Giải pháp khắc phục những sai lệch về hành vi đạo đức của đội viên

Đặc biệt nó tác động không nhỏđến lối s ống của người dân, đến cách cưxửgiữa người với người trong gia đình và xã hội, từ đó ảnh hưởng đến hành vi đạo đức của thế hệ thanh thiếu niên, nh

Giải pháp khắc phục những sai lệch về

hành vi đạo đức của đội viên

Tác giả: Nguyễn ThịKim Anh

Đơn vị:Trường TH Phước Minh A

1 Thực trạng hoặc vấn đềđặt ra:

Trong thời đ ại công nghiệp hóa –hiện đại hóa đất nước Ta đã mởrộng quan hệngoại giao với các nước trên thếgiới Chứng tỏ rằng xã hội ta đang trên đà phát triển, cùng với nền kinh tế

thị trường thì hàng loạt vấn đềmới nảy sinh, đó là sựdu nhập của những luồng văn hóa không lành mạnh qua các phương tiện thông tin như phim ảnh, games, Internet…,

không phù hợp với những chuẩn mực đạo đức và đạo lý của dân tộc ta Đặc biệt nó tác động không nhỏđến lối s ống của người dân, đến cách cưxửgiữa người với người trong gia đình và xã hội, từ đó ảnh hưởng đến hành vi đạo đức của thế hệ thanh thiếu niên, nhất là học sinh Từnhững tác động trên đã làm sai lệch hành vi đạo đức của các em Nguyên nhân dẫn đến sai lệch hành

vi đạo đức của đội viên là vô cùng phức tạp Nó xuất phát chủ yếu từđặc điểm phát triển tâm sinh lý của các em, từsựquan tâm không đúng mức của gia đình, từphương pháp giáo dục chưa đúng cách Gia đình không thểtrút toàn bộnhiệm vụcho nhà

trường, vì gia đình là nơi các em sinh ra và lớn lên, đó là cái nôi ảnh hưởng nhiều nhất đến sựhình thành những hành vi đạo đức cho các em Còn nhà trường là nơi giáo dục chuyên biệt không chỉcung cấp cho trẻnhững tri thức, kĩ năng, kĩ xảo mà còn phải hình thành cho học sinh những phẩm chất đạo đức chuẩn mực Các tổchức xã hội, ngoài trách nhiệm đối với việc thực thi pháp luật, còn phải luôn theo dõi đánh giá kết qu ảgiáo dục thanh thiếu niên, phân tích các nguyên nhân, đềxuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quảvà sựphối hợp chặtchẽgiữa các lực

lượng giáo dục, cụthể:Nhà trường thường xuyên tổchức các hoạt động vui chơi,… thu hút các em tham gia vào các hoạt động nhằm giáo dục thái độhành vi đạo đức cho học sinh, mà tổchức Đội thiếu niên tiền phong HồChí Minh là nơi tạo điều kiện cho các đội viên phát huy các m ặt mạnh của mình, từđó gây hứng thú học tập, rèn luy ện mọi mặt nhân cách của học sinh

Phụtrách chi thư ờng xuyên phối kết hợp với cha mẹhọc sinh đểtìm hiểu tâm sinh lý và phối hợp các bậc cha mẹhọc sinh cùng với nhà trường trong công tác giáo dục

Nhà trường, gia đình phối hợp với các tổchức đoàn thể, chính quy ền địa phương cùng giáo dục, cách ly trẻvới các phần tửxấu của môi trường xung quanh, tổchức các buổi tuyên truy ền,

cổđộng,… giúp các em hiểu được tác hại của những tệnạn đó Liên kết, phối h ợp chặt chẽ3 lực lượng: gia đình, nhà trường và

xã hội nhất định sẽnâng cao hiệu quảgiáo dục đạo đức và khắc phục những hành vi đạo đức sai lệch cho thế hệtrẻ Hồchủtịch đã căn dặn: “Giáo dục trong nhà trường chỉlà một ph ần, cần có giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình, đểgiúp cho việc giáo dục trong nhà trường tốt hơn Giáo dục nhà trường dù tốt đ ến mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội

thì kết quảcũng không hoàn toàn”

