tiểu luận Tiểu luận Nạn bạo lực gia đình ở nước ta hiện nay

Chúng ta ai cũng biết rằng bạo lực trong gia đình không những làm tổn thương, tổn hại đến sức khỏe, thể xác, tinh thần của nạn nhân mà còn ảnh hưởng đến cuộc sống của những người xung qu

ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HỒ CHÍ MINH

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

BỘ MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CN MÁC LÊ-NIN

….  ….

TÊN TIỂU LUẬN:

GV hướng dẫn:Th.S Nguyễn Thị Chính Nhóm thực hiện: nhóm 5, lớp dhkd6

TP.Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2010

Lời nói đầu:

ất nước ngày càng phát triển kéo theo những thay đổi tích cực và tiêu cực của xã hội Đời sống con người hoàn hảo hơn, bên cạnh

đó nhiều vấn nạn vẫn tiếp tục diễn ra mà nổi bật hơn cả là nạn

“Bạo lực gia đình” – một vấn nạn mà xã hội chúng ta chưa có tiếng nói chung.

Đ

Bản thân chúng ta nên nhìn nhận thế nào về vấn đề ấy? Bằng sự quan sát và nhìn nhận từ thực tiễn, bằng tất cả những tâm tư, tình cảm, chúng tôi xin bày tỏ ý kiến của mình qua bài tiểu luận này.

Mỗi người chúng ta sẽ có những suy nghĩ và nhìn nhận riêng Nhưng chúng tôi mong rằng qua bài thuyết trình này, chúng ta sẽ rút ra được những

ý kiến và cảm nhận đúng đắn nhất.

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn trường ĐH Công Nghiệp TP.HCM, khoa Lý luận-Chính trị cùng giáo viên bộ môn: “những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-LêNin” đã tạo điều kiện cho chúng tôi hoàn thành bài tiểu luận này Đây là lần đầu tiên chúng tôi làm tiểu luận nên sẽ có những sai sót, kính mong quý thầy cô cùng các bạn sẽ thông cảm và đưa ra những nhận xét thiết thực để chúng tôi rút kinh nghiệm và sửa chửa.

Tập thể nhóm 5 – Lớp DHKD6

MỤC LỤC

Lời nói đầu Trang 2

I Mở đầu Trang 4 1.1.Đặt vấn đề Trang 4

1.2.Mục đích-yêu cầu Trang 4

1.3.Đối tượng Trang 4

1.4.Phương pháp nghiên cứu Trang 4

1.5.Phạm vi nghiên cứu Trang 4

II.Nội dung tiểu luận Trang 5

2.1.Cơ sở lý luận Trang 6-9

2.2.Nội dung chủ yếu Trang 9

2.2.1 Thực trạng bạo lực thể chất với phụ nữ và trẻ em Trang 9-13 2.2.2 Nguyên nhân Trang 13-14 2.3.Định hướng giải quyết Trang 15-16 III.Kết luận-Kiến nghị Trang 16-18 Tài liệu tham khảo Trang 19

-Phần I MỞ ĐẦU

1.1 Đặt vấn đề:

Gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi đầu tiên nuôi dưỡng nhân cách và tâm hồn của mỗi người, là “thiên đường”- nơi mang đến sự yên bình và an toàn cho mỗi thành viên – nơi ấp ủ bao hoài bão, chấp cánh những ước mơ Ấy thế nhưng ở đâu

đó, gia đình lại đang là “địa ngục” – nỗi đau của các cuộc bạo hành

Bạo lực gia đình đang là 1 vấn nạn lớn của xã hội và đang có xu hướng ngày càng gia tăng mà nạn nhân chủ yếu của BLGĐ lại là phụ nữ và trẻ em Chúng ta ai cũng biết rằng bạo lực trong gia đình không những làm tổn thương, tổn hại đến sức khỏe, thể xác, tinh thần của nạn nhân mà còn ảnh hưởng đến cuộc sống của những người xung quanh và tác động đến cả xã hội BLGĐ đang là 1 vấn đề đáng báo động Thực trạng ấy không chỉ diễn ra ở các nước lạc hậu, kém phát triển, mà ngay

cả ở những nước đang phát triển và phát triển, không phân biệt thành phần gia đình, tuổi tác, nghề nghiệp, dù ở nông thôn hay thành thị thì nạn BLGĐ vẫn có thể diễn ra

mà hậu quả nó để lại là hết sức nặng nề-những cơn đau dai dẳng, những nỗi buồn có thể kéo dài cả một đời người

