đề tài này cũng sẽ góp phần làm tài liệu tham khảo hữu ích cho những người trẻ tuổi có nhu cầu học chuyên ngành PR một cách chính quy cũng như những doanh nghiệp đang muốn xây dựng những khóa đào tạo PR chuyên nghiệp và bài bản cho nhân viên của mình
3 Tình hình nghiên cứu
Hiện tại theo như người viết đã tìm hiểu thì đã có một số đề tài và tài liệu tham khảo nghiên cứu sâu về những vấn đề cơ bản của PR như “PR: Lý luận và ứng
Trang 4dụng”, “PR: Kiến thức cơ bản và Đạo đức nghề nghiệp”, “Ngành PR ở Việt Nam” của PGS.TS Đinh Thị Thúy Hằng…những tài liệu trên như cơ sở lý luận vững chắc để người nghiên cứu dựa vào đó khai thác và mở rộng vấn đề theo hướng tập trung vào phân tích, đánh giá công tác đào tạo chuyên ngành PR tại các trường đại học ở Việt Nam hiện nay Có rất nhiều các đề tài nghiên cứu về PR như vài trò PR trong việc xây dựng thương hiệu doanh nghiệp, chức năng quản lý khủng hoảng và hoạch địch chiến lược của PR, hoạt động PR trong các tổ chức phi chính phủ, PR đặt trong mối quan hệ với quảng cáo và marketing…Tuy nhiên những đề tài đi sâu nghiên cứu công tác đào tạo đội ngũ sinh viên chuyên ngành PR còn chưa nhiều Chính vì vậy, người viết đã quyết định chọn đề tài này để xây dựng lên nội dung luận văn Do những yếu tố khách quan và chủ quan tác động vào quá trình tìm hiểu, khảo sát, nghiên cứu và thực hiện khóa luận nên người viết có thể gặp phải những thiếu sót và những hạn chế nhất định
4 Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Người nghiên cứu chọn đề tài ““Đẩy mạnh công tác đào tạo chuyên ngành PR tại các trường đại học ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” nên trong khuôn khổ luận văn này, người viết sẽ đi vào nghiên cứu thực trạng việc đào tạo chuyên ngành PR
ở Việt Nam hiện nay, tập trung tìm hiểu quá trình thành lập cũng như những hoạt động, những kết quả đạt được của khoa PR trong các trường đại học trên toàn quốc Tác giả sẽ chọn thời gian nghiên cứu là từ năm 2006 cho đến nay vì đó chính
là dấu mốc cho sự ra đời của cơ sở đầu tiên trong cả nước cung cấp các khóa đào tạo đại học chuyên ngành PR
5 Đối tượng nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu của đề tài này chính là các khoa PR tại các trường đại học trong cả nước Theo nghiên cứu, người viết thu thập được thông tin về các trường đại học có đào tào chuyên ngành PR đó là:
Trang 5- Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo – Học viện Báo chí Tuyên truyền –
Hà Nội
- Khoa Báo chí và Truyền thông – ĐH KHXH&NV – ĐH Quốc Gia Hà Nội
- Khoa Báo chí và Truyền thông – ĐH KHXH&NV – ĐH Quốc Gia TP.HCM
- Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông – Đại học Hòa Bình – Hà Nội
6 Phương pháp nghiên cứu đề tài
Luận văn này người nghiên cứu sẽ dùng những phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp tổng hợp, phân tích các vấn đề theo hướng quy nạp và diễn dịch
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: phân tích, tìm kiếm, thu thập, sử dụng tài liệu, dữ kiện có sẵn
- Phương pháp xã hội học: thống kê, lập bảng so sánh, xử lý các số liệu
- Phương pháp tiếp cận theo lịch sử, phương pháp suy luận logic
- Phương pháp thiết kế bảng hỏi để thu thập thông tin
7 Tổng quan nội dung đề tài nghiên cứu
Nội dung chính của luận văn bao gồm 3 chương:
Chương I - Lý luận chung về PR:
- Ở chương này người nghiên cứu sẽ tiến hành đưa ra các khái niệm, định nghĩa về thuật ngữ PR, những hoạt động cơ bản của PR là gì, phân biệt rõ PR giống và khác như thế nào so với Marketinh và Quảng cáo, các chức năng cơ bản của PR, vai trò của PR, những nguyên tắc cơ bản trong hoạt động PR, những công
cụ của PR…
- Ngoài hệ thống các khái niệm cơ bản về PR, người nghiên cứu tìm hiểu về lịch sử hình thành của PR, nguồn gốc của PR bắt nguồn từ đâu, cơ sở lý thuyết của
PR là gì, những yếu tố nào tác động đến quá trình hình thành và phát triển ngành
PR, xu thế phát triển của PR
Trang 6 Chương II – phân tích thực trạng hoạt động và phát triển của công tác đào tạo chuyên ngành PR tại các trường đại học ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
- Trước tiên người nghiên cứu sẽ phân tích về sự hình thành cũng như xu hướng phát triển ngành PR ở Việt Nam
- Sau đó người nghiên cứu sẽ tìm hiểu xem có bao nhiêu % nhân viên đang làm PR tốt nghiệp đại học chính quy chuyên ngành PR hoặc đã từng được tham gia một khóa đào tạo PR cơ bản qua các hình thức dài hạn, ngắn hạn khác nhau (phần này có thể thiết kế bảng hỏi)
- Phần trọng tâm trong chương 2 đó là người nghiên cứu sẽ phân tích quá trình hình thành và phát triển của các khoa đào tạo chuyên ngành PR trong các trường đại học ở Việt Nam đó là Học viện Báo chí Tuyên truyền, ĐH KHXH&NV thuộc ĐH Quốc Gia tại 2 cơ sở là Hà Nội và TP.HCM, ĐH Hòa Bình
Khoa Quan hệ công chúng – Học viện báo chí Tuyên truyền: Khoa Quan hệ
công chúng và Quảng cáo, thuộc Học viện Báo chí và Tuyên truyền là cơ sở đầu tiên trên cả nước đào tạo ngành PR - Quảng cáo ở bậc đại học Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo đang nỗ lực thực hiện sứ mạng bổ sung nguồn nhân lực
có chất lượng cao cho ngành Quan hệ công chúng và Quảng cáo Đồng thời, khoa còn thực hiện nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực truyền thông, nhằm góp phần đưa ngành này ở Việt Nam trở nên chuyên nghiệp ngang tầm với sự phát triển chung ở các nước tiên tiến trên thế giới
Chương trình đào tạo các ngành Quan hệ công chúng và Quảng cáo được thiết kế dựa trên mô hình đào tạo của các trường đại học Mỹ, Anh và Australia Chương trình đào tạo của khoa luôn nhận được sự tư vấn quý báu của các chuyên gia cao cấp đang hoạt động trong lĩnh vực truyền thông để thường xuyên cải tiến cho phù hợp với yêu cầu phát triển mới trong ngành
Trang 7Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo tuyển sinh đại học khối C và khối D1 từ năm 2006 Đến năm 2008, khoa bắt đầu tuyển sinh thêm hệ đại học văn bằng 2 dành cho những học viên đã tốt nghiệp đại học Dự kiến ngành Quan hệ công chúng sẽ được đào tạo ở bậc cao học từ năm 2010
Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo liên tục mở các khóa đào tạo ngắn hạn và chuyên sâu để bồi dưỡng kỹ năng nghề PR và Quảng cáo, kỹ năng tổ chức sự kiện, giao tiếp - thuyết trình - phát ngôn - đàm phán và kỹ năng lãnh đạo quản lý truyền thông
Là đơn vị năng động và tiên phong trong nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn ngành Quan hệ công chúng và Quảng cáo, khoa đã và đang triển khai nhiều đề tài khoa học cấp bộ, cấp trường và của các quỹ tài trợ nghiên cứu quốc tế
