Một số giải pháp nhằm hoàn thiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại Ủy ban nhân dân quận Thanh Xuân -Hà Nội

*Chế độ làm việc của các phòng ban Phòng, Ban chuyên môn nghiệp vụ là bộ phận của bộ máy cơ quan giúpUBND quận thực hiện chức năng quản lý của Nhà nước về ngành, lĩnh vực trên địabàn quậ

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 1

1 LỜI CẢM ƠN 1

2 QUÁ TRÌNH THỰC TẬP 1

3 TỔNG QUAN VỀ CƠ QUAN THỰC TẬP 3

3.1 Khái quát về Ủy ban nhân dân quận Thanh Xuân - Hà Nội 3

3.2 Hoạt động của UBND quận Thanh Xuân 3

B NỘI DUNG BÁO CÁO 6

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH VÀ CƠ CHẾ MỘT CỬA 6

1 Quản lý hành chính Nhà nước và nền hành chính Nhà nước 6

1.1 Quản lý hành chính Nhà nước 6

1.2.Nhà nước quản lý, quản lý Nhà nước và quản lý HCNN 6

2 Cải cách nền HCNN 7

2.1Thủ tục hành chính và sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính 9

2.1.1 Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của thủ tục hành chính 9

2.1.2 Sự cần thiết phải cải cách TTHC ở Việt Nam 12

3.Cơ chế một cửa 14

3.1 Khái niệm, đặc điểm, nguyên tắc thực hiện 14

3.1.1 Mục đích của việc cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa 15

3.1.2 Lợi ích của việc cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa 15

4.Yêu cầu đối với việc cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa 16

4.1 Nhận thức đúng và thực hiện nghiêm túc 16

4.2 Yêu cầu đối với việc triển khai 16

4.3 Yêu cầu đối với cán bộ, công chức 17

5.Qui trình giải quyết 18

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ MỘT CỬA TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN THANH XUÂN –TP HÀ NỘI .19

1 Đánh giá thực trạng cải cách TTHC theo cơ chế “một cửa” ở Ủy ban nhân dân

quận Thanh Xuân - Hà Nội 19

1.1 Khái quát chung về cải cách TTHC theo cơ chế một cửa của Ủy ban nhân dân quận Thanh Xuân - Hà Nội 19

1.1.1.Những thành công 21

1.1.3 Hạn chế 23

2.Nguyên nhân 24

CHƯƠNG III: CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH THEO CƠ CHẾ MỘT CỬA TẠI UBND QUẬN THANH XUÂN 26

3.1 Chương trình cải cách nền HCNN đến 2020 và định hướng cơ bản cho cải cách TTHC ở Ủy ban nhân dân quận Thanh Xuân - Hà Nội Hà Nội 26

3.2Các giải pháp và kiến nghị thực thi 27

3.2.1Công khai phần mềm một cửa 28

3.2.2Hướng đến thực hiện một cửa liên thông 28

3.2.3Phát triển các dịch vụ trực tuyến 31

3.2.4 Nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ, công chức và cơ sở hạ tầng của bộ phận một cửa 32

C KẾT LUẬN 33

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 34

A MỞ ĐẦU

1 LỜI CẢM ƠN

Để ngày càng hiểu sâu hơn vào giải pháp vào cải cách thủ tục hành chínhtheo cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông” nên trong quá trình thực tập tạiUBND quận Thanh Xuân em đã lựa chọn vấn đề này Quá trình thực hiện viết đềtài mặc dù gặp rất nhiều khó khăn về thời gian, thông tin, tư liệu Nhưng với sựgiúp đỡ nhiệt tình và tận tâm của các giảng viên Học Viện Hành Chính, các anhchị trong cơ quan đã giúp em hoàn thành chuyên đề “Một số giải pháp nhằm hoànthiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại Ủy ban nhân dân quậnThanh Xuân -Hà Nội” theo đúng thời gian yêu cầu của Học viện

Qua đây em xin gửi lời cảm ơn tới tập thể lãnh đạo Ủy ban nhân dân QuậnThanh Xuân Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới chú Trần Đình Hùng -chuyên viên phòng nội vụ - Trưởng phòng cải cách hành chính và bác Đặng HuyTiệp – phó phòng cải cách hành chính và cô giáo Nguyễn Thu Hương khoa quản lýnhà nước về tài chính công đã tạo mọi điểu kiện thuận lợi nhất để hướng dẫn, cungcấp và truyền thụ cho em những kiến thức cơ bản và bổ ích giúp em hoàn thànhbản báo cáo thực tập này

Trong quá trình thực hiện đề tài, mặc dù đã có nhiều cố gắng tìm hiểu tàiliệu học hỏi kinh nghiệm để tổng hợp báo cáo Do sự hiểu biết của bản thân cònhạn chế, kinh nghiệm thực tế chưa nhiều nên không thể tránh khỏi những thiếu sót

Em rất mong sự góp ý của thầy giáo, cô giáo, đặc biệt là cô Nguyễn Thu Hương,chú Trần Đình Hùng, bác Đặng Huy Tiệp

Em xin chân thành cảm ơn!

