NGHIÊN CỨU TÁC DỤNG CHỐNG OXY HÓA IN VITRO VÀ IN VIVO CỦA MỘT SỐ LOÀI NẤM LINH CHI GANODERMA LUCIDUM VÀ NẤM VÂN CHI TRAMETES VERSICOLOR Trương Thị Mỹ Chi∗∗∗∗, Nguyễn Thị Thu Hương** TÓ
Trang 1NGHIÊN CỨU TÁC DỤNG CHỐNG OXY HÓA IN VITRO VÀ IN VIVO CỦA MỘT SỐ LOÀI NẤM LINH CHI (GANODERMA LUCIDUM) VÀ NẤM VÂN CHI (TRAMETES
VERSICOLOR))
Trương Thị Mỹ Chi∗∗∗∗, Nguyễn Thị Thu Hương**
TÓM TẮT
Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu tác dụng chống oxy hóa của nấm Linh chi (Linh chi Việt Nam, Linh
chi ñỏ sậm giống của Nhật) và nấm Vân chi (Vân chi vàng, Vân chi nâu) ñược nuôi trồng ở Việt Nam Đề tài còn khảo sát ảnh hưởng của nấm Linh chi và nấm Vân chi ñối với tác dụng gây suy tủy của cyclophosphamide
Đố i tượng-Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu in vitro: khảo sát hoạt tính dập tắt gốc tự do bằng
thử nghiệm DPPH và hoạt tính ức chế peroxy hoá lipid màng tế bào não chuột bằng thử nghiệm malonyl dialdehyd (MDA)
Nghiên cứu in vivo: Các cao thử ở liều tương ñương 5g dược liệu/kg thể trọng ñược cho uống liên tục
trong 8-10 ngày sau khi tiêm cyclophosphamide ở liều 150 mg/kg thể trọng Kết quả ñánh giá dựa trên khảo sát về huyết học và ñịnh lượng MDA trong gan
Kết quả: Dựa vào IC 50 , hoạt tính chống oxy hóa in vitro của Linh chi mạnh hơn Vân chi Các cao chiết của Vân chi vàng, Vân chi nâu; cao cồn Linh chi Việt Nam và Linh chi ñỏ sậm có tác dụng phục hồi sự giảm
số lượng bạch cầu gây bởi cyclophosphamide Các cao cồn và cao nước của nấm Linh chi và Vân chi vàng
ñều có tác dụng làm giảm sự gia tăng MDA trong gan gây bởi cyclophosphamide
Kết luận: Nấm Linh chi và Vân chi có tác dụng phục hồi tổn thương gan theo hướng chống oxy hóa và
phục hồi sự giảm số lượng bạch cầu gây bởi ñộc tính của cyclophosphamide
Từ khóa: Nấm Linh chi, nấm Vân chi, cyclophosphamide, tác dụng chống oxy hóa, tác dụng phục hồi
tổn thương gan
ABSTRACT
IN VITRO AND IN VIVO STUDY ON ANTIOXIDANT ACTIVITY OF GANODERMA UCIDUM
(LINGZHI) AND TRAMETES VERSICOLOR (YUNZHI)
Truong Thi My Chi, Nguyen Thi Thu Huong
Objectives: Ganoderma lucidum (Fr.) Karst (Linh Chi, Lingzhi or Reishi), a medicinal mushroom widely
used in Asia, has antioxidant effect and promotes immune function Trametes versicolor is recognized as a medicinal mushroom in Chinese medicine under the name "yunzhi" In Japan, T versicolor is used as an immunoadjuvant therapy for cancer The purpose of this study was to evaluate the in vitro antioxidant activity and hepatoprotective effect of ethanol extract and aqueous extract of Lingzhi and Yunzhi cultivated
in Vietnam on cyclophosphamide-induced oxidative damage in mice The study also examined the effects of test extracts on toxic effect of cyclophosphamide on blood cells
Methods: For in vitro study, the free radical scavenging effect on 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl radical
