Sáng kiến kinh nghiệmĐỀ TÀI: LÀM THẾ NÀO XÂY DỰNG TỐT CÁC GÓC CHƠI ĐỂ GIÚP TRẺ HOẠT ĐỘNG TÍCH CỰC I/ ĐẶT VẤN ĐỀ: Vui chơi là hoạt động chủ đạo, là nhu cầu tự nhiên của trẻ mẫu giáo, tr
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm
ĐỀ TÀI:
LÀM THẾ NÀO XÂY DỰNG TỐT
CÁC GÓC CHƠI
ĐỂ GIÚP TRẺ HOẠT ĐỘNG TÍCH CỰC I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Vui chơi là hoạt động chủ đạo, là nhu cầu tự nhiên của trẻ mẫu giáo, trẻ cần chơi như cần cơm ăn, nước uống, không khí để thở Chơi vừa là học tập, lao động vừa là giải trí, nghỉ ngơi của trẻ, là nhu cầu sống không thể thiếu được Qua chơi trẻ phát triển nhân cách về mọi mặt Để trẻ được vui chơi một cách trọn vẹn thì việc xây dựng góc trong lớp
là rất quan trọng, đó cũng là hình thức tổ chức giáo dục thích hợp với đặc điểm tâm sinh
lí của trẻ Góc là nơi trẻ có thể
tự hoạt động vui chơi, học tập
tích cực một mình hoặc trong
nhóm nhỏ với những bạn cùng
sở thích, việc bố trí các góc
khuyến khích trẻ tự quyết định
chọn góc chơi, đồ chơi mà trẻ
yêu thích Trong hoạt động góc trẻ được học cách chia sẻ, cộng tác hoặc chơi cùng với bạn Hoạt động góc góp phần làm cho chế độ sinh hoạt trong ngày linh hoạt, mềm dẻo, trẻ được bớt cảm giác căng thẳng vì có thể chơi ở góc này hay góc khác tùy theo sở thích,
mở rộng hiểu biết cho trẻ về những nền tảng khác
Trang 2Hoạt động ở các góc cũng chính là môi trường học tập của trẻ vì thông qua hoạt động này giúp trẻ vừa học vừa chơi, chính ở môi trường này tạo điều kiện cho trẻ hoạt động tích cực hơn, sáng tạo ra nhiều cách chơi trong các hoạt động
Giờ chơi hoạt động góc
Nhưng một thực tế khó khăn đối với tôi là:
Do nhận thức của một số phụ huynh còn hạn chế nên chưa chú ý đến nhu cầu phát triển của trẻ thông qua hoạt động vui chơi
Diện tích giữa các góc cho trẻ hoạt động còn quá chật
Tuy nhà trường đã quan tâm trang bị các đồ dùng, đồ chơi cho trẻ nhưng thực tế đồ chơi cho trẻ ở các góc chưa đáp ứng được nhu cầu của trẻ hiện nay
Bản thân tôi còn lúng túng khi xây dựng các góc hoạt động
Vì thế các giờ hoạt động góc lớp tôi thường không đạt kết quả cao, các cháu chơi không hứng thú tự nguyện, buổi hoạt động rời rạc không đạt mục đích đề ra
Từ những vấn đề trên, bản thân tôi rất băn khoăn phải làm thế nào để hoạt động góc của lớp tôi đạt kết quả tốt, các cháu tham gia một cách tự nguyện, không bị áp đặt và thực hiện được yêu cầu của từng góc chơi Để các góc hoạt động thực sự có hiệu quả, giúp trẻ
tự khám phá và phản ánh các hoạt động một cách tích cực, tôi đã tìm tòi va mạnh dạn
nghiên cứu đề tài : Làm thế nào xây dựng tốt các góc chơi để giúp cho trẻ hoạt động tích
cực ?
