Bởi vì thông qua đó sẽ giúp cho hoạt động trí tuệ của trẻ đợc phát triển và hình thành ở trẻ những cơ sở ban đầu về kỹ năng học tiếng Việt, kỹ năng nghe, nói, đọc, tô, viết chữ cái; Rèn
Trang 1phòng gd-đt lệ thủy
tr ờng mn tân thủy
sáng kiến kinh nghiệm
ĐỀ TÀI : LÀM THẾ NÀO ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO TRẺ
MẪU GIÁO 5-6 TUỔI LÀM QUEN VỚI CHỮ VIẾT
Ngời thực hiện: Trần Thị Thủy
Đơn vị: Trờng MN Tân Thủy
Tháng 5 năm 2009
ẹeà taứi: Laứm Theỏ Naứo ẹeồ Naõng Cao Chaỏt Lửụùng Cho Treỷ Maóu Giaựo 5 – 6 Tuoồi Laứm Quen Vụựi Chửừ Vieỏt
A/ Lý do chọn đề tài:
1 Cơ sở lý luận:
Trong chơng trình chăm sóc và giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi (theo đổi mới hình thức tổ chức) việc cho trẻ làm quen với chữ viết là một trong những nội
Trang 2dung quan trọng Bởi vì thông qua đó sẽ giúp cho hoạt động trí tuệ của trẻ đợc phát triển và hình thành ở trẻ những cơ sở ban đầu về kỹ năng học tiếng Việt,
kỹ năng nghe, nói, đọc, tô, viết chữ cái; Rèn cho trẻ tính kiên trì, chịu khó và
có tác dụng hỗ trợ trực tiếp, tích cực cho trẻ học đọc, học viết ở lớp 1 tiểu học
Thông qua việc làm quen với chữ viết, ngôn ngữ của trẻ đợc phát triển, trẻ đợc hoạt động và bị thu hút vào hoạt động đa giác quan, nh chúng ta đã biết tất cả các giác quan là con đờng dẫn đến sự hiểu biết của trẻ
Cho nên việc cho trẻ làm quen văn học-chữ viết nhằm đáp ứng nhu cầu
đổi mới hình thức tổ chức và phơng pháp giáo dục trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi Vì vậy, việc làm quen chữ viết là rất quan trọng, cần thiết và không thể thiếu đợc
đối với trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi
Chuyên đề "Nâng cao chất lợng cho trẻ làm quen với văn học - làm quen với chữ viết" Đây là một vấn đề khó đòi hỏi ngời giáo viên trong quá trình tổ chức các hoạt động phải đổi mới hình thức tổ chức, đồng thời phải có
sự linh hoạt, sáng tạo để kích thích trẻ hoạt động một cách tích cực Bản thân tôi đã tìm ra những biện pháp bồi dỡng, giảng dạy phù hợp và đã vận dụng những biện pháp đó vào thực tế và thu đợc kết quả cao Đó là lý do tôi chọn đề
tài "Làm thế nào để nâng cao chất lợng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ viết"
2 Cơ sở thực tiễn:
Thực hiện chuyên đề "Nâng cao chất lợng cho trẻ làm quen chữ viết" trờng mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi nói riêng Bản thân tôi
là một giáo viên dạy lớp mẫu giáo 5 tuổi với tổng số là 36- cháu ở khu vực Tân Lạc Qua tìm hiểu thực tế, tôi thấy tình hình lớp có những khó khăn và thuận lợi sau:
a Thuận lợi:
Bản thân tôi yêu nghề, mến trẻ, có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiệt tình trong công tác
100% trẻ trong lớp có cùng một độ tuổi, hầu hết đã qua học lớp mẫu giáo nhỡ do đó việc thực hiện các hoạt động trẻ đã có nề nếp, kiến thức, kỹ năng cơ bản
Lãnh đạo nhà trờng rất quan tâm trong việc bồi dỡng phơng pháp giảng dạy Bản thân tôi tham gia đầy đủ các buổi bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ, sinh hoạt cụm, thao giảng về chuyên đề "Nâng cao chất lợng hoạt
động cho trẻ làm quen văn học, làm quen chữ viết" do trờng tổ chức
Bên cạnh đó luôn đợc sự quan tâm, giúp đỡ của phụ huynh về việc su tầm tranh ảnh, tìm kiếm nguyên vật liệu làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ
b Khó khăn:
Trang 3Là lớp có số lợng đông (36 cháu) một số cháu còn rụt rè, nhút nhát, ít nói Khi rà soát lại các kỹ năng của trẻ, tôi thật sự lo lắng vì đã qua hơn một tháng học mà một số trẻ vẫn cha thực hiện đợc một số yêu cầu về làm quen chữ cái nh nhận biết và phát âm còn sai, có trẻ nói ngọng, nói lắp T thế ngồi, cách cầm bút của trẻ còn yếu Qua kiểm tra chất lợng đầu năm khi tiến hành cho trẻ làm quen với chữ cái, về kỹ năng nhận biết và phát âm đúng chỉ đạt 45% T thế ngồi viết và kỹ năng cầm bút chỉ đạt 40%
Từ thực tiễn trên, tôi nhận thấy kỹ năng nhận biết và phát âm của trẻ còn hạn chế T thế ngồi, cách cầm bút cha đúng Vì vậy, muốn nâng cao chất lợng, cho trẻ làm quen với chữ viết đối với trẻ 5 - 6 tuổi theo chơng trình đổi mới, tôi đã sử dụng các biện pháp sau:
B : Nội dung
I/ Những biện pháp chính nhằm nâng cao chất lợng
1 Cho trẻ làm quen chữ viết mọi lúc mọi nơi.
Để cho trẻ làm quen chữ viết một cách dễ dàng bản thân tôi đã cho trẻ làm quen với chữ viết ở mọi lục mọi nơi nh hoạt động ngoà trời, hoạt động góc, sinh hoạt chiều, vào các chiều đón trả trẻ.Từ đầu năm học, tôi tiến hành xây dựng kế hoạch cho trẻ làm quen văn học, làm quen chữ viết phù hợp với từng chủ điểm, với tình hình thực tế thể hiện qua giáo án và đây là việc làm th-ờng xuyên đối với trẻ Vì vậy việc cho trẻ làm quen với chữ viết mọi lúc mọi nơi giúp cho trẻ làm quen với chữ viết có hiệu quả hơn
2 Tạo môi trờng chữ viết phong phú trong và ngoài lớp học.
Trớc hết, muốn tạo cho trẻ có niềm say mê hứng thú khi làm quen chữ cái thì phải xây dựng đợc một môi trờng về chữ viết phong phú, tôi trang trí phòng học, các góc trong lớp đều đợc thay đổi theo kế hoạch làm quen chữ cái của trẻ Thông qua đó giúp trẻ làm quen với học đọc, học viết một cách dễ dàng hơn
Ví dụ chủ điểm "Tết và mùa xuân" lập kế hoạch làm quen chữ cái b, d,
đ ở các góc trong lớp tôi đều trang trí theo chủ điểm và các bức tranh hoặc các đồ vật đều đợc viết tên gắn vào, có chứa các chữ cái b, d, đ, nh tranh
"Bánh chng" có gắn từ "Bánh chng" để trẻ làm quen với chữ b Tất cả tên trẻ trong lớp và các ký hiệu đồ dùng của trẻ đều đợc thay bằng chữ cái đầu của mỗi trẻ để trẻ làm quen Trong lớp, tôi còn lập bảng thời tiết, danