SKKN Tích hợp giáo dục về biển đảo việt nam cho học sinh THPT trong giờ dạy học ngữ văn

Thực trạng của vấn đề tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPT trong các giờ dạy học Ngữ Văn….... 4 1.Thực trạng của vấn đề tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÍCH HỢP GIÁO DỤC VỀ BIỂN ĐẢO VIỆT NAM

CHO HỌC SINH THPT TRONG GIỜ DẠY HỌC NGỮ VĂN

Người thực hiện: Trần Thị Minh Loan

Chức vụ: Giáo viên SKKN thuộc lĩnh vực: Ngữ văn

THANH HÓA NĂM 2013

M ỤC L ỤC

Trang

A ĐẶT VẤN ĐỀ 1

I Lí do chọn đề tài 1

II Phạm vi đề tài và phương pháp nghiên cứu 2

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 3

I.Cơ sở lí luận của việc tích hợp về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPT trong môn Ngữ Văn

3 1 Tích hợp trong môn Ngữ Văn 3

2 Tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPT trong các giờ dạy học Ngữ Văn

3 II Thực trạng của vấn đề tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPT trong các giờ dạy học Ngữ Văn…

4 1.Thực trạng của vấn đề tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPT trong giờ dạy học môn Ngữ Văn

4 2 Kết quả của tích hợp giáo dục về biển đảo cho học sinh THPT trong các giờ dạy học Ngữ Văn

5 III Giải pháp và tổ chức thực hiện 1 Một số địa chỉ và nội dung, cách thức tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPT trong giờ dạy học Ngữ Văn

1.1 Chương trình Ngữ Văn 10

1.2 Chương trình Ngữ Văn 11

1.3 Chương trình Ngữ Văn 12

1.4 Nhận xét chung

6 6 6 7 8 10 2 Một số giáo án mẫu

2.1 Giáo án thứ nhất (Chương trình Ngữ Văn 10)

2.2.Giáo án thứ hai (Chương trình Ngữ Văn 11)

2.3 Giáo án thứ ba (Chương trình Ngữ Văn 12)

10 10 12 16 3 Một số lưu ý khi thực hiện 18 4.Kiểm nghiệm 18

4.1 Về phía học sinh 18

4.2 Về phía giáo viên 29

C Kết luận và đề xuất 20

I Kết luận 20

II Kiến nghị, đề xuất 20

Thư mục tham khảo

Phụ lục

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Việt Nam nằm ở phía đông bán đảo Đông Dương, gần trung tâm Đông Nam

Á Toàn bộ diện tích: đất liền và đảo là 331212Km2 với 3260Km bờ biển; hơn 4000đảo lớn nhỏ và hai quần đảo là Hoàng Sa và Trường Sa Biển đảo Việt Nam có vaitrò vô cùng quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc: Biển ViệtNam án ngữ trên tuyến đường hàng hải huyết mạch thông thương giữa Ấn ĐộDương và Thái Bình Dương; biển có nguồn tài nguyên phong phú, đặc biệt là dầu

mỏ, khí đốt; biển Việt Nam có nhiều cảng nước sâu, nhiều bãi tắm đẹp; biển và đảo

có vai trò quan trọng làm tăng chiều sâu phòng thủ cho đất nước ở phía biển Chính

vì thế trong chiến lược biển đến năm 2020 Đảng, Nhà nước ta đã xác định mụctiêu: vươn ra biển, làm giàu từ biển

Vùng biển đảo trong đó bao gồm hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa thuộcchủ quyền của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Chúng ta có nhiều tàiliệu pháp lý và thực tiễn để khẳng định chủ quyền của mình ở khu vực trên Thếnhưng, trong thời gian qua, Trung Quốc liên tục gây hấn, xâm phạm chủ quyềnvùng biển đảo của Việt Nam Trung Quốc đưa ra bản đồ 9 đoạn mà theo đó toàn bộ

2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam thuộc Trung Quốc Trung Quốcngang nhiên mời thầu khai thác dầu khí ở vùng thềm lục địa thuộc đặc quyền kinh

tế của Việt Nam Trung Quốc chiếm nhiều đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa của ViệtNam Những hành động ấy của Trung Quốc vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc

tế, đe dọa nghiêm trọng đến chủ quyền quốc gia của Việt Nam Vì thế, vấn đề vềbiển đảo đang trở thành tâm điểm trong đời sống chính trị của đất nước

Học sinh THPT thuộc lứa tuổi từ 16 đến 18 Đó là thế hệ trẻ quyết định đếntương lai không xa của đất nước Các em sẽ là những người chịu trách nhiệm xâydựng, phát triển đất nước; bảo vệ vùng trời, vùng biển, đất liền của Tổ quốc Vì thế,giáo dục về biển đảo quê hương cho các em học sinh nói chung và học sinh THPTnói riêng là vô cùng cần thiết Giáo dục về biển đảo quê hương sẽ nâng cao nhậnthức của các em về chủ quyền đất nước, khơi dậy lòng yêu nước, đánh thức tráchnhiệm công dân Đó là cách để chúng ta tạo nên lực lượng xung kích bảo vệ chủquyền đất nước khi cần thiết

Ngữ Văn là môn học vừa mang tính nghệ thuật vừa mang tính công cụ Vănhọc đem đến cho học sinh những tri thức về tự nhiên, xã hội, con người; làm phongphú đời sống tâm hồn, hướng học sinh đến những giá trị của Chân, Thiện, Mỹ NgữVăn còn rèn luyện cho các em những kỹ năng để trở thành những con người có íchcho xã hội Con đường giáo dục của Văn học là đi từ tình cảm, nhận thức đến hànhđộng Vì vậy, nó dễ tác động và thấm sâu, thấm lâu trong lòng con người Vì thếtích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPT trong giờ dạy học NgữVăn là rất phù hợp và mang tính thực tiễn cao

Từ những lý do trên cùng với kinh nghiệm thực tế của bản thân trong quátrình dạy học môn Ngữ Văn tại trường THPT Triệu Sơn 2, tôi muốn chia sẻ với các

đồng nghiệm kinh nghiệm : Tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học

sinh THPT trong giờ dạy học Ngữ Văn.

II.PHẠM VI ĐỀ TÀI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

1 Phạm vi đề tài.

- Tập trung vào đối tượng học sinh THPT

- Chỉ chủ yếu đề cập đến những vấn đề về biển đảo Việt Nam có liên quan đếnchương trình Ngữ Văn THPT

2 Phương pháp nghiện cứu.

- Điều tra

- Thống kê, phân tích, tổng hợp

- Thực nghiệm

- Tích hợp, liên ngành

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC TÍCH HỢP GIÁO DỤC VỀ BIỂN ĐẢO VIỆT NAM CHO HỌC SINH THPT TRONG GIỜ DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN 1.Tích hợp trong dạy học môn Ngữ Văn.

1.1 Tích hợp.

Tích hợp là một trong những xu thế dạy học hiện đại hiện đang được thựchiện ở nhiều trường học trên thế giới Nội hàm khoa học của khái niệm tích hợp cóthể hiểu một cách khái quát là “sự hợp nhất hay là sự nhất thể hoá đưa tới một đốitượng mới như là một thể thống nhất trên những nét bản chất nhất của các thànhphần đối tượng chứ không phải phép cộng đơn giản những thuộc tính của các thànhphần ấy” Như vậy, tích hợp có hai tính chất cơ bản là tính liên kết và tính toàn vẹn

Trong lí luận dạy học, tích hợp được hiểu là “sự kết hợp một cách hữu cơ, có

hệ thống, những mức độ khác nhau, các kiến thức, kĩ năng thuốc các môn học khácnhau hoặc các hợp phần của phân môn thành một nội dung thống nhất”

Cùng với việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng coi người học làtrung tâm, dạy học theo quan điểm thích hợp đang ngày càng trở thành xu thế dạyhọc đem lại hiệu quả cao

