tiểu luận Bằng lý luận và thực tiễn, anhchị hãy phân tích, chứng minh Ghi nhanh - thể loại phản ánh xung kích của báo chí.

Ra đời do yêu cầu của cách mạng Ghi nhanh là một thể loại báo chí chủ yếu phản ánh những sự kiện nóng hổi, cấp bách trong dòng thời sự chủ lưu, với mô thức kết cấu linh hoạt, mềm dẻo,

Phần 1

Lý thuyết:

Bằng lý luận và thực tiễn, anh/chị hãy phân tích, chứng minh Ghi nhanh - thể loại phản ánh xung kích của báo chí

Ra đời do yêu cầu của cách mạng

Ghi nhanh là một thể loại báo chí chủ yếu phản ánh những sự kiện nóng hổi, cấp bách trong dòng thời sự chủ lưu, với mô thức kết cấu linh hoạt, mềm dẻo, thông qua bút pháp mô tả trực tiếp, thuật và những cảm xúc, ấn tượng, lời bình khi cần thiết nhằm cung cấp cho công chúng một phác thảo sinh động, đa diện về sự thật mới nảy sinh, có ý nghĩa thời sự đối với những chi tiết tiêu biểu nhất, ấn tượng nhất

Thể loại Ghi nhanh đã tạo ra những cuộc tranh luận sôi nổi trong giới báo chí Việt Nam từ những năm 60 của thế kỷ trước

Việc này có nguyên nhân trực tiếp liên quan đến sự bùng nổ của thể loại này

Khi đế quốc Mỹ ném bom tàn phá miền Bắc nước ta, sự bùng

nổ của thể loại này ban đầu mang tính tự phát Tình hình lý luận và thực tiễn của báo chí thập niên 60, đời sống báo chí bước vào một giai đoạn mới, căng thẳng và khốc liệt do những thay đổi của chiến

sự Tình hình của cuộc đấu tranh giành độc lập tự do của dân tộc thay đổi, đòi hỏi báo chí phải có một lối viết mới nhanh hơn, sinh động hơn Lối viết báo thiên về miêu tả có tính chất văn học vốn phổ biến trên báo chí nước ta từ sau chiến thắng 1954 đã tỏ ra phần nào không còn phù hợp trước hoàn cảnh mới Chính những điều đó

đã lý giải cho sự xuất hiện đầy ấn tượng của cách viết nhanh và sau

đó là thể loại Ghi nhanh

Trong những năm tháng báo chí của ta còn phải hoạt động bí mật thì Ghi nhanh không có điều kiện xuất hiện Tới khi báo chí ra hoạt động công khai thì mới có Ghi nhanh tuy vẫn còn thô sơ, chưa thực sự xuất hiện hoàn chỉnh như một thể loại Có trường hợp

phóng viên báo Cứu Quốc đã gọi điện thoại để gửi bài ghi nhanh

về việc Pháp gây ra vụ khiêu khích ở Lạng Sơn

Chỉ thị của Bộ Chính trị cho báo Nhân Dân năm 1965 về việc xây dựng con người mới đã góp phần trực tiếp để đội ngũ những người báo Nhân Dân lúc đó nghiên cứu, tìm hiểu để tìm ra thể loại báo chí mới, đáp ứng yêu cầu của Trung ương Bên cạnh đó, sự phát triển của điều kiện thông tin liên lạc cũng tạo ra tiền đề cho Ghi nhanh phát triển Nguyên nhân thứ hai gắn liền với tình hình mới ở thời điểm này: "Chúng ta thấy rõ tình hình cách mạng chống Mỹ cứu nước khẩn trương, nhiều điển hình anh dũng, đòi hỏi báo chí sử dụng vũ khí gì đây để tác chiến nhanh, nhẹ Vũ khí

đó là Ghi nhanh

Trong các tờ báo ở nước ta, báo Nhân Dân là một trong những

tờ đầu tiên sử dụng và rút ra những kinh nghiệm có tính chất lý luận về thể loại ghi nhanh Ngay từ đầu năm 1966, tập thể các nhà báo ở đây đã tổng kết rút kinh nghiệm và đi tới kết luận: " trong thể loại phản ánh thì ghi nhanh rất thích hợp với tình hình, với độc

giả, phản ánh kịp thời cuộc chiến đấu, có tác dụng cổ vũ, động viên"

