Hơn 100 năm qua kể từ ngày ra đời, nhiếp ảnh đã và đang ngày càng phát triển, trở thành một bộ môn nghệ thuật và đặc biệt nó là một thể loại báo chí, có vai trò quan trọng trong cuộc sốn
Trang 1BÀI TIỂU LUẬN MÔN : NHẬP MÔN BÁO ẢNH
ĐỀ TÀI : PHÂN TÍCH ẢNH BÁO CHÍ TRÊN TRANG WORLDPRESSPHOTO TRONG CHUYÊN MỤC STORY VỚI BỘ ẢNH CỦA NHIẾP ẢNH GIA
NGƯỜI CANADA VỀ SOMALIA.
HỌ VÀ TÊN : HOÀNG THỊ GẤM
LỚP : BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ K30
KHOA: PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN:
Trang 2Hơn 100 năm qua kể từ ngày ra đời, nhiếp ảnh đã và đang ngày càng phát triển, trở thành một bộ môn nghệ thuật và đặc biệt nó là một thể loại báo chí, có vai trò quan trọng trong cuộc sống,
Là một thể loại báo chí, nhiếp ảnh là những trang nhật kí trung thực nhất ghi lại lịch sử của cả một đất nước, một dân tộc…trong từng khoảnh khắc ỹ nghĩa nhất 1)PHÂN BIỆT ẢNH BÁO CHÍ VÀ ẢNH NGHỆ THUẬT
Cùng với chiếc máy ảnh “vô tri vô giác ”nhà nhiếp ảnh với đầy sự cảm xúc, kinh nghiệm và tài năng sáng tạo họ đã ghi lại những khoảnh khắc có một không hai Thông qua chiếc máy ảnh , người “nghệ sĩ” không chỉ diễn tả hình dáng bên ngoài
mà còn có khả năng biểu đạt thế giới thế giới nội tâm của con người, tạo nên
những tác phẩm ảnh mang giá trị tài liệu đích thực.Nó không chỉ là bằng chứng khô khan mà là một biểu tượng đẹp; là hình ảnh chứa đựng một nội dung tư tưởng sâu sắc và là một hình thức thể hiện độc đáo; có khả năng mang lại cho người xem những hình ảnh mới mẻ, tốt đẹp và những tư tưởng rộng lớn về cuộc sống, con -người và xã hội Người xem cảm nhận tác phẩm ảnh trước nhất là ở sự thưởng thức cái đẹp –cả nội dung và hình thức, ở sự chau chuốt giá trị thẩm mĩ của bức
ảnh Nói như vậy không có nghĩa là ảnh nghệ thuật nói chung không cần nội dung chính trị, nội dung tư tưởng, mà trong thời đại ngày nay nội dung của nó phải nói lên những vấn đề chủ yếu của thời đại Cái đẹp trong cuộc sống khi đưa vào ảnh cần phải là cái đẹp cô đọng, tập trung rõ nét mà nhà nhiếp ảnh đã dựng phương pháp miêu tả hoặc khái quát hóa về con người, cuộc sống, thiên nhiên
Xét về cơ chế hoạt động, thì người “nghệ sĩ nhiếp ảnh “ có những thận lợi hơn các phóng viên nhiếp ảnh thời sự - những người làm báo bằng ảnh ở chỗ : người chụp ảnh sáng tác thường có đày đủ thời gian trước khi chụp để nghiên cứu về đối
tượng, lựa chọn chủ đề, tìm hiểu thực tế, khám phá ra những cái bản chất nhất, đẹp nhất
Trong sáng tạo nghệ thuật “ảnh nghệ thuật”, một trong những thủ pháp có tính chất quyết định giá trị thẩm mĩ của bức ảnh là vấn đề bố cục.Bố cục “ảnh nghệ thuật” không đơn thuần chỉ là sự tổ chức, sắp xếp các yếu tố cấu thành của bức ảnh theo một trật tự nhất định, mà là phương pháp tạo hình rất giàu sức thể hiện, truyền cảm.Nó gắn bó hữu cơ với nội dung tư tưởng, chủ đề của bức ảnh.Thông qua bố cục, người chụp ảnh nghệ thuật lựa chọn đường nét, phân phối mảng sáng tối, đạm
Trang 3nhạt tủy theo ý muốn chủ quan của mình, không bị lệ thuộc vào một quy tắc bố cục nào.Tuy nhiên, trong thực tế sáng tác cũng có rất nhiều người thường hay tôn trọng