1.2 Tích hợp trong dạy học môn Ngữ Văn.

- Theo xu hướng chung, trong những năm qua việc tích hợp trong môn Ngữ Vănđược thực hiện khá phong phú với nhiều nội dung và hình thức tích hợp: giáo dụcbảo vệ môi trường, giáo dục an toàn giao thông, sức khỏe sinh sản, kỹ năng sống…

- Việc tích hợp đã đem đến cho giờ học không khí sôi nổi và mang tính thực tiễncao

2 Tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam trong giờ dạy học môn Ngữ Văn THPT

- Nâng cao ý thức trách nhiệm của học sinh đối với đất nước

- Từ đó các em tích cực hưởng ứng, tham gia các hoạt động tìm hiểu về biển đảo

2.2 Nội dung về vấn đề Biển đảo Việt Nam tích hợp trong giờ dạy học Ngữ Văn THPT.

Tiếp tục thực hiện Nghị quyết TW 4 khóa X về “Chiến lược biển Việt Namđến năm 2020” và những văn bản chỉ đạo, định hướng chiến lược khác, và cáchướng dẫn về nội dung tuyên truyền về biển đảo Việt Nam của Đảng và Nhà nước

ta trong thời gian gần đây;

Căn cứ vào nội dung cụ thể của chương trình Ngữ Văn THPT Qua thực tếdạy học Ngữ Văn của bản thân, tôi thấy có thể tích hợp nhiều nội dung khác nhau

về vấn đề biển đảo Việt Nam vào các tiết học Trong đó tiêu biểu là các nội dungsau:

- Về vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên, vai trò, tiềm năng, thế mạnh của biểnđảo

- Tuyên truyền các chủ trương của Đảng, các văn bản Pháp luật về biển đảocủa Nhà nước ta

- Các văn bản liên quan đến vấn đề biển đảo, như: Công ước của Liên Hiệpquốc về Luật Biển năm 1982, Tuyên bố về ửng xử các bên ở biển Đông (DOC)

- Về chủ quyền của Việt Nam ở hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa

- Tập quán sinh hoạt, văn hóa của ngư dân vùng biển, ven biển

2.3 Nguyên tắc tích hợp.

Tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam trong môn Ngữ Văn là phù hợp.Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là làm thế nào để việc tích hợp phát huy hiệu quả tối đa.Muốn thế việc tích hợp phải tuân theo các nguyên tắc sau:

- Căn cứ vào chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ Văn

- Căn cứ vào từng đơn vị kiến thức cụ thể trong từng bài học mà đưa vào liềulượng và hình thức tích hợp phù hợp

- Khai thác nội dung chọn lọc, tập trung, không tràn lan, tùy tiện;

- Phát huy tích cực nhận thức của học sinh, khai thác kinh nghiệm thực tế của

HS, tận dụng cơ hội để học sinh tiếp xúc trực tiếp với thực tiễn

II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ TÍCH HỢP GIÁO DỤC VỀ BIỂN ĐẢO VIỆT NAM CHO HỌC SINH THPT TRONG GIỜ DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN.

1.Thực trạng của vấn đề tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPT trong giờ dạy học môn Ngữ Văn.

1.1 Thực trạng của vấn đề giáo dục về biển đảo Việt Nam trong chương trình THPT.

Có thể khẳng định vấn đề biển đảo chưa có vị trí xứng đáng trong chươngtrình học ở bậc THPT Khảo sát ở các môn học có liên quan cho thấy:

Ở môn Địa lý: Đây là môn học nghiên cứu kỹ nhất về các vấn đề liên quanđến điều kiện tự nhiên (trong đó có phần biển đảo), xã hội và tình hình phát triểnkinh tế- xã hội của đất nước Tổng thu nhập từ các ngành kinh tế biển chiếm hơn50% GDP hàng năm, nhưng phần biển đảo chỉ chiếm tỉ lệ rất nhỏ ở phần Địa lý 12.Gồm 1 mục ở bài 2; 1 mục ở bài 8 và bài 42 Tổng thời lượng chưa đầy 2 tiết

học.Thời lượng ngắn nên dù muốn giáo viên cũng không thể chuyển tải hết các nộidung có liên quan về vấn đề này.

Ở môn Lịch sử: Phần lịch sử liên quan đến biển đảo chưa được học thànhmục, bài riêng

Ở môn Giáo dục Công dân: phần biển đảo chỉ lồng ghép vào bài học về quốcphòng an ninh ở lớp 11

Ở môn Giáo dục Quốc phòng: nội dung này cũng chỉ được học đề cập sơqua

Ở môn Ngữ văn: không có nội dung nào, bài nào, văn bản (kể cả các đoạnvăn, văn bản ví dụ) trực tiếp đề cập đến vấn đề biển đảo

Vừa qua Bộ giáo dục và Đào tạo, Sở giáo dục và đào tạo có mở lớp bồidưỡng chuyên đề Tuyên truyền về biển đảo và tích hợp vào các giờ học Ngoài giờlên lớp Tuy nhiên trong thực tế việc thực hiện ở các trường còn nhiều hạn chế

1.2.Thực trạng của việc tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPT trong các giờ dạy học Ngữ Văn.

Trong những năm trước đây, do chương trình nhiều kiến thức và khi ấy chủquyền biển đảo chưa trở thành vấn đề nóng trong đời sống chính trị của đất nướcthì hầu như nội dung này không được tích hợp vào giờ dạy học Ngữ Văn

Từ năm học 2012-2013, cùng với quá trình tuyên truyền rộng rãi của Đảng,Nhà nước, Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam, đoàn TNCS Hồ Chí Minh về chủ quyềnbiển đảo Việt Nam, nhiều giáo viên Ngữ Văn đã tích hợp nội dung này vào bài dạyhọc

Qua khảo sát tình hình cụ thể ở các trường THPT trên địa bàn huyện TriệuSơn, tôi thấy thực trạng vấn đề “Tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho họcsinh THPT trong giờ dạy học Ngữ Văn” nổi lên mấy điểm sau:

- Vì những kiến thức về vấn đề biển đảo không liên quan đến nội dung thiTốt nghiệp, Đại học, Cao đẳng nên nhiều giáo viên xem nhẹ

- Nội dung, phương pháp tích hợp còn chưa phong phú

- Việc tích hợp còn mang tính ngẫu hứng, tự phát chưa có mục tiêu, nội dungmang tính hệ thống, liên tục

- Cũng có khi cao hứng, giáo viên sa đà vào kiến thức mở rộng về chủ đềbiển đảo làm ảnh hưởng đến nội dung chính của bài học

2 Kết quả của thực trạng.

Có thể thấy việc tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPTnói chung và trong giờ dạy học Ngữ Văn nói riêng mới đang trong giai đoạn thửnghiệm Vì vậy, thực trạng ấy dẫn đến kết quả như sau:

Học sinh còn nhận thức lơ mơ về vấn đề biển đảo và chủ quyền biển đảo của

Tổ quốc Cụ thể, khi hỏi nhiều em về biển, đảo của nước ta, đặc biệt là quần đảoTrường Sa và Hoàng Sa, em nào cũng có thể trả lời đó là “một phần máu thịt thiêngliêng của Tổ quốc” Nhưng để lý giải nguồn gốc của nó như thế nào, có tiềm năng,

thế mạnh, nguồn lợi kinh tế ra sao, thì không phải học sinh nào cũng trả lời được.Thậm chí cá biệt có những học sinh coi đó là vấn đề của người lớn, của Nhà nước,không ảnh hưởng đến mình nên thờ ơ không quan tâm.