Đội ngũ giảng viên và nghiên cứu viên của Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo đều được đào tạo bài bản tại nước ngoài, có kinh nghiệm hoạt động thực tiễn
và có khả năng sư phạm cao Tiến sĩ Đinh Thị Thuý Hằng, trưởng khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo, đã nhận bằng tiến sỹ ngành truyền thông tại Đại học Công nghệ Sydney năm 2003, có kinh nghiệm làm báo truyền hình hơn 20 năm, và kinh nghiệm giảng dạy tại nước ngoài Tiến sĩ Đinh Thị Thuý Hằng hiện còn đảm nhiệm vị trí Phó Giám Đốc Trung tâm đào tạo của Hội nhà báo Việt Nam, đồng thời là cố vấn cao cấp dự án đào tạo nâng cao báo chí Việt Nam - Thụy Điển
Khoa Báo chí và Truyền thông – ĐH KHXH&NV – ĐH Quốc Gia Hà Nội:
Được thành lập năm 1990, hiện nay Khoa Báo chí và Truyền thông (Trường Đại học KHXH&NV) đã trở thành một trong 4 cơ sở đào tạo và nghiên cứu báo chí truyền thông lớn trong cả nước, có chất lượng chuyên môn tốt; có ảnh hưởng ngày càng rộng rãi trong giới báo chí và xã hội; và là một địa chỉ đào tạo tin cậy, uy tín Những người tốt nghiệp khoa Báo chí và Truyền thông đa số đã phát huy nghề nghiệp và có đạo đức và bản lĩnh chính trị vững vàng Khoa Báo chí và Truyền
Trang 8thông đã và đang cung cấp hàng nghìn phóng viên, biên tập viên, nhân viên quan
hệ công chúng (PR), quảng cáo, tổ chức sự kiện… có trình độ cử nhân, thạc sĩ, tiến
sĩ cho các cơ quan truyền thông đại chúng và các tổ chức chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội
Các nhiệm vụ chính:
- Đào tạo phóng viên, biên tập viên, nhân viên quan hệ công chúng (PR), quảng cáo, tổ chức sự kiện… có trình độ cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ cho các cơ quan truyền thông đại chúng và các tổ chức chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội
- Nghiên cứu khoa học, lí luận và thực tiễn báo chí truyền thông trong nước, khu vực và quốc tế
- Quan hệ hợp tác với các cơ quan báo chí, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu trong và ngoài nước
Chiến lược phát triển chung của khoa là xây dựng và phát triển thành khoa Báo chí
và Truyền thông mạnh, chất lượng cao về đào tạo và nghiên cứu báo chí truyền thông, mở rộng và cập nhật các lĩnh vực đào tạo theo nhu cầu xã hội Mở rộng hợp tác trong và ngoài nước
Khoa Báo chí và Truyền thông – ĐH KHXH&NV – ĐH Quốc Gia TP.HCM:
Ngày 23/5/2007, Hội đồng Khoa học Đại học Quốc gia TP HCM đã thông qua đề
án thành lập Khoa Báo chí và Truyền thông ở Trường Đại học KHXH & NV Ngày 23/08/2007, Đại học Quốc gia TP.HCM ký quyết định thành lập Khoa Báo chí và Truyền thông
Khoa Báo chí và Truyền thông hiện nay có gần 20 CBGD 90% số đó đã được huấn luyện đào tạo Báo chí chuyên nghiệp ở trong và nước ngoài Ngoài ra, Khoa còn có sự cộng tác thường xuyên của gần 100 CBGD là các giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ chuyên ngành của Trường Đại học KHXH & NV và 30 cán bộ quản lý báo chí và nhà báo
Trang 9Hiện nay, Khoa Báo chí và Truyền thông quản lý và đào tạo gần 1000 SV (gồm các lớp chính quy, văn bằng 2 và tại chức) tại TP HCM và một số tỉnh ở khu vực phía Nam, miền Trung và Tây Nguyên
Với cơ sở vật chất được trang bị hiện đại: Một phòng thực tập truyền hình, một phòng thực hành truyền thông trực tuyến, 30 máy ảnh, 6 máy quay và hơn 1000 đầu sách là giáo trình, tài liệu tham khảo chuyên ngành, Khoa Báo chí và Truyền thông đã đáp ứng được nhu cầu học tập và thực hành của SV ngành báo chí