Trong hai năm 1965 - 1966, báo Nhân dân đã tổ chức trao đổi

về thể loại này "Trong cuộc chiến đấu hiện nay, thể loại này có tác dụng khá rõ Sự việc cách mạng diễn ra hàng ngày, sôi nổi khẩn trương, phải sử dụng vũ khí này mới kịp thời, mới làm cho nó hay" Chính thông qua những cuộc trao đổi như vậy, các nhà báo khi đó đã nhận thấy những ưu thế đặc biệt của thể loại ghi nhanh,

"Nó cụ thể sinh động hơn tin Nó nhanh hơn phóng sự" Đây là một thể loại độc lập của báo chí và thậm chí nó là một trong những thể loại chủ lực của báo chí trong giai đoạn này

Cũng nói về sự hình thành và phát triển của thể loại Ghi nhanh, Giáo trình nghiệp vụ báo chí tập II cho rằng: “… phải đến khi đất nước ta bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Ghi nhanh mới thực sự phát triển với tư cách là một trong những thể loại có nhiều ưu thế trên báo với những đóng góp đáng kể trong việc phản ánh một cách kịp thời cuộc sống chiến đấu của quân và

dân ta, quân đội ta và được nhiều người ưa thích với sức sống sinh động của nó

Một số tác phẩm thuộc thể loại này đến nay vẫn còn được nhắc

đến như Những giờ phút cuối cùng của quân địch ở Điện Biên Phủ của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại mặt trận - ngày 11- 5-1954, Bắt sống Đờ-cát-tờ-ri, mừng sinh nhật Bác - báo Quân đội

nhân dân ngày 15-5-1954, Về đây đem cả yêu thương cùng về - báo Quân đội nhân dân ngày 23-11-1965, Trận thắng vang dội của Thủ đô - báo Nhân Dân ngày 20 - 5-1967

Nhạy bén, cơ động, đa diện trong thông tin thời sự cấp bách

Ghi nhanh là một thể loại báo chí nhạy bén trong việc phản ánh những sự kiện nổi bật vừa xuất hiện, thông qua vai trò của nhân vật trần thuật (người viết) nhằm cung cấp ngay lập tức cho công chúng một phác thảo đa diện về những thời điểm, lát cắt sinh động nhất của sự kiện với những chi tiết tiêu biểu nhất, ấn tượng nhất và đặc biệt là sự chứng kiến trực tiếp của các nhân chứng

Ưu thế nổi bật nhất của thể loại Ghi nhanh là ở năng lực phản ánh sự thật thời sự, điển hình ) một cách xác thực và sinh động, nhanh như Tin nhưng lại sinh động, cụ thể hơn Tin Bằng việc dựng lên một phác thảo đa diện về thời điểm ban đầu sinh động nhất của sự kiện đó, Ghi nhanh có thể thoả mãn được nhu cầu hiểu biết sự kiện ngay từ những giây phút đầu tiên của công chúng với những thông tin còn nguyên vẹn hơi thở nóng bỏng của sự kiện

Trong các thể loại báo chí, cũng giống như Tin, có thể nói Ghi nhanh là một trong những thể loại có khả năng đáp ứng yêu cầu thông tin thời sự một cách nhạy bén nhất, cơ động nhất Vì lẽ đó,

sự phát triển của báo chí, trong đó có báo điện tử ở nước ta những năm qua đã tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của thể loại này Cùng với các tờ nhật báo giấy, các chương trình phát thanh, truyền hình đã thường xuyên sử dụng Ghi nhanh một cách hiệu quả trong việc thông tin cái mới, định hướng dư luận Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và nhịp độ phát triển nhanh của đời sống như hiện nay, bên cạnh những thể loại báo chí khác, Ghi

nhanh vẫn đang ngày càng phát huy năng lực phản ánh hiện thực của nó với chất lượng tốt hơn