2 Phạm vi và đốitượng nghiên cứu:Giải pháp khắc phục

những sai lệch hành vi đạo đức của đội viên trường Tiểu học Phước Minh A

3 Giải pháp hoặc tính mới, tính sáng tạo của đềtài:

Đểgiúp đội viên khắc phục những sai lệch vềhành vi đạo đức, người Tổng phụtrách Đội cần làm được những bước sau:

Quan sát trẻcó những hành vi đạo đức sai lệch Phân loại hành

vi đạo đức mà các em mắc phải Tìm hiểu nguyên nhân Biểu hiện chủyếu của trẻ Tìm hiểu vềviệc giáo dục trẻởnhà Biện pháp khắc phục Như chúng ta đã biết nguyên nhân dẫn đến sai lệch hành vi đạo đức là do những lệch hướng cơ bản trong

sựphát triển tâm lý đã dẫn đến hành vi sai trái.Do hệthống

những động cơ và kích thích chủđạo đối với trẻ

Những quan hệchủyếu của trẻvới thếgiới xung quanh

Một sốbiểu hiệnchủyếu:Trẻchống đối (cứng đầu)là có ý khẳng định bản ngã của mình, cá tính đang mạnh lớn và mỗi lúc

trởthành ý thức của mình Nó muốn vươn lên một cuộc đời

tựlập.Trẻnói dối: vì sợbịtrừng phạt như trẻlàm b ểcái chén, làm mất tiền em sợbịrầy, bịđòn Nói dối vì muốn khoe trương (vì trẻthấy mình thấp kém mới hay khoe trương, tỏra

mình cũng được như ai, ý muốn người khác chú ý đến nó)

Giảvờbệnh hoạn đểtránh công việc

Trẻăn cắp:Vì không ý thức được quy ền sởhữu chẳng hạn: do cha mẹtrảcông cho con cái đểsai khiến làm việc gì nhưng không cho chúng quy ền tựdo sửdụng, trong lúc đó

nếu cần cha mẹcứlấy lại mà không kểchúng có bằng lòng hay không Trẻdễsinh ra ý nghĩ ăn cắp và giấu giếm vật ăn cắp được

Ăn cắp vì thói quen: do người lớntập như cha mẹnhặt được của rơi rồi giữlấy, bắt nhốt con gà hàng xóm lạc vào vườn mình, bẻmột cành hoa, hái một trái cây trong vườn

hàng xóm, mượn đồkhông trả Bao nhiêu cửchỉđó mà người lớn cho là không quan trọng

thì sẽđược trẻem bắt chước làm theo và nghỉrằng vô hại vì người lớn đã làm

Ảnh hưởng văn hóa đồi trụy lôi cuốn trẻem mà giáo dục gia đình và học đường

buông lỏng đểthỏa mãn nhu cầu vui chơi cần có tiền mà chưa làm ra do đó trẻnghỉđến

tiền của ngưới khác trước hết là tiền trong túicủa cha mẹ

Trẻkhó tính: Do sựnuôi nấng không đúng phép vì cha mẹít học Điều kiện sinh hoạt

thiếu hụt Hoàn cảnh xung quanh không thuận lợi (sựgây

gỗthường xuyên của trẻtrong

một gia đình đông con, sựcải cọ, xô sát giữa cha mẹ, những trận tranh cãi, tranh ch ấp

trong hàng xóm)

Trẻganh tỵ: Do cha mẹdồn sựquan tâm vào một đ ứa con khác như đứa em mới sinh,

đứa em út, đứa con đầu lòng được tân bốc, được nuông chiều Học thua kém bạn bè Gia

đình thiếu một trong hai hoặc cảhai người

Trẻnóng tính: Do xúc cảm thái quá Do trẻthiếu thăng bằng Vì cha mẹnuông chiều

Thái độcha mẹkhông đồng nhất đối với trẻ, cha quá nghiêm khắc, mẹquá nhu Gia đình

không hạnh phúc, không hòa thuận, cha mẹhay gây gỗnhau, đòi

ly dịnhau Con một được

gia đình nuôngchiều Con gái đầu lòng gánh nhiều trách nhiệm gia đình quá n ặng mà cha

mẹgiao cho Cha mẹnóng tính.