2 QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

Thời gian : Từ ngày 23/2/2011 – 26/4/2011

Địa điểm thực tập: Phòng cải cách hành chính của UBND Quận Thanh Xuân

- Tìm hiểu chi tiết, cụ thể về văn phòng UBND quận.

- Tìm hiểu chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của bộ phậnVăn thư thuộc Văn phòng UBND quận

- Thu thập tài liệu, tổng hợp nghiên cứu

- Bắt đầu viết báo cáo sơ lược

Tuần 5 từ ngày

29/3 – 04/4

- Tìm hiểu quy trình làm việc tại bộ phận tiếp nhận và trảkết quả thủ tục hành chính phòng “một cửa” của UBNDquận

Tuần 6 từ ngày

05/4 – 11/4

- Tìm hiểu thực trạng hoạt động của bộ phận “một cửa”

- Viết báo cáo sơ lược, chỉnh sửa

Tuần 7 từ ngày

12/4 – 18/4

- Xin tài liệu về số lượng các loại tài liệu liên quan đến cảicách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa” tại phòngnội vụ của UBND quận Thanh Xuân

- Tổng kết và viết báo cáo hoàn chỉnh

- Nộp cho giảng viên hướng dẫn chỉnh sửa, hoàn thiện

- Gặp Trưởng phòng Nội vụ báo cáo kết quả thực tập, đềnghị ký xác nhận và nhận xét đánh giá quá trình thực tập

- Tổ chức liên hoan chia tay đơn vị thực tập.

- Nộp báo cáo thực tập cho giảng viên hướng dẫn chấm

3 TỔNG QUAN VỀ CƠ QUAN THỰC TẬP

3.1 Khái quát về Ủy ban nhân dân quận Thanh Xuân - Hà Nội.

UBND quận Thanh Xuân gồm có 10 Phòng chuyên môn: Thường trực Hộiđồng nhân dân – UBND, Văn Phòng HĐND –UBND, Phòng nội vụ, Thanh traNhà nước, Phòng kế hoạch – Kinh tế, Phòng Tài chính, Phòng Đại chính nhà đất

và đô thị, Phòng Lao động thương binh và xã hội, Phòng giáo dục đào tạo, Phòngvăn hóa thông tin TDTT, UB dân số gia đình và trẻ em

Đơn vị trực thuộc gồm:

+ Đơn vị hành chính 03: Ban quản lý dự án, Ban quản lý chợ, Trung tâm thểdục thể thao

+ Đơn vị hành chính 01: Thanh tra xây dựng quận

+ Tổ chức xã hội 03: Hội chữ thập đỏ, Hội luật gia, Hội người mù

+ Các khối trường THSC, Tiểu học, Mầm non, Trung tâm giáo dục thườngxuyên 29: 07 trường THCS, 09 trường Tiểu học, Mầm non, 01 Trung tâm GDTX

3.2 Hoạt động của UBND quận Thanh Xuân

UBND quận Thanh Xuân hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, thựchiện chủ trương đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước và các quy định củaThành phố Hoạt động của cơ quan được thông qua chế độ làm việc của các bộphận của từng thành viên trong cơ quan

*Chế độ làm việc của thủ trưởng cơ quan

-Chủ tịch UBND quận đồng thời là thủ trưởng cơ quan UBND quận Thủtrưởng cơ quan lãnh đạo và điều hành toàn bộ hoạt động của cơ quan theo thẩmquyền, chức năng, nhiệm vụ được cấp trên giao, chịu trách nhiệm cá nhân trướccấp trên về mọi hoạt động của cơ quan theo điều 127 luật tổ chức HĐND vàUBND

-Thủ trưởng cơ quan có trách nhiệm và quyền hạn sau

+Điều hành mọi hoạt động của cơ quan đảm bảo thực hiện đường lối chínhsách của Đảng và Nhà nước và các quy định của Thành phố

+Triệu tập và chủ trì các cuộc họp thường xuyên hoặc đột xuất theo phạm viquản lý của cơ quan Tham dự đầy đủ các cuộc họp, hội nghị, hội thảo do cấp trêntriệu tập, tùy theo yêu cầu của công việc nội dung hội nghị có thể ủy quyền chophó chủ tịch họp thay.

Những vấn đề thuộc chủ trương, phương hướng lớn của cơ quan như: Báocáo tổng kết, báo cáo chuyên đề, công tác tổ chức cán bộ, phải thong qua hội nghịgồm Chủ tịch, các Phó chủ tịch, đại diện cấp ủy Đảng, công đoàn để đề bạt góp ýkiến trước khi Chủ tịch quyết định hoặc trình cấp trên

Lập kế hoạch, xây dựng chương trình thời gian làm việc và kiểm tra các đơn

vị cơ sở, bố trí lịch tiếp công dân để nghe và giải quyết công việc có liên quan

Chịu trách nhiệm trước tổ chức thực hiện tốt quy chế dân chủ trong hoạtđộng của cơ quan

