Giải pháp giúp học sinh lớp 6 nhận dạng và giải bài toán tìm x đạt hiệu quả

Qua nhiều năm giảng dạy môn toán lớp 6, chúng tôi nhận thấy đa số khi giải bài toán tìm x thì học sinh thường lúng túng.. Nguyên nhân là do các em không quan sát kĩ đề b ài để phân tích

Giải pháp giúp học sinh lớp 6 nhận dạng và giải bài

toán tìm x đạt hiệu quả.

Tác giả: Lê Hoàng Hân, Cao Kim Chung

Đơn vị: Trường Trung học cơ sở Cầu Khởi

1 Vấn đề đặt ra:

Trong thực tế giảng dạy hiện nay chúng ta gặp khó khăn nhiều với những em học sinh yếu kể cả các em học sinh trung bình, khá Phải nói rằng các em bị hỏng kiến thức

cơ bản rất nhiều, trình độ tiếp thu thì h ạn chế, ý thức học tập chưa cao, nhiều gia đình còn khó khăn nên các

em chưa thể toàn tâm toàn ý cho việc học hành được,

Có rất nhiều lý do cả khách quan lẫn chủ quan làm ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh

Qua nhiều năm giảng dạy môn toán lớp 6, chúng tôi nhận thấy đa số khi giải bài toán tìm x thì học sinh thường lúng túng Nguyên nhân là do các em không quan sát kĩ

đề b ài để phân tích nhận dạng, không biết vận dụng kiến thức giải bài toán tìm x cơ bản vào bài tập thậm chí có

em không nắm được kiến thức đó.Hơn nữa, dạng toán tìm x được vận dụng rất nhiều trong phân môn Số học lớp 6, 7 kể cả các lớp 8, 9 (ở lớp 8, lớp 9 gọi là giải

phương trình) Đó là một trong số dạng toán có

yêu cầu cao về kĩ năng tính toán, suy luận, tư duy logic của học sinh Vì vậy dạng toán này thường gặp nhiều trong các bài kiểm tra, thi học kì, cho nên giáo viên phải

cố gắng hướng dẫn, rèn cho học sinh cách phân tích nhận dạng, tìm tòi lời giảicũng như nắm vững hơn về cách giải các bài toán tìm x cơ bản để từ đó các em cókiến thức giải được các bài toán nâng cao.Chính những lí do nêu trên nên chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Giải pháp giúp học sinh lớp 6 nhận dạng và giải bài toán tìm x đạt hiệu quả” Đó là những kinh nghiệm của chúng tôi đã tích lũy trong quá trình giảng dạy bộ môn toán và quản lí chuy ên môn, với mong muốn giúp các em giải quyết tốt và nắm chắc phương pháp giải các dạng toán tìm x thường gặp ở lớp 6 nâng cao chất lượng bộ môn Hơn nữa còn trang bị cho các em kiến thức gốc để giải phương trình và giải bấtphương trình ở các lớp trên.Trong chương I –Số học

6, các bài toán tìm x có rất nhiều dạng từ cơ bản đến nâng cao Trong các dạng tìm x cơ bản, ở mỗi dạng đều

có phương pháp rất cụ thể, rõ ràng.Tuy nhiên khi gặp dạng toán này thì học sinh thường lúng túng, thực hiện chưa đúng, học sinh khá giỏi đã thực hiện thành thạo dạng tìm x cơ bản nhưng lại lúng túng, không biết làm

khi giải một bài toán “tìm x” ở dạng mở rộng Vì vậy, trong quá trình giảng dạy và học tập, người dạy học cần phải làm thế nào để học sinh biết phân loại từng dạng bài toán tìm x từ cơ bản đến nâng cao, có kĩ năng phân

tích bài toán đ ể tìm lời giải cho thích hợp là việc làm không thể thiếu được, nhất là những

bài toán được phát triển từ bài toán cơ bản

2 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

2.1 Phạm vi nghiên cứu

Do thời gian hạn chếnên chúng tôi chỉnghiên cứu đềtài trong phạm vi lớp 61rồi đem so sánh với lớp 62 trường THCS Cầu Khởi trong chương trình Toán 6 chúng tôi chỉ