Trẻchọc ghẹo: Do trong trò chơi, trong sựganh đua, trong đời s ống nó thường bịthua

thiệt Đểbù vào chỗthua thiệt đó, đểtrảđũa, nó quay lại ch ọc ghẹo và dùng chọc ghẹo làm

một phương tiện đểth ắng kẻkhác Do trẻquá nhàn rỗi Do sựbắt chước (bịchọc ghẹo, trẻ

em nhiễm lấy tính đó) Do cha mẹkhinh thường, lên giọng mạt sát Do lời nhạo báng, đùa

cợt làm trẻkhó chịu

Qua những phân tích trên ta thấy những hành vi sai trái giống nhau có thểcó các

nguyên nhân khác nhau

Một vài biện pháp cụthể:

Đối với trẻcứng đầu:Không phải là một hiện tượng bất thường, một bệnh hoạn, cũng

không phải là một chướng ngại phải đ ảphá, một trạng thái đau

ốm phải chạy chữa Nó chỉ

là một bản tính cần được khéo hướng dẫn mà thôi, cụthểnhư sau:

Không nên dùng bạo lực, vì nếu dùng bạo lực là ta đã hủy hoại sựphát triển cá tính

của trẻcho nên chúng ta đừng giận dữmà phải giữsựbình tĩnh và nét mặt vui vẽ Đừng

quan tr ọng hóa cửchỉcứng đầu, đừng lấy đó làm điều lo lắng, chờnó qua cơn rồi hãy từtừ

giải thích đ ểcác em hiểu Đừng nhắc lại nh ững cửchỉsai lầm của các em, coi như không

có gì là hơn Rồi các em sẽquên nguyên nhân khiến nó cứng đầu

Ta nên giữthái độbình tĩnh, đừng tỏra tức giận Nếu tức giận trẻcàng muốn tỏra

“anh hùng” hơn; nếu cứđểmặt tỏvẽbình thường thì trẻlại đầu hàng

Tốt hơn hết là ta nên hướng dẫn cho các em mà không nên làm thay, phải tỏra tin cậy

các em, chỉkhuyên răn mà không nênra lệnh, hướng dẫn mà không ép buộc Và luôn nhớ

rằng một việc làm vụng mà trẻtựlàm còn quý hơn là việc làm khéo mà có bàn tay người

khác giúp

Tóm lại, chúng ta phải coi tinh thần đòi độc lập của trẻlà một thiên b ẩm phải đư ợc

hướng dẫn và khi lớn lên trẻsẽcó đủlý trí đ ểhiểu rằng nó phải chiều theo các nguyên tắc

xửthếmà tựnó tìm ra và chấp nhận

Đối với trẻnói dối:Thỏa mãn những nhu cầu chính đáng của các

em, nâng đỡcác em

vượt qua những khó khăn

Ta phải tin lời của trẻđây là một thái độcần phải có vì n ếu

ngờvực trẻthì làm sao nó

hiểu được giá trịcủa lời nói thật

Tóm lại, nói dối là một lối phản ứng của trẻsợsệt đối với sựbạc đãi hay sơ sót của

chúng ta đối với trẻ Trẻchỉthường nói dối với những ai mà

không tin nó, nhưng lại biết tỏ

ra chân thành đối với những người biết đặt lòng tin ởcác em Trong gia đình c ũng như trong lớp học chúng ta luôn nêu