Khi thủ trưởng đi công tác, nghỉ phép dài hạn (quá 3 ngày) thì ủy quyềnbằng văn bản cho phó thủ trưởng điều hành chung mọi công việc của cơ quan,đồng thời có văn bản báo cáo cơ quan cấp trên tiếp

*Chế độ làm việc của phó chủ tịch

Các phó chủ tịch UBND quân được chủ tịch UBND quận phân công trực tiếpchỉ đạo một số lĩnh vực công tác của quận, chỉ đạo hoạt động của một số phòng banchuyên môn, UBND cấp phường Thường xuyên thông báo kết quả hoạt động chothủ trưởng cơ quan những vấn đề phức tạp cần xin ý kiến đề giải quyết

*Chế độ làm việc của các phòng ban

Phòng, Ban chuyên môn nghiệp vụ là bộ phận của bộ máy cơ quan giúpUBND quận thực hiện chức năng quản lý của Nhà nước về ngành, lĩnh vực trên địabàn quận, thực hiện nhiệm vụ công tác chuyên môn theo quy định của Nhà nước

và của ngành

Phòng chịu trách nhiệm trước UBND và các sở chuyên ngành về công tácchuyên môn, chịu sự kiểm tra của UBND quận và các sở đối với các hoạt độngđược giao

-Các trưởng, phó phòng ban chuyên môn:

Trưởng ban là người chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động của phòng trướcUBND quận, đồng thời chịu trách nhiệm với Giám đốc sở về các mặt công tácchuyên môn do sở chỉ đạo.

Được Chủ tịch UBND giao giải quyết một số công việc cụ thể và được kýmột số văn bản theo ủy quyền của Chủ tịch

Trưởng phòng, ban phải kiểm tra, ký tắt và chịu trách nhiệm trước Chủ tịch,phó chủ tịch về các dự thảo văn bản, thuộc lĩnh vực công tác của phòng trước khitrình Chủ tịch và Phó Chủ tịch ký và chịu trách nhiệm chuyển văn bản gốc đến bộphận lưu trữ hồ sơ

Phó trưởng phòng giúp việc trưởng phòng, phụ trách các lĩnh vực công tácđược phân công, chịu trách nhiệm trực tiếp với trưởng phòng về những công việcđược giao, thay mặt trưởng phòng khi trưởng phòng đi vắng

Chánh, phó văn phòng được Chủ tịch ủy quyền ký lệnh điều xe ô tô của cơquan, ký giấy giới thiệu cho cán bộ, công chức cơ quan đi liên hệ công tác theophân cấp của chủ tịch và giải quyết công việc riêng theo quy định hiện hành củaNhà nước, ký giấy mời họp đối với các đơn vị thuộc quận

Công chức, nhân viên hợp đồng là người được giao nhiệm vụ chuyên sâu vềmột số lĩnh vực công tác, chịu trách nhiệm trước trưởng phòng, ban về nhiệm vụcông tác được giao

B NỘI DUNG BÁO CÁO

CHƯƠNG I

1.2.Nhà nước quản lý, quản lý Nhà nước và quản lý HCNN

Nhà nước quản lý: Đó là chủ thể duy nhất quản lý xã hội toàn dân, toàn diện

và bằng pháp luật với bộ máy Nhà nước gồm 3 quyền: Lập pháp, hành pháp và tưpháp Đó là điểm khác cơ bản giữa Nhà nước với các chủ thể quản lý khác: Đảng,Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể nhân dân và các tổ chức xã hội

Quản lý Nhà nước: Đó là dạng quản lý xã hội hành vi hoạt động của conngười do tất cả các cơ quan Nhà nước (lập pháp, hành pháp và tư pháp) tiến hành

để thực hiện các chức năng của Nhà nước đối với xã hội

Quản lý HCNN là dạng quản lý xã hội mang tính quyền lực Nhà nước vớichức năng chấp hành luật và tổ chức thực hiện luật của các cơ quan trong hệ thốnghành pháp và HCNN (hệ thống Chính phủ và chính quyền địa phương)

Các đặc điểm của quản lý HCNN

- Quản lý HCNN xã hội chủ nghĩa (XHCN) mang tính quyền lực đặc biệt,tính tổ chức cao và tính mệnh lệnh đơn phương của Nhà nước Khách thể quản lýphải phục tùng chủ thể quản lý một cách nghiêm túc Nếu không thì phải truy cứutrách nhiệm và phải xử lý theo pháp luật một cách nghiêm minh, bình đẳng