(DPPH) test and the anti-lipid peroxidation effect on malonyl dialdehyde (MDA) test of test extracts were examined For in vivo study, cyclophosphamide (intraperitoneal injection at 150 mg/kg body weight) was applied to examine the effects of test extracts
Results: Based on IC 50 , the free radical scavenging effect on DPPH test and the antilipid peroxidation effect on MDA test of Lingzhi were higher than those of Yunzhi The extracts of Lingzhi as well as Yunzhi recovered the white blood cell count in cyclophosphamide-treated mice The extracts of Lingzhi as well as Yunzhi (yellow not for brown color) also alleviated the increase of hepatic MDA content caused by cyclophosphamide
Conclusion: The extracts of Ganoderma lucidum and Trametes versicolor had hepatoprotective effect
via antioxidant activity and recovered the number of white blood cells decreased by cyclophosphamide
Key words: Ganoderma lucidum, Trametes versicolor, antioxidant activity, cyclophosphamide, oxidative
damage, hepatoprotective effect
ĐẶT VẤN ĐỀ
Theo Y học cổ truyền phương ñông, nấm Linh chi (Ganoderma lucidum) và nấm Vân chi (Trametes
versicolor, Coriolus versicolor) có nhiều tác dụng như: chống oxy hóa, tăng cường trí nhớ, chữa viêm gan,
chống lão hóa, ñiều hoà miễn dịch, chống khối u, bảo vệ phóng xạ, [1], [2] Cyclophosphamide là một
∗ ,** Trung tâm Sâm và Dược liệu Tp HCM – Viện Dược liệu
Địa chỉ liên hệ: PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hương ĐT: 38298530 Email: huongsam@hotmail.com
Trang 2thuốc ñược sử dụng khá phổ biến trong phác ñồ hóa trị liệu ung thư Cyclophosphamide có thể gây suy tủy ở các mức ñộ khác nhau, liên quan ñến giảm bạch cầu, tiểu cầu và gây thiếu máu Những thử nghiệm trên chuột nhắt trắng cũng chứng minh cyclophosphamide làm gia tăng quá trình peroxy hóa lipid trong tế bào gan và có thể gây tổn thương oxy hóa gan khi sử dụng dài ngày [4] Với ñịnh hướng nghiên cứu sử dụng của nấm Linh chi và Vân chi hỗ trợ cho các bệnh nhân ung thư, ñề tài này nghiên cứu thực nghiệm tác dụng
chống oxy hóa của nấm Linh chi và nấm Vân chi trồng ở Việt Nam dựa trên mô hình gây tổn thương oxy
hóa tế bào gan bằng cyclophosphamide ở chuột nhắt trắng Ngoài ra, ñề tài còn khảo sát ảnh hưởng của nấm Linh chi và nấm Vân chi trên ñộc tính của cyclophosphamide ñối với các thành phần máu
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu
Nấm Linh chi Việt Nam, Linh chi ñỏ, Vân chi nâu, Vân chi vàng ñược cung cấp bởi Trung tâm Nghiên cứu Linh chi và Nấm dược liệu Các mẫu thử ñược chiết từ bột nấm dược liệu ñược xay nhỏ Cao cồn ñược chuẩn bị bằng cách chiết hồi lưu bột nguyên liệu với cồn 96% và cao nước ñược chuẩn bị bằng cách ñun nguyên liệu 3 lần với nước nóng, mỗi lần trong 1 giờ ở 100°C
Bảng 1 Hiệu suất chiết và ñộ ẩm của các cao chiết
(%)
Hiệu suất (%)
Linh chi Việt Nam