Đứng trước một sự kiện, sự việc, hoàn cảnh, tình huống vừa mới xảy ra, cùng với tin tức, Ghi nhanh bao giờ cũng là thể loại xuất hiện nhanh nhất, sớm nhất Bằng cách tạo ra một phác thảo ban đầu của sự thật, nó giúp công chúng hình dung về sự thật ấy thông qua những chi tiết tiêu biểu được trình bày một cách sống động mà ở đó những ý kiến khác nhau của các nhân chứng có giá trị như những bằng chứng khách quan Tuy nhiên, do sự chi phối của yêu cầu thời sự, tác giả viết bài ghi nhanh chỉ có thể chọn lọc ý kiến của những nhân chứng tiêu biểu nhất, đại diện cho nhiều loại người khác nhau, đứng ở những góc độ không giống nhau Ghi nhanh phản ánh sự thật (thời sự, điển hình ) với khả năng thông tin xác thực một cách nhạy bén và sinh động

Điều này cho thấy rằng mặc dù cùng chịu sự chi phối của tính thời sự một cách triệt để nhưng giữa Ghi nhanh và Tin có những cách thức khác hẳn nhau khi tiếp cận và phản ánh sự thật "Ghi

nhanh khác tin ở chỗ có thể miêu tả chi tiết Từ đó Ghi nhanh tạo nên bức tranh sinh động của cuộc sống Bởi vậy, Ghi nhanh sống động hơn, có sức truyền cảm mạnh hơn Tin

Cùng với Tin, Ghi nhanh góp phần thỏa mãn nhu cầu thông tin ngay lập tức của công chúng đối với sự kiện Vì vậy, nếu tác phẩm ghi nhanh đến với công chúng sau khi họ đã có được thông tin về

sự kiện thì tác dụng của nó sẽ bị giảm đáng kể Đây chính là nguyên nhân khiến ghi nhanh gắn bó với các tờ nhật báo giấy và báo điện tử hơn là báo tuần, báo tháng

Ghi nhanh có năng lực phản ánh đa diện, một đặc điểm quan trọng khiến cho thể loại này có nhiều khác biệt so với các thể loại báo chí khác trong quá trình phản ánh cuộc sống Ghi nhanh không chỉ dừng lại ở những thông tin có tính chất khái quát Nó luôn cố gắng đi sâu vào những khía cạnh cụ thể của vấn đề mà sự kiện đặt

ra, thông qua những chi tiết điển hình nhất Giới thiệu cái toàn diện thông qua những chi tiết nổi bật, điển hình nhất, tác phẩm ghi nhanh có mục đích đem đến cho công chúng một phác thảo, tạo ra

cái nhìn ban đầu tương đối bao quát, sinh động về sự kiện vừa mới xảy ra Như vậy, khả năng phản ánh một cách đa diện là đặc điểm

cơ bản để phân biệt ghi nhanh với các thể Ký báo chí khác

Cái tôi năng động, hoạt bát

Là một thể loại xung kích có nhiệm vụ phản ánh ngay tức khắc

về những sự việc, hoàn cảnh, tình huống vừa mới xảy ra, cái tôi trần thuật trong Ghi nhanh có vai trò hết sức quan trọng

Nhân vật trần thuật - tác giả của bài ghi nhanh xuất hiện trong tác phẩm với tư cách là một nhân chứng, đương nhiên đó phải là nhân chứng đáng tin cậy nhất Chính điều đó góp phần tạo ra niềm tin tưởng của công chúng vào tính chính xác của những điều họ đọc

Cái tôi ở đây không nên hiểu một cách đơn giản là tác giả xưng

"tôi" trong bài viết của mình, mà còn là sự khẳng định và thái độ nhập cuộc của tác giả Sự có mặt của tác giả sẽ làm cho tính trung thực của bài viết được tăng lên vì nó khiến cho công chúng tin

tưởng rằng họ đang thu nhận những điều mà chính tác giả đã được trực tiếp chứng kiến

Không giống như cái tôi thẩm định thận trọng và thiên về chất suy nghĩ của Ký chính luận, cái tôi của Ghi nhanh năng động, hoạt bát hơn Tác giả vừa là người trực tiếp chứng kiến, đồng thời còn phải là người trực tiếp tham gia sự kiện hoặc hoà nhập vào sự kiện

