MINH TRIẾT ỨNG XỬ CỦA HỒ CHÍ MINH SỰ ỨNG XỬ ĐI THỨC TỈNH TÂM HỒN CON NGƯỜI (ĐẶNG QUỐC BẢO)

Trong khi đó một cảm giác buồn t ơng phản đột nhiên xâm chiếm trong tôi một cách bất ngờ khi tôi thấy nhiều chị em khác sống tại thành phố này mặc những bộ đồ mà những ng ời phụ nữ Mỹ ch

Bác dựa vào lời bàn của Khổng T Mạc.

“Đảm dục đại nhi tâm dục tiểu Trí dục viên nhi hạnh dục ph ơng Niêm niệm nh lâm địch nhật

Tâm tâm th ờng tự quá kiều thì”

Nhân cách “Con ng ời hiện đại”

theo tâm lý học Mỹ hiện đại

10/ Với nguyễn hảI thần năm 1946

(NHT)

Hồ Chí Minh - Hầu Chí Minh - Nguyễn Chí Minh,

đồng chí tam minh, minh thả chí.

(HCM)

 Tôi cách mạng - Cụ cách mạng - Nó cách mạng,

chúng ta cách mạng, mạng phải cách.

(Hồ Chí Minh, Hầu Chí Minh, l ỡng vị đồng chí, chí giai minh.

Ngã cách mệnh, nhĩ cách mệnh, toàn gia cách mệnh, mệnh tất cách)

NHT:

“Gặp gỡ đ ờng đời anh với tôi Hai vai gánh nặng cả hai vai Tuy riêng Nam Bắc, riêng bờ cõi Cùng một ông cha, một giống nòi.

Nhỡ b ớc đành cam thua nửa ngựa, Thà hơn miệng thế nói m ời voi.

Mấy lời trân trọng ông ghi nhớ.

N ớc ng ợc, buông câu khéo mất mồi”

HCM:

“Gặp gỡ đ ờng đời anh với tôi

Đ ờng đời gai góc phải chia hai.

Đã sinh tai mắt, sinh đầu óc.

Há bỏ thân yêu, bỏ giống nòi.

Trách kẻ đ a thân vào miệng cọp, Tôi đành ghé đít c ỡi đầu voi.

Tàn cờ mới biết tay cao thấp, Há phải nh ai cá thấy mồi”

11/ Với các thày giáo tr ờng liên châu,

tr ờng đại thanh (hà nội) năm 1962

Những thày giáo này không “S hinh”

mà họ đã “Sinh h ”

S hinh: Ng ời thày cao quý

12/ Với nhóm học sinh “tập viết” (nam định) năm 1946

(Lê Quý An – Vũ Văn Tảo)

“ý tứ nên rõ ràng Lời lẽ nên phổ thông Câu chữ nên ngắn gọn Chúc các cháu thành công”

Bác Hồ

“D©n téc viÖt nam

m·i m·i tù hµo vÒ hå chÝ minh

NÒn v¨n minh nh©n lo¹i cña thÕ kû xx tù hµo

vÒ vÜ nh©n hå chÝ minh”

(Stenson.N÷ sö gia Mü)

áo này không phải ch ng cái của sang trọng của ng ời Việt Nam tặng cho tôi; đây là sự ng ỡng mộ một sắc phục dân tộc, mà ch a có một sắc phục nữ nào lại đẹp, có văn hoá

về bề dày truyền thống, thanh lịch nh chiếc áo dài Việt Nam

Từ Mỹ tôi sang Thái Lan và vào thành phố Hồ Chí Minh thấy ngỡ ngàng khi nhìn thấy nữ sinh các tr ờng đều mặc áo dài những chiếc áo dài tuyệt đẹp Tôi nh bị thôi miên cứ đứng nhìn ngây ngất những tà áo dài mềm mại trên thân hình rất đẹp của các nữ sinh Trong khi đó một cảm giác buồn t ơng phản đột nhiên xâm chiếm trong tôi một cách bất ngờ khi tôi thấy nhiều chị em khác sống tại thành phố này mặc những bộ đồ mà những ng ời phụ nữ Mỹ chúng tôi đã ném đi từ thập kỷ 60 sáng thập kỷ 70 không dám mặc vì xấu hổ; khi ra Hà Nội tôi hiểu đ ợc bề dầy nền văn minh sông Hồng, nh ng không giống nh thành phố Hồ Chí Minh, phụ nữ ít mặc áo dài phấn son, họ mặc quần áo giống nh phụ nữ Bangkok và Philippines.