- Quản lý HCNN là hoạt động có mục tiêu chiến lược, có chương trình và có

kế hoạch để thực hiện mục tiêu Đặc điểm này đòi hỏi công tác quản lý hành chínhphải có chương trình, kế hoạch dài hạn, trung hạn và hàng năm Có chỉ tiêu chủ

yếu vừa mang tính định hướng, vừa mang tính pháp lệnh và có biện pháp cơ bản để

tổ chức thực hiện các chỉ tiêu đó ở tầm vĩ mô là chủ yếu

- Quản lý HCNN có tính chủ động, sáng tạo và linh hoạt trong việc điềuhành, phối hợp, huy động mọi lực lượng, phát huy sức mạnh tổng hợp để tổ chứclại nền sản xuất xã hội và cuộc sống của con người trong địa bàn của mình theo

sự phân công, phân cấp, đúng thẩm quyền và theo nguyên tắc tập trung, dân chủ

- Quản lý HCNN XHCN không có sự cách biệt tuyệt đối về mặt xã hội giữangười quản lý và người bị quản lý Cán bộ quản lý HCNN phải sâu sát dân, có tácphong quần chúng, liên hệ chặt chẽ và lắng nghe ý kiến của quần chúng, biết làmcông tác vận động quần chúng tham gia thật sự rộng rãi vào công việc quản lý củaNhà nước và xã hội

- Bảo đảm tính liên tục và ổn định trong tổ chức và trong hoạt động quản lýHCNN Các quyết định của cơ quan và người lãnh đạo phải được tác động liên tục.Các văn bản, giấy tờ của dân, của Nhà nước phải được gìn giữ, lưu trữ: ngắn hạn,dài hạn, vĩnh viễn Đây là đặc điểm rất quan trọng mang tính trách nhiệm của cơquan HCNN đối với dân, với xã hội

2 Cải cách nền HCNN

Hiểu một cách đơn giản Cải cách là thay đổi những bộ phận cũ không hợp lýcho thành mới, đáp ứng yêu cầu của tình hình khách quan

Cải cách bao gồm tập hợp của nhiều cải tiến, sáng kiến, biến đổi…

Cải cách hành chính: là quá trình cải biến có kế hoạch cụ thể để đạt mục tiêuhoàn thiện một hay một số nội dung của nền HCNN (thể chế, cơ cấu tổ chức,chuẩn hoá đội ngũ cán bộ, công chức…) nhằm xây dựng nền hành chính công đápứng yêu cầu của một nền hành chính hiệu lực, hiệu quả và hiện đại

Tóm lại CCHC là sự thay đổi có kế hoạch nền HCNN phù hợp với tình hìnhmới

Với mục tiêu xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh,chuyên nghiệp, hiện đại hoá, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả theo nguyên tắc củaNhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng; xây dựng độingũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc

xây dựng, phát triển đất nước Đảng và Nhà nước ta xác định CCHC phải đượctiến hành toàn diện trên 4 nội dung:

* Cải cách thể chế hành chính:

Thể chế ở đây được hiểu là một hệ thống pháp luật để tạo khung pháp lý cho

bộ máy hành chính nền công vụ Cải cách thể chế nhằm vào hai mục tiêu chính làhoàn thiện nền dân chủ, bảo đảm các quyền con người và quyền công dân trongthực tiễn cuộc sống và trong quan hệ hàng ngày giữa Nhà nước và nhân dân theoquy định của Hiến pháp và các đạo luật Mặt khác, nó nhằm thúc đẩy và phục vụđắc lực cho công cuộc cải cách kinh tế và tài chính

Một trong các nội dung chính của cải cách thể chế hành chính chính là cảicách TTHC, đây được coi là khâu đột phá của CCHC nhằm cải thiện mối quan hệgiữa Nhà nước và các chủ thể khác nhau trong xã hội và các công dân, tạo môitrường thuận lợi cho đầu tư nước ngoài và bảo đảm sự phát triển kinh tế

* Cải cách tổ chức bộ máy: nhằm làm cho nó trở nên thích ứng hơn với yêucầu phát triển nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, hiện đại hóa, côngnghiệp hóa đất nước

Bộ máy hành chính Nhà nước phải tập trung chủ yếu vào quản lý kinh tế vĩ

mô (quy hoạch chiến lược phát triển, xây dựng chính sách, pháp luật…) đảm bảo

an toàn, ổn định chính trị, an ninh và chủ quyền quốc gia, bảo vệ môi trường, củng

cố an ninh quốc phòng và thi hành đúng đắn chính sách đối ngoại

* Đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức: Nhằm mục tiêuxây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cho ngang tầm nhiệm vụ mới Ngày nay,nguồn nhân lực (con người) được thừa nhận là trung tâm của toàn bộ hệ thốngchính trị của bộ máy Nhà nước, của nền hành chính và của toàn bộ quá trình pháttriển Với nhận thức như vậy, công cuộc đổi mới nói chung của cả nước và CCHCnói riêng đặt ra yêu cầu rất lớn đối với con người Nền hành chính hiện đại và cảicách đòi hỏi đội ngũ công chức có phẩm chất chính trị, đạo đức cao, có trình độkiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp ngày càng tinh xảo

* Cải cách tài chính công:

Đây là nội dung cơ bản thứ tư mà CCHC tập trung giải quyết Trên thực tếthì nền hành chính Nhà nước là nơi chi tiêu những khoản ngân sách khổng lồ cho

các hoạt động và chương trình của nó Do vậy, mục tiêu quan trọng là nhằm cảitiến hệ thống quản lý tài chính để tăng cường nguồn thu, thực hiện chi tiêu của nhànước một cách có hiệu quả cao hơn về chi phí và có thêm vốn để đầu tư vào các dự