đó Chỉ như vậy, tác phẩm mới có khả năng thuyết phục công chúng về những điều mà tác giả tin tưởng và bảo vệ

Khả năng truyền cảm vừa nhanh vừa mạnh

Đây là một thể loại có khả năng truyền cảm vừa nhanh vừa mạnh đối với người đọc, người nghe Nói cách khác, công chúng tiếp nhận nội dung của Ghi nhanh bằng tình cảm là chính và ở mức

độ nhất định, trong Ghi nhanh, người viết có thể bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc của mình để làm rõ hơn vấn đề bài viết muốn giải quyết Điều đó được thể hiện qua vai trò quan trọng của cái tôi trần thuật - nhân chứng khách quan

Ghi nhanh diễn tả hoàn cảnh của sự kiện, bầu không khí và tình hình nơi xảy ra sự kiện như những yếu tố có hồn, góp phần dẫn dắt

và làm cho sự kiện nổi bật lên, tạo điều kiện thuận lợi cho những suy nghĩ của tác giả

Bài Ghi nhanh có kết cấu linh hoạt và một bút pháp sinh động, giàu hình ảnh và có sức biểu cảm cao

Việc sử dụng bút pháp tổng hợp, bao gồm tả, thuật, bình kết hợp với những cuộc phỏng vấn ngắn xoáy vào những chi tiết nổi bật của sự kiện là đặc điểm chủ yếu trong bút pháp của thể loại Ghi nhanh Ghi nhanh minh họa, soi sáng sự kiện từ những góc độ khác nhau thông qua các chi tiết tiêu biểu, điển hình, phản ánh đúng bản chất của sự kiện Đặc biệt, những cuộc phỏng vấn ngắn do tác giả thực hiện đối với các nhân chứng là những người trong cuộc trực tiếp liên quan đến sự kiện vừa có tác dụng làm cho bài viết sinh động vừa tạo ra sự khách quan, đa diện trong việc thông tin và thẩm định sự thật

Tóm lại, Ghi nhanh là một thể loại báo chí nhạy bén trong việc thông tin thời sự về những sự kiện, hoàn cảnh, tình huống vừa mới nảy sinh Bằng việc đem đến cho công chúng một phác thảo ban đầu của sự kiện, nó thỏa mãn nhu cầu thông tin ngay lập tức của công chúng

Với những đặc trưng trên, ghi nhanh được coi là một thể loại xung kích trong toàn bộ hệ thống thể loại báo chí Là một thể loại xung kích, cũng như tin, ghi nhanh tạo tiền đề cho những thể loại khác đi sâu vào phản ánh sự kiện

Ấn tượng và ấm áp lễ kỷ niệm 20-11

Những ngày này, khắp Học viện Báo chí và Tuyên truyền (HV

BC & TT), đi đến đâu cũng gặp những nét mặt hân hoan, rạng

rỡ của các thầy cô giáo, các bạn sinh viên Trong không khí vui tươi ấy, Lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 được tổ chức trang trọng sáng 19-11 tại Hội trường lớn với sự tham dự của đông đảo thầy cô và sinh viên toàn trường

Trời buổi sáng trong veo, có nắng nhẹ và hơi se lạnh Nhưng không khí trong trường thì rất ấm áp, tưng bùng với cờ hoa tươi thắm Ngay trên trụ cổng chính vào trường, hồng kỳ đón gió bay phấp phới Trên ban công tầng 1 tòa nhà 6 tầng, cùng với những lá

cờ nhiều màu rực rỡ là tấm bảng đỏ đề dòng chữ Nhiệt liệt chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 Cờ được cắm cả trong các

bồn cây trên sân trường của khu nhà B

Trên sân khấu Hội trường lớn trang trọng đặt bốn lẵng hoa chúc mừng cùng nằm chiếc trống hội lớn màu đỏ Cờ Đảng và cờ Tổ quốc được treo trên các cây cột dọc hội trường