Hồ Chí Minh là ng ời mà tôi dành nhiều thời gian nhất trong đời nghiên cứu lịch sử của tôi, cố tìm hiểu cho đ ợc đích thực tính cách của Ng ời Tôi thuộc thế hệ tuổi con cháu của Bác Hồ Chí Minh, cho phép tôi đ ợc ca ngợi lời ca muộn mằn của ng ời con gái hậu thế.

Tôi đã tự bỏ tiền túi ra để đi Mỹ sang Pháp và Liên Xô (cũ) những nơi mà Bác Hồ đã đặt chân tới đó, để tìm những di tích gốc về Hồ Chí Minh Tôi đã ở Liên Xô (cũ) một thời t ơng đối lâu

để nghiên cứu về Bác Khi về Mỹ tôi lại đi từ New York đến các

đảo của vùng Đông bắc châu Mỹ nơi Bác Hồ đã đi tàu xuyên đại

d ơng đến đó Tôi quyết tâm đi tìm cho đ ợc lai lịch văn hoá Hồ Chí Minh mặc dù ngày đó ng ời ta đã ch a thừa nhận Ng ời là danh nhân văn hoá của thế kỷ.

Qua nghiên cứu tôi thấy rằng:

- Bác chọn việc bồi bàn trên tàu là để có điều kiện đi

Ng ời ta đồn rằng cụ Hồ biết 26 thứ tiếng, nh ng theo kết quả tìm hiểu của tôi thì Ng ời biết khá sành sỏi 12 thứ tiếng.

Tôi xin ca ngợi lời ca đẹp nhất về Ng ời, sau khi tôi đã

đi đến những nơi có dấu chân Ng ời đi qua, gặp lại những

ng ời đã biết về Ng ời và đi đến kết luận rằng Hồ Chí Minh lúc còn trẻ là một thanh niên rất đẹp trai, cho nên hiện giờ tôi vẫn cứ mơ ớc về Ng ời Vì vậy hôm nay tôi ng ỡng mộ

Ng ời bằng cả đầu óc khoa học của tôi đồng thời bằng cả trái tim của một ng ời con gái hậu thế.

Khi tôi đã yêu Ng ời và tôi kính Ng ời ở góc độ khoa học thì tôi nghĩ ngay đến t ợng Thần Tự do ở quê h ơng tôi Tôi

là nhà sử học, tôi đã lật ra xem những trang ghi cảm t ởng của mọi chính khách khi họ đến tham quan và chiêm ng ỡng t ợng Thần Tự do và ca ngợi Thần Tự do,

Nguyễn Tất Thành khi đến New York cũng đã đến chiêm ng ỡng t ợng Thần Tự do và nh mọi chính khách, sau khi đến tham quan Thần Tự do đều ghi cảm t ởng bằng những lời ca ngợi: "Ngôi sao tỏa sáng trên vòng Nguyệt quế

là ánh sáng tự do "

Duy chỉ có Nguyễn Tất Thành đến xem thần Tự do

nh ng nhìn xuống d ới chân t ợng và ghi:

“ánh sáng trên đầu thần Tự do tỏa rộng khắp trời xanh, còn d ới chân t ợng thần Tự Do thì ng ời da đen

đang bị chà đạp Bao giờ ng ời da đen đ ợc bình đẳng với

ng ời da trắng? Bao giờ có sự bình đẳng giữa các dân tộc? Và bao giờ ng ời phụ nữ đ ợc bình đẳng với nam giới."

Duy nhất chỉ có Nguyễn Tất Thành nhìn xuống chân t ợng thần Tự Do và ghi lại những ý kiến trên Nguyễn Tất Thành nhìn số phận con ng ời không chiêm ng ỡng hào quang tỏa sáng từ bức t ợng Thần Tự do Chính vì thế mà hôm nay tôi đến đây tìm đến con ng ời này: Hồ Chí Minh

để xem giữa lời nói và việc làm của Ng ời có t ơng phản không?

Hồ Chí Minh quả thật là con ng ời mà lời nói và việc làm đi đôi Tôi đã vào nhà ở của Ng ời, lục tìm của riêng của Ng ời, Ng ời không có của riêng Thật rất lạ và hiếm thấy.