Linh chi ñỏ sậm
Vân chi vàng
Vân chi nâu
Động vật nghiên cứu
Chuột nhắt trắng chủng Swiss albino, 5 – 6 tuần tuổi, trọng lượng trung bình 20 ± 2 g ñược cung cấp bởi
Viện Viện Vắc xin và Sinh phẩm Y tế – TP Nha Trang và ñược ñể ổn ñịnh ít nhất một tuần trước khi thử nghiệm.Thể tích cho uống hoặc tiêm là 10 ml/kg thể trọng chuột
Hóa chất thử nghiệm
Endoxan®, lô sản xuất 8K593E, sản xuất 11/2008, hạn dùng 11/2011 (bột pha tiêm chứa 534,5 mg cyclophosphamide demonohydrate tương ñương với 500 mg cyclophosphamide khan, Baxter Oncology GmbH, Germany)
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu in vitro
Phương pháp xác ñịnh khả năng dập tắt gốc tự do (thử nghiệm DPPH) [6]
Các chất nghiên cứu có tác dụng chống oxy hóa theo cơ chế dập tắt gốc tự do sẽ làm giảm màu của 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPH) 0,5 ml mẫu thử ở các nồng ñộ khảo sát (10, 50, 100, 500, 1000, 1500,
2000 µg/ml) ñược cho phản ứng với ñồng lượng dung dịch DPPH 0,8 mM pha trong MeOH Hỗn hợp sau khi pha ñược ñể ở nhiệt ñộ phòng 30 phút Đo quang ở bước sóng λ = 515 nm Acid ascorbic (Merck, Germany) ñược sử dụng làm chất ñối chiếu
Phương pháp xác ñịnh khả năng ức chế peroxy hóa lipid (thử nghiệm MDA) [6]
Xác ñịnh khả năng ức chế peroxy hóa lipid của mẫu nghiên cứu qua việc xác ñịnh hàm lượng malonyl dialdehyd (MDA), là sản phẩm của quá trình peroxy hóa lipid màng tế bào MDA có khả năng phản ứng với acid thiobarbituric ñể tạo thành phức hợp trimethin (màu hồng) có ñỉnh hấp thu cực ñại ở λ = 532 nm 0,1 ml mẫu thử ở các nồng ñộ khảo sát (10, 50, 100, 500, 1000, 1500, 2000 µg/ml) ñược cho phản ứng với 0,5 ml dịch ñồng thể não và thêm ñệm phosphat 50 mM vừa ñủ 2 ml Ủ hỗn hợp phản ứng ở 37oC trong 15 phút và dừng phản ứng bằng 1 ml acid tricloacetic 10% Sau khi ly tâm lấy dịch trong cho phản ứng với 1ml acid thiobarbituric 0,8% trong 15 phút ở nhiệt ñộ 100oC Làm lạnh và tiến hành ño quang ở bước sóng λ = 532nm Trolox (Calbiochem Ltd Co.), ñồng phân của vitamin E ñược sử dụng làm chất ñối chiếu
Tính toán kết quả
Công thức tính % hoạt tính chống oxy hóa (HTCO):
HTCO% = [(OD C – OD T ) / OD C ] x 100
ODC: Mật ñộ quang của chứng dung môi (DMSO hay MeOH) ODT: Mật ñộ quang của mẫu thử
Các số liệu kết quả thử nghiệm ñược biểu thị bằng trị số trung bình của 3 lần ño khác nhau
Cách tính giá trị IC 50 :
Trang 3Vẽ ñồ thị biểu diễn tỷ lệ % khả năng dập tắt gốc tự do hay khả năng ức chế peroxy hóa lipid theo nồng
ñộ khảo sát của chất cần thử nghiệm bằng phần mềm Excel Từ ñồ thị, nội suy ra giá trị nồng ñộ dập tắt gốc
tự do hay ức chế peroxy hóa lipid IC 50 bằng cách tính phương trình hồi quy tuyến tính có dạng y = ax + b và
thế y = 50 vào ñể suy ra IC 50
Phương pháp nghiên cứu in vivo
Gây mô hình tổn thương gan bằng cyclophosphamide [5]
Chuột ñược tiêm phúc mạc một lần duy nhất cyclophosphamide (ký hiệu: CY) liều 150 mg/kg, chia các lô:
- Lô chứng sinh học, ký hiệu CY (-): không tiêm cyclophosphamide
- Lô thử - CY (-) không tiêm cyclophosphamide và cho uống các cao thử nghiệm với liều tương ñương 5
g dược liệu/kg thể trọng
- Lô chứng bệnh lý, ký hiệu CY (+): tiêm cyclophosphamide và cho uống nước cất
- Lô thử-CY (+): tiêm cyclophosphamide và cho uống các cao thử nghiệm với liều tương ñương 5g dược liệu/kg thể trọng
Các cao thử nghiệm ñược cho uống một lần trong ngày vào buổi sáng (8-9 h) và liên tục trong 10 ngày (ñối với khảo sát về huyết học) và trong 8 ngày (ñối với khảo sát hàm lượng MDA trong gan)
Khảo sát huyết học
Tiến hành lấy máu ñuôi chuột sau 10 ngày ở các nhóm chuột Máu chuột ñược kiểm tra huyết học bằng
hệ thống phân tích huyết học tự ñộng Abbott Cell-Dyn 3700
Phương pháp xác ñịnh hàm lượng malonyl dialdehyd (MDA) trong gan [3]
Sau 8 ngày ñiều trị, tách gan chuột và nghiền ñồng thể trong dung dịch ñệm KCl 1,15 % theo tỷ lệ 1:10 (khối lượng gan:thể tích dung dịch ñệm) Lấy 2 ml dịch ñồng thể, thêm vào 1 ml dung dịch ñệm Tris, ủ ở 37
0
C trong 1 giờ Kết thúc phản ứng bằng acid tricloacetic 10%, ly tâm lấy dịch trong cho phản ứng với acid thiobarbituric 0,8 % ở 100 0C trong 15 phút và ño quang ở λ = 532 nm
Đánh giá kết quả
Hàm lượng MDA (nmol/g protid) ñược tính theo phương trình hồi qui chất chuẩn MDA: y = 0,0637x - 0,0029 (R2 = 0,9981) Các số liệu ñược biểu thị bằng trị số trung bình: M ± SEM (Standard error of the mean – sai số chuẩn của giá trị trung bình) và xử lý thống kê dựa vào phép kiểm One–Way ANOVA và Student-Newman-Keuls test bằng phần mềm thống kê Jandel Scientific Sigma-Stat 98 trong ñó phần mềm tự ñộng kiểm tra sự phân bố bình thường của các số liệu khi áp dụng phép kiểm thống kê Kết quả thử nghiệm ñạt ý nghĩa thống kê với ñộ tin cậy 95% khi P < 0,05 so với lô chứng
KẾT QUẢ-BÀN LUẬN
Hoạt tính chống oxy hóa in vitro
Trong thử nghiệm DPPH, các mẫu thử tác dụng với DPPH làm giảm màu của DPPH chứng tỏ trong cao cồn và cao nước của Linh chi Việt Nam, Linh chi ñỏ sậm, Vân chi vàng, Vân chi nâu có các nhóm chất có hoạt tính chống oxy hóa, kết hợp với gốc tự do của DPPH dẫn ñến hiện tượng giảm màu Trong thử nghiệm MDA, các mẫu thử cao cồn, cao nước Linh chi Việt Nam, Linh chi ñỏ sậm, Vân chi vàng, Vân chi nâu làm giảm màu phức hợp của MDA và acid thiobarbituric, chứng tỏ trong mẫu thử này có các nhóm chất có hoạt tính ức chế quá trình peroxy hóa lipid màng tế bào nên ñã làm giảm hàm lượng MDA trong dịch não chuột, dẫn
ñến hiện tượng giảm màu của của phức hợp này
Dựa vào IC50 trong thử nghiệm DPPH và thử nghiệm MDA, sơ bộ kết luận hoạt tính chống oxy hóa in
vitro của Linh chi mạnh hơn Vân chi
Bảng 2 IC50 của cao cồn và cao nước của Linh chi và Vân chi trong thử nghiệm DPPH và MDA
N ấ m Cao
IC 50 ( g/ml)
Thử nghiệm
DPPH
IC 50 ( g/ml)
Thử nghiệm
MDA
Cao cồn
713