II/ GIẢI QUYẾT BẤN ĐỀ:
* BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1 Nâng cao trình độ chuyên môn:
Tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt chuyên môn của trường
Nghiên cứu tài liệu, sách báo về các vấn đề có liên quan đến ngành học
Trang 3Nghiên cứu các tài liệu bồi dưỡng thường xuyên dành cho giáo viên mầm non vì trong tài liệu này giúp tôi nắm rất vững về thực hiện hoạt động ở các góc
Tiếp thu những ý kiến đóng góp, xây dựng của Ban Giám Hiệu, của đồng nghiệp
2 Thiết kế, xây dựng các góc chơi:
Xây dựng các hoạt động phải đạt được mục đích, tạo cho trẻ môi trường chơi và học tự nhiên, thoải mái Các góc hoạt động phải được xây dựng khác nhau nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ được nhiều hơn, hình thức hoạt động phong phú, đa dạng hơn, thỏa mãn nhu cầu phát triển về nhiều mặt của trẻ như: nhận thức, tình cảm, ngôn ngữ, tính xã hội, kỹ năng thao tác Vì thế trong lớp tôi xây dựng các góc sau:
Góc nghệ thuật
Góc phân vai
Góc xây dựng lắp ghép
Góc thư viện
Góc thiên nhiên
Góc học tập
Khi bố trí các góc tôi chia phòng thành các khu vực chơi khác nhau Tôi chú ý bố trí các góc chơi động và góc chơi tĩnh càng cách xa nhau càng tốt để tránh ảnh hưởng lẫn nhau
Ví dụ: Góc xây dựng và góc phân vai khi chơi trẻ cần có sự trao đổi qua lại nên tôi bố
trí hai góc này gần nhau
Góc học tập và góc đọc sách phải bố trí ở nơi yên tĩnh để trẻ xem sách, đọc truyện và làm bài tập trí tuệ do đó tôi bố trí hai góc này ở gần nhau
Tuy nhiên, giữa góc này và góc kia cần có sự phân định ranh giới bằng các giá tủ đồ chơi, tủ bìa hoặc bức rèm che,… để giúp trẻ nhận dạng được phạm vi góc từ đâu đến đâu
Trang 4Ranh giới góc không che tầm nhìn của trẻ, giữa các góc phải có lối đi thuận tiện cho trẻ hoạt động Trong lớp nên dành khoảng trống rộng cho hoạt động chung của lớp
Ở lớp tôi phòng trong là phòng đựng đồ dùng cá nhân của trẻ nhưng tôi tận dụng làm phòng thư viện, tôi dùng bức màn
ngăn lại để bố trí góc đọc sách rất yên
tĩnh khi trẻ hoạt động
Góc thiên nhiên bố trí ngoài sân để
trẻ chơi với cát, nước, chăm sóc cây
xanh được thuận tiện hơn
Ví dụ: Đối với góc mở tôi tranh thủ
các mảng tường phía sau kệ đồ chơi để bố trí cửa hàng quần áo, mũ, giầy dép hoặc cửa hàng thực phẩm Khi chơi giáo viên kéo các kệ ra sẽ có thêm cửa hàng cho trẻ chơi.Đặt tên góc làm sao cho trẻ
Giờ chơi cho cháu chăm sóc cây ở góc thiên nhiên
dễ hiểu và phù hợp với nội dung từng chủ đề đang thực hiện
Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề: “ Gia đình”, góc sách có thể đặt tên: “ Thư viện của gia
đình bé” Nhưng ở chủ đề “ Thực vật”, góc sách có thể đặt tên “ Thư viện về các loại cây”, “ Những câu chuyện về các loại cây” hoặc “ Mời bạn xem sách cùng tôi”, …
Thay đổi vị trí hoặc bố trí, sắp xếp lại một số góc sau mỗi chủ điểm để tạo cảm giác mới lạ, kích thích hứng thú cho trẻ
Tôi bố trí sao cho có thể bao quát được trẻ chơi ở tất cả các góc, không bố trí góc ở chỗ quá khuất
Trang 5Từng thời gian hoặc sau mỗi chủ đề tôi thay đổi cách bố trí và hoạt động ở các góc để tạo cảm giác mới lạ, hấp dẫn trẻ, cần phải đảm bảo an toàn cho trẻ
Đồ dùng, đồ chơi sắp xếp phải có mục đích giáo dục, đủ dùng cho trẻ, không nên quá
dư hoặc quá thiếu, và trưng bày đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu trong từng góc sao cho trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ lựa chọn như thiết bị, đồ chơi nặng đặt ngay trên mặt sàn, những đồ chơi gồm nhiều bộ phận cần để theo bộ với nhau