Chính khách nào khi cầm quyền đều ban hành sắc lệnh tôn trọng và bình đẳng cho phụ nữ nh ng khi sắc lệnh ký xong thì bản thân họ lại sống trác truỵ cho phép phát triển kỹ nghệ "đàn bà" Thậm chí một vị Tổng thống

có đến 3, 4 tình nhân Duy nhất chỉ có Nguyễn Tất Thành

đứng tr ớc t ợng Thần Tự do ghi những điều trên khi mình còn lầm than, rồi khi mình làm Chủ tịch một n ớc và khi qua đời Ng ời vẫn giữ đ ợc sự trong sáng về đời t Con ng ời khi làm chủ tịch n ớc 24 năm đến lúc qua đời trên gi ờng không có hơi ấm của tình cảm gia đình.

Hồ Chí Minh là một ng ời cộng sản vĩ đại, là một siêu nhân Ng ời càng vĩ đại hơn chỗ Ng ời là một con ng ời bình

th ờng sống hoà lẫn vào trong cuộc sống của xã hội chứ không phải siêu phàm.

Tôi đọc nhiều t liệu về Ng ời và biết Ng ời đ ợc nhiều phụ nữ yêu Bà Larec theo đuổi Nguyễn ái Quốc nhiều năm trong những đêm đi họp chi bộ về, hai ng ời đi bên nhau trên

bờ sông Saine, bà tỏ tình mà Nguyễn ái Quốc không mềm lòng Khi bà qua đời để lại cuốn nhật kí, tôi đ ợc đọc quyển nhật kí đó và hiện giờ con gái bà đang giữ Con bà cũng nói với tôi "Mẹ tôi yêu Nguyễn ái Quốc"

Đấy tôi phải đi tìm cho đ ợc những bằng sử sau này mới

đủ cơ sở khẳng định nhân cách một con ng ời của thời đại

"Đúng Hồ Chí Minh là nhân cách của một thời đại".

Tôi cũng đến khách sạn Boston Đông Bắc n ớc Mỹ, nơi Nguyễn Tất Thành ở đó làm thợ nặn bánh mì gần một năm trời và sau này chính các nhà đại văn hoá châu Âu qua Mỹ

đều ở khách sạn này Nguyễn Tất Thành đã ghi lại tên tất cả những chính khách đến ở trong khách sạn Boston ở đây có một cô gái quốc tịch Mỹ gốc Pháp tên là Cô-lét đã yêu say

đắm Nguyễn Tất Thành

Nguyễn Tất Thành rất thích nghe hát và xem kịch, nhất là kịch cổ điển Đ ợc biết Hồ Chí Minh rất yêu nghệ thuật và tâm hồn nghệ thuật rất phong phú, nh ng Nguyễn Tất Thành rời n

ớc ra đi không để hoạt động chính khách mà Ng ời đi tìm đ ờng cứu n ớc Cô-Lét mong Thành gắn bó và kết hôn với mình Nh ng Thành từ chối Thành an ủi Cô-Lét và tâm sự vì

đã có ng ời yêu ở quê nhà, anh không muốn mình phụ nghĩa

ng ời con gáI đó

Vừa rồi tôi có đọc một bài hồi ký đăng trên Tạp chí Lịch sử quân sự của Viện Quân sự Hoa Kì do một số sĩ quan Anh - Mỹ trong đội quân của đồng minh khi sang Đông D ơng đóng ở Cao Bằng có dịp tiếp xúc với Chủ tịch Hồ Chí Minh Tác giả tập hồi kí

"Tôi sống cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh" từ những ngày đầu khởi nghĩa kể lại: Chúng tôi có hỏi, Không phải tò mò mà trên danh nghĩa là đàn ông với nhau: Tại sao Chủ tịch không lấy vợ, không lập gia đình? Hồ Chí Minh trả lời một cách chân tình và thân mật:

"Khi còn trẻ phải đi hoạt động cách mạng, khi giành đ ợc độc lập thì đã già, nên không dám tính chuyện đó

Thành cho chúng tôi biết:

Tr ớc khi ra đi, Thành có yêu một ng ời con gái, ng ời con gái đó cũng rất yêu Thành Nh ng họ phải dừng lại chuyện yêu đ ơng Sau nhiều năm mất liên lạc, Thành không biết ng ời con gái đó đang ở

đâu, còn hay mất.

Nh vậy ng ời ta thấy Bác Hồ là một ng ời cũng nh mọi ng ời, cũng khát vọng tình yêu, cũng mong muốn có mái ấm gia đình, nếu

có ai đó cho rằng những cái đó là nhỏ bé làm cho Bác Hồ kém vĩ đại

là không đúng Vì chính những cái đó tôn thêm Bác càng vĩ đại: nhất

là trong thời đại hiện nay, một số đông ng ời đã tha hoá do chạy theo cuộc sống h ởng thụ vật chất, bất chấp cả nhân phẩm đạo đức.

