tiểu luận Sử dụng thông tin chi tiết từ phương pháp quan sát trong tác phẩm báo chí, phân tích và chỉ ra bài học.

Sinh viên: ĐỖ NGỌC MINHLAO ĐỘNG NHÀ BÁO Đề bài: Sử dụng thông tin chi tiết từ phương pháp quan sát trong tác phẩm báo chí, phân tích và chỉ ra bài học.. Vì thế, hiệu quả thông tin quan

Sinh viên: ĐỖ NGỌC MINH

LAO ĐỘNG NHÀ BÁO

Đề bài: Sử dụng thông tin chi tiết từ phương pháp quan sát

trong tác phẩm báo chí, phân tích và chỉ ra bài học.

A Lựa chọn chi tiết cho tác phẩm báo chí:

Trong xu thế bùng nổ thông tin hiện nay, khi mà mọi ranh giới gần như bị xoá bỏ, tính nóng hổi, cập nhật của thông tin báo chí càng trở nên gay gắt Vì thế, hiệu quả thông tin quan sát sẽ ngày càng được phát huy, nếu trong từng sản phẩm báo chí các nhà báo đưa vào đó những chi tiết có khả năng chuyển tải được nhiều thông điệp nhất theo tinh thần “ý tại ngôn ngoại” Để tạo nên được sự thành công của mỗi tác phẩm, người phóng viên cần có sự quan sát tỉ mỉ, thu thập thông tin một cách chi tiết để có thể hoàn thiện được một bài

Chi tiết là những bộ phận nhỏ nhất của sự kiện, là một trong những yếu

tố thuộc nội dung của tác phẩm báo chí (bao gồm sự kiện, chi tiết, chính kiến, vấn đề, đề tài, tư tưởng) Chi tiết đóng vai trò rất quan trọng trong việc khẳng định, làm rõ tư tưởng, chủ đề của tác phẩm báo chí; là bằng chứng để công chúng tiếp nhận, đặt niềm tin vào báo chí, đồng thời ghi dấu sự thành công của tác giả Chi tiết có thể là một hành vi, một lời nói, một cử chỉ của con người hay một trạng thái cụ thể của hoàn cảnh diễn ra sự kiện Thông qua các

chi tiết, nhà báo mô tả, phản ánh sự kiện Lôgic vận động của sự kiện trong tác phẩm là mối quan hệ giữa các chi tiết cụ thể

Một trong những quy trình để tạo ra 1 tác phẩm báo chí đó là hoạt động quan sát từ thực tế của các phóng viên Nói một cách chính xác hơn, đó là hoạt động nhìn nhận của các phóng viên trong tác phẩm báo chí

Trước hết ta phải hiểu tư liệu văn bản là gì: “Tư liệu là một khái niệm đối tượng rộng Tư liệu là những thông tin rút ra từ tài liệu viết tay, in ấn, từ các đồ vật như: công cụ sản xuất, công trình kiến trúc, đồ dùng cá nhân, phim ảnh, và những thông tin sống động từ con người.” Tuy vậy, có tư liệu vẫn chưa đủ, một phóng viên muốn viết được một bài báo cần có sự quan sát hài hòa và hợp lý Vậy quan sát được hiểu như thế nào

Quan sát là phương pháp ghi lại có kiểm soát các sự kiện hoặc các hành

vi ứng xử của con người Phương pháp này thường được dùng kết hợp với các phương pháp khác để kiểm tra chéo độ chính xác của dữ liệu thu thập Có thể chia ra:

-Quan sát trực tiếp và quan sát gián tiếp:

Quan sát trực tiếp là tiến hành quan sát khi sự kiện đang diễn ra Ví dụ: Quan sát thái độ của khách hàng khi thưởng thức các món ăn của một nhà hàng

Quan sát gián tiếp là tiến hành quan sát kết quả hay tác động của hành

vi, chứ không trực tiếp quan sát hành vi Ví dụ: Nghiên cứu hồ sơ về doanh số bán trong từng ngày của một siêu thị để có thể thấy được xu hướng tiêu dùng của khách hàng trong từng thời kỳ Nghiên cứu về hồ sơ ghi lại hàng tồn kho

có thể thấy được xu hướng chuyển dịch của thị trường

-Quan sát nguỵ trang và quan sát công khai:

Quan sát nguỵ trang có nghĩa là đối tượng được nghiên cứu không hề biết họ đang bị quan sát Ví dụ: Bí mật quan sát mức độ phục vụ và thái độ đối xử của nhân viên

Quan sát công khai có nghĩa là đối tượng được nghiên cứu biết họ đang

bị quan sát Ví dụ: Đơn vị nghiên cứu sử dụng thiết bị điện tử gắn vào ti vi để ghi nhận xem khách hàng xem những đài nào, chương trình nào, thời gian nào

-Công cụ quan sát :

Quan sát do con người nghĩa là dùng giác quan con người để quan sát đối tượng nghiên cứu Ví dụ: Kiểm kê hàng hóa; quan sát số người ra vào ở các trung tâm thương mại

Quan sát bằng thiết bị nghĩa là dùng thiết bị để quan sát đối tượng nghiên cứu Chẳng hạn dùng máy đếm số người ra vào các cửa hàng, dùng máy đọc quét để ghi lại hành vi người tiêu dùng khi mua sản phẩm tại các cửa hàng bán lẻ; hay dùng máy đo có đếm số để ghi lại các hành vi của người xem

ti vi

“ Sử dụng phương pháp quan sát trong tác phẩm báo chí ” Sau đây là việc phân tích một số bài báo được nghiên cứu trong 5 tháng gần đây trên Tạp chí Tư Vấn Tiêu Dùng Ấn phẩm là một tạp chí được bạn đọc rất ưa thích, mỗi tháng ra 2 số, cung cấp cho bạn đọc thông tin về các lĩnh vực như thời trang, điện ảnh, làm đẹp, công nghệ, nội thất, diễn đàn phụ huynh, dinh dưỡng, tin thị trường… ngoài ra còn có phụ trương chuyên về du lịch cho đối tượng là người Việt Nam

Ngày Tên bài viết Trang

5/6/2011 Độ tuổi thích hợp đi nhà trẻ 28 - 29

20/7/2011 Để tài năng tỏa sáng 30 – 31

20/8/2011 Cả nhà tới Penang 90 - 91

5/9/2011 Trải nghiệm mùa hè 54 – 55

20/9/2011 Nơi biển trời và núi sông hội tụ 48 – 49

5/10/2011 Mù Căng Chải những bậc thang vàng 106 – 107

20/10/2011 Xa rồi Vespa 92 - 95

Sau đây là phân tích một số ví dụ cụ thể:

Đầu tiên về bài báo có tiêu đề: “ Nơi biển trời và núi sông hội tụ ” ra ngày 20/9/2011

Nơi biển trời và núi sông hội tụ

Tọa lạc tại vị trí gần cầu Thuận Phước, cách trung tâm thành phố 3km

và cách bờ biển Mỹ Khê 600m The Summit là một vị thế đắc địa để tận hưởng được 2 hướng gió biển Mỹ Khê và Thanh Bình của thành phố Đà Nẵng

Ông Tan Tee Keon chuyên gia hoạch định chiến lược của Công ty TNHH Bất động sản Meridian chia sẻ: “ Khi còn nhỏ, biển xanh, nắng vàng

và bờ cát trắng trải dài luôn là một kỷ niệm đẹp trong tôi và hẳn chắc đấy cũng là kỷ niệm một thời của nhiều người Ký ức này còn gắn liền với niềm vui quay quần bên gia đình và bạn vè trong những dịp nghỉ lễ Bởi vậy cũng không ngạc nhiên khi hầu hết mọi người đều mong muốn có được một ngôi nhà như mơ ở gần biển vì nó mang lại những kỷ niệm và hạnh phúc đẹp đến thế Đặc biệt với những người sống trong thành phố lớn, luôn bận rộn và chật chội, họ luôn ao ước được sống trong bầu không khi thư thái và trong lành ngập tràn hơi thở của biển Vì vậy khi lần đầu đến thăm Đà Nẵng, tôi nhận ra rằng vẻ đẹp của biển trời và sông núi nơi đây đã để lại không ít kỷ niệm với nhiều du khách Và đây chính là cơ hội để chúng tôi tạo nên những ngôi nhà

mơ ước cho họ, làm nảy nở thêm nhiều kỷ niệm đẹp cho họ và người thân Ngôi nhà sẽ ẩn chứa những gì tinh túy nhất mà thiên nhiên ban tặng cho Đà Nẵng Và khởi nguồn cho ý tưởng xây dựng The Summit của Meridian cũng bắt đầu từ những kỷ niệm đẹp này.”