Thay đổi thường xuyên vị trí giá đựng đồ chơi và học liệu để luôn tạo cảm giác mới đối với trẻ, cung cấp các góc hoạt động theo ý thích Các đồ dùng nào đã quá cũ cần phải thay thế, làm sao để các góc trở nên hấp dẫn đối với trẻ và kích thích trẻ chơi
Căn cứ vào mục đích chung và các mục đích riêng để bố trí lớp Nếu mục tiêu nhằm nâng cao khả
năng giải
quyết vấn đề,
tôi tổ chức các
góc về thể lực,
trí tuệ, tạo cho
trẻ có cơ hội
nhận biết và
giải quyết vấn đề Nếu mục tiêu là phát triển các kĩ năng xã hội, tôi bố trí không gian cho hoạt
Các cháu chơi bán hàng ở góc phân vai
động theo nhómnhỏ đóng vai, chơi gia đình
Trang 6Việc tổ chức môi trường cho trẻ tôi cần linh hoạt, không cứng nhắc, không để cố định suốt cả học kỳ hay cả năm học Tuy nhiên cũng không nên rập khuôn, bắt chước các lớp khác
Giáo viên cần linh động để phát hiện các vật liệu, đồ chơi quá khó so với khả năng của trẻ, cần chọn cẩn thận vật liệu cho các khu vực chơi, quá nhiều vật liệu sẽ gây phân tán, quá ít sẽ không tạo hứng thú cho trẻ chơi Tôi bớt đi những thứ cũ, thêm vào vật liệu mới, cần quan tâm đến sự an toàn, loại bỏ những đồ chơi bị hỏng ở các khu vực chơi
3 Xây dựng nội dung chơi ở các góc:
Trước đây do chưa chưa vận dụng biện pháp chọn trò chơi phù hợp với từng chủ đề và chưa liên kết các góc chơi với nhau tôi đã tổ chức cho cháu chơi theo từng góc Nhưng từ khi thực hiện chương trình đổi mới tôi tổ chúc vui chơi các góc dựa vào từng chủ đề và nội dung chơi ở các góc phải liên kết với nhau
Như vậy tổ chức vui chơi các góc được diễn ra trong môi trường giáo dục, đồ dùng, đồ chơi phong phú và môi trường giao tiếp cởi mở giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ
Do vậy tôi chọn trò chơi ở các góc chơi liên kết với nhau sao cho phù hợp với từng chủ đề Và muốn trẻ chơi tốt tôi cũng cần hiểu được ý nghĩa của trò chơi xây dựng đối với trẻ và loại trò chơi biểu hiện khả năng tạo hình của trẻ
* Ở góc xây dựng: Để các cháu xây dưng được công trình, tôi sẽ chuẩn bị đa dạng, sáng tạo các nguyên vật liệu: hàng rào, hình khối, với các kích thước, màu sắc khác nhau,
…các đồ chơi cho trẻ lắp ghép: ghép nhà, ghép xe, ghép bàn ghế, …
Đồng thời tôi cho cháu xem qua băng đĩa, tranh ảnh về một số công trình
Ví dụ: Chủ đề: “Gia đình”
Cho trẻ xây nhà Tôi cho trẻ xem một số kiểu nhà như: nhà trệt, nhà cao tầng, nhà sàn,
…qua đĩa hình Và gợi ý trò chuyện với trẻ biết cách sắp xếp bố cục để xây dựng kiểu nhà hợp lý
Trang 7Ví dụ: Chủ đề: “Thực vật”
Với đề tài chơi: “Xây dựng công viên” có thể cho trẻ xem qua một số công viên có các khu vực vui chơi, có vườn hoa, cây xanh
Trò chuyện về các đặc điểm của công viên như: Công viên sẽ trồng những loại hoa gì,
có khu vực vui chơi giải trí nào,
* Góc phân vai: Để xây dựng đươc nội dung chơi ở góc phân vai, tôi lựa chọn trò chơi
ở góc phân vai phù hợp với chủ đề đang triển khai
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình” tôi chọn trò chơi đóng vai các thành viên trong gia đình, chuẩn bị cho cháu bộ đồ nấu ăn: bếp, xoong, chảo, …và các loại thực phẩm: thịt, cá, tôm, rau, …bằng nhiều nguyên vật liệu khác nhau
Để trẻ có thể thể hiện tốt vai chơi và sử dụng ngôn ngữ phù hợp với vai chơi, tôi cho trẻ xem qua đĩa hình về gia đình có các thành viên và công việc của mỗi người, quan cảnh của chợ, cách thức bán hàng và mời chào khách mua hàng
