Nhưng nó có nhiều hạn chế như: cònbị động trong chỉnh sửa hình ảnh, tạo các đoạn phim và các hiệu ứng hình ành chưaphong phú hấp dẫn chủ yếu dựa vào một số những hiệu ứng do phần mềm cun
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN CẦU GIẤY
TRƯỜNG MẦM NON MAI DỊCH
******* *******
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Sáng tạo một số trò chơi cho trẻ mầm non
ứng dụng bằng phần mềm Flash”
Người thực hiện: Phạm Minh Ngọc
Giáo viên: Lớp mẫu giáo lớn A4
Năm học 2009- 2010
Trang 2PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài
Đất nước Việt Nam đang hũa nhập và phỏt triển cựng với thế giới một nền kinh
tế tri thức và một xó hội thụng tin đầy khú khú khăn và thỏch thức Hiện nay cụngnghệ thụng tin cú vai trũ rất quan trọng, nú trở thành một lực lượng sản xuất, mộtđộng lực để phỏt triển tất cả cỏc lĩnh vực khỏc Chớnh vỡ thế việc đào tạo nguồn nhõnlực về CNTT là rất quan trọng và cấp thiết, nước nào lạc hậu trong lĩnh vực này thỡnghốo, nước nào biết phỏt triển CNTT sẽ nõng dõn trớ lờn cao Trong quyết định số81/2001/QD- TTg, thủ tướng chớnh phủ đó giao nhiệm vụ trọng tõm cho ngành giỏodục là đào tạo nguồn nhận lực CNTT và đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong cụng tỏcgiỏo dục và đào tạo Bộ giỏo dục và đào tạo đó triển khai cuộc vận động “Ứng dụngCNTT trong giảng dạy” ở tất cả cỏc cấp trường từ đại học, cao đẳng cho đến THPT,THCS,TH và cả bậc học mầm non
Nằm trong hệ thống giỏo dục quốc dõn, ngành giỏo dục mầm non là mắt xớchđầu tiờn trong việc thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhõn lực CNTT và đẩy mạnhứng dụng CNTT vào giảng dạy Hiện nay cỏc trường mầm non cú điều kiện đầu tư vàtrang bị Tivi, đầu Video, xõy dựng phũng đa năng với hệ thống mỏy tớnh và mỏychiếu, nối mạng internet Một số trường cũn trang bị thờm mỏy quay phim, chụp ảnh,
…tạo điều kiện cho giỏo viờn mầm non cú thể ứng dụng CNTT vào giảng dạy Qua
đú người giỏo viờn mầm non khụng những phỏt huy được tối đa khả năng làm việccủa mỡnh mà cũn trở thành một người giỏo viờn năng động, sỏng tạo và hiện đại, phựhợp với sự phỏt triển của người giỏo viờn nhõn dõn trong thời đại CNTT Cụng nghệthụng tin phỏt triển đó mở ra những hướng đi mới cho ngành giỏo dục trong việc đổimới phương phỏp và hỡnh thức dạy học Cú thể thấy ứng dụng của CNTT trong giỏodục mầm non đó tạo ra một biến đổi về chất trong hiệu quả giảng dạy của ngành giỏodục mầm non, tạo ra một mụi trường giỏo dục mang tớnh tương tỏc cao giữa giỏo viờn
và học sinh
Trang 3Trong thực tiễn việc ứng dụng công nghệ thông tin trong trường mầm non, chủyếu là sử dụng phần mềm Powerpoint Về ưu điểm của phần mềm này là dễ sử dụng,đơn giản, không tốn nhiều thời gian chuẩn bị Nhưng nó có nhiều hạn chế như: còn
bị động trong chỉnh sửa hình ảnh, tạo các đoạn phim và các hiệu ứng hình ành chưaphong phú hấp dẫn chủ yếu dựa vào một số những hiệu ứng do phần mềm cung cấpsẵn, khả năng xây dựng thành những đoạn hoạt hình mang tính kịch bản còn hạn chế
Về kỹ năng, trẻ chỉ được kích chuột, sau đó hình ảnh sẽ tự mở ra hoặc bay vào vị trí
mà giáo viên định sẵn Qua nghiên cứu sách báo, học hỏi từ người thân, tôi phát hiệntính năng vượt trội của phần mềm Flash, ở phần mềm này giáo viên có thể sử dụngsong song phần mềm chỉnh sửa ảnh rất tiện lợi và các cảnh hoạt hình thay đổi linhhoạt hơn khi mà nội dung kịch bản của giáo án được thay đổi Giáo viên có thể rèncho trẻ kỹ năng kích chuột và di chuột đến vị trí mà mình cho là đúng mang lại hiệuquả rất cao cho trẻ về tính chủ động, khả năng tư duy, hơn nữa hình ảnh hoạt hình ởphần mềm này cũng tinh xảo và chuyên nghiệp hơn Xuất phát từ ưu điểm, tính năngvượt trội của phần mềm Flash và từ kinh nghiệm tích luỹ được trong qúa trình ứng
dụng CNTT, tôi xin mạnh dạn trình bày kinh nghiệm “Sáng tạo một số trò chơi cho
trẻ mẫu giáo ứng dụng bằng phần mềm flash” với hi vọng góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục trong trường mầm non
Trang 4PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Đặc điểm tình hình
a.Thuận lợi:
- Ban giám hiệu luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao phong trào ứng dụng công nghệ thôngtin trong trường, tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất, phối hợp với công ty Shonet mởcác lớp bồi dưỡng chuyên môn về công nghệ thông tin cho các giáo viên Nhà trườngđược trang bị tương đối đầy đủ phương tiện công nghệ thông tin tới từng lớp học( nốimạng LAN trong toàn trường đản bảo 100% lớp được nối mạng), phòng học khangtrang, rộng rãi, thoáng mát
- Giáo viên được tham gia đầy đủ các lớp bồi dưỡng chuyên môn do trường, phònggiáo dục tổ chức, giáo viên có trình độ về công nghệ thông tin: Biết sử dụng thànhthạo một số phần mềm như powerpoint, photoshop, biết khai thác và lấy nguồnnguyên liệu trên mạng Internet, chủ động trong việc tìm kiếm hình ảnh phục vụ choviệc thiết kế giáo án Giáo viên luôn có ý thức học hỏi, tìm tòi, trao đổi kiến thức giữacác đồng nghiệp để nâng cao trình độ
- Phụ huynh nhiệt tình tham gia các hoạt động của lớp, của trường, ủng hộ về cơ sởvật chất đối với việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động chăm sóc giáodục trẻ
b Khó khăn:
- Phần mềm flash là phần mềm mang tính chuyên nghiệp cao, để sử dụng được
phần mềm này đòi hỏi giáo viên phải có một số kỹ năng như: Kỹ năng xử lý hình ảnhtĩnh để tạo ra các hình ảnh động và các hiệu ứng chuyển động, kỹ năng lập trình đểtạo ra các hoạt động mô phỏng và tương tác một cách sinh động, hấp dẫn chính vìthế nó mất nhiều thời gian nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi và thực hành
- Số lượng máy chiếu còn hạn chế, đa số trẻ được học qua màn hình vi tính nênkhả năng quan sát chưa được phát huy tối đa Sĩ số trẻ đông nên còn hạn chế nhu cầu
Trang 5được tham gia sử dụng máy, trẻ ít có cơ hội được khám phá thỏa mãn hết nhu cầu tìmhiểu tất cả các trò chơi của chương trình.