áp dụng nghiên cứu “Giải pháp giúp học sinh lớp 6 nhận dạng và giải bài toán tìm x” từ đầu học kì I đến trước khi học sinh học bài “Quy tắc chuyển vế” vì sau khi học xong quy tắc này thì các em sẽ giải bài toán “tìm x”bằng quy tắc chuyển vế, lúc này “x” không còn là số tự nhiên

mà “x” là một số nguy ên

2.2 Đối tượng nghiên cứu:

Giải pháp giúp học sinh nhận dạng và giải bài toán tìm x đạt hiệu quả

Giáo viên dạy toán 6 trường Trung học cơ sở Cầu Khởi

Học sinh lớp 61trường Trung học cơ sở Cầu Khởi năm học 2011 - 2012

3 Giải pháp hoặc tính sáng tạo của đề tài:

Đề tài đưa ra sáu giải pháp giúp giáo viên hướng dẫn học sinh nhận dạng và giải bài

toán tìm x: dạng cơ bản, dạng ghép, dạng luỹ thừa, dạng tích, dạng tổng và dạng nhiều dấu

ngoặc Nắm vững phương pháp giải từng dạng nhằm nâng cao chất lượng dạy -học toán

trong nhà trường đồng thời cũng giúp học sinh lĩnh hội kiến thức được đầy đủ nhất, tối ưu

nhất trong các tiết học mới và khó để vận dụng vào thực hành đạt hiệu quả cao nhất

Ngay từđầu năm, lãnh đạo chuyên môn nhà trường xây dựng kếhoạch nâng cao chất

lượng bộmôn Ngay sau đó tổchức triển khai cho toàn thểhội đồng sư phạm nhà trường

Tổtrưởng các tổchuyên môn kết hợp với nhóm bộmôn đưa ra nội dung hay vấn đềkhó

khăn đểthực hiện chuyên đềcho tổ Trong đó có nội dung chuyên đ ềvềviệc giúp học sinh

lớp6 nhận dạng và giải bài toán tìm x

Tổchức chuyên đềvềviệc giúp học sinh lớp 6 nhận dạng

và giải bài toán tìm x đã

mang lại hứng thú cho học sinh trong giảng dạy Triển khai toàn thểgiáo viên tiếp tục vận

dụng các chuyên đềđã thực hiện vào các tiết dạy trong môn học nhằm đem lại hiệu quả

cao nhất cho bộmôn

Lãnh đạo nhà trường thường xuyên dựgiờgiáo viên dạy Toán 6 Trên cơ sởđó rút

kinh nghiệm những hạn chếtrong trong việc vận dụng chuyên đề Khuy ến khích giáo viên

sửdụng Bản đồtư duy nh ằm hệ thống lại kiến thức giúp học sinh lĩnh hội kiến thức một

cách chủđộng

Phát huy tính tích cực, tựhọc, tựtìm tòi thông qua m ạng trong đội ng ũ giáo viên

4 Hiệu quả đem lại:

Qua quá trình giảng dạy và kiểm tra học sinh lớp 6

1

so với lớp 6

2

, tôi dùng phương

pháp thống kê và so sánh đối chiếu các kết quả đạt được của lớp 6

1

thực nghiệm và lớp 6

2

làm đối chứng trong học kỳ I thu được kết quả sau:

* Kết quả kiểm tra HKI:

Lớp TSHS Giỏi Khá TB Trên TB % Yếu %

6

1

(TN) 36 9 10 14 33 91,7 3 8,3

6

2

(ĐC) 35 4 8 16 28 80,0 7 20,0

Khi áp dụng “Giáp pháp giúp học sinh nhận dạng và giải bài toán tìm x” thì chất

lượng dạy -học của môn Toán ở lớp 6

1

trường Trung học cơ sở Cấu Khởi được nâng cao

rõ rệt, tỉ lệ học sinh khá giỏi tăng lên nhiều, sốlư ợng học sinh y ếu cósựgiảm đi đáng kể

qua từng thời điểm Sốlượng học sinh y ếu của lớp 6

1

chỉcòn 3 HS chiếm tỉlệ8,3%so với

lớp 6

2

* Đối với giáo viên:

Giúp học sinh chủ động phân biệt, nhận dạng được bài toán tìm x và đưa ra cách giải

bài toán hợp lí, nhanh, chuẩn xác không máy móc, áp đặt

Rút ngắn thời gian giảng giải dài dòng cho một bài tìm x

vì giải pháp trên có thể xem

như là một phương pháp chung của các dạng toán tìm x

mở rộng, nhờ thế giáo viên có

nhiều thời gian để đưa ra nhiều bài tập khác nhau trong tiết học, giúp học sinh rèn luy ện và

nâng cao kĩ năng giải một bài toán tìm x

Giáo viên mạnh dạn khai thác việc cho đề bài dưới dạng toán tìm x nhằm giúp học

sinh làm quen với một đề bài tập hoặc kiểm tra đa dạng

về thể loại

Quan trọng và đáng mừng hơn là giáo viên đã thực hiện được đúng theo tinh thần,

mục tiêu của ngành giáo dục hiện nay đề ra là đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao

chất lượng dạy và học

* Đối với học sinh:

Các em biết phân tích đề toán để xác định dạng từ đó đưa

ra cách giải phù hợp

Nắm vững cách giải các dạng toán tìm x và rèn được kĩ năng, thao tác giải bài toán

nhanh, chính xác

Học sinh có thái độ y êu thích, hứng thú hơn với việc giải một bài toán tìm x

Tích cực phát biểu xây dựng, thực hành, làm bài tập

Học tập thoải mái, không còn lo sợ khi học môn toán, mạnh dạn khi trình bày cách

giải bài toán trước lớp, chủ động tiếp thu kiến thức.Từ đó các em có hứng thú học tập và

thêm yêu thích b ộ môn, đây là yếu tố để kết quả bộ môn ngày càng được nâng cao,

5 Khả năng và áp dụng cho đến thời điểm hiện tại:

5.1 Vê tính mới và tính sáng tạo:

-Có sựphối hợp giữa nhà trường và giáo viên bộmôn.

- Sử dụng và phối hợp các phương pháp, đúng theo tinh thần đổi mới của chương

trình Đó là dạy học theo hướng tích cực và tích hợp -Tiên hành nghiên cứu ởlớp thực nghiệm (lớp 6

1

) và lớp đối chứng (lớp 6

2

)

-Nâng cao hứng thú học tập cho học sinh đồng thời giúp các em biêt cách vận dụng

phương pháp giải bài toán tìm x vào các môn học khác 5.2 Hiệu quảxã hội:

Khi áp dụng “Giáp pháp giúp học sinhnhận dạng và giải bài toán tìm x” ởmôn Số

học 6 thì ch ất lượng dạy -học của môn Toán ở trường Trung học cơ sở Cầu Khởi được

nâng cao rõ rệt, tỉ lệ học sinh khá giỏi tăng lên nhiều

5.3 Về triển vọng áp dụng và triển khai:

Với “Giải pháp giúp học sinhnhận dạng vàgiải bài toán tìm x”, chúng tôi nhận thấy

trong tiết học và qua bài làm của các em phát huy được tính tích cực học tập, góp phần

nâng cao chất lượng bộ môn Cho nên đề tài này sẽ tiếp tục áp dụng đối với bộ môn Toán

trong trường THCS Cầu Khởinói riêng, các trường Trung học cơ sở trong huyện và ngoài

huyện nói chung