án phát triển mới nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Như vậy, công cuộc cải cách hành chính đòi hỏi tất cả các bộ phận cấu thànhnền HCNN đều phải có những bước chuyển biến tích cực cho phù hợp với tìnhhình mới Trong khuôn khổ bài viết của mình em chỉ đề cập tới vấn đề cải cáchTTHC theo cơ chế một cửa trong giai đoạn hiện nay với tư cách là một trongnhững biện pháp để thúc đẩy cải cách hành chính, góp phần làm thay đổi căn bảnphương thức điều hành và hoạt động của các cơ quan HCNN

2.1 Thủ tục hành chính và sự cần thiết phải cải cách thủ tục hành chính

2.1.1 Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của thủ tục hành chính

* Khái niệm:

Thủ tục hành chính (TTHC) là một loại quy phạm pháp luật qui định vềtrình tự về thời gian, về không gian khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộmáy Nhà nước, là cách thức giải quyết công việc của các cơ quan HCNN trongmối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân

TTHC được đặt ra để các cơ quan Nhà nước có thể thực hiện mọi hình thứchoạt động cần thiết của mình trong đó bao gồm cả trình tự thành lập các công sở,trình tự bổ nhiệm, bãi nhiệm, điều động viên chức, trình tự lập quy, áp dụng quyphạm để đảm bảo các quyền của chủ thể và xử lý vi phạm, trình tự điều hành, tổchức các hoạt động tác nghiệp hành chính Đó chính là các quy tắc phải tuân thủtheo trong quá trình ra các quyết định hành chính của các cơ quan quản lý Nhà nước

TTHC là một bộ phận chế định của Luật hành chính Nói cách khác, TTHC

là một loại hình quy phạm mang tính công cụ để giúp các cơ quan Nhà nước cóđiều kiện thực hiện chức năng của mình

TTHC do các cơ quan Nhà nước ban hành để thực thi Hiến pháp và phápluật nhằm thực hiện chức năng quản lý của nền HCNN và hoàn thành nhiệm vụcủa mình, đồng thời các cơ quan HCNN có trách nhiệm thực thi các thủ tục đó

* Đặc điểm của TTHC

Từ việc xây dựng và vận dụng các thủ tục hành chính có thể thấy một số đặcđiểm chung như sau:

Trước hết, là tổng thể các hành động diễn ra theo trình tự thời gian, TTHCđược thực hiện bởi những cơ quan và công chức nhà nước

Thứ hai, TTHC là thủ tục giải quyết công việc nội bộ Nhà nước và công việcliên quan đến quyền chủ thể và nghĩa vụ pháp lý của công dân Do vậy, đối tượngcông việc cần thực hiện thường rất phức tạp

Thứ ba, quản lý HCNN chủ yếu là hoạt động cho phép ra mệnh lệnh có tínhchất đơn phương và đòi hỏi thi hành kịp thời nhằm giải quyết nhanh chóng, có hiệuquả mọi công việc diễn ra hằng ngày trong đời sống xã hội Chính điều đó dẫn đếnviệc quy định TTHC phải kết hợp những khuôn mẫu ổn định tương đối và chặt chẽvới các biện pháp thích ứng cho từng loại công việc và đối tượng để đảm bảo kịpthời giải quyết công việc theo từng trường hợp cụ thể

Thứ tư, nền hành chính hiện nay đang chuyển từ hành chính cai quản (hànhchính đơn thuần) sang hành chính phục vụ, làm dịch vụ cho xã hội, từ quản lý tậptrung sang cơ chế thị trường làm cho hoạt động quản lý hành chính đa dạng về nộidung và phong phú, uyển chuyển về hình thức, biện pháp đồng thời đối tượng quản

lý của nó là xã hội dân sự cũng muôn hình, muôn vẻ Nó không chỉ thuộc phạm vinội bộ nước ta mà còn liên quan đến các yếu tố nước ngoài Do đặc điểm này màTTHC hiện nay rất đa dạng và phức tạp

Thứ năm, hoạt động HCNN chủ yếu thực hiện tại văn phòng của công

sở Nhà nước và phương tiện truyền đạt quyết định cũng như các thông tinquản lý phần lớn là văn bản (công văn, giấy tờ) Vì thế nó gắn chặt với côngtác văn thư, với việc tổ chức ban hành, sử dụng và quản lý văn bản trong các

cơ quan Nhà nước

* Ý nghĩa của thủ tục hành chính

Thứ nhất, TTHC đảm bảo cho các quy phạm quy định trong các quyết địnhhành chính được thi hành thuận lợi Thủ tục càng có tính cơ bản thì ý nghĩa cànglớn bởi vì các thủ tục cơ bản thường tác động đến giai đoạn cuối cùng của quyếtđịnh hành chính, đến hiệu quả của việc thực hiện chúng

Thứ hai, TTHC đảm bảo cho việc thi hành các quyết định được thống nhất

và có thể kiểm tra được tính hợp pháp, hợp lý cũng như các hệ quả do việc thựchiện các quy định hành chính tạo ra