* Góc nghệ thuật: Muốn cháu thể hiện tốt vai chơi ở góc nghệ thuật, tôi cũng thể hiện theo từng chủ đề Và thong qua các giờ học có chủ đích như tạo hình: vẽ, nặn, xé dán, tô màu, …; Giờ học GDÂN : Dạy hát, múa, vỗ tay theo phách, …Từ đó rèn luyện các kỹ năng cho cháu và khi vào góc chơi nghệ thuật cháu sẽ cũng cố lại các nội dung sẽ học Đồng thời chuẩn bị các đồ dùng, đồ chơi: Bút màu, các loại bảng, hồ, kéo, các hình rỗng cho cháu tô màu, sách báo có hình ảnh, lá cây, vỏ ốc, …và các loại nhạc cụ phục vụ
âm nhạc: vòng đeo tay, bông múa,…
Ví dụ: Chủ đề: “Bé giới thiệu về bản thân”
Cho cháu tô màu, xé dán, vẽ, nặn, … ‘ảnh của bé”, “các giác quan của bé”, “cơ thể của bé”, …xé dán “những thức ăn bé thích”,…
Ôn luyện các bài hát đã học, nghe nhạc, hát múa, biễu diễn các bài hát về chủ đề
Trang 8Ví dụ: Chủ đề “Gia đình-ngày 20/11” chọn trò chơi vẽ, nặn, xé dán, người thân trong gia đình, các vật dụng trong gia đình, các kiểu nhà, trang trí nhà của bé
Hát múa các bài hát, biễu diễn văn nghệ chào mừng ngày 20/11
* Góc học tập: Ở góc chơi này trẻ được ôn luyện lại kiến thức đã học, phát huy sự khám phá, hiểu biết của trẻ qua các bài tập, chơi đôminô, …
Ví dụ: Xếp đồ dùng tương ứng 1-1
Xếp các đồ dùng có màu sắc giống nhau
Chơi đôminô về gia đình
* Góc thư viện: Để lôi cuốn tạo sự thích thú của cháu đối với góc chơi thư viện, tôi chuẩn bị nhiếu loại rối khác nhau: rối ống, rối ngón, rối tay, …nhiều nguyên phế liệu, keo dán, …để cháu tham gia cùng cô, cùng bạn tô màu tranh truyện, vẽ phong cảnh nội dung truyện thơ, làm rối, làm sách truyện; nghiên cứu làm thêm một số tranh truyện mới: truyện dích dắc, truyện so le, ….; thường xuyên chuẩn bị thêm nhiều đồ dùng khác như băng đĩa hình, …để thu hút cháu vào góc chơi ngày càng nhiều hơn
Ví dụ: Chủ đề “Nghề nghiệp” cho cháu làm tranh truyện, album cùng cô; xem sách tranh truyện, đọc thơ, …
* Góc thiên nhiên: Chuẩn bị một số đồ dùng như cào, xẻng nhỏ, bình tưới nước, …
Ở góc chơi này tôi khuyến khích luân phiên các nhóm trẻ cùng đươc tham gai vào các hoạt động chăm sóc ở góc thiên nhiên, tạo cơ hội cho trẻ thể hiện cảm xúc của mình
Ví dụ: Cho cháu chăm sóc cây xanh, hoa, nhặt lá vàng, tưới nước cho cây, …
Tôi luôn quan sát quá trình chơi và ghi chép lại những đồ chơi, nguyên vật liệu mà trẻ thích để kịp thời cung cấp cho nhu cầu của trẻ
4 Làm đồ dùng, đồ chơi cho hoạt động góc:
Trang 9Trong giờ hoạt động góc nhu cầu về đồ dùng đồ chơi của trẻ là thiết yếu và vô tận Để thu hút trẻ trong giờ chơi hoạt động góc thì đồ dùng, đồ chơi phải đẹp, màu sắc hấp dẫn, mới lạ Vì vậy tôi luôn nghiên
cứu làm các đồ dùng, đồ chơi để
thu hút trẻ, tận dụng những
nguồn nguyên liệu, vật liệu có
sẵn trong thiên nhiên, của địa
phương để làm đồ chơi
Ví dụ: Dùng vỏ sò, vỏ ốc làm
tôm, cua, cá Thanh tre, gáo dừa làm phách gõ âm nhạc
Tận dụng những vật liệu phế thải xung quanh làm đồ chơi
Các vỏ ốc, sò để làm đồ dùng, đồ chơi
Ví dụ: Lấy lon bia, lon nước ngọt làm bánh tét, nồi cơm điện, hộp giấy làm bánh
chưng, làm tủ, giường, bàn, ghế, lon sữa làm thùng tưới cây, làm trống, đĩa nhạc cũ làm đàn, đồng hồ, vỏ trứng làm các con vật, hủ sữa chua làm các con vật
Đồ dùng đồ chơi phải thay
đổi thường xuyên theo chủ đề
và đảm bảo tuyệt đối vệ sinh với