- Thời gian nghiên cứu trò chơi và ứng dụng sáng tạo trò chơi đưa vào các hoạtđộng còn bị hạn chế Chưa sáng tạo nhiều trò chơi phù hợp với mục đích phát triểncủa trẻ
- Tài liệu học tập còn ít, nên tôi mất khá nhiều thời gian tìm tòi, nghiên cứu đểsáng tạo ra nhiều trò chơi phù hợp mang tính phát triển
2.Các biện pháp:
Để bản thân tích lũy được nhiều kiến thức, có khả năng sáng tạo tốt và đặc biệt
là đem đến cho trẻ những trò chơi mới lạ, hấp dẫn, giúp trẻ luôn say mê khám phá,hứng thú hoạt động nhận thức, tôi xin đề xuất một số biện pháp cụ thể như sau:
a Biện pháp 1: Nghiên cứu tài liệu về chương trình Flash để tìm hiểu và vận dụng có hiệu quả
- Việc nghiên cứu tài liệu là rất quan trọng vì qua quá trình nghiên cứu giúp tôihiểu sâu hơn vấn đề, chủ động hơn trong công việc, biết tìm ra điểm mấu chốt cầntháo gỡ, ngoài ra tôi còn tự mua sách báo, tìm hiểu trên mạng, học hỏi chồng, em trai
và những người xung quanh về phần mềm flash từ đó phát hiện ra tính năng ưu việtcủa phần mềm flash đó là:
+ Có thể sử dụng song song phần mềm chỉnh sửa ảnh
+ Hiệu ứng hình ảnh, âm thanh sinh động, hấp dẫn, mang tính chuyên nghiệp.+ Kỹ năng di chuột và kích chuột đến vị trí trí mong muốn
- Ngoài việc tìm hiểu và sử dụng phần mềm flash giáo viên cần phải nghiên cứu
và sử dụng thành thạo một số phần mềm khác để bổ trợ khi sáng tạo các trò chơi trênflash như: Phần mềm Power Point, phần mềm đổi đuôi, phần mềm chỉnh sửa hình ảnhPhotoShop, Phần mềm cắt và ghép các file hình ảnh và âm thanh (Make moviesMaker…) theo ý muốn
Trang 6- Bên cạnh việc sử dụng thành thạo các phần mềm trên, một điều quan trọngkhác mà giáo viên cần lưu ý đó là phải tự nghiên cứu, học hỏi để sử dụng thành thạomáy tính như: Biết cách sử dụng máy tính, máy quét, máy in, máy chiếu Biết cáchtruy cập và khai thác tài nguyên từ nhiều nguồn: DVD, VCD, CD, sách báo, tranh ảnhcho thiếu nhi, internet…
Từ những kiến thức, kinh nghiệm bản thân có được, tôi sáng tác một số bài tập,trò chơi phù hợp với thể loại, đề tài, chủ điểm và vận dụng triệt để cho trẻ học tập
b Biện pháp 2: Sáng tạo một số trò chơi ứng dụng từ chương trình flash
Để trẻ ở lớp có được nhiều cơ hội để trẻ trải nghiệm các cảm xúc thú vị, mới lạ,hiểu thêm nhiều kiến thức, khái niệm mới, hình thành những kỹ năng cần thiết tronghọc tập như kỹ năng phán đoán, tư duy, quan sát, ghi nhớ có chủ định Thì việc sángtạo trò chơi và vận dụng có hiệu quả là việc làm cần thiết đối với người giáo viên Vớicác trò chơi được ứng dụng từ chương trình flash này giáo viên có thể khai thác vớinhiều chủ đề như : Bản thân, gia đình, động vật, thực vật, giao thông.v v với mức độkhó và dễ tuỳ theo lứa tuổi và tuỳ theo loại tiết.Từ chương trình flash, tôi đã đầu tưthiết kế và chia làm 2 loại trò chơi mà qua tổ chức cho trẻ hoạt động đem đến hiệuquả cao như:
- Trò chơi: Ghép tranh ( Ghép tranh các con vật, ghép tranh các loại hoa, ghéptranh thiên nhiên )
- Trò chơi sắp xếp ( Trang trí phòng, làm bưu thiếp, sắp xếp ngã tư đường phố,sắp xếp khuôn mặt )
*Với loại trò chơi “ Ghép tranh”
- Yêu cầu: Trẻ phải ghép các mảnh ghép đúng với tranh mẫu hoặc ghép qua trínhớ
- Ý nghĩa:
+ Rèn khả năng ghi nhớ có chủ định, giúp phát triển tư duy, tưởng tượng
+ Ôn lại kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm đã có
Trang 7+ Khơi gợi sự hứng thú, tò mò, ham hiểu biết.