Tôi đã đi Quảng Châu và tôi biết Nguyễn ái Quốc còn có một ng

ời yêu nữa tên là Lí Ph ơng Liên (bí danh), th kí của Đông Ph ơng Bộ thuộc Cục Ph ơng Nam là vợ của Lý Thuỵ (Bác Hồ) ở phố Văn Minh, Quảng Châu, Trung Quốc Thực tiễn cuộc sống có những việc nhìn thấy tận mắt ch a hẳn là thật Khi ông Phạm Văn Đồng cùng một số

ng ời trong tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội sang dự một khoá học chính trị tại nhà số 13 phố Văn Minh cũng t ởng Lý Ph ơng Liên là vợ của Lý Thuỵ, nh ng sau mới biết thực tế không phải nh vậy, đây chỉ là việc nguỵ trang để che mắt mật thám.

Tôi không coi vấn đề này quan trọng, tuy vậy thời gian tôi đến

Liên Xô (cũ) tôi cũng biết có một cô gái Nga yêu Ng ời, yêu tới mức

bà ta không lấy đ ợc Nguyễn ái Quốc và suốt đời ở vậy cho đến già rồi chết Có một nhân chứng ng ời Nga đ ợc bà này tâm sự kể lại với tôi rằng:

“Họ yêu nhau nh ng không dám lấy nhau, Nguyễn ái Quốc

nói lấy vợ thì phải để lại địa chỉ, phải có con, phải có trách nhiệm làm chồng, làm cha, và rồi thế nào mật thám cũng phát hiện ra”

Cho nên Nguyễn ái Quốc không lấy vợ và bà Nga đó cũng không lấy chồng.

Dân tộc Việt Nam mãi mãi tự hào về Hồ Chí Minh, nền văn minh nhân loại của thế kỷ XX này tự hào có một vĩ nhân đ ợc cả thế giới phong tặng anh hùng giải phóng dân tộc và danh nhân văn hoá kiệt xuất Hồ Chí Minh mãi mãi là tấm g ơng sáng về nhân cách một con

ng ời Thời đại cho mọi thế hệ mai sau.

T.C dịch Bài đ đăng trên báo PNVN 1/1/1997ã đăng trên báo PNVN 1/1/1997

14 hµnh tr×nh ®i t×m cè nh©n

cña vÜ nh©n

Sơn Tùng kể Lê Thọ Bình ghi

công bố trên "Trên giới mới" số Xuân 1997

ý định phải tìm cho ra một ng ời phụ nữ có tên là Lê Thị Huệ - ng ời bạn gái thân thiết thời thanh niên của Bác Hồ - xuất hiện trong tôi thật ngẫu nhiên Đó là vào năm 1948, trong một lần trò chuyện, bà Nguyễn Thị Thanh, chị ruột Bác Hồ có kể với tôi rằng: khi nhận đ ợc

điện từ miền Nam gởi ra báo tin cụ Nguyễn Sinh Sắc ốm rất nặng, bà liền khăn gói lên đ ờng vào Nam, nh ng khi tới nơi mới biết cụ Sắc đã qua đời và đã đ ợc chôn cất Nhờ có cô Huệ rất nhiệt tình đ a bà đi

đến tận Cao Lãnh tìm kiếm mới tìm ra mộ bố Cô Huệ th ơng cậu Thành, bà Thanh không biết gì, khi vào trong đó mới hay.

Gia đình ông Diệp Văn C ơng, rồi gia đình cụ Hồ Tá Bang cứ vun vào cho cậu Thành, nh ng cậu Thành lại ch a chịu dừng lại một chỗ Cậu nh con chim bằng còn muốn cất cánh bay xa Cậu Thành cũng th ơng cô Huệ lắm Tôi ghi lại chi tiết này vào cuốn sổ tay và bắt đầu t giây phút

ấy nung nấu một quyết tâm phải tìm cho ra ng ời phụ nữ

Ông H ơng đã đ a tôi giới thiệu với bà cô ông ấy Bà này th ờng hay đi chùa và nói có quen một nhà s tên là Lê Thị Huệ và còn

khẳng định với tôi rằng nhà s này thời trẻ rất nặng tình với chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành.