Thực trạng ấy đặt ra vấn đề cần đẩy mạnh hơn nữa giáo dục về biển đảo ViệtNam cho học sinh THPT lồng ghép vào các môn học trong đó có môn Ngữ Văn.Vậy làm thế nào để tích hợp có hiệu quả nội dung này vào các giờ dạy học NgữVăn ở bậc THPT Tức là vừa nâng cao được nhận thức, ý thức trách nhiệm của họcsinh về biển đảo quê hương vừa không ảnh hưởng đến chuẩn kiến thức, kỹ năngcủa môn học Đó quả là một vấn đề không dễ Đề tài của tôi là một kinh nghiệmnhỏ để giải quyết câu hỏi trên

III GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1 Một số địa chỉ và nội dung, cách thức tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam cho học sinh THPT trong giờ dạy học môn Ngữ Văn

GV tích hợp giáo dục cho HS về ý thứcđộc lập, tự chủ, và tinh thần chống giặcngoại xâm bảo vệ chủ quyền dân tộccủa cha ông

2 Văn bản Trong phần tìm

hiểu các ví dụ đểhình thành kháiniệm và đặcđiểm văn bản

Ngoài các ví dụ đã có trong SGK, GV

có thể đưa thêm 1 số ví dụ khác là vănbản có liên quan đến chủ đề biển đảoViệt Nam (lấy từ nguồn tin cậy) Ví dụ:bài Giới thiệu về quần đảo HoàngSa( lấy từ nguồn “ Bách khoa toàn thư

mở Wikipedia”);Văn bản “Tuyên bố vềứng xử các bên ở biển Đông” (DOC)

3 Trình bày

một vấn đề

Phần luyện tập GV chia nhóm, cho học sinh thảo luận

lập đề cương trình bày vấn đề: Bảo vệmôi trường biển đảo.Sau đó đại diệncác nhóm lên trình bày, GV nhận xét,

5 Bạch Đằng Mục giới thiệu HS tham khảo SGK trả lời các câu hỏi

giang phú –

Trương Hán

Siêu

về địa danh BạchĐằng ở phầnTiểu dẫn

về vị trí địa lý của cửa biển Bạch Đằng;những chiến công trong lịch sử chốngngoại xâm của dân tộc ta trên sôngBạch Đằng.GV nhận xét, bổ sung

sự nghiệp củaNguyễn CôngTrứ

- GV liên hệ mở rộng cho học sinh biếtthêm về công lao của Nguyễn Công Trứtrong quá trình khai hoang, lấn biển củanhân dân ta Ông có sáng kiến chiêu mộdân nghèo, đắp đê lấn biển, lập ấp, khaisinh các huyện Kim Sơn (thuộctỉnh Ninh Bình ngày nay), TiềnHải (thuộc tỉnh Thái Bình ngày nay) vàonhững năm cuối thập niên 1820 Ôngđược nhân dân ở đây lập đền thờ ngaykhi còn sống

2 Sa hành đoản

ca – cao Bá

Quát

- Trong phầnTiểu dẫn nói vềcảm hứng sángtác của bài thơ

- Trong khi tìmhiểu hình tượngcon đường

GV gợi ý để học sinh nhớ lại những kiếnthức đã biết về Địa lí Việt Nam liênquan đến khu vực biển miền Trung Bờbiển ở các tỉnh như Quảng Bình, quảngTrị có nhiều bãi cát trắng nối tiếpnhau.Đó là nguồn tài nguyên khoáng sản

có giá trị kinh tế cao dùng để sản xuấtthủy tinh, pha lê, chất bán dẫn

3 Phong cách

ngôn ngữ

báo chí

Tìm hiểu một sốthể loại báo chí

Ngoài các ví dụ trong SGK, GV có thể

sử dụng máy chiếu đưa thêm cho họcsinh 1 bài phóng sự về một chuyến rathăm đảo Trường Sa đăng trên các báo

4 Bản tin - Phần mục đích,

yêu cầu của bảntin

- Phần thực hànhviết bản tin

- Gv cung cấp cho học sinh một số tintức thời sự về vấn đề biển đảo

- GV cho học sinh chuẩn bị trước ở nhà

Từ đó yêu cầu học sinh đưa tin về đêm

khai mạc Du lịch hè Sầm Sơn năm 2013

- Giáo viên phân tích: Nhà thơ lấy hìnhảnh hùng vĩ, mạnh mẽ của sóng biển đểnói lên nhiệt huyết, khát vọng lớn laocủa mình