gương ngay thật và sẵn lòng

tin ởcác em thì các em sẽkhông có cơ hội đ ểtrởthành người nói dối

Nếu muốn các em ngay thật thì không nên gieo vào đầu nó một

ý nghĩ n ào vềsựdối

trá

Đối với trẻăn cắp:Vấn đềnày không thểgiáo dục thuần túy là giải quy ết đư ợc, cũng

như không thểgiải quy ết b ằng cách trừng phạt như giam giữ, đe dọa,…Bởi vì giáo dục

thuần túy thường tỏra b ất lực trong một hoàn cảnh phi giáo dục

và sựtrừng trịlà lối ch ữa

bệnh trên ngọn mà hậu quảlà căn bệnh trầm trọng thêm

Nếu trong các trường hợp trẻăn cắp ta cần tìm hiểu nguyên nhân thì ta thấy khó mà

qui lỗi cho trẻđược Sựtrừng phạt chỉđẩy trẻtừmột hành vivô thức thành hành vi ý thức,

từmột đứa ăn cắp vặt đ ến kẻtrộm lành nghềmà thôi Nhưng hành vi vô thức ban đầu bị

chúng ta nhắc lại trong lúc la rầy chửi m ắn, đánh đập sẽăn sâu vào tâm khảm trí óc của trẻ

làm cho nó in trong trí mình là kẻăn cắp thực sựkhi phẩm giá đã bịmất rồi, khi không còn

ai tin cậy nữa trẻcon chỉcòn một cách là đi thẳng vào con đường sai trái

Vì vậ y khi biết đư ợc tin trẻăn cắp, ta không vội kết tội trẻ, cần phải biết chắc trẻcó

ăn cắp không? Nhưng nếu chúng ta chỉnghi ngờ,không nắm được bằng cớđích thực thì

chúng ta bênh vực nó chống đối lại mọi nghi ngờ Làm cho trẻhiểu rằng chúng ta luôn tin

tưởng ởtrẻ, từđó trẻsẽcó ý thức lại hình vi của chúng Nếu thật sựtrẻăn cắp thì chúng sẽ

luôn ray rứt và cuối cùng chúng sẽnhận tội Đồng thời từđây chúng ta phải chú ý thật

nhiều vào việc dạy dỗtrẻ

Trong trường hợp khác, chúng ta nắm được bằng cớ, chúng ta không th ểbày tỏsự

phẩn nộ, bày tỏý kiến hay phê phán các em một cách gây gắt Chúng ta cần tỏthái đ ộtin

cậy, khoan dung và độlư ợng khi trao đổi riêng với trẻăn cắp, dùng những lời nói nhẹ

nhàng phân tích việc làm đúng hay sai ởtrẻ, đồng thời phân tích cho trẻnhững hướng khắc

phục những khiếm khuyết dễdàng làm cho các em tiếp thu và sửa chữa

Làm sao ngăn ngừa trẻem sinh tật ăn cắp?

Tất cảtật ăn cắp của trẻđều có nguyên nhân và chính người lớn gần hơn hết là cha mẹ

đã tạo ra các nguyên nhân như đã phân tích ởtrên Nhưng nếu chúng ta ngăn ngừa thì tật

đó không thểxảy ra được Nhà giáo Ma-ka-ren -kô nói rằng:

“Giáo dục cách nào đểtrẻem

không ăn cắp là một việc quá dễ Giáo dục cách nào

đểhọtrởthành người có tư cách làm

chủđược tình cảm, có khảnăng vượt qua mọi khó khăn mới là khó”