y= 0,0579x ± 8,7372
R 2 = 0,9248
768
y= 0,0252x ± 30.641
R 2 = 0,9722
Linh chi Việt
Nam
Cao nước
1087
y= 0,0368x ± 10,011
R 2 = 0,9375
1132
y= 0,0166x ± 31,202
R 2 = 0,9862
Linh chi ñỏ
y= 0,0483x ±
723
y= 0,0237x ±
Trang 4R = 0,9505 R = 0,9378
Cao nước
1335
y= 0,0344x ± 4,064
R 2 = 0,9876
2295
y= 0,0148x ± 16,041
R 2 = 0,9847
Cao cồn
1028
y= 0,0427x ± 6,1184
R 2 = 0,9673
1073
y= 0,0308x ± 16,937
R 2 = 0,9388
Vân chi vàng
Cao nước
1016
y= 0,0482x ± 6,5355
R 2 = 0,9498
1143
y= 0,0294x ± 16,39
R 2 = 0,9422
Cao cồn
1877
y= 0,0258x ± 1,5721
R 2 = 0,9984
1910
y= 0,0182x ± 15,239
R 2 = 0,9921
Vân chi nâu
Cao nước
1341
y= 0,0334x ± 5,1991
R 2 = 0,9385
1154
y= 0,0163x ± 31,192
R 2 = 0,9532
Ghi chú: Chữ nghiêng: phương trình hồi quy tuyến tính
Nghiên cứu in vivo
Kết quả khảo sát huyết học trên chuột nhắt trắng tiêm cyclophosphamide
Bảng 3 Ảnh hưởng của cao cồn và cao nước của các nấm dược liệu trên số lượng bạch cầu, số lượng hồng
cầu, số lượng tiểu cầu
Nhóm Lô
n = 10
B ạ ch c ầ u (x 10 3 / l)
H ồ ng c ầ u (x 10 6 / l)
Ti ể u c ầ u (x 10 3 l)
CY(-) Chứng
3,58± 0,55 9,53 ± 0,19
1469,67 ± 70,56 Chứng bệnh lý
1,35 ± 0,288,23 ± 0,49
1069,00 ± 154,13# Cao cồ
4,33 ±1,29*7,38 ± 0,49
1226,00 ± 230,66 Linh chi
Việ
nước 4,39 ±1,73 8,10 ± 0,59
1420,50 ± 267,13 Cao
cồn 3,41 ± 0,94* 8,49 ± 0,31
1058,91 ± 131,66 Linh chi
ñỏ sậm Cao
nước 2,98± 1,06 8,62 ± 0,25
1146,39 ± 100,06 Cao
cồn 5,98 ± 2,63* 7,91 ± 0,46
1211,20 ± 240,75 Vân chi
vàng Cao
nước 6,30 ± 2,26* 7,16 ± 0,48
1328,75 ± 323,46 Cao
cồn 3,15 ± 0,72* 8,69 ± 0,24
1046,68 ± 54,48
CY(+)
Vân chi
nước 5,68 ± 2,31* 8,12 ± 0,40
1002,47 ± 71,13
# P < 0,05 so với lô chứng bình thường CY(-)
* P < 0,05 so với lô chứng tương ứng CY(+)
Bảng 4 Ảnh hưởng của cao cồn và cao nước của các nấm dược liệu trên các chỉ số hồng cầu
NhómLô (n = 10) HGB
(g/dl) HCT (%) MCV (fl)
MCHC (g/dl)
0,21
52,69 ± 0,84
55,38 ± 0,55
27,73 ± 0,28 Chứng bệnh
lý
12,81 ± 0,79#
42,45 ± 2,43#
51,70 ± 0,74#
30,14 ± 0,29# Cao
cồn
11,71 ± 0,74
40,03 ± 2,56
54,27 ± 0,60*
29,31 ± 0,36
Linh
chi
Việ
Nam
Cao
nước
13,61 ± 0,83
45,21 ± 3,11
55,90 ± 0,51*
30,23 ± 0,34 CY(+)
Linh chi
ñỏ sậm
Cao
cồn
13,84 ± 0,49
47,44 ± 1,62*
55,97 ± 0,78*
29,21 ± 0,36*
Trang 5Cao
nước
13,61 ± 0,29
48,44 ± 1,10*
56,27 ± 0,85*
28,15 ± 0,42*
Cao
cồn
12,66 ± 0,86
43,64 ± 2,32
55,28 ± 1,40*
28,96 ± 0,71 Vân
chi
vàng Cao
nước
12,50 ± 0,60
41,13 ± 2,60
57,53 ± 0,42*
30,48 ± 0,49 Cao
cồn
13,48 ± 0,30
46,92 ± 0,89*
54,37 ± 0,81*
28,74 ± 0,31*
Vân
chi
nước
13,88 ± 0,33
47,64 ± 2,12*
56,59 ± 0,78*
29,14 ± 0,33*
# P < 0,05 so với lô chứng bình thường CY(-)
* P < 0,05 so với lô chứng tương ứng CY(+)
HGB: Hemoglobin; HCT: Hematocrit; MCV: Mean cell volume (Thể tích trung bình hồng cầu); MCHC:
Mean cell hemoglobin concentration (Nồng ñộ hemoglobin trung bình trong hồng cầu)
Nhận xét :
Lô chứng bệnh lý CY (+)