trẻ Như ở lớp từng chủ đề tôi sẽ
thay đổi đồ chơi để tạo hấp dẫn
Trang 10kích thích trẻ như: Chủ đề thế giới thực vật tôi bố trí của hàng trái cây, rau quả Chủ đề động vật bố trí trại chăn nuôi, vườn bách thú Chủ đề phương tiện giao thông tôi bố trí gian hàng các loại xe, …
5 Phối hợp với phụ huynh để hỗ trợ các nguồn nguyên vật liệu phục vụ cho hoạt
động vui chơi của trẻ:
Đồ chơi được làm từ nguyên vật liệu phế thải
Một số phụ huynh còn xem nhẹ đến nhu cầu phát triển của trẻ thông qua hoạt động vui chơi Vì thế giáo viên cần trao đổi với phụ huynh về tầm quan trọng của hoạt động vui chơi đối với trẻ thông qua các nhóm hình thức sau:
Qua góc tuyên truyền của lớp tôi tuyên truyền với phụ huynh về tác dụng của đồ chơi đối với sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ để phụ huynh kết hợp với giáo viên tạo mọi điều kiện cho trẻ được vui chơi với đồ chơi một cách phong phú
Nhà trường và lớp phối hợp tổ chức cuộc thi làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ có sự tham gia của phụ huynh Thông qua cuộc thi tuyên truyền tác dụng của đồ chơi giúp phụ huynh hiểu rõ hơn tầm quan trọng của đồ chơi Từ đó vận động phụ huynh ủng hộ các nguyên vật liệu phế thải như: Lon sữa, vỏ hộp bánh, hộp kẹo, lon nước ngọt, sách, lịch
cũ, …để có thể làm đồ chơi được phong phú hơn để phục vụ cho các cháu
Ngoài ra còn vận động phụ huynh đóng góp kinh phí để mua đồ dùng, đồ chơi cho lớp, nguyên vật liệu phục vụ cho từng chủ đề chơi như: Các cây xanh ở góc thiên nhiên, các loại hạt giống để cháu gieo trồng, sách truyện tranh theo từng chủ đề để cháu xem, …
III KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC:
Sau một thời gian thực hiện tôi đạt được kết quả sau:
Các góc thu hút được sự chú ý của trẻ, làm trẻ thích thú, hứng thú tham gia hoạt động vui chơi khoảng 80%
Trang 11Cháu chơi tích cực và thể hiện được vai chơi: Biết thỏa thuận vai chơi với bạn và sử dụng ngôn ngữ phù hợp với vai chơi qua góc phân vai, biết xây dựng và bố trí công trình hợp lí qua góc chơi xây dựng, …
Trẻ hiểu biết nhiều hơn về thế giới xung quanh qua các giờ hoạt động góc
Trẻ sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả, giải quyết vấn đề một cách tốt hơn
Trẻ thu nhận được nhiều khái niệm mới trong khi chơi, các ý tưởng của cuộc chơi phong phú hơn Cuộc chơi của trẻ diễn ra linh hoạt và trôi chảy
Những trẻ nhút nhát tìm ra cách hòa nhập vào cuộc chơi đóng kịch
Những trẻ chơi chưa hoà thuận với bạn biết chia sẻ ý tưởng và hợp tác trong khi chơi Các chủ đề chơi của trẻ có thay đổi và phức tạp dần lên
Phụ huynh đã nắm được tầm quan trọng của hoạt động vui chơi và tích cực hỗ trợ cho lớp đồ dùng, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động vui chơi của trẻ
IV BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Từ những cách tổ chức môi trường hoạt động cho trẻ ở các góc chơi mà kết quả đạt được như trên tôi rút ra những kinh nghiệm sau:
Bản thân tôi không ngừng học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt
Luôn thay đổi hình thức ở các góc chơi sao cho tránh sự nhàm chán đối với trẻ
Làm đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải để lôi cuốn trẻ vào các hoạt động tích cực hơn
Luôn luân chuyển các góc chơi sao cho linh hoạt tùy vào tình hình lớp, giúp trẻ hoạt động tích cực, lôi cuốn trẻ
Thường xuyên bổ sung đồ chơi mới sao cho phù hợp với các chủ đề