- “ Vượt bể Đông” là vượt biển Đông đểsang Nhật tìm đường cứu nước

1.3 Chương trình Ngữ Văn 12.

STT Tên bài Địa chỉ tích hợp Nội dung và cách thức tích hợp

1 Phát biểu theo

chủ đề

Phần luyện tập Gv cho HS chuẩn bị trước Trên lớp

chia nhóm thảo luận phát biểu về chủ

đề “Góp đá xây Trường Sa”

- Các câu thơ có

nói đến các địadanh ven biển:

Hòn Trống mái,Sông Cửu Long,Vịnh Hạ Long

- GV mở rộng thêm về các điệu hò của

cư dân ven biển, một nét văn hóa đặcsắc của vùng đất này

- GV hỏi học sinh trả lời: Em biết gì

về các địa danh này?

Từ đó GV mở rộng giới thiệu về cácđịa danh và đi đến kết luận: biển cóảnh hưởng sâu sắc đến đặc điểm tựnhiên của nước ta Biển góp phần tạonên những cảnh đẹp kì thú Cái sâusắc của Nguyễn Khoa Điềm là ở chỗông đã thấy rằng chính những câuchuyện thần thoại, cổ tích liên quanđến đạo đức, lối sống của nhân dân đãlàm cho các địa danh ấy có hồn,nhuốm màu huyền thoại và bất tử

3 Sóng – Xuân

Quỳnh

- Hoàn cảnh sángtác: Khi đi thực tế

ở vùng biển DiêmĐiền (Thái Bình)

tích để thấy Sóng là một hiện tượng kìthú của biển, sóng có khi dữ dội, ồn

ào, có khi dịu êm; sóng tồn tại ở mọitầng không gian; mọi con sóng đều xô

về bờ Nhà thơ Xuân Quỳnh đã lấysóng để biểu hiện cho tâm hồn ngườiphụ nữ khi yêu

4 Người lái đó

sông Đà –

Nguyễn Tuân

Hình tượng sôngĐà

- Sau khi hướng dẫn HS làm rõ 2 đặcđiểm của sông Đà: hung bạo và trữtình, GV cho HS biết thêm ở phần sauNguyễn Tuân đã cung cấp khá tỉ mỉ vềđịa lí, lịch sử liên quan đến sông

Đà Sông Đà là một trong những consông có trữ lượng thủy điện lớn nhấtnước ta

GV giới thiệu thêm cho HS về rừng UMinh và rừng ngập mặn ven biển nước

- Cuộc đời, sốphận của gia đìnhngười đàn bàhàng chài

- GV chỉ cho Hs thấy đó là cảnh thiênnhiên đặc trưng của một vùng đầmphá ven biển, tháng 7 vẫn còn sương

mù buổi sáng sớm

- GV gợi ý cho học sinh tìm hiểu thêm

về đời sống của ngư dân ở các làngchài ven biển: mọi sinh hoạt đều trênthuyền; đời sống khó khăn.Vì thế đểcải thiện đời sống cho họ cần phải cómột hệ thống giải pháp cụ thể

7 Phát biểu tự

do

Phần luyện tập GV dẫn dắt để HS tiến hành phát biểu

tự do về vấn đề: trách nhiệm của họcsinh đối với biển đảo quê hương

8 Phong cách

ngôn ngữ

hành chính

Phần văn bảnhành chính

Ngoài các ví dụ trong SGK, GV sửdụng máy chiếu đưa ra cho học sinhvăn bản Luật biển Quốc tế năm 1982;Tuyên bố về các bên liên quan ở biểnĐông (DOC).Sau đó khi hình thànhkhái niệm,tìm hiểu các đặc trưng cầnchú ý để phân tích vào các ví dụ vềvấn đề biển đảo

1.4 Nhận xét.

Qua phần thống kê tổng hợp trên có thể thấy:

- Số lượng bài có thể tích hợp nội dung giáo dục về biển đảo Việt Nam trongchương trình NGữ Văn THPT chiếm tỉ lệ khá, 19 bài thống kê trên là những bàiđiển hình

- Ở phần Đọc văn: Số lượng bài có thể tích hợp nội dung giáo dục về biển

đảo Việt Nam là không nhiều Địa chỉ để tiến hành tích hợp thường gắn với một chitiết, một hình ảnh, hoặc một hình tượng trong tác phẩm.Vì thế, khi tích hợp đòi hỏigiáo viên phải rất khéo léo để không làm ảnh hưởng đến nội dung chính của bài.Cách thức tích hợp chủ yếu là GV liên hệ mở rộng hoặc tiến hành phát vấn-đàmthoại với học sinh Thời lượng tích hợp ngắn.(Tối đa khoảng 5 phút)

- Ở phần Tiếng Việt và Làm văn: Trong quá trình dạy học Ngữ Văn và

nghiên cứu làm đề tài khoa học này, tôi nhận thấy hầu như tất cả các bài phầnTiếng Việt và Làm văn đều có thể tích hợp ở mức độ, liều lượng khác nhau nộidung giáo dục về biển đảo Việt Nam Đặc điểm của phần Tiếng Việt và Làm văn là

có tính chất mở, cuối bài dạy lý thuyết có phần luyện tập thực hành nên giáo viên

có thể đưa thêm các văn bản, các nội dung về biển đảo có liên quan để học sinhthực hành Ở phần này, nội dung kiến thức tích hợp phong phú; thời gian tích hợpnhiều hơn; phương pháp tích hợp đa dạng trong đó đặc biệt phát huy được tính chủđộng tích cực của học sinh.Vì vậy, học sinh sẽ thu nhận được nhiều kiến thức bổích về biển đảo quê hương nếu giáo viên biết cách tích hợp có hệ thống, liên tục

- Ngoài ra, giáo viên còn có thể tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam

trong các tiết dạy Tự chọn Từ thực tế dạy Tự chọn ở cả 3 khối 10,11,12 tôi thấy

rằng, giáo viên có thể tích hợp các nội dung về biển đảo trong các chủ đề về TiếngViệt, Làm văn Đặc điểm của phần Tự chọn là bám sát nội dung chương trình họcchính trong SGK Mục tiêu chủ yếu của giờ Tự chọn là củng cố, nâng cao nhữngkiến thức đã học Vì thế, ở các tiết Tự chọn thời gian để học sinh thực hành nhiều.Giáo viên có thể đưa những kiến thức sâu hơn, rộng hơn về biển đảo Việt Nam đểhọc sinh thảo luận

2 Một số thiết kế giáo án mẫu.

2.1 Giáo án thứ nhất: (Chương trình Ngữ Văn 10)

- Cách lập dàn ý khi triển khai bài văn thuyết minh.

2 Kỹ năng

- Vận dụng những kiến thức đã họ về văn thuyết minh và kỹ năng lập dàn ý để lập được một dàn ý cho bài văn thuyết minh có đề tài gần gũi, quen thuộc

- Thực hành lập dàn ý cho bài văn thuyết minh có đề tài gần gũi, quen thuộc

3 Mục tiêu tích hợp giáo dục về biển đảo: Hướng dẫn HS thực hành thuyết minh về một địa danh thuộc chủ đề biển đảo.

I.PHƯƠNG PHÁP, PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN

1 Phương tiện

- GV: SGK, SGV, Thiết kế bài dạy học; máy chiếu

- HS: SGK, vở ghi, vở soạn, bút lông, giấy A4

2 Phương pháp

Giáo viên tổ chức giờ học theo hình thức trao đổi, thảo luận trả lời các câu hỏi

II TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới

Hoạt động của Thầy và trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: GV Hướng dẫn học sinh

trả lời nhanh phần I

I Dàn ý bài văn thuyết minh:

Hoạt động 2: GV hướng dẫn học sinh

lập dàn ý thuyết minh về một danh

nhân

GV chia nhóm thảo luận Làm dàn ý

cho bài văn thuyết minh về Đại thi hào

Nguyễn Du

( Học sinh có thể tham khảo phần giới

thiệu trong SGK Ngữ Văn 10 tập II

(92))

II Lập dàn ý bài văn thuyết minh.

1 Thuyết minh về một danh nhân.

- Sự nghiệp:

+ Các sáng tác chính+ Nội dung chính+ Nghệ thuật

c Kết bài:

- Trở lại đề tài phần mở bài

- Lưu lại cảm xúc của người thuyết

Hoạt động 3: GV hướng dẫn học sinh

lập dàn ý về môt danh lam thắng cảnh

(Tích hợp giáo dục về biển đảo: cho

HS lập dàn ý thuyết minh về biển Sầm

Sơn)

GV đã chia nhóm, giao nhiệm vụ cho

HS chuẩn bị trước ở nhà GV cho Hs

hội ý và cho các nhóm trình bày bài thu

hoạch GV nhận xét, đánh giá cho

điểm (Tham khảo phần Phụ lục 1)

minh

2 Thuyết minh về một danh lam thắngcảnh

Ví dụ: Thuyết minh về biển Sầm Sơn

a Mở bài: Giới thiệu chung.

b Thân bài:

- Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên.

- Các địa danh nổi tiếng

- Các câu chuyện truyền thuyết có liên quan.

- Giá trị văn hóa, du lịch của Sầm Sơn.

c Kết bài

- Đánh giá chung

Hoạt động 4: Theo em, phải làm gì để

việc lập dàn ý cho bài văn thuyết minh

đạt kết quả tốt? Cho Hs đọc phần Ghi

nhớ

III Kết luận: (Ghi nhớ SGK)

Hoạt động 5: GV hướng dẫn HS làm

phần luyện tập

Em hãy trình bày dàn ý giới thiệu về

tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm

* Dặn dò: Chuẩn bị soạn bài Bạch

Đằng giang phú – Trương Hán Siêu

IV Luyện tập:

1 Giới thiệu một tác giả văn học: Tác

giả Nguyễn Bỉnh Khiêm.

2.2 Giáo án thứ hai (Chương trình Ngữ Văn 11)

ĐỌC VĂN:

BÀI CA NGẮN ĐI TRÊN BÃI CÁT

(Sa hành đoản ca)

-Hiểu được mối quan hệ giữa nội dung nói trên và hình thức nghệ thuật cả bài thơ cổ thể về nhịp điệu, hình ảnh

- Nội dung tích hợp giáo dục về biển đảo Việt Nam: giới thiệu về vùng biển, ven biển miền Trung.

II CHUẨN BỊ

-Giáo viên: SGK, SBT, giáo án, tài liệu tham khảo, máy chiếu

-Học sinh: SGK, SBT, bài soạn, phần sưu tầm về tác giả tác phẩm

-Có thể cho HS thuyết trình hay thảo luận, tranh luận để tạo ra hứng thú chobài học

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN-HỌC SINH NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Hoạt động 1: GV kiểm tra bài cũ:

Đọc thuộc bài thơ Bài ca ngất ngưởng

Bài thơ làm hiện lên con người NCT như thế

-Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ?

Tích hợp giáo dục về biển đảo: GV giới

thiệu thêm về vùng biển miền Trung Nhấn

mạnh: ở các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị có

những bãi cát trắng nối tiếp nhau Đó là

nguồn khoáng sản có giá trị cao.(Tham

2 Tác phẩm

-Hoàn cảnh sáng tác: bài thơ đượchình thành trong khi ông đi thi Hội,qua các tỉnh miền Trung đầy cáttrắng như Quảng Bình, Quảng Trị

-Thể loại: thể hành- một thể thơ cổ,

có tính chất tự do phóng khoáng,không gò bó về số câu, độ dài củacâu, niêm luật, bằng trắc, vần điệu