Phân tích nhân vật quan công và trương phi trong hồi trống cổ thành

Khi Thái Hậu trực tiếp dùng mồi danh vọng, phú quý để dụ Tô Hiến Thành, ông đã dùng lời lẽ của Khổng Tử về cách làm người và cách đối xử với người quá cố trong văn hóa ứng xử truyền thốn

1/ Tóm tắt bài sử Thái phó Tô Hiến Thành.

Năm 1175, Lí Anh Tông mất, Lí Cao Tông húy là Long Cán lên ngôi khi mới hai tuổi, mọi việc lớn nhỏ trong triều điều giao phó cho Thái phó Tô Hiến Thành Thái hậu có ý phế Long Cán lập Long Sưởng, bén hối lộ vợ của Tô Hiến Thành nhưng ông đã dùng đạo lí làm người, nhấn mạnh đến vai trò tể tướng của mình và viện đến cả tín ngưỡng để thuyết phục vợ Khi Thái Hậu trực tiếp dùng mồi danh vọng, phú quý để dụ Tô Hiến Thành, ông đã dùng lời lẽ của Khổng Tử về cách làm người

và cách đối xử với người quá cố trong văn hóa ứng xử truyền thống để từ chối Thái Hậu Trước sự liều lĩnh, bất chấp của Thái hậu, Hiến Thành kiên quyết dùng pháp luật để giữ vững kỉ cương, không cho Thái hậu thực hiện mưu đồ tự phế lập Khi

Tô Hiến Thành ngã bệnh, chỉ có Tham tri chính sự Vũ Tán Đường ngày đêm hầu

hạ bên cạnh; quan Gián nghị đại phu Trần Trung Tá bận bịu nhiều việc, không lúc nào rảnh rang để đến thăm Lúc bệnh của Hiến Thành nguy kịch, Thái hậu đến thăm và hỏi rằng khi ông mất, ai sẽ thay ông Hiến Thành không vì tình riêng, tiến

cử Trần Trung Tá vì đó mới là người biết lo cho nước nhà

2/ Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật Thái phó Tô Hiến Thành

Tô Hiến Thành là người hiền đức, trung cương, giữ nghiêm phép nước Giàu sang không làm cho đắm chìm, uy quyền không làm cho khuất phục Sáng suốt thông minh đánh bại âm mưu phế lập của Thái hậu mà vẫn giữ được hòa khí không gây

đổ máu Ông luôn sáng suốt, thông minh, đầy trách nghiệm với dân, với nước Đồng thời còn là người rất hóm hỉnh Ông đã nhất mực trung thành với sự nghiệp chung, trung trinh, liem khiết, một lòng vì nước mà hành xử không chịu lệ thuộc vào bất cứ điều gì Em cảm thấy Thái phó Tô Hiến Thành quả là tấm gương sáng trong lịch sử, để thế hệ chúng em soi mình

3/ Nêu chủ đề nghệ thuật:

-Cách viết sử biên niên theo lối tóm lược vừa tôn trọng sự thật vừa tuân thủ theo trình tự thời gian

-Không trực tiếp miêu tả tâm lí nhân vật nhưng thông qua việc làm lời nói của nhân vật, người đọc thấy được tính cách của họ

-Ngôn ngử ngắn gọn, kiệm lời bộc lộ được thái độ chê khen của sử gia

4/ Tóm tắt Thái sư Trần Thủ Độ:

Thái sư Trần Thủ Độ được truy tặng Thượng phụ Thái sư Trung Vũ Đại Vương Lúc còn sống, có người hặc tội Trần Thủ Độ quyền hơn cả vua Trước mặt vua, Trần Thủ Độ xác nhận người hặc tội nói đúng và còn ban thưởng Có người quân hiệu ngăn kiệu Linh Từ Quốc Mẫu, vợ Thủ Độ, không cho đi qua thềm cấm Trần Thủ Độ khen người lính đó là biết giữ nghiêm phép nước và ban thưởng cho Quốc Mẫu, vợ Thủ Độ xin riêng cho một người làm chức quan nhỏ Ông ra điều kiện người đó phải chặt ngón chân để phân biệt với các quan khác Người kia kêu van xin thôi Từ đấy không ai dám đến nhờ cậy, xin xỏ chức tước nữa Thái Tông muốn phong cho An Quốc – anh của Thủ Độ làm tướng Thủ Độ phản đối việc anh em trong gia đình cùng làm tướng, vì cho rằng như thế dễ kết bè đảng, bất lợi cho triều đình

5/ Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật Thái sư Trần Thủ Độ:

-Khi có người hặc tội Ông xác nhận người hặc nói đúng Điều này cho thấy Thủ

Độ là người thẳng thắn, nghiêm khắc với bản thân; trọng người trung trực, can đảm, dám vạch tội lỗi hoặc sai lầm của người khác, nhất là đối với người bề trên,

có quyền lực

-Khi người quân hiệu ngăn kiệu vợ ông không cho đi qua thềm cấm Thủ Độ khen người lính đó biết giữ nghiêm phép tắc và ban thưởng cho Điều này cho thấy Thủ

Độ là người chí công vô tư, trọng phép tắc, khích lệ những người giữ nghiêm phép tắc, không kể thân sơ

-Khi có người xin chức tước, Thủ Độ ra điều kiện người đó phải chặt ngón chân để phân biệt với các quan khác Điều này cho thấy Thủ Độ là người khéo léo, tế nhị trong xử sự

-Khi Thái Tông muốn cho anh Thủ Độ làm tướng Ông phản đối vì cho rằng như thế sẽ kết bè đảng, nguy hại cho triều đình Điều này cho thấy Trần Thủ Độ là người có tầm nhìn, lo lắng cho sự ổn định của triều đình, không đồng tình với tư tưởng gia đình trị

=> Nắm giữ trọng trách của triều đình, Trần Thủ Độ là người tài đức vẹn toàn, chí công vô tư, quyết đoán, cao thượng, sống theo kỉ cương, hết lòng phụng sự vì đất nước Ông quả là một tấm gương sáng để người đời noi theo

6/ Nhận xét về nghệ thuật:

-Ngôn ngữ ngắn gọn, kiệm lời, bộc lộ được thái độ chê khen của sử gia

-Không trực tiếp miêu tả tâm lí nhân vật nhưng thông qua việc làm lời nói của nhân vật Người đọc vẫn thấy được việc làm, tính cách của họ

7/ Tóm tắt Chức Phán Sự đền Tản Viên:

Ngô Tử Văn vốn là người khẳng khái, cương trực Tức giận vì tiếng là đền lành linh ứng, nhưng tên giặc tử trận ở gần đền lại biến thành yêu quái trong dân gian,

Tử Văn đã đốt đền Đốt xong, về nhà Tử Văn thấy khó chịu rồi lên cơn sốt Trong cơn sốt, Tử Văn thấy một người cao lớn khôi ngô, đầu đội mũ trụ xưng là cư sĩ đến đòi làm trả lại ngôi đền như cũ Tử Văn vẫn thản nhiên Người kìa tức giận dọa sẽ kiện Tử Văn ở tòa cõi âm Chiều tối, lại có một ông già phong độ nhàn nhã đến tỏ lời mừng, đó là Thổ Công bị viên tưởng bại trận kia chiếm mất đền Ông dặn nếu

âm phủ có hỏi đến thì cứ khai sự thật những lời ông nói, không tin thì cứ bảo đến xác minh Đêm đó, Tử Văn bị hai tên quỷ sứ bắt đi Tử Văn đến âm phủ kêu oan và được dẫn vào gặp Diêm Vương Tử Văn trình đầu đuôi như lời Thổ Công nói và tranh cãi mãi với người đội mũ trụ Diem Vương sinh nghi và sai người đến xác

nhận lời Tử Văn nói Đúng sự thật, kẻ kia bị đày xuống ngục tầng thứ chín Tử Văn

về mới hay chết được hai ngày Thổ Công tiến cử Tử Văn giữ chức Phán sự đền Tản Viên Tử Văn nhận lời, rồi không bệnh mà mất Sau đó có người thấy Tử Văn trên xe ngựa cưỡi gió Người truyền rằng đó là “nhà quan phán sự”

8/ Phân tích nhân vật Ngô Tử Văn:

Tử Văn là người cương trực, mạnh mẽ, không khoan nhượng với gian tà Trước hết, tính cách ấy được thể hiện qua hành động đốt đền Tử Văn đốt đền xuất phát từ sự bất bình trước việc đền thờ tiếng là linh thiên mà không giúp dân diệt được gian tà Hơn nữa, trước khi đốt đền, Tử Văn đã tắm gội sạch sẽ và khấn trời Điều đó cho thấy Tử Văn ý thức rất rõ về hành động của mình và mong muốn lòng thành của mình được chứng giám

Tính cương trực, can đảm của Tử Văn được thể hiện nổi bật ở những sự việc đối với viên Bách hộ họ Thôi, với Diêm Vương,… Trước “một người khôi ngô, cao lớn, đầu đội mũ trụ, tự xưng cư sĩ” đến đòi dựng trả ngôi đền, Tử Văn “mặc kệ, vẫn

cứ ngồi ngất ngưởng tự nhiên” Đến âm phủ, trong không khí rùng rợn, hãi hùng,

Tử Văn vẫn một mực muốn chứng tỏ sự thật, đòi công bằng, công lí

Tử Văn còn là người lễ độ: khi đã trở thành phán sự đền Tản Viên, gặp người quen vẫn “chắp tay thi lễ”