- Dự án The Summit được xây dựng trên khu đất rộng 3,800 m2, cao 21 tầng với 356 căn hộ có diện tích hợp lý từ 50 – 100m2 The Summit là khu căn hộ cao cấp duy nhất ở khu vực miền trung Việt

Nam đặt bể bơi và các dịch vụ tiện ích trên tầng cao nhất của tòa nhà, tận hưởng đỉnh cao của tầm nhìn độc đáo duy nhất nhìn ra biển và thành phố Đà Nẵng xinh đẹp thiết kế với kiến trúc hiện đại và tiện nghi- không gian xanh chủ đầu tư sử dụng triệt để trong tòa nhà

Ngoài ra, The Summit còn có 6 căn penthouse sang trọng có diện tích

từ 175m2 đên 305 m2 Tất các các căn hộ được bố trí ban công riêng để tận hưởng tầm nhìn ngoạn mục hướng ra bán đảo Sơn Trà, bãi biển Mỹ Khê và thành phố Đà Nẵng Bên cạnh đó, các dịch vụ truyền hình cáp, điện thoại và internet tốc độ cao; những tiện ích sinh hoạt tốt nhất như bãi đậu xe rộng rãi, spa, café, phòng tập gym, khu vực mua sắm và thương mại hiện đại …của tòa nhà luôn sẵn sàng phục vụ 24/24

- Dự án chú trọng tới yếu tố gia đình, với nhiều tiện ích đảm bảo như sân chơi an toàn cho trẻ em và không gian thư giãn cho người cao tuổi

Để tạo điểm nhấn và tăng sự đặc biệt cho dự án, The Summit được thiết

kế thành khu chung cư cao cấp nhất miền Trung đặt bể bơi và các tiện nghi khác như vườn treo, phòng tập thẩm mỹ trên tầng thượng của tòa nhà và tất cả chủ căn hộ đều được tự do sử dụng những tiện nghi đẳng cấp vốn chỉ dành cho những căn penthouse

Theo người đại diện dự án, với mức đầu tư từ 1 tỷ đồng, gia chủ đã có thể sở hữu một căn hộ nghỉ dưỡng để vừa được tận hưởng tiện ích mà nó mang lại và mặt khác Meridian sẽ giúp họ cho thuê lại căn hộ trong khoảng thời gian không sử dụng Bởi vậy The Summit được kỳ vọng trở thành ngôi nhà mơ ước để mỗi khi ở đó chúng ta luôn cảm nhận được vẻ đẹp kỳ diệu của sông nước, biển trời, làm sống lại những khoảng khắc đáng nhớ và tận hưởng những phút giây thư giãn, quây quần bên bạn bè và gia đình

Để lấy được ví dụ phân tích cụ thể, ở đây phóng viên phải quan sát thực

tế như chụp ảnh và trực tiếp nhìn ngắm và cảm nhận phong cảnh nơi đây, và

đi tìm lý do vì sao Đà Nẵng nằm trong dự án của Công ty Bất động sản Meridian Nhằm tạo được sự tin cậy chắc chắn đối với người đọc không chỉ

về thông tin bài viết mà còn về phương pháp công nghệ xây dựng khu The Summit này như: “ Bằng việc áp dụng công nghệ tiên tiến của Hàn Quốc trong xây dựng, quy trình quản lý dự án chặt chẽ và giảm thiểu tối đa lãng phí không cần thiết trong quá trình xây dựng

Duy Linh

-Hay như bài: “ Trải nghiệm mùa hè: Bé học nấu ăn ” được đăng trên số báo ra ngày 5/9/2011

Bé học nấu ăn

Mùa hè vẫn đang tiếp diễn với những ánh nắng chói chang và những tháng ngày tương đối thảnh thơi, ngoài sách vở con bạn đã kịp tham gia một hoạt động ngoại khóa nào chưa? Nếu chưa hãy cho trẻ biến mùa hè thành một

kỳ nghỉ hè thú vị Còn nếu bạn mới đón con từ một trại hè quân ngũ hay một chuyến du học hè, cũng đừng ngăn cản con dấn thân vào những trải nghiệm mới Bất cứ điều gì khiến con hào hứng đều đem lại những lợi ích thiết thực ngay bây giờ hoặc trong tương lai

Bạn nghĩ sao nếu một ngày bé yêu nhà bạn có thể tự tay pha mời mẹ một ly cocktail dứa mát lành, hay tự nấu một đĩa Gà xào hạt điều, Đậu chiên trứng muối thật hấp dẫn và ngon lành để mời mọi người cùng thưởng thức ?