Trong 19 năm qua, Khoa Báo chí và Truyền thông đã đào tạo được 15 khóa vớ hơn
1500 cử nhân 70% số sinh viên tốt nghiệp đang làm việc tại các cơ quan báo chí Trung ương, TP HCM và các tỉnh phía Nam Số còn lại hoạt động trong những lĩnh vực liên quan đến báo chí, truyền thông như nhà xuất bản, công ty quảng cáo, tiếp thị, quan hệ công chúng…
Khoa Báo chí và Truyền thông đã liên kết xuất bản 3 cuốn sách chuyên ngành (trong đó có cuốn Nhà báo hiện đại) đang được giới thiệu rộng rãi trên các phương tiện truyền thông) Nhiều sinh viên được trao giải thưởng NCKH cấp Thành phố và cấp Bộ
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Nhà trường và các xu hướng mới trong lĩnh vực truyền thông, Khoa Báo chí và Truyền thông cũng đang trong quá trình hoàn thiện chương trình đào tạo, xây dựng đội ngũ CBGD, phát triển cơ sở vật chất để trở thành một trung tâm nghiên cứu và đào tạo về lĩnh vực Báo chí và Truyền thông mạnh nhất ở TP HCM và các tỉnh phía Nam
Khoa Quan hệ công chúng và Truyền thông – Đại học Hòa Bình – Hà Nội: đây
là trường đại học thứ ba xây dựng chương trình đào tạo chuyên ngành PRVới chương trình đào tạo được soạn bởi các chuyên gia PR chuyên nghiệp và tham khảochương trinh chuẩn của các trường có danh tiếng trên thế giới ở Canada, Anh,
Mỹ … Với đội ngũ cán bộ giảng viên cơ hữu và thỉnh giảng giàu kinh nghiệm
Trang 10giảng dạy và thực tiễn, đến từ các trường đại học, học viện, các tòa soan báo, các hãng kinh doanh, doanh nghiệp lớn như CocaCola, Toyota(7 Giáo sư, phó giáo sư,
10 tiến sỹ, 16 thạc sỹ và 7 cử nhân đại học)…… Khoa QHCC và TT Trường Đại học Hòa Bình sẽ sớm “trình Làng” những cử nhân QHCC năng động, sáng tạo với đầy đủ các kỹ năng PR cần thiết, vững vàng trong chuyên môn, có khả năng đảm đương bất cứ nhiệm nào mà xã hội giao phó Đặc biệt với sự ra đời của
tờ báo “Thế giới PR”, Khoa QHCC tạo ra cho sinh viên một sân chơi lành mạnh, giúp sinh viên thực hành kỹ năng làm báo và các kỹ năng PR ngay từ năm đầu tiên khi bước chân vào giảng đường đại học Sau 4 năm theo học tại Khoa QHCC-Trường Đại học Hòa bình Sinh viên tốt nghiệp sẽ có vốn kiến thức sâu rộng, thành thạo các kỹ năng chuyên ngành và có đủ năng lực đẻ tham gia các hoạt động xã hội sau khi tốt nghiệp:
* Vốn kiến thức
Các Cử nhân QHCC được trang bị kiến thức chuyên ngành vững vàng trên các lĩnh vực như báo điện tử, báo in, phát thanh, truyền hình, quảng cáo và các lĩnh vực khác của PR, có khả năng thực hiện mọi nhiệm vụ liên quan tới các mối quan hệ giao tiếp trong xã hội như phát ngôn viên, giám đốc truyền thông hay PR tiếp thị của một tổ chức hay một doanh nghiệp Cử nhân tốt nghiệp ngành PR có hiểu biết rộng về mọi mặt của đời sống xã hội, có thể thực hiện các chức trách và công tác tại các tổ chức có liên quan đến báo chí, truyền thông đại chúng, các bộ phận marketing của các công ty
* Về kỹ năng
Cử nhân ngành QHCC được đào tạo kỹ năng thực hành trên các lĩnh vực báo chí, phát thanh, truyền hình …., có khả năng phân tích, thảo luận, bình luận những vấn
đề về báo chí, QHCC trong các tồ chức nhà nước cũng như trong các doanh nghiệp trong và ngoài nước Điều này giúp sinh viên khi ra trường có thể sớm hòa nhập và phát triển trong môi trường làm việc mới