Theo sự chỉ dẫn cặn kẽ của bà, tôi đã vào chùa và gặp đ ợc

nhà s Lê Thị Huệ Tuy nhiên s Huệ đã kh ớc từ kể lại chuyện cũ cho tôi nghe Sau hàng tháng trời lân là trò chuyện, rồi thuyết

phục và đ a cho bà xem rất nhiều ảnh chụp về các chuyến công du của Bác Hồ trong đó có tôi, bà mới tin rằng tôi là ng ời có vinh dự đ

ợc nhiều lần làm việc bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh Tuy nhiên tr

ớc khi kể cho tôi nghe câu chuyện về mối tình của cô Huệ với anh Nguyễn Tất Thành, bà dặn tôi tuyệt đối không đ ợc viết, cũng nh không đ ợc nói cho ai biết khi bà còn đang sống Vì, theo bà, "hiện nay cả dân tộc Việt Nam đang tôn thờ Bác Hồ, nếu nói điều này ra thì sẽ có ít ng ời nghĩ rằng tôi có vơ vào để rồi đòi hỏi chế độ, chính sách, u đãi gì đây".

Rồi bà kể: "Tôi là học trò của cụ phó bảng, học chữ nho tại Viện 1 tr ờng Đông Ba (Huế), thời bấy giờ cha tôi làm quan ở đó Sau này tôi gặp anh Thành và tôi đã tôn thờ con ng ời ấy suốt cả cuộc đời (cụ thở dài), con ng ời ấy thật đáng yêu, đáng kính Nh ng

có lẽ do số phận đã không cho chúng tôi đ ợc bên nhau Khi chia tay nhau, chúng tôi không hứa hẹn gì mà chỉ nói sau này còn sống trở về sẽ tìm lại nhau Một vài năm sau đó, tôi nhận đ ợc tin Nguyễn Tất Thành đã chết tại Hồng Kông Tôi đau đớn vô cùng

Nh ng rồi mãi tới năm 1948, tôi mới nhận ra Nguyễn ái Quốc chính là anh Thành Anh cũng không gia đình, vợ con Tôi cảm thấy xót xa Không hiểu sao từ bé tôi đã thuộc lòng hai câu thơ của Hải Th ợng Lãn Ông viết khi ông từ quê (Sông Lam - Nghệ

"Nhất tiếu tình đa l u l nh lệ.ã đăng trên báo PNVN 1/1/1997

Song mâu xuân tận hiện hình hoa"

(Một nụ c ời giàu tình cảm, n ớc mắt chảy Khi về già hai con mắt đã mờ nh ng hình ảnh ng ời yêu đầu tiên vẫn vẫn hiện lên) Những câu thơ này nh một ứng mệnh cho số phận của tôi Tôi vào chùa và đem theo hình ảnh anh Thành.

Có lần trong một buổi trò chuyện, bà Huệ hỏi tôi, sau một đắn

đo: "Ông ở cạnh cụ Hồ nhiều năm, có khi nào thấy cụ nhắc hai chữ tình yêu không?" Tôi nói: "Có chứ ạ!" Bà lại hỏi: "Thế sao

không bao giờ thấy báo chí nói gì cả? Báo chí bị cấm à?" Tôi kể cho bà nghe rằng, bà Nguyễn Thị Thanh (chị ruột bác Hồ) khi ra Bắc có kể cho Bác nghe là trong lần vào Nam tìm mộ cụ Nguyễn Sinh Sắc có gặp bà (tức cô Huệ).

Sau này, có những lần Bác đã hỏi ông Bùi Công Trừng

và Ung Văn Khiêm về cô Huệ, nh ng cả hai ông đều nói chỉ biết rằng cô Huệ còn sống và đã đi tu, còn không biết thêm một thông tin nào nữa cả Bác nghe xong rồi thở dài Bà Huệ rơm rớm n ớc mắt khi nghe tôi nói trong phòng làm việc của Bác bao giờ cũng

có cắm hoa huệ Lần ấy bà Huệ còn hỏi: "Thế có lần nào cụ Hồ nói gì về tôi không?"

Tôi nói với bà: "Năm 1962 Đoàn đại biểu miền Nam ra thăm Bác, Bác đã nói: "Miền Nam luôn trong trái tim tôi" Với tình cảm chung, Bác đau đáu nhớ đồng bào miền Nam ruột thịt Mẹ Bác mất ở miền Nam, bên bờ sông H ơng Bố Bác mất bên bờ sông Tiền Và nơi đó còn có một mối tình" Trong một bài thơ Bác viết:"