Trong chương trình dạy học của phương Tây, kỹ năng nấu ăn được chú trọng giảng dạy không kém gì các môn ngoại khóa khác như bơi, khiêu vũ, hay kỹ năng giao tiếp Với mục đích chính: tạo cho các em một nền hiểu biết cơ bản, những kỹ năng sơ khai trong việc nấu nướng, để mỗi khi xa nhà các em có thể

tự phục vụ nhu cầu của bản thân, hiện nay đã có một số trường quốc tế tại Việt Nam đưa việc học nấu ăn vào giảng dạy trong chương trình ngoại khóa Bạn cũng có thể đăng ký cho bé tham gia vào trường nấu ăn “ Highway4 ” vào mùa hè này để trẻ được hướng dẫn bởi các đầu bếp và bartender chuyên nghiệp Kết thúc khóa học, thành quả trẻ thu về sẽ là 8 món ăn đậm hương vị truyền thống và một số loại cocktail, nước uống thông dụng

Chi tiết trong bài đã cung cấp cho người đọc một địa chỉ hoàn toàn lý thú và mới mẻ cho con họ vào mùa hè này, đấy chính là trường dạy nấu ăn của chuỗi nhà hàng khá nổi tiếng hiện nay đó chính là Highway4 Bình thường khi nhắc đến học nấu ăn, ngay lập tức chúng ta sẽ phải nghĩ đến chỉ có người lớn mới có thế, nhưng đây hoàn toàn ngược lại Bài báo đã nêu lên được quan điểm khác về nấu ăn và quan trọng hơn hết, nấu ăn đã trở thành một môn học ngoại khóa ở một số trường quốc tế hiện nay Và điều tất yếu là bài báo cung cấp cho người đọc cách học làm thế nào để cho con họ có được mùa hè lý thú và bổ ích

Lưu Hà

-Đấy cũng chỉ là một phần rất nhỏ trong việc phóng viên cần quan sát và thu thập thông tin để sử dụng trong một văn bản Vậy văn bản được hiểu thế nào ?

1 Văn bản là bản chép tay hay in ấn với nội dung nhất định, thường để lưu lại lâu dài;

2 Văn bản là những chuỗi ký hiệu ngôn ngữ hay loại ký hiệu nào đó, tạo nên 1 chỉnh thể với ý nghĩa trọn vẹn

Như vậy với nghĩa rộng ta có thể hiểu tư liệu văn bản là những thông tin được chứa đựng trong các dạng cơ bản sau đây:

+ Sách + Báo + Internet + Băng đĩa + Các văn bản giấy tờ ( văn bản quản lý hành chính nhà nước, văn bản đời thường, )

Xét ở những số báo trên, ta còn có thể thấy 1 số dạng tư liệu văn bản được sử dụng như : trang báo, bản án phúc thẩm, bài báo, giấy xác nhận,

tờ báo Mỹ

ảnh tin nhắn điện thoại, trang mạng …

Ví dụ cụ thể như bài: “ Xa rồi, Vespa … ” được đăng trên ấn phẩm ngày 20/11/2011

Xa rồi, Vespa …

Anh bạn tôi, một người Roma chính gốc luôn bảo, Vespa hiện tại là hình ảnh của nước Ý đối với Thế giới, chứ không còn là hình ảnh của chính nước ý trong mắt người Italy nữa Thời ấy đã qua quá lâu rồi

Không phải người Ý, mà chính người Mỹ mới là những nhà phát triển tài ba hình ảnh của chiếc xe đậm chất thời trang, thời thượng và thanh lịch có tiếng động cơ ầm ĩ ấy ra thế giới Về mặt này hãng Piaggio nói chung và nhãn hiệu Vespa nói riêng nợ Hollywood không ít Cho đến bây giờ gần 5 thế kỷ khi Audray Hepburn đèo Gregory Peck đầu không đội mũ bảo hiểm phi như bay qua đại lộ Croso, rồi vút bay qua đài liệt sỹ vô danh ở trung tâm Roma, những hình ảnh bất hủ ấy luôn là nỗi ám ảnh thực sự đối với ai xem nó và nhiều bộ phim có Vespa khác hoặc đọc những cuốn sách về nước ý trước khi bước chân lên đất nước này Nhiều tín đồ điện ảnh kinh điển khác khi nhắc đến Roma có lẽ sẽ cảm nhận tương tự khi cố gắng tìm kiếm chút dư vị của Roma Holiday trên con đường Croso

Bây giờ Vespa không chạy ở đường phố Croso nữa, mà thay vào đó là

xe hơi, xe bus, người đi bộ chen chúc nhau trên con phố chật hẹp Vespa chỉ còn xuất hiện trong dăm ba cửa hiệu bán đồ lưu niệm cho khách du lịch

Chiếc Vespa lúc đó không phải gắn bó và hình ảnh của gia đình và là hình ảnh bởi người Ý không có thói quen chất cả gia đình lên một chiếc xe

máy mà là hình ảnh của những đôi lứa yêu nhau Chàng thẳng lưng cười sung sướng khi ngồi trên yên xe Vespa, có vòng tay nàng ngang lưng và chiếc áo dài trắng của nàng bay trước gió Đấy là biểu tượng tự do về một thời kỳ mà động cơ làm thay đổi toàn bộ đời sống của người Italy

Những biểu tượng sinh ra đi cùng lịch sử sẽ không bao giờ chết đi Bởi những ai đã từng đi Vespa và yêu chiếc xe ấy sẽ không bao giờ từ bỏ nó Chiếc xe ấy, do đó đã từ chỗ đại trà và phổ cập ở Italy, giờ đã trở thành một biểu tượng cho sự sang trọng của một số ít người đang cố gắng khơi dậy lối sống cũ của những năm đã xa Và thế là dù người Ý có thể lãng quên chiếc xe

chính họ sinh ra, thì người đời cũng không thể nào quên nó, như là một sự trả

ơn với những gì mà Vespa mang lại cho họ

Anh Ngọc

-Chi tiết trong bài: “ Xa rồi, Vespa …” đã cung cấp cho người đọc được nguồn gốc của Vespa, giá trị tinh thần của nó đối với đời sống con người dân Italy nói chung và đối với cả Thế Giới nói riêng Bài đọc mang lại cảm nhận cho người đọc về một thứ tình cảm vô giá, một giá trị tinh thần vô cùng quý báu của chiếc xe bao đời nay vẫn được coi là cổ kính

B Thu hoạch sau bài học:

Khác với văn học, hội hoạ, âm nhạc…, sản phẩm báo chí không phải là mỗi tác phẩm riêng lẻ của từng cá nhân mà là trọn vẹn cả tờ báo, tạp chí hay chương trình phát thanh, truyền hình Trong quá trình làm ra sản phẩm báo chí, mỗi cá nhân là một mắt xính trong dây chuyền sản xuất Theo BalJac, trong toà soạn báo chí: “Có những nhà báo viết và nhà báo không biết Những nhà báo này, những người biên tập là những con ngựa kéo xe, những người kia, những người chủ là những người kinh doanh, họ kiếm lúa mạch cho súc

vật kéo xe ăn và giữ gìn vốn.” Eric Neveu cũng phân tích rằng: cách gọi nhà

báo thường làm người ta liên tưởng tới những nhà báo nổi tiếng, thành danh Nhưng thực tế những con số này chỉ chiếm khoảng 5% trong tổng số những người làm báo Còn lại là biết bao nhiêu những nhà báo bình thường khác, đảm trách những công việc và chức trách nhiều khi âm thầm, kiên trì ngày này qua ngày khác trong các tòa soạn hay nhà in mà không ai biết đến tên tuổi

Bên cạnh đó phương pháp quan sát trong tác phẩm báo chí cũng còn một số mặt ưu nhược điểm sau:

1 Ưu điểm:

- Do có phần được quan sát trực tiếp nên phóng viên điều tra có thể thuyết phục đối tượng trả lời một cách chính xác, có thể giải thích rõ cho đối tượng về các câu hỏi, có thể dùng hình ảnh kết hợp với lời nói để giải thích