Lô chứng bệnh lý có số lượng hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu giảm so với lô chứng bình thường Trên lâm sàng, cyclophosphamide có thể gây suy tủy ở các mức ñộ khác nhau, liên quan ñến giảm bạch cầu, tiểu cầu
và gây thiếu máu kèm theo giảm hemoglobin
Lô thử - CY (+)
- Số lượng bạch cầu: Các lô cho uống các cao của Vân chi vàng, Vân chi nâu, cao cồn Linh chi Việt
Nam và Linh chi ñỏ sậm trong 10 ngày có tác dụng phục hồi sự giảm số lượng bạch cầu ñạt ý nghĩa thống kê
so với lô chứng tiêm cyclophosphamide Các lô cho uống cao nước Linh chi Việt Nam và Linh chi ñỏ sậm không có tác dụng phục hồi sự giảm số lượng bạch cầu do cyclophosphamide gây ra
- Số lượng hồng cầu, tiểu cầu, nồng ñộ hemoglobin trong máu (HGB): Các lô uống các cao của nấm
dược liệu nghiên cứu không có tác dụng phục hồi sự giảm số lượng hồng cầu, tiểu cầu và nồng ñộ hemoglobin trong máu do cyclophosphamide gây ra
- Hematocrit (HCT): các lô cho uống các cao của Linh chi ñỏ sậm và Vân chi nâu có tác dụng làm
phục hồi chỉ số hematocrit trong máu Các lô cho uống các cao của Linh chi Việt Nam và Vân chi vàng chưa có tác dụng làm phục hồi chỉ số hematocrit trong máu
- Thể tích trung bình hồng cầu (MCV): Các lô cho uống cao cồn, cao nước của Linh chi và Vân chi có
khả năng phục hồi sự giảm thể tích trung bình hồng cầu do cyclophosphamide gây ra
- Nồng ñộ hemoglobin trung bình trong hồng cầu (MCHC): Các lô uống các cao của Linh chi ñỏ sậm
và Vân chi nâu có tác dụng phục hồi sự tăng nồng ñộ hemoglobin trong máu do cyclophosphamide gây ra Các cao của Linh chi Việt Nam và Vân chi vàng không có tác dụng phục hồi nồng ñộ hemoglobin trung bình trong
hồng cầu
Kết quả khảo sát hàm lượng malonyl dialdehyd (MDA) trong gan sau khi gây suy giảm miễn dịch bằng cyclophosphamide
Bảng 5 Sự thay ñổi hàm lượng MDA trong gan sau khi tiêm cyclophosphamide
Nhóm Lô
N = 10
Hàm l ượ ng MDA (nmol/g Protid)
CY (-) Chứng 92,576 ± 2,245
3 ngày 125,716 ± 5,327 *
5 ngày 144,114 ± 9,146 *
CY (+)
8 ngày 161,962 ± 8,854 *
* P < 0,05 So sánh với lô chứng không tiêm cyclophosphamide
Nhận xét:
Hàm lượng MDA trong gan sau 3, 5, 8 ngày tiêm cyclophosphamide ñều tăng ñạt ý nghĩa thống kê so với lô chứng không tiêm, chứng tỏ cyclophosphamide gây tổn thương peroxy hóa màng tế bào dẫn ñến việc làm tăng hàm lượng MDA trong gan Hàm lượng MDA sau khi tiêm cyclophosphamide 8 ngày tăng cao nhất do
ñó thời ñiểm này ñược chọn cho các khảo sát tiếp theo
Kết quả trên phù hợp với nghiên cứu trước ñây của nhóm là cyclophosphamide làm giảm hàm lượng glutathion, chất chống oxy hóa nội sinh trong cơ thể, ở ngày thứ 8 sau khi tiêm cyclophosphamide [5] Điều này cho thấy glutathion với chức năng giải ñộc tương tác với acrolein, chất chuyển hóa của
Trang 6cyclophosphamide Độc tính của cyclophosphamide tăng kéo theo sự giảm glutathion nội sinh trong gan, do