Thứ ba, TTHC khi được xây dựng và vận dụng một cách hợp lý sẽ tạo khảnăng sáng tạo trong việc thực hiện các quyết định quản lý đã được thông qua, đemlại hiệu quả thiết thực cho quản lý Nhà nước TTHC liên quan đến quyền lợi củacông dân do vậy khi được xây dựng và vận dụng tốt vào đời sống sẽ có ý nghĩa rấtthiết thực, giảm sự phiền hà, củng cố được quan hệ giữa Nhà nước và dân

Thứ tư, TTHC cũng là một bộ phận của pháp luật về hành chính nên việcxây dựng và thực hiện tốt các TTHC sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình xâydựng và triển khai pháp luật Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi nước ta đangtiếp tục công cuộc cải cách nền HCNN và xây dựng Nhà nước pháp quyền ViệtNam thì TTHC lại càng có vai trò quan trọng

Nhìn một cách tổng quát, TTHC có ý nghĩa như một chiếc cầu nối quan trọnggiữa cơ quan Nhà nước với dân, với các tổ chức khác Chiếc cầu nối này có khả nănglàm bền chặt các mối quan hệ, làm cho Nhà nước ta thực sự là Nhà nước của dân, dodân và vì dân Nhưng nếu xây dựng thiếu tính khoa học, áp dụng tùy tiện vào đời sốngthì chính TTHC sẽ làm xa cách dân với Nhà nước và hậu quả của nó là làm niềm tincủa người dân với chính quyền tiếp tục bị giảm sút

TTHC trên một phương diện nhất định là sự biểu hiện trình độ văn hóa của

tổ chức Đây là văn hóa giao tiếp trong bộ máy Nhà nước, văn hóa điều hành Nócho thấy mức độ văn minh của một nền hành chính phát triển Chính vì lẽ đó, cảicách TTHC sẽ không chỉ đơn thuần liên quan đến pháp luật, pháp chế xã hội chủnghĩa của chúng ta mà còn liên quan đến sự phát triển chung của đất nước về cácmặt chính trị, văn hóa, giáo dục và sự mở rộng giao lưu giữa nước ta với các nướckhác trong khu vực và trên thế giới

2.1.2 Sự cần thiết phải cải cách TTHC ở Việt Nam

Hiện nay cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật trên thế giới đang phát triểnhết sức mạnh mẽ, thị trường ngày càng cạnh tranh gay gắt, tính thời cơ nảy sinhqua cạnh tranh là rất mạnh Có những quyết sách kịp thời và đúng đắn, có hiệu quảhành chính cao thì mới chớp được những thời cơ tốt và chiến thắng trong cạnhtranh Vì thế không ngừng nâng cao hiệu lực và hiệu quả hành chính là nhiệm vụchiến lược bức bách và gay gắt

Trước sự phát triển của nhu cầu và sự gia tăng của khối lượng công vụ, nềnhành chính bắt buộc phải được cải cách

Quản lý hành chính của bất cứ nước nào cũng đều đụng đến ba vấn đề cốtlõi: tổ chức, nhân sự và thủ tục điều hành Tổ chức có hợp lý, nhân viên có được sửdụng đúng khả năng và tiêu chuẩn, thủ tục điều hành có đơn giản thì quản lý mớihiệu quả

Quản lý hành chính được thực hiện bằng một loạt hành động nối tiếp nhautheo một trình tự nhất định, tức là chúng diễn ra theo một thủ tục nhất định Nhữngthủ tục hữu hiệu là rất cần thiết vì nó đảm bảo cho tiến trình hành chính không bịphá rối hoặc cản trở

Mối quan hệ giữa tổ chức, nhân sự và thủ tục là mối quan hệ biện chứng:muốn tổ chức hợp lý phải có viên chức đủ khả năng và đúng tiêu chuẩn cũng nhưthủ tục điều hành rõ ràng, đơn giản Ngược lại, thủ tục rườm rà sẽ dẫn đến phình to

tổ chức, thêm nhiều tầng nấc, viên chức có thêm cơ hội dựa vào uy quyền của Nhànước để hạch sách gây khó khăn cho nhân dân, làm giảm uy tín của chính quyền,

vì người dân thường nhìn chính quyền qua các mối quan hệ qua lại giữa họ với cácviên chức Nhà nước Bộ máy Nhà nước dù có những cán bộ giỏi đi chăng nữacũng không đương đầu nổi với những khuyết điểm căn bản về thủ tục

Hiện tượng các cơ quan đùn đẩy trách nhiệm cho nhau khi giải quyết côngviệc, thái độ thiếu tôn trọng nhân dân, cửa quyền, ban ơn thậm chí sách nhiễu, đòihối lộ chính là vì TTHC do nhiều ngành, nhiều cấp đặt ra một cách tùy tiện, vừathiếu tính đồng bộ, vừa rườm rà phức tạp

Một thực tế diễn ra ở Việt Nam đó là có quá nhiều các loại thủ tục với cáctầng nấc khác nhau mà thủ tục nào cũng rườm rà, sách nhiễu Để giải quyết một

công việc nào đó người dân phải tốn không biết bao thời gian, sức lực thậm chítiền của mới có được Chính những thủ tục rườm rà ấy lại góp phần tạo điều kiệncho một bộ phận cán bộ công chức nhà nước có cơ hội để “hành dân”, khiến chonhân dân mất lòng tin vào chính quyền Vì vậy, Nghị quyết 38/CP ngày 04/5/1994của Chính phủ đã khẳng định: cải cách TTHC là đòi hỏi bức xúc, đáp ứng yêu cầuchính đáng của nhân dân Đây cũng là một nội dung quan trọng của cải cách mộtbước nền hành chính quốc gia.