9/ Phát biểu chủ đề nghệ thuật của “Chức phán sự Đền Tản Viên”

Tác phẩm đề cao tinh thần khẳng khái, cương trực, dũng cảm dám đấu tranh chống lại cái ác trừ hại cho dân luôn đấu tranh vì chính nghĩa của nhân vật Ngô Tử Văn Đồng thời thể hiện niềm tin công lí Chính nghỉa nhất định thắng gian tà Thể hiện niềm tin dân tộc mạnh mẽ

Nghệ thuật: kể chuyện lôi cuốn, nhân vật được xây dựng sắc nét Tình tiết và diễn biến chuyện giàu kịch tính Vì thế đã để lại ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người đọc

10/ Tóm tắt Hồi trống Cổ Thành:

Sau khi nghe tin Lưu Bị sống ở bên Viên Thiệu, Quan Công đã vượt qua năm của

ải, chém sáu tướng của Tào Tháo, đưa hai chị dâu về với Lưu Bị Trên đường đến

Cổ Thành, ông gặp Trương Phi nhưng do hiểu lầm nên xảy ra xung đột Quan Vũ giải thích nhưng Trương Phi không tin và càng tức giận khi Quan Vũ nhắc tới nghĩa vườn đào Tồn Càn cùng Cam Mi phu nhân khuyên bảo nhưng ông vẫn không nghe Khi đo, quân của Sái Dương kéo đến Trương Phi ra điều kiện sau ba hồi trống phải chém được đầu Sái Dương Chưa kết thúc một hồi trống, đầu Sái Dương đã lăng xuống đất Lúc này Trương Phi mới hiểu ra và cúi lạy Quan Vũ

11/Phát biểu cảm nghĩ về nhân vật Trương Phi, nhân vật Quan Vũ So sánh tính cách 2 nhân vật

Nhân vật Trương Phi:

Trương Phi vốn là người nóng nảy, cương trực, suy gnhĩ đơn giản Nhưng ở đoạn này, Trương Phi không dễ dàng nghe lời thanh minh của Tôn Càn hay sự bênh vực của Cam Mi phu nhân đối với Quan Công Chứng tỏ, sự nghi ngờ trong Trương Phi rất lớn, trước vấn đề hệ trọng, Trương Phi quả rất cẩn trọng

Rõ ràng, Trương Phi không phải là người nóng nảy, thô lỗ mà còn là người tế nhị

và cẩn trọng nữa Tế nhị và thô lỗ là hai nét tính cách đối lập nhau, nhưng lại thống nhất với nhau trong con người Trương Phi

Điều này chứng minh cho lòng trọng nghĩa và sự trung thành tuyệt đối của Trương Phi đối với sự nghiệp chung

Nhân vật Quan Công:

Quan Công là một người trung nghĩa, vì tình thế bắt buộc phải ở cùng Tào Tháo nhưng chưa bao giờ có ý nghĩ phản bội Quan Công trong đoạn trích tỏ ra rất khiêm nhường, nhũng nhặn Đó là thái độ hết sức hợp lí và cần thiết khi mà Quan Công ở

trong tình cảnh “tình ngay lí gian” Để thanh minh, nhất là trước một người nóng nảy như Trương Phi, không thể tự cao, tự phụ, không thể dõng dạc, đường hoàng như ở nơi khác, trong hoàn cảnh khác được Bởi thế, Quan Công còn phải nhờ đến

cả hai chị dâu thanh minh cho mình Không hiệu quả, Quan Công phải tự minh oan

Khát vọng minh oan đã thôi thúc và vì thế mà sức mạnh và tài năng đã nhân lên gấp bội giúp Quan Công chém được đầu Sái Dương để tỏ rõ tấm lòng trong sáng của mình

=> Quan Công là người tài giỏi, trung nghĩa, dũng cảm nhưng vẫn khiêm nhường nhũng nhặn

*So Sánh:

-Cả hai nhân vật Trương Phi và Quan Công đều bộ lộ nét tính cách đối lập so với bản thân trước đó

-Quan Công tỏ ra khiêm nhường nhũng nhặn khác với mọi khi

-Trương Phi tỏ ra thận trọng cũng khác hẳn sự đơn giản trong suy nghĩ hằng ngày -Song cả hai tính cách khác nhau của nhau đều thống nhất Trương Phi vừa thô lỗ nhưng tế nhị Quan Vũ vừa tự hào nhưng khiêm nhường