Với mong muốn góp một phần công sức nho nhỏ của mình vào công cuộc chống bạo lực gia đình, nhóm chúng em đã chọn đề tài: “Thực trạng bạo lực gia đình ở Việt Nam hiện nay”

1.2 Mục đích yêu cầu

- Phản ánh thực trạng nạn bạo lực gia đình ở nước ta hiện nay

- Nêu lên nguyên nhân, kết quả của nạn BLGĐ

- Những vấn đề đặt ra trước nạn BLGĐ và định hướng giải pháp

- Kết luận và kiến nghị

1.3 Đối tượng:

- Đối tượng nghiên cứu: nạn bạo lực gia đình

- Đối tượng hướng tới: toàn xã hội

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp duy vật biện chứng

1.5 Phạm vi nghiên cứu:

- Nạn BLGĐ ở Việt Nam trong giai đoạn 2000 – 2010

Phần II.NỘI DUNG TIỂU LUẬN

2.1.Cơ sở lý luận:

Khái niệm cặp phạm trù:

a)Khái niệm về vật chất:

Vật chất là phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại, chụp lại, phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác

b)Khái niệm về ý thức:

Ý thức là toàn bộ những hoạt động tinh thần của con người, bao gồm những tri thức, kinh nghiệm, những trạng thái tình cảm, ước muốn, hy vọng, ý chí niềm tin…của con người trong cuộc sống Ý thức là sản phẩm của quá trình phát triển của tự nhiên và lịch sử - xã hội, là kết quả của quá trình phản ánh thế giới hiện thực khách quan vào trong đầu óc của con người

c) Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức:

Vật chất và ý thức tồn tại trong mối quan hệ biện chứng với nhau, tác động lẫn nhau thông qua hoạt động thực tiễn; trong mối quan hệ đó vật chất giữ vai trò quyết định đối với ý thức

d) Gia đình là gì?

Gia đình là một cộng đồng người sống chung và gắn bó với nhau bởi các mối quan hệ tình cảm, quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng và hoặc quan hệ giáo dục

Gia đình có lịch sử từ rất sớm và đã trải qua một quá trình phát triển lâu dài Thực tế gia đình gia đình có những ảnh hưởng và những tác động mạnh mẽ đến xã hội Ngay từ thời nguyên thủy cho tới hiện nay, không phụ thuộc vào cách kiếm sống, gia đình luôn tồn tại và là nơi để đáp ứng những nhu cầu cơ bản cho các thành viên trong gia đình Song để đưa ra được một cách xác định phù hợp với khái niệm gia đình, một số nhà nghiên cứu xã hội học đã đưa ra sự so sánh giữa gia đình loài người với cuộc sống lứa đôi của động vật, gia đình loài người luôn luôn bị ràng buộc theo các điều kiện văn hóa xã hội của đời sống gia đình ở con

người Gia đình ở loài người luôn bị ràng buộc bởi các quy định, các chuẩn mực giá trị, sự kiểm tra và sự tác động của xã hội; vì thế theo các nhà xã hội học, thuật ngữ gia đình chỉ nên dùng để nói về gia đình loài người

Thực tế, gia đình là một khái niệm phức hợp bao gồm các yếu tố sinh học, tâm lý, văn hóa, kinh tế, khiến cho nó không giống với bất kỳ một nhóm xã hội nào Từ mỗi một góc độ nghiên cứu hay mỗi một khoa học khi xem xét về gia đình đều có thể đưa ra một khái niệm gia đình cụ thể, phù hợp với nội dung nghiên cứu phù hợp và chỉ có như vậy mới có cách tiếp cận phù hợp đến với gia đình

Đối với xã hội học, gia đình thuộc về phạm trù cộng đồng xã hội Vì vậy,

có thể xem xét gia đình như một nhóm xã hội nhỏ, đồng thời như một thiết chế xã hội mà có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình xã hội hóa con người Gia đình là một thiết chế xã hội đặc thù, một nhóm xã hội nhỏ mà các thành viên của nó gắn bó với nhau bởi quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ con nuôi, bởi tính cộng đồng về sinh hoạt, trách nhiệm đạo đức với nhau nhằm đáp ứng những nhu cầu riêng của mỗi thành viên cũng như để thực hiện tính tất yếu của xã hội về tái sản xuất con người

e) Bạo lực là gì?

Bạo lực là một phạm trù chỉ những hành vi đánh đập, gây tổn thương về

cả mặt thể xác và tinh thần

f) Bạo lực gia đình là gì?

Là thuật ngữ dùng để chỉ các hành vi bạo lực giữa các thành viên trong cùng một gia đình Hành vi bạo lực thường thấy nhất là giữa vợ và chồng nhưng bạo lực giữa cha mẹ với con cái hay ông bà, anh em ruột với nhau hoặc giữa mẹ chồng và con dâu cũng có xảy ra và được xếp vào nhóm các hành vi này Nạn nhân của bạo lực thân thể thường là phụ nữ- vợ hoặc mẹ của đối tượng, với nam giới họ là nạn nhân của bạo lực tinh thần nhiều hơn Bạo lực gia đình xảy ra ở mọi quốc gia, nền văn hóa, tôn giáo không ngoại lệ giàu nghèo và trình độ học vấn cao hay thấp

- Tháng 12/1993: Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã đưa ra định nghĩa

về Bạo lực gia đình như sau: “Bất kì một hoạt động bạo lực dựa trên cơ sở giới nào dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến những tổn hại về thân thể, tình dục hay tâm lí hay những đau khổ của phụ nữ bao gồm cả sự đe dọa có những hành động như vậy, sự cưỡng bức hay tước đoạt một cách tùy tiện sự tự do và nó xảy ra ở nơi công cộng hay trong cuộc sống riêng tư”

- Ở Việt Nam: 21/11/2007 trong kì họp lần thứ hai của Quốc hội khóa XII đã thông qua bản dự thảo luật phòng chống bạo lực gia đình Luật này đã đưa ra định nghĩa về bạo lực gia đình như sau: “Bạo lực gia đình là hành động cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại về vật chất, tinh thần, kinh tế đối với các thành viên khác trong gia đình”

Các hình thức bạo hành gia đình

Phân chia theo kiểu bạo hành và đối tượng bị bạo hành

+ Phân chia theo kiểu bạo hành

Bạo hành thể xác: Những hành vi như đá, đấm, tát tác động trực tiếp đến sức khỏe nạn nhân Kiểu hành vi này hay xảy ra khi hai bên chênh lệch về sức mạnh thể chất như giữa chồng và vợ, bố mẹ

và con cái hoặc con cái và bố mẹ già

Bạo hành tình dục: Ép quan hệ tình dục khi bạn đời không muốn Hành vi loạn luân giữa cha và con gái, hoặc mẹ và con trai, giữa anh chị em cũng được xếp vào loại này

Bạo hành về tinh thần: Chửi bới, mắng nhiếc, im lặng, không nói chuyện trong thời gian dài…

Bạo hành xã hội: Ngăn không cho tiếp xúc với gia đình, bạn bè, quản lí tiền bạc nhằm hạn chế các hoạt động xã hội mang tính chất cộng đồng

+ Phân chia theo đối tượng bạo hành

Bạo hành vợ - chồng

Bạo hành với trẻ em

Bạo hành với người già

Các hành vi và mức độ bạo lực thể chất xếp theo mức độ tăng dần

+ Thờ ơ

+ Ngắt, véo, gây đau

+ Đánh đau, gây thương tích ở những khu vực khó phát hiện

+ Xô đẩy, kiềm xiết

+ Giật kéo, lắc mạnh, rứt tóc

+ Tát, cắn

+ Đấm đá

+ Bóp cổ, ném đồ vật vào nạn nhân

+ Đánh đập nặng gây thương tích (gãy xương, chấn thương)

+ Quăng, ném nạn nhân

+ Đánh đá vùng bụng gây sẫy thai hoặc sinh con

+ Sử dụng hung khí có sẵn trong nhà tấn công nạn nhân

+ Gây thương tích nặng không cho nạn nhân chữa trị

+ Hủy hoại hoặc làm biến dạng hình thể

+ Giết

2.2 Nội dung chủ yếu:

2.2.1 Thực trạng bạo lực thể chất đối với phụ nữ và trẻ em ở Việt Nam:

Bạo lực gia đình đang là một vấn đề có tính chất toàn quốc, được xem là đề tài thu hút giới nghiên cứu trong mọi lĩnh vực đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn

Theo hội thảo “Thông tin đại chúng với việc hỗ trợ và bảo vệ nạn nhân của bạo lực gia đình và buôn bán người" ngày12/12/2007, tại Hà Nội, do Trung tâm phụ nữ và phát triển – Hội Liên hiệp

Phụ nữ Việt Nam tổ chức

Bạo lực gia đình đặc biệt là đối với phụ nữ và trẻ em là hiện tượng phổ biến trong tồn tại ở tất cả các nước Bạo lực gia đình đã và đang tác động đến một bộ phận không nhỏ phụ nữ trên toàn thế giới và đang là một trở ngại lớn cho quá trình bình đẳng giới

Ở Việt Nam vấn đề bạo lực gia đình đang được quan tâm nhiều hơn khi ngày càng có nhiều người bị bạo lực gia đình được phát hiện với hậu quả để lại ngày càng nặng nề hơn

Theo báo cáo của Ủy ban dân số - gia đình và trẻ em Việt Nam năm 2006: 97% nạn nhân của bạo lực gia đình chính là những người phụ nữ Họ là những người yếu đuối về mặt sức khỏe hoặc mặt kinh tế nên thường phải gánh chịu những hậu quả nặng nề: chịu sự đánh đập, chửi mắng (bạo lực thể chất)

Theo khảo sát gần đây của ủy ban các vấn đề của Quốc hội cho thấy 2.3% gia đình có hành vi bạo lực thể xác, 25% là bạo lực về tình cảm và còn 30% là bạo lực tình dục

 Đại tá Lê Việt Hùng, Phó giám đốc Công an TP Cần Thơ cho biết, năm 2008, TP Cần Thơ xảy ra trên 600 vụ BLGĐ, phổ biến là chửi bới, đánh đập, nhục mạ và cả án mạng Cũng theo ông Hùng, đây chỉ

là con số mà cơ quan công an và các đoàn thể xã hội can thiệp và hòa giải thành công

Và để thấy được thực trạng bạo lực thể chất ở Việt Nam hiện nay diễn

ra như thế nào và hậu quả của nó ra sao thì chúng ta có thể thấy qua những con số thống kê về các mặt

a) Về mặt sức khỏe và tính mạng

Bạo lực thể chất gây ảnh hưởng hết sức to lớn đến sức khỏe và tính mạng của nạn nhân bị bạo lực Bị đánh đập, hành hạ về mặt thể xác khiến cho nạn nhân suy giảm sức khỏe, mất khả năng lao động và có thể dẫn tới một số bệnh như tâm thần hoặc cũng có thể bị giết hoặc tìm một số cách tự tử

b) Tình trạng gia đình tan vỡ

Ngày nay, bạo lực trong gia đình khiến cho tỉ lệ li hôn ngày càng tăng cao Nhất là những phụ nữ ở các thành phố lớn hoặc có trình độ dân trí cao thường chọn cho mình phương án giải thoát khỏi bị đánh đập hành hạ bằng con đường li hôn

 Theo số liệu của Bộ Công An thống kê năm 2004, số vụ li hôn tại Việt Nam có chiều hướng tăng nhanh Năm 1991 có 22.634 vụ li hôn thì 8 năm sau đó, năm 2000 đã lên tới 30.000 vụ Trên 70% trong số

đó là bạo lực gia đình

 Theo Tòa án nhân dân tối cao thống kê từ năm 2000 đến năm 2005, Tòa án các cấp đã xử lí 186.954 vụ li hôn do bạo lực trong gia đình trong đó đánh đập ngược đãi chiếm tới 53,1% trong tất cả các nguyên nhân

 Cũng theo số liệu của Tòa án tối cao chỉ riêng trong năm 2005, số vụ việc li hôn do bạo lực gia đình chiềm trên 60%

 Hội LHPN TP Đà Nẵng đưa ra con số còn giật mình hơn thế: Theo kết quả điều tra xã hội học, trong 5 năm (2001 - 2005), TP Đà Nẵng

có 1.980 vụ án ly hôn, 20% có nguyên nhân do BLGĐ Nhưng trong 3 năm từ năm 2006 đến 2008, thành phố này có tới 4.026 vụ ly hôn, trong đó nguyên nhân dẫn đến BLGĐ chiếm áp đảo 70% Thậm chí, nguyên nhân của 30% số vụ ly hôn còn lại như mâu thuẫn về kinh tế,

tệ nạn xã hội, rượu chè, cờ bạc cũng có thể dẫn đến những hành vi BLGĐ.