Mặt khác, trước yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế đặt ra nhiều nguy cơ

và thử thách Bên cạnh đó cùng với sự phát triển của đất nước, có rất nhiều lĩnhvực mới ra đời, nhu cầu của người dân ngày càng tăng, các loại TTHC cũng nhưquy trình giải quyết các loại cũ vốn đã quá rườm rà, phức tạp nay lại càng khôngphù hợp Muốn thu hút đầu tư, muốn phát triển đất nước thì TTHC càng phải đơngiản, thuận tiện nhưng vẫn đảm bảo tính pháp lý, chặt chẽ và đầy đủ

Với tất cả điều đó cải cách TTHC ở Việt Nam là một tất yếu khách quan.Đại hội đại biểu Đảng cộng sản lần thứ IX (tháng 4/2001) đã đưa ra chươngtrình CCHC Nhà nước giai đoạn 2001 – 2010 Trong đó chỉ rõ phải đẩy mạnh cảicách TTHC bằng các giải pháp:

- Loại bỏ những thủ tục rườm rà, chồng chéo dễ bị lợi dụng để tham nhũng,gây khó khăn cho dân Mở rộng cải cách thủ tục hành chính trong tất cả các lĩnhvực, xóa bỏ kịp thời những quy định không cần thiết về cấp phép và thanh tra,kiểm tra, kiểm soát, kiểm dịch, giám định nhưng vẫn đảm bảo tính pháp lý, hiệuquả, minh bạch và công bằng trong khi giải quyết công việc hành chính

- Mẫu hóa thống nhất trong cả nước các loại giấy tờ mà công dân hoặc doanhnghiệp cần phải làm khi có yêu cầu giải quyết các công việc về sản xuất, kinhdoanh và đời sống

- Ban hành cơ chế kiểm tra cán bộ, công chức tiếp nhận và giải quyết côngviệc của dân; xử lý nghiêm người có hành vi sách nhiễu, hách dịch, vô tráchnhiệm; khen thưởng những người hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao

- Quy định cụ thể và rõ ràng trách nhiệm cá nhân trong khi thi hành công vụ.Việc xác định quyền hạn và trách nhiệm của cán bộ, công chức trong khi thi hànhcông vụ phải đi liền với việc đánh giá, khen thưởng, kỷ luật cán bộ, công chức

- Thực hiện cơ chế "một cửa" trong việc giải quyết công việc của cá nhân và

tổ chức ở các cơ quan HCNN các cấp Cơ quan hành chính các cấp có trách nhiệmgiải quyết công việc của cá nhân và tổ chức phải niêm yết công khai, đầy đủ mọithủ tục, trình tự, lệ phí, lịch công tác tại trụ sở làm việc

Việc thực hiện cơ chế “Một cửa” được coi là một trong những biệp phápmang tính đột phá trong việc cải cách TTHC Vậy cơ chế “Một cửa” là gì?

b, Đặc điểm

* Cơ chế “một cửa” được thực hiện trong các lĩnh vực sau :

1 Tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: phê duyệt các dự án đầu tưtrong nước và nước ngoài, xét duyệt cấp vốn xây dựng cơ bản, cấp giấy chứngnhận đăng ký kinh doanh cho doanh nghiệp, cấp giấy phép xây dựng, cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất, cho thuê đất, giải quyếtchính sách xã hội

2 Tại quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc cấp tỉnh : cấp giấy chứng nhậnđăng ký kinh doanh cho các hộ kinh doanh cá thể, cấp giấy phép xây dựng, cấpgiấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất, đăng ký hộ khẩu, côngchứng và chính sách xã hội

3 Tại xã, phường, thị trấn : xây dựng nhà ở, đất đai, hộ tịch, chứng thực

c, Nguyên tắc

*Cơ chế “một cửa” được thực hiện theo các nguyên tắc sau :

1 Thủ tục hành chính đơn giản, rõ ràng, đúng pháp luật

2 Công khai các thủ tục hành chính, phí, lệ phí và thời gian giải quyết côngviệc của tổ chức, công dân

3 Nhận yêu cầu và trả kết quả tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả

4 Việc phối hợp giữa các bộ phận có liên quan để giải quyết công việc của

tổ chức, công dân là trách nhiệm của cơ quan HCNN

5 Bảo đảm giải quyết công việc nhanh chóng, thuận tiện cho tổ chức, côngdân

3.1.1 Mục đích của việc cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa

Việc thực hiện cơ chế “một cửa” nhằm đạt được bước chuyển căn bản trongquan hệ và thủ tục giải quyết công việc giữa cơ quan HCNN với tổ chức, công dân,giảm phiền hà cho tổ chức, công dân, chống tệ quan liêu, tham nhũng, cửa quyềncủa cán bộ, công chức, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước

Đây là biện pháp nhằm đơn giản, công khai thủ tục hành chính; mẫu hóathống nhất trong cả nước các loại giấy tờ mà công dân hoặc doanh nghiệp cần phảilàm khi có yêu cầu giải quyết các công việc về sản xuất, kinh doanh và đời sống,bảo đảm giải quyết công việc nhanh chóng, thuận tiện cho tổ chức, công dân

3.1.2 Lợi ích của việc cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa

Sau hơn 7 năm thực hiện, từ năm 2003 đến nay, cơ chế "một cửa" đã trởthành một trong những giải pháp hữu hiệu đẩy nhanh tiến trình cải cách thủ tụchành chính, tạo bước chuyển căn bản về việc đơn giản và minh bạch hoá trong mốiquan hệ giữa cơ quan HCNN với tổ chức và công dân

+ Rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ Các qui định về TTHC được công khai, minhbạch hóa, giảm đáng kể thời gian chờ đợi cho người dân, doanh nghiệp

+ Giảm bớt gánh nặng cho cán bộ lãnh đạo cơ quan hành chính để họ tập trungvào các vấn đề mang tính chiến lược

+ Giảm tối đa sự phiền hà cho tổ chức, công dân, góp phần chống tệ quan liêu,cửa quyền, tham nhũng của một bộ phận cán bộ, công chức; tạo lòng tin của ngườidân đối với mọi cơ quan nhà nước, chuyển dần từ cơ chế xin - cho sang cơ chếphục vụ

+ Nâng cao chất lượng phục vụ của cơ quan nhà nước, đảm bảo hạnh phúc chonhân dân, thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển

+ Tạo thuận lợi để người dân tham gia giám sát và xây dựng chính quyền

4 Yêu cầu đối với việc cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa

4.1 Nhận thức đúng và thực hiện nghiêm túc

Xuất phát từ yêu cầu thực tế, nền hành chính nước nhà cần phải thay đổi đểphù hợp với sự phát triển của đất nước, hiện đại hơn và hội nhập kinh tế quốc tế.Yêu cầu căn bản của áp dụng cơ chế "một cửa" là tập trung giải quyết hồ sơ côngviệc tại một đầu mối của cơ quan hành chính Cơ chế này làm cho thủ tục thực hiệncông việc gọn hơn, khắc phục tình trạng công dân khi phát sinh một việc phải giaodịch với nhiều bộ phận, nhiều nấc trong thực hiện các nghĩa vụ cũng như tiếp xúcvới cơ quan chức năng Nhà nước Như vậy khi giao dịch công việc với cơ quanchức năng theo cơ chế này, công dân chỉ phải làm thủ tục, nộp các loại hồ sơ cũngnhư nhận kết quả tại duy nhất một bộ phận của cơ quan hành chính theo quy địnhthống nhất

4.2 Yêu cầu đối với việc triển khai

1 Thủ trưởng các đơn vị ban hành Quy chế làm việc quy định quy trìnhchuyển hồ sơ, xử lý, trình ký, trả lại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả; trách nhiệmcủa các bộ phận có liên quan trong thực hiện cơ chế "một cửa"; trách nhiệm củacán bộ, công chức làm việc ở bộ phận tiếp nhận và trả kết quả

2 Niêm yết công khai các quy định, thủ tục hành chính, phí, lệ phí và thờigian giải quyết các loại công việc tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả

3 Bố trí cán bộ, công chức làm việc tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả : lànhững cán bộ, công chức có trình độ, năng lực và phẩm chất tốt, có khả năng giaotiếp với tổ chức, công dân Cán bộ, công chức làm việc ở bộ phận tiếp nhận và trảkết quả phải đeo thẻ cán bộ, công chức, ghi rõ họ tên, chức danh Trên bàn làmviệc của cán bộ, công chức phải có bảng ghi rõ giải quyết loại công việc gì, ví dụ

về đất đai, xây dựng, công chứng hoặc đăng ký kinh doanh

4 Bố trí phòng làm việc của bộ phận tiếp nhận và trả kết quả một cách thíchhợp, đủ điều kiện làm việc

5 Tập huấn về nghiệp vụ và cách giao tiếp cho đội ngũ cán bộ, công chứctrực tiếp làm việc ở bộ phận tiếp nhận và trả kết quả

6 Có các hình thức thông báo, tuyên truyền thích hợp để tổ chức, công dânbiết về hoạt động theo cơ chế “một cửa” tại địa phương

Do đặc thù và nhiệm vụ của từng ngành, việc tổ chức đầu mối một cửa tạitừng cơ quan là khác nhau và theo các phương án thích hợp Đặc biệt, giao dịch