ñó gián tiếp làm tăng quá trình peroxy hóa lipid màng tế bào dẫn ñến hàm lượng MDA tăng
Kết quả khảo sát tác dụng bảo vệ gan theo hướng chống gốc tự do của các cao chiết
Bảng 6 Hàm lượng MDA trong gan ở lô cho uống cao cồn và cao nước của các nấm Linh chi và Vân chi
trong 8 ngày
Nhóm
Lô S ố TN Hàm l ượ ng
MDA (nmol/g Protid)
Cao cồn 10 92,681 ± 4,196 Linh chi Việt
Nam
Cao nước 10 88,160 ± 0,036 Cao cồn 10 105,603 ± 3,012 Linh chi ñỏ
Cao cồn 10 109,701 ± 3,578 Vân chi
Cao cồn 10 90,774 ± 5,813
CY (-)
Vân chi nâu
Cao nước 10 89,841 ± 4,193
Cao cồn 12 136,113 ± 5,753
* Linh chi Việt
* Cao cồn 12 110,603 ± 4,853
* Linh chi ñỏ
* Cao cồn 12 124,567 ± 3,105
* Vân chi
Vàng
Cao nước 12 126,738 ± 4,025*
Cao cồn 12 148,890 ± 3,178
CY (+)
Vân chi nâu Cao nước 12 141,324 ± 5,694
*
# P < 0,05 so với lô chứng không tiêm cyclophosphamide
* P < 0,05 so với lô chứng tương ứng
Nhận xét:
Nhóm bình thường CY(-):
Lô uống cao cồn và cao nước Linh chi Việt Nam, Linh chi ñỏ sậm,Vân chi nâu, và Vân chi vàng không làm thay ñổi hàm lượng MDA so với lô chứng
Nhóm bệnh lý CY (+):
Lô uống cao cồn và cao nước Linh chi Việt Nam, Linh chi ñỏ sậm, Vân chi vàng và cao nước Vân chi nâu liều tương ñương 5g nguyên liệu/kg thể trọng thể hiện tác ñộng làm giảm sự tăng hàm lượng MDA do cyclophosphamide gây ra Lô uống cao cồn Vân chi nâu chưa thể hiện tác dụng làm giảm hàm lượng MDA trong gan
KẾT LUẬN
Nấm Linh chi và Vân chi có tác dụng phục hồi tổn thương gan do cyclophosphamide theo hướng chống oxy hóa và phục hồi sự giảm số lượng bạch cầu gây bởi ñộc tính của cyclophosphamide
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Boh B., Berovic M., Zhang J., Zhi-Bin L (2007), Ganoderma lucidum and its pharmaceutically
active compounds, Biotechnol Annu Rev., pp 265-301
2 Jian Cui, Yusuf Chisti (2003), “Polysaccharopeptides of Coriolus versicolor: Physiological activity,
Uses, and Production” Biotechnology Advances, 21: pp 109 – 122
3 Nguyễn Thị Thu Hương, Lương Kim Bích, Trần Mỹ Tiên, Trần Công Luận, Phạm Khánh Biền
(2008) Nghiên cứu tác dụng dược lý thực nghiệm của chế phẩm “Kỷ thược ñịa hoàng gia vị” theo
hướng tăng cường thể trạng và chức năng gan Y học TP.HCM, tập12, phụ bản của số 4, tr
152-158
Trang 74 Nonaka Y, Ishibashi H, Nakai M, Shibata H, Kiso Y, Abe S (2005), “Soothing effect of Ganoderma
lucidum antlered form on cyclophosphamide-induced adverse reaction” Gan To Kagaku Ryoho.,
32(11): pp 1586-1588
5 Lê Minh Triết, Dương Thị Công Minh, Nguyễn Thị Thu Hương, Trần Công Luận (2008), “Tác dụng
của Xuyên tâm liên (Andrographis paniculata Burm F Nees, Acanthaceae) trên thực nghiệm gây suy giảm miễn dịch bằng cyclophosphamide” Y học TP Hồ Chí Minh, tập 12, phụ bản của số 4,
tr.142-147
6 Viện Dược liệu – Bộ Y Tế (2006), Phương pháp nghiên cứu tác dụng dược lý của thuốc từ Dược
thảo, NXB Khoa học Kỹ thuật Hà Nội , tr 28-35, 279-292, 367