Trước khi bắt đầu buổi lễ, nhiều bài hát ca ngợi mái trường, công

ơn thầy cô và tình thầy trò được phát trên loa, như Cô giáo Tày cầm đàn lên đỉnh núi, Người giáo viên nhân dân, Con đường đến trường, Nhớ ơn thầy cô, Ngày đầu tiên đi học, Ơn thầy! Thầy của chúng em, Mái trường mến yêu Những bài hát sâu lắng và tình cảm này càng làm cho không khí trong hội trường thêm ấm cúng

và gần gũi

Có mặt tại hội trường lúc 7g45, chúng tôi đã thấy những bạn sinh viên đầu tiên xuất hiện, một số bạn duyên dáng trong bộ áo dài truyền thống

8g4, các thầy cô giáo và đại biểu bắt đầu có mặt Thầy cô được sắp ngồi ở 7 hàng ghế đầu hai bên hội trường Dãy bàn đầu tiên dành

cho một số đại biểu và thầy cô, được trải khăn phủ bàn và trang trí bằng những bát hoa thắm sắc

8g6, loa mời các thầy cô vào hội trường vang lên như thức giục Người đến tham dự buổi lễ cũng càng lúc càng đông hơn Một số

cô còn mang theo cả

con nhỏ đến đến chung vui

Lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 của HV BC & TT có hai phần: phần biểu diễn nghệ thuật và phần lễ kỷ niệm

Đúng 8g30, cô dẫn chương trình thướt tha trong tà áo dài màu hồng bước ra sân khấu, giới thiệu chương trình biểu diễn nghệ thuật của Trường cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội

Mở đầu là màn hòa tấu dàn nhạc và múa của nhóm Pha lê xanh với tiết mục Âu lạc bay lên Đây là một tiết mục đặc sắc, kết hợp cả hát, múa và đánh trống Bảy nghệ sỹ nữ mặc quần áo xanh đỏ sặc

sỡ, biểu diễn say mê đã thực sự lôi cuốn được khán giả và khuấy động không khí trong hội trường

Ngay sau đó, bài hát Yêu người bao nhiêu, Yêu nghề bấy nhiêu của nhạc sĩ Nguyễn Văn Quỳ do tốp ca nữ thể hiện lại đưa khán giả chìm vào những giai điệu sâu lắng, da diết ca ngợi nghề giáo

Một trong những tiết mục hay và thu hút khán giả chăm chú lắng nghe là phần biểu diễn của một giảng viên Trường cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội - cô giáo Anh Đào với bài Khúc hát sông quê của nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo

Màn múa dân tộc của nhóm sinh viên Lào trong tiếng nhạc réo rắt của một bài hát tiếng Lào đã nhận được những tràng pháo tay hưởng ứng nồng nhiệt

Thật đáng tiếc khi sinh viên Việt Nam lại không có tiết mục nào để gửi đến thầy cô Giá như có thêm các tiết mục khác của sinh nữa

thì có lẽ sẽ hay hơn là buổi lễ kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11 của HV BC & TT mà toàn sinh viên Trường cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội biểu diễn

Tam ca nam - nhóm Memory mang đến một luồng gió mới cho chương trình với bài hát Con quay của nhạc sĩ Lưu Thiên Hương Trong trang phục vest đen lịch lãm cùng chất giọng ấm và khá lạ, nhóm đã khiến người xem, đặc biệt là các bạn sinh viên nữ rất thích thú

9g13, Trong tiếng nhạc bài Mong ước kỷ niệm xưa (nhạc sĩ Xuân Phương), ba đôi nam nữ trong trang phục áo sơ mi - quần tây và áo dài trắng hoa đỏ, tay cầm cành hoa phượng lần lượt bước ra Sau

đó tiết mục còn có sự góp mặt của tốp múa minh họa 7 người Gần cuối bài hát, các ca sỹ với nụ cười rạng rỡ trên môi vừa hát vừa đi xuống phía cuối hội trường Bất ngờ với hành động này, các bạn sinh viên vô cùng phấn khích và thích thú Ca khúc được hát và trình diễn rất hay, nhưng có lẽ giai điệu da diết như muốn níu thời