Theo ông muốn cho trẻkhông tập thói quen ăn cắp thì phải

giữcho trật tự gia đình

không hềsai chạy, đồdùng phải được sắp đặt ngăn nắp Nếu khi

đã không giữđược trật tự,

ngăn nắp đó thì ý nghĩ ăn cắp của trẻnẩy sinh từđó

Cha mẹvô trật tựthì không kiểm điểm hết mọi vật trong nhà sẽtạo cơ hội cho trẻăn

cắp

Đối với trẻkhó tính:Chúng ta phải quan tâm đến trẻnhiều hơn, dành nhiều thời gian

nói chuy ện, chơi đùa với trẻ Tìm hiểu trẻđểnắm được các

nguyên nhân làm cho trẻkhó

tính từđó có biện pháp giáo dục cụthể

Đối với trẻganh tỵ:Phải đối xửkhéo léo với tất cảhọcsinh, không quá nuông chiều

hay bỏquên học sinh nào Tổng phụtrách, phụtrách chi và các bộphận khác trong nhà

trường không được phân biệt đ ối xửvới những học sinh nhất là học sinh y ếu kém Khi trẻ

gây gỗnhau, không nên vội can thiệp, đừng dùng uy qu y ền chống đứa này bênh đứa kia

Bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân và phân xửcông bằng Phải hiểu tâm lý của trẻ

Đối với trẻnóng tính:Trẻnóng tính vì đa cảm, vì thiếu thăng bằng tức là cơ thểsuy

nhược chúng ta cần có mối quan hệtốt với cha m ẹhọc sinh Tạo cho trẻmột một hoàn

cảnh thích hợp (cuộc sống thoải mái, yên lành, xa nơi náo nhiệt, tránh mọi sựcốgây bực

bội) Tạo cơ hội trút bỏhết mọi điều ắm ức trong lòng (cho trẻđi dạo, du ngoạn, thểdục,

thểthao, cắm trại hoặc âm nhạc, hội họa, nắn tượng, tạo hình, đan, thêu,…) Những hoạt

động trên giúp trẻdiễn tả, bộc lộnhững tình cảm, ý nghĩ chứa trong tâm trí của các em và

tâm trí được giải tỏa Tạo cho trẻmột nếp sống đều đặn

(ngủđúng giờ, đủgiấc), thức ăn

thanh đạm (nhiều rau cải, trái cây) Đối với phụhuynh không nên quá nghiêm túc gò bó trẻ

và cũng không được nóng tính

Đối với trẻchọc ghẹo:Đừng nên coi hành vi chọc ghẹo là quan trọng, đừng can

thiệp bằng cách la rầy, trừng phạt, đừng dùng uy quyền đàn áp Không nên chọc ghẹo lại

trẻhay chọc ghẹo Tìm việc vừa sức mà trẻthích thú cho trẻlàm Nên cư xửnghiêm khắc

với trẻ, đối đãi trẻnhư người lớn thì nó sẽbỏtính chọc ghẹo

Tóm lại trẻsai lệch hành vi đạo đức thì còn rất nhiều biểu hiện khác nữa như trẻlười

biếng, trẻlười học, nhút nhát, phiền muộn, tinh nghịch, chậm chạp… Trên đây chỉlà một

vài trường hợp vềbiểu hiện, nguyên nhân và biện pháp khắc phục, phòng ngừa

4 Hiệu quảđem lại:

Đểthực hiện tốt “Giải pháp khắc phục những sai lệch hành vi đạo đức của đội viên”

trong trường Tiểu học nói chung và trường Tiểu học Phước

Minh A nói riêng cần tổchức

tốt việc phối hợp đồng bộgiữa nhà trường, gia đình và các lực lượng xã hội trong công tác

giáo dục đạo đức cho học sinh của trường Giúp cho học sinh có môi trường thuận lợi để

rèn luy ện đạo đức Ngăn chặn kịp thời các hành vi, thói quen, vi

ph ạm, ảnh hưởng xấu từ

bên ngoài thâm nhập vào học sinh, thông qua các hoạt động vui chơi thu hút các em nhằm

giáo dục thái độhành vi đạo đức cho các em, tạo điều kiện cho các em phát huy các mặt

mạnh của mình, từđó gây hứng thú, rèn luyện mọi mặt nhân cách của các em

Tóm lại, với nh ững giải pháp đã nêu trên, trường Tiểu học

Phước Minh A đã và đang

thực hiện từng bước xây dựng môi trường thân thiện, học sinh tích cực tham gia vào các

hoạt động ngoài giờlên lớp nhằm hạn chếnhững sai lệch vềhành

vi đạo đức ởcác em

5 Khảnăng và áp dụng cho tới thời điểm hiện tại:

5.1 Vềtính mới và tính sáng tạo:

Nêu lên một sốbiểu hiện sai lệch vềhành vi đạo đức điển hình của đội viên như: trẻ

chống đối, trẻnói dối, trẻăn cắp, trẻkhó tính, trẻganh tỵ, trẻnóng tính, trẻchọc ghẹo…và

đềra một sốbiện pháp khắc phục những biểu hiện trên thông qua việc quan sát đặc điểm

tâm sinh lý, tính tình c ủa từng đội viên đểcó biện pháp giáo dục phù hợp, nâng cao được

hiệu quảgiáo dục đạo đức cho học sinh Nguyên nhân của tình trạng dẫn đến học sinh sai

lệch vềhành vi đạo đức là do sựbất mãn vềmột thành kiến,

sựmặc cảm vềbản thân, sự

bất đồng trong quan hệtình bạn Một phút không công bằng ởngười lớn, nhất làthầy cô đã

có thểdẫn các em đi đến con đường bất cần, chán nản rồi tựcô lập lấy mình

Đểkhắc phục những sai lệch hành vi đạo đức của đội viên trong nhà trư ờng chúng ta

cần phải: Nắm vững tình hình học sinh, thường xuyên trao đổi với các phụtrách chi, với

Ban giám hiệu nhà trường, phụhuynh học sinh và các bộphận trong và ngoài nhà trường

những biện pháp giáo dục thích hợp cho từng trường hợp

Chủđộng đềxuất với các phụ

trách chi trong việc bồi dư ỡng những nhân tốyếu kém, tiêu cực Kiểm tra kỹ lưỡngqua

từng tiết học, giờsinh hoạt tập thể Tránh hiện tượng trong lúc bực bội dùng những lời

nặng nềđểphê phán các em Tránh tình trạng quy kết tội từnhững việc làm sai trái khi còn

ởquá khứ Ph ải h ết sức khéo léo, tếnhịkhi xửlý công việc Giao trách nhiệm công việc

cho từng em Tổng phụtrách Đội và phụtrách chi có nhiệm

vụgiám sát, hướng dẫn thêm

và đánh giá công việc của các em Biết nắm bắt tâm tư nguy ện vọng của các em, biết động

viên khích lệ, tạo điều kiện đểcác em phát huy hết th ếmạnh trong công việc của mình

Góp ý những hạn chếthiếu sót của các em trong quá trình làm việc, tạo điều kiện đểcác

em sáng tạo trong khi làm việc, không áp đặt theo khuôn mẫu phát huy tính dân chủ, giúp

các em hoàn thành tốt nhiệm vụcủa mình

5.2 Hiệu quảxãhội:

Việc sửdụng các giải pháp khắc phục những sai lệch hành vi đạo đức của đội viên

trong thời gian qua đã lạc quan đem lại một sốhiệu quảsau trong quá trình giảng dạy:

Tất cảcác em đội viên đều nhận thức tốt hành vi của mình, tích cực tham gia các hoạt

động, chủđộng hơn trong quá trình học tập và hiệu quảgiáo dục đạo đức cho đội viên

trong nhà trư ờng ngày được nâng lên, thông qua tổchức tốt việc phối hợp giữa nhà trường,

gia đình và các lực lượng xã hội tạo môi trường thuận lợi giúp cho đội viên rèn luy ện đạo

đức Ngăn chặn kịp thời các hành vi, thói quen, vi phạm, ảnh hưởng xấu từbên ngoài thâm

nhập vào học sinh

5.3 Vềtriển vọng áp dụng và triển khai: Với đềtài “Giải pháp khắc phục những sai

lệch hành vi đạo đức của đội viên” đã và đang áp dụng tại

trường Tiểu học Phước Minh A