sự hài hòa, sự cân bằng về nhịp điệu cuộc sống trong bố cục
Tất cả những đường nét, những chi tiết tối sáng được sắp xếp có sáng tạo sẽ dẫn dắt người người xem chuyển từ chi tiết này qua các chi tiết khác, để rồi cuối cùng dừng lại ở phần chủ yếu làm cho bức ảnh chuyển động có sức sống
Trong quá trình vân động của thực tiễn, khái niệm ảnh báo chí và “ảnh nghệ thuật” –xét về phạm trù luôn có xu hướng xích lại gần nhau, không có ranh giới Bởi thế, khi thể hiện, người nghệ sĩ không nên quá thiên về kĩ thuật mà coi nhẹ nội dung Ở nhiều nước có nền văn hóa nghệ thuật phát triển người ta quan niệm hoạt động nhiếp ảnh – tức nghệ thuật nhiếp ảnh là tên gọi chung cho một ngàng nghệ thuật và
nó bao gồm rất nhiều lĩnh vực ảnh cụ thể, tùy theo cách gọi của mỗi quốc gia.Như vậy theo quan niệm khoa học, logic học các cụm từ này hoàn toàn bình đẳng với nhau chúng ta không nên nhầm lẫn giữa khái niệm “ ảnh nghệ thuật” – thuật ngữ dựng để chỉ “danh hiệu” với cụm từ chỉ lĩnh vực phản ánh cụ thể của ảnh.Nói cách khác không nên nhầm lẫn giữa một bên là tiêu chí, thước đo giá trị nghệ thuật của mỗi tác phẩm ảnh với các loại hình nhiếp ảnh trong nghệ thuật nhiếp ảnh
“Anhr nghệ thuật” là những tác phẩm đạt đến đỉnh cao trong nghệ thuật nhiếp ảnh nói chung và mỗi loại hình nhiếp ảnh cụ thể nói riêng Dự trong bất kì hoàn cảnh nào cũng phải nhằm mục đích tôn trọng sự thật, thể hiện đúng các chi tiết cơ bản, thao tác đặc trưng và thời điểm bấm máy
Khái niệm ảnh báo chí:
Ảnh báo chí là một trong những hình thức thông tin của báo chí, thông qua việc phản ánh các hoạt động thực tiễn của đời sống xã hội bằng những hình ảnh cụ thể, chân thực và sinh động nhằm mang lại cho người xem một lượng thông tin mmotj giá trị tư tưởng thẩm mĩ nhất định
2)PHÂN TÍCH TÁC PHẨM ẢNH BÁO CHÍ TRÊN TRANG WEB
WORPRESSPHOTO TRONG CHUYÊN MỤC STORY BỘ ẢNH VỀ
SOMALIA CỦA PHÓNG VIÊN ẢNH NGƯỜI CANADA ED OU
Trang 4A) Một vài nét về nhiếp ảnh gia ED OU
Phóng viên ED OU là nười Canada.Anh sinh năm 1987 và đã trở thành nhiếp ảnh gia từ hồi còn là thiếu niên Anh đã có nhiều bức ảnh giá trị như các cuộc chiến tranh 2006 giữa Israel và Hezbollah cũng như sự sụp đổ của các tòa án Hồi giáo ở Somalia trong khi ông học tập chính trị ở Trung đông Sau đó, ông làm việc cho Reuters và báo chí Associated với nhiều câu chuyện khác nhau với mọi mặt đời sống từ các cuộc xung đột ở trung đông đến thời trang tại thành phố New York.Lúc nào ông cũng mang trong mình một niềm đam mê nồng cháy và không bao giờ tắt với nhiếp ảnh mà đặc biệt là ảnh báo chí Sau khi ông rời khỏi giảng đường đại học, ông dời đến Kazakhtan và gần đây ông tập trung hướng ống kính của mình đến Somalia
2)Nhận xét những bức ảnh của ED OU về Somalia
Vì là một loại hình báo chí nên ảnh báo chí cần tính thời sự, kịp thời Đối với ảnh báo chí, tính thời sự quy định những sự kiện hình ảnh ghi lại trong ảnh phải là những sự kiện, sự việc có ỹ nghĩa tin tức và ý nghĩa xã hội cần được thông báo Ảnh báo chí đảm bảo tính thời sự nghĩa là phải phản ánh nhanh nhạy kịp thời, đúng lúc đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng
Ngoài ra, ảnh báo chí cần phải mang tính đại chúng.Thuật ngữ đại chúng hiểu một cách phổ quát và thông dụng nhất là phạm vi phổ biến rộng rãi và dễ hiểu Rộng rãi
ở chỗ : Thứ nhất, đối tượng phản ánh của ảnh báo chí là quảng đại quần chúng nhân dân lao động- những con người có xứ mệnh làm nên lịch sử Thứ hai là báo chí không chỉ dành cho các nhà báo chuyên nghiệp mà bất cứ ai có tâm huyết, yêu thích nghệ thuật đều có thể tham gia cộng tác viết tin, bài, chụp ảnh gửi cho các cơ quan báo chí Cuối cùng, ảnh báo chí như Vactanop – giáp sư tiến sĩ nghệ thuật học Nga đã từng nói “ nhiếp ảnh sử dụng một thứ ngôn ngữ mà mọi người đều hiểu không như sự thông tin bằng lời nói, ảnh có thể vượt qua mọi rào cản về chủng tộc ngôn ngữ, qua đó mở ra một cánh cửa mới để đi đến tri thức”
Nếu ta đem các tính chất đó vào và so sánh với bộ ảnh của ED OU rõ ràng là đã cung cấp cho người xem cái nhìn đa chiều về một hiện tượng trong thực tiễn cuộc sống Anh đã dựng ống kính và tài năng của mình mang đến cho mọi người một bộ ảnh chân thực sống động về cuộc sống của những con người đang phải sống cơ cực
Trang 5vất vả và hằng ngày hằng giờ đối mặt với những trận lũ lụt càn quét.Nó đã cướp đi sinh mạng và nhà cửa của nhều người đẩy họ vào tình trạng màn trời chiếu đất
SOMALIA đang là đề tài mà báo chí các nước tốn không ít giấy mực bàn đến vì nơi đây đang trải qua nạn lụt và nạn đói trầm trọng Không ít nhiếp ảnh gia đã chọn nơi này để chụp ảnh và trong đó có ED OU
Đây như một lời cảnh báo về hậu quả nặng nề của hiệu ứng nhà kính, hiện tượng trái đất nóng lên
Qua bức ảnh mà ED OU chụp ta thấy rõ hình ảnh những người đàn ông SOMALIA với khuôn mặt mệt mỏi đang cố sức đẩy chiếc xe ô tô ra khỏi vũng lầy Con đường
đi thì lởm chởm những hòn đá nằm ngổn ngang Qang cảnh điêu tàn đang bao trùm nơi đây như bầu trời u ám kia vậy.Bức ảnh này nói riêng và những bức ảnh của ED OU trong loạt ảnh về SOMALIA thẫm đẫm tính nhân văn
Trang 6Bức ảnh được tác giả chụp ở một góc độ khá khó là chụp qua cửa kính ô tô và hơi nghiêng một chút về bên trái vì người chụp muốn lấy nhiều cảnh hơn vào tác phẩm của mình
Còn đây là bức ảnh về cảnh “ màn trời chiếu đất” của người dân Somalia:
Người dân phải sống trong những khu lều tạm bợ Cảnh chiếc lều điêu tàn được tôn thêm bởi tác giả chọn không gian đằng trước lều rộng hơn không gian đằng sau Điều này rất phù hợp với điều kiện và mục đích chụp ảnh Không gian xung quanh u tối chỉ được nhen nhúm bởi một đống lửa sưởi của người dân như tôn thêm vẻ tang tóc đau thương Mang tiếng là lều nhưng đó chỉ là những tấm cũ nát rách ghép lại với nhau và được nẹp bởi những chếc nẹp mục.Chiếc lều này có thể
bị cuồn trôi ngay khi lũ đến hoặc một cơn gió nhẹ thổi cũng bay.Xung quanh ất ít cây cối và đất không thể canh tác được Sự khổ cực của người dân càng được nhân lên gấp bội với sự chon thời điểm chụp lúc mờ của tác giả tạo nên cảm giác lạnh lẽo hơn cho bức ảnh Con người như nhỏ bé hơn bởi tác giả tập trung miêu tả hình ảnh chiếc lều là chủ yếu.Cái lều như lạc lõng trong không gian vô tận của cảnh vật
Trang 7xung quanh.Cách lựa chọn hướng chụp chính giữa của tác giả làm cho con người như nhỏ bé hơn và tuyệt vọng hơn mặc dù tác giả không chụp khuôn mặt họ
Còn đây là hình ảnh đẩy xe ô tô ra khỏi vũng bùn lầy:
Chiếc bánh xe ngập sâu trong vũng nước và cảnh những người đàn ông với khuôn mặt mệt mỏi đang cố gắng đẩy chiếc xe ra khỏi đó Đường thì trở nên lầy lội , đầy bùn vì trời mưa nhiều Họ như đang dùng mọi cách, huy động tối đa sức còn lại để đẩy chiếc xe lên nhưng rất khó.Người xem có thể thấy rằng đây lại cũng là một bức ảnh chụp ban đêm Họ như không ngừng nghỉ và cố gắng vượt qua khó khăn.Thời
cơ bấm máy của tác giả chọn rất hợp lí bởi nếu chọn lúc mà họ đã đẩy được chiếc
xe ra khỏi vũng thì người đọc sẽ không cảm nhận hết khó khăn khổ sở mà họ phỉ gánh chịu , còn nếu chọn lúc bánh xe ngập sâu nhất thì lại khiến cho lòng kiên trì
và sự bền bỉ của những con người này không được bộc lộ rõ hết Tác giả có thể là
do may mắn cũng có thể do chọn thời điểm bấm máy mà bức ảnh như dung hòa hơn, nghĩa là nó không quá bi lụy tuyệt vọng mà nó thổi lên tia hi vọng và sự đền đáp cho sự nỗ lực của con người
Theo chân nhà nhiếp ảnh chúng ta cùng cảm nhận về hình ảnh hai con người như trở nên nhạt nhòa trên con đường chiến đấu với thủy thần và nạn đói như đang bao trùm lấy họ.Không nhìn rõ mặt nhưng chắc chắn họ đang rất mệt mỏi nhưng vẫn
cố gắng vượt qua khốn khó này:
Trang 8Trên lưng họ là những hành trang cho cuộc chạy nạn khỏi nơi nguy hiểm không phải là khủng bố hay gì cả mà là chạy lũ lụt Họ đã mất nhà cửa và trở thành vô gia
cư , phải đi chạy nạn
Cái tài năng thiên bẩm của nhiếp ảnh gia này còn được thể hiện ở chỗ anh không mchỉ đem đến cho người thưởng thức chỉ màn đêm đen tối với những con người nhỏ bétrong đêm mà anh còn chụp được hình ảnh cuộc sống giữa ban ngày của họ
Họ nằm ngủ một ở ngay trên mảnh đất khô cằn và không nhiều người qua lại.Một
Trang 9lần nữa tác giả lại chọ cách chụp chính diện nhưng nó gây cho mọi người cảm giác mệt mỏi của con người và dường như họ khó có thể đi tiếp và quá mệt.Không gian như vô tận bởi tác giả đã chọn nguyên tắc về bố cục là nguyên tắc 1/3 ( nguyên tắc vàng trong nghệ thuật tạo hình nhiếp ảnh) Đường chân trời là ranh giới chia bức ảnh lảm 3 phần trong đó phần phía trước(phần mặt đất) nơi có những con người khốn khó kia chiếm 2/3, còn lại là phía trên đường chân trời.Với bố cục như thế trung tâm bức ảnh sẽ tập trung miêu tả vào con người Quay lại với nội dung bức ảnh, mặt đất chỉ là cỏ nhưng không phải nhiều mà có rất ít, còn lại đa số lại là đất trống.Có lẽ đây là bức ảnh đẹp nhất trong bộ ảnh về SOMALIA của ED OU Nó đẹp không chỉ bởi sự phân chia bố cục hợp lí mà ánh sang cũng rất vừa tầm không sáng quá mà cũng không quá tối
Một lần nữa nguyên tắc vàng lại được phóng viên ảnh này sử dụng một cách hiệu quả làm tốt lên cảnh con người lạc lõng giữa thiên nhiên bao la rộng lớn:
Hình ảnh hai người phụ nữ đang cặm cụi tìm kiếm thứ gì đó còn sót lại trên vũng nước mà có thể là … một con sông bị cạn nước.Hai vệt dài in trên cát ướt dường như đó là vết xe ô tô vừa chạy qua.Con người trong bức hình này như nhỏ bé và là hạt cát trong lòng đại dương Tác giả chọn hướng chụp hơi chênh về phía bên trái
Trang 10khiến không gian bên đó như mở rộng ra và chúng ta có thể quan sát thấy một vài lùm cây phía xa xa Áng sáng chủ yếu của của bức ảnh là do ánh mặt trời le lói lúc
bị che khuất bởi mây đen, lúc thì ló ra, nói chung là ánh sáng tự nhiện nhưng mà không liên tục và rất mờ nhạt nhưng vẫn khiến cho tấm ảnh không bị tối
Còn trong bức ảnh dưới đây tác giả lại tập ttrung miêu tả con người với cuộc chạy nạn:
Với khuôn mặ mệt mỏi trong công cuộc chạy nạn mà nó được biểu hiện rõ nhất ở người phụ nữ Dường như đã quá tuyệt vọng và mệt mỏi.Tác giả chụp bức ảnh này
ở trên một chiếc xe trở người đi tị nạn nhưng qua cửa kính ô tô nó lại phản chiếu hình ảnh những người đàn ông bên ngoài xe đang chuyển đồ và phục vụ sắp xếp mọi hành lí lên trên nóc xe.Ánh sáng chính của bức ảnh này là ánh sáng nhân tạo
từ ngon đền bên ngoài và đèn bên trong xe.Nhịp điệu như đang rất khẩn trương và cấp bách Cũng rất dễ hiểu bởi họ đang ngày ngày phải đối mặt với rất nhiều khó khăn trong cuộc sống
Mộ màu đen bao trùm lấy những con người nhỏ bé trong đêm là những gì đập vào mắt người xem trong bức ảnh sau:
Bức ảnh này như là “ đỉnh cao” của khó khăn mà con người trải qua ở SOMALIA
Trang 11Những người dân khổ cực đang lội trong vũng nước ngập.Trong đêm tối , nhìn qua ánh sáng như nhỏ hơn làm tôn thêm hình ảnh những con người nơi đây.Họ như đang ngóng đợi sự cứu giúp của những người khác, của các cá nhân và các tổ chức
từ thiện , nhân đạo.Nguồn ánh sáng duy nhất ta thấy là từ đèn của máy ảnh Màu sắc chủ đạo của bức ảnh là màu tối bởi con người như không còn lối thoát.Họ chỉ
là số ít trong rất nhiều người dân SOMALIA đang gặp nạn và cần sự giúp đỡ Tiếp theo hành trình của nhà nhiếp ảnh , ta thấy một hình ảnh đau lòng:
Trang 12Hình ảnh này khiến nhiều người nghĩ đến cảnh của nạn đói năm 1945 ở Việt Nam với hai triệu đồng bào chết đói Nhưng hình ảnh hai người phụ nữ SOMALIA như không còn sức để đi tiếp vì mỏi mệt, những con người da đen này mang theo một khuôn mặt mỏi mệt, rệu rã Màu chủ đạo của bức ảnh này vẫn là màu tối, nó làm tốt lên sự cô độc của con người.Tác giả đứng ở vị trí khá gần với chỗ đứng của hai người phụ nữ.Tác giả chọn bức ảnh để chụp rất hợp lí bởi hình ảnh hai người phụ
nữ với một cây mảnh mai, nhỏ bé như chính những con người này vậy Xưng quanh người lại là đất cằn cỗi, cây cỏ khá mà mọc được.Chẳng thế mà con
ngườicàng trở nên nhỏ bé hơn nữa giữa thiên nhiên bao la mà khắc nghiệt
Trong tất cả những bức ảnh ta xem trong bộ ảnh đạt giải thưởng ảnh báo chí về đề tài SOMALIA của phóng viên ảnh trẻ tuổi ED OU thì đây là bức ảnh có nhiều người nhất.Ba bức ảnh này là 3 góc nhìn về cảnh chạy tị nạn của người dân:
Bức ảnh đầu tiên này khá nhiều người nhưng đó là công cuộc chạy tị nạn khá mệt mỏi Mỗi người một vẻ một dáng đứng, một công việc nhưng nhìn chung đều nhỏ
bé trước đại dương bao la và nguy hiểm kia Không gian chủ yếu của bức ảnh lại là hình ảnh đại dương với một màu xanh nhưng màu xanh tẻ nhạt và thiếu sức
sống.Xa xa là hình ảnh chỉ con thuyền một con thuyền duy nhất giữa đại dương và