Trên địa bàn Hà Nội theo thống kê của Tòa án nhân dân trong 8 năm thực hiện luật hôn nhân gia đình có tới 7372 vụ li hôn xuất phát từ nguyên nhân

do người phụ nữ bị đánh đập hành hạ Phụ nữ đứng đơn xin li hôn do chồng ngược đãi hoặc phụ bạc chiếm từ 70% đến 80%

Như trường hợp của chị Thu H: Nhìn bề ngoài, ai cũng tấm tmăcs khen chị Thu H (thị trấn Thiên Tôn, huyện Hoa Lư) tốt số Anh chồng là kĩ sư xây dựng, vừa đẹp trai vừa có tài vừa kiếm được nhiều tiền Nhưng trên thực tế, trong ngôi nhà cao tầng đó, chị H đang phải chịu cảnh “địa ngục trần gian” Chị kể: “Anh ta cấm tôi bước chân ra khỏi nhà, cả đi chợ cũng là việc của mẹ chồng Tôi tốt nghiệp đại học nhưng anh ta không cho tôi đi làm, phải ở nhà phục dịch gia đình

Có lần đánh bạo ra ngoài xin việc, khi về nhà hàng tháng trời anh ta không thèm nhìn mặt, không ăn, không ngủ cùng, cũng không đưa tiền cho tôi Việc hành hạ tinh thần khiến cho tôi không thể chịu nổi, một lần tôi liều

về nhà mẹ đẻ, ngờ đâu bị chồng túm tóc đánh đập cho một trận tơi bời Rồi chị H thổn thức: “Nếu chấp nhận li hôn tôi sẽ gặp nhiều khó khăn về kinh tế Nhưng tôi đau khổ đủ rồi Dù không còn gì nhưng tôi quyết định li hôn và tôi

sẽ cố gắng nuôi con một mình”

Điều đó cho thấy, BLGĐ là nguyên nhân chính dẫn đến đổ vỡ hạnh phúc của những “tế bào xã hội”

c) Sự thay đổi giữa vị thế nam và nữ

Ngày nay, trên thực tế nhiều trường hợp phụ nữ kiếm được nhiều tiền hơn chồng nhưng lại bị chồng đánh Sở dĩ có tình trạng như vậy là do các ông chồng cảm thấy địa vị trụ cột trong gia đình của họ đang bị đe dọa

Theo nghiên cứu của hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam thì những trường hợp này chiếm 72% trong số những vụ xung đột gia đình

“Bạo lực thực chất không chỉ là hình thức, hành vi đánh đập gây thương tích cho nạn nhân mà bên cạnh đó còn có những hình thức hành hạ khác như cấm đoán việc ăn, ngủ … khiến cho sức khỏe nạn nhân bị suy kiệt thậm chí còn dẫn đến tử vong

Tại Bặc Giang, chồng đánh vợ rồi nhốt vào chuồng chó và gọi mẹ vợ sang chứng kiến Khiến cho nạn nhân không chỉ chịu hành hạ về mặt thể xác mà còn gây ra những đau đớn về tinh thần

Một trường hợp khác về việc BLGĐ xảy ra vào cuối tháng 9 năm

2010 Đó là trường hợp của chị Mai Thị Diễm Phương (18 tuổi, ở TP.Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên ) bị cha mẹ ruột cùng chồng của mình đánh đập dã man sau đó đổ cồn lên người và dùng dao lam rạch để xóa hình săm trên lưng của chị Hậu quả là chị đã bị chấn thương toàn thân, vùng lưng bị bỏng nặng, và bị ám ảnh tinh thần

*Và trẻ em là đối tượng phải chịu những bạo lực về thể chất: như bắt nhịn

ăn, bị phạt đánh đòn chỉ vì bị điểm kém hoặc không nghe lời cha mẹ Hoặc cha mẹ

có những hành động, suy nghĩ sai lệch trong việc giáo dục con cái, lạm quyền làm cha làm mẹ để thực hiện những hành vi tàn bạo đối với con cái của mình

Những người già trong gia đình cũng là đối tượng gánh chịu bạo lực về thể chất Việc con cái đánh cha mẹ, thậm chí bỏ đói, không chăm sóc khi cha mẹ ốm đau để mặc họ với bệnh tật, đói rét cũng là những hành vi gây tổn hại nặng nề về sức khỏe cũng như tinh thần

2.2.2 Nguyên nhân

a) Do nhận thức