+ Rèn sự tinh khéo của đôi tay khi di chuột, ghép hình ảnh vào đúng vị trí
- Cách làm:
Ví dụ: Các bước thiết kế trò chơi “Ghép tranh con gà mái”
- Bước 1: Tìm một bức tranh con gà có đầy đủ các bộ phận và một clip âmthanh có tiếng gà kêu, trên mạng
Trang 8- Bước 2: Nhập bức tranh và clip âm thanh ở trên vào thư viện.
- Bước 3: Kéo và thả hình “con gà” vào một layer bất kỳ và chuyển thành đốitượng “Graphic” được dùng trong phần mềm Flash
- Từ đây ta dùng công cụ chỉnh sửa ảnh của phần mềm Flash để tẩy mầu nền:
Trang 9- Tiếp theo dùng công cụ cắt hình của Flash để chia đối tượng thành cácphần(đầu, thân, đuôi, chân) như sau:
- Bước 4: Từ đối tượng đã được cắt ở trên chuyển đổi thành dạng Graphic tạo
ra các đối tượng graphic có tên là: “DAU GA”;
Trang 10- Graphic có tên là “DAU GA_BONG”:
Tương tự ta làm các graphic còn lại là: “DUOI GA”; “DUOI GA_BONG”;
“THAN GA”; “THAN GA_BONG”; “CHAN GA 1”; “CHAN GA1_BONG”; “CHAN GA 2”; “CHAN GA 2_BONG”;
- Bước 5: Từ các đối tượng graphic có tên: “DUOI GA”; “THAN GA”; “CHAN GA1”; “CHAN GA 2” ta tạo các đối tượng Button có tên lần lượt là:
Trang 11Button_CHANGA_1”; “Button_CHANGA_2”; Button_DAUGA; Button_DUOIGA;Button_THANGA.
- Bước 6: Thiết kế các đối tượng là movie clip chứa các graphic và các button tươngứng:
+ Movie Clip có hai thuộcc tính là:
Tên của movie Clip: “1_Drag_DAU” và tên của Instance : “1”
Trang 12Tên của movie Clip: “1_Shape_DAU” và tên của Instance : “11”
Tương tự ta thiết kế các movie clip tương ứng cho thân gà, đuôi gà và hai chân củacon gà:
- Bước 7: Chèn các đoạn mã ActionScrip vào các Button tương ứng để điều khiển cáccặp movie thông qua thuộc tính tên của Instance ở trên
Trang 13* Với loại trò chơi “ Sắp xếp”
- Yêu cầu: Trẻ phải sắp xếp hình ảnh( đồ dùng, các chi tiết ) đúng vị trí
- Ý nghĩa:
+ Giúp phát triển tư duy
+ Ôn lại kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm đã có
+ Khơi gợi sự hứng thú, tò mò, ham hiểu biết
+ Rèn sự tinh khéo của đôi tay khi di chuột, sắp xếp hình ảnh vào đúng vị trí
- Cách làm: Cách làm tương tự như trên ta không cần xử lý các đoạn mãActionScrip do vậy có thể bỏ qua bước 7 và bước tạo các movie tạo của mộtmovie gốc như ở bước 3 của ví dụ các bước thiết kế trò chơi “Ghép tranh con
gà mái”
* Khi thiết kế trò chơi trên phần mềm flash gíáo viên cần lưu ý:
- Lựa chọn hình ảnh đẹp, rõ nét phù hợp với bài dạy
- Phối hợp mầu sắc, hợp lý, hài hoà, không rối mắt
- Phối hợp âm thanh sinh động, hấp dẫn với trẻ
Trang 14- Trò chơi thiết kế cần phù hợp với yêu cầu bài học, phù hợp với khả năng củatrẻ, không quá dễ cũng không quá khó làm trẻ mau chán.
-Trò chơi cần giúp trẻ củng cố các kỹ năng đã học, giúp phát triển tư duy,tưởng tượng, khả năng ghi nhớ có chủ định, rèn sự tinh khéo của đôi tay
Bằng cách làm như trên tôi đã thiết kế được các trò chơi trên phần mềm flash
cụ thể như sau:
* Trò chơi hoạt động: “Khám phá”.
- Chủ đề động vật
- Trò chơi: “Ghép con gà”
+ Lứa tuổi: Mẫu giáo bé
Mục đích yêu cầu: Trẻ biết đặc điểm cấu tạo của con gà, giúp trẻ phát triển kỹnăng di chuột, khả năng tưởng tượng, tư duy
Chuẩn bị: Tranh con gà đã được xử lý để tạo ra những mảnh ghép hình các bộphận, các đoạn âm thanh ngắn tương ứng với mỗi miếng ghép, đoạn nhạc thưởng khichơi đúng trò chơi
Cách chơi: Trẻ kích chuột vào miếng ghép sau đó di chuột và sắp xếp chođúng hình con gà, nếu đúng trẻ sẽ được thưởng một bản nhạc
Trang 15- Trò chơi: “Ghép tranh con gà”
+ Lứa tuổi: Mẫu giáo lớn
Mục đích yêu cầu: Trẻ biết đặc điểm cấu tạo của con gà và môi trường sốngcủa nó.Trẻ có kỹ năng di chuột thành thạo, phát triển khả năng quan sát tưởng tượng,
tư duy, phản xạ nhanh khi tham gia trò chơi
Chuẩn bị: Bức tranh con gà có cảnh vật xung quanh (cỏ, hoa v.v ) đã được
xử lý để tạo thành các ô vuông chứa một phần nội dung của bức tranh, các đoạn âmthanh ngắn tương ứng với mỗi miếng ghép, đoạn nhạc thưởng khi chơi đúng trò chơi
Cách chơi: Trẻ lựa chọn và kích chuột vào từng ô vuông được bố trí phía dướisau đó di chuột và nhả vào đúng vị trí, nếu đúng trẻ được thưởng một bản nhạc( lần 2:trẻ có thể đặt thời gian chơi nhanh hơn).Kết thúc trẻ đã ghép được một bức tranh hoànthiện về con gà
Với 2 trò chơi trên giáo viên có thể áp dụng thêm các trò chơi tương tự như: “Ghép hình con vịt”, “ghép hình con mèo”, “ Ghép tranh về hiện tượng thiênnhiên” v.v
Trang 16- Chủ đề bản thân:
- Trò chơi: “ Hãy hoàn thiện cho tôi”
+ Lứa tuổi: mẫu giáo nhỡ
Mục đích yêu cầu: Trẻ biết xác định đúng vị trí của các bộ phận trên khuônmặt, phát triển kỹ năng di chuột, khả năng ghi nhớ có chủ định
Chuẩn bị: Một số miếng ghép như: Mắt, mũi, miệng, tai, hình tròn làm khuônmặt đã qua chỉnh sửa, đoạn nhạc trong quá trình chơi
Cách chơi: Trẻ kích chuột vào từng miếng ghép(mắt, mũi , miệng, tai) di chuột
và nhả đúng vào vị trí trên khuôn mặt (Lần 2 trẻ có thể chọn thời gian chơi nhanhhơn)
+ Lứa tuổi: Mẫu giáo lớn:
Mục đích yêu cầu:Trẻ biết xác định đúng vị trí của các bộ phận trên khuôn mặt,biết đặt đúng vị trí của quần áo, giầy trên cơ thể Trẻ có kỹ năng di chuột thành thạo,khả năng ghi nhớ có chủ định
Chuẩn bị: Một số miếng ghép(mắt, mũi, miệng, tai, quần, áo, giầy, khung hình
cơ thể) Đoạn nhạc trong quá trình chơi,
Trang 17Cách chơi: Trẻ kích chuột vào từng miếng ghép(mắt, mũi , miệng, tai, Quần áo,giầy dép ) di chuột và nhả đúng vào vị trí trên cơ thể (Lần 2 trẻ có thể chọn thời gianchơi nhanh hơn).
- Chủ đề: Gia đình
- Trò chơi: “ Sắp xếp phòng khách”
+ Lứa tuổi: Mẫu giáo lớn
Mục đích yêu cầu: Trẻ nhận biết được một số đồ dùng trong phòng khách, biếtsắp xếp các đồ dùng hợp lý, thẩm mỹ
Chuẩn bị: Hình ảnh một số đồ dùng trong phòng khách( Ti vi, tủ lạnh, đài, máy điều hoà ), một số không phải là đồ dùng phòng khách ( Bếp ga, giường, tủ quần áo ) hình ảnh phòng khách trống đã qua xử lý Đoạn nhạc trong quá trình chơi
Cách chơi: Trẻ phải chọn đúng đồ dùng trong phòng khách sau đó kích chuột
và thả đúng vào vị trí thích hợp, làm đúng được thưởng một đoạn nhạc, nếu chọn saikhông được thưởng nhạc
Với trò chơi này có thể áp dụng chơi các trò chơi tương tự như: “ Sắp xếp phòngngủ”, “ Sắp xếp phòng bếp”, “ Trang trí bàn tiệc”, “ Sắp xếp cây phả hệ” vv
Trang 18- Chủ đề: Thực vật
- Trò chơi: “Ghép hoa hồng”
+ Lứa tuổi: Mẫu giáo nhỡ
Mục đích yêu cầu: Trẻ biết đặc điểm cấu tạo của bông hoa hồng ( Cành, lá, hoa),rèn khả năng ghi nhớ có chủ định
Chuẩn bị: Bông hoa hồng đã qua xử lý hình ảnh( Cắt thành 3 phần: Thân, lá,hoa)các đoạn âm thanh ngắn tương ứng với mỗi miếng ghép, đoạn nhạc thưởng khichơi đúng trò chơi
Cách chơi: Trẻ kích chuột vào từng miếng ghép, sau đó di chuột và sắp xếp chođúng bông hoa hồng, thời gian chơi là một bản nhạc.kết thúc trẻ ghép được bông hoahồng
- Trò chơi hoạt động: “làm quen với chữ viết”
- Trò chơi “Tìm bóng cho tôi”
+ Lứa tuổi: Mẫu giáo lớn
Mục đích yêu cầu: Trẻ nhận biết được các chữ cái đã học qua bóng của nó, pháttriển khả năng quan sát và tư duy
Chuẩn bị: Các chữ cái đã học đã học và bóng của nó đã qua xử lý
Cách chơi: Trẻ bật loa nghe yêu cầu chữ cái nào sẽ kích chuột và nhả vào đúng bóng của nó, nếu đúng được thưởng đoạn nhạc, sai ấn vào nút chơi lại
Với hai trò chơi trên giáo viên có thể áp dụng với tất cả các chữ cái cũng như các chữ số mà trẻ đã học
- Trò chơi :“ Tìm nét cho tôi”
+ Lứa tuổi: Mẫu giáo Lớn
Mục đích yêu cầu: Trẻ có kỹ năng di chuột thành thạo, trẻ nhận biết từ dướitranh, nhận biết các chữ cái còn thiếu trong từ và qua các nét chữ
Chuẩn bị: Từ dưới tranh, các nét chữ, đoạn nhạc thưởng được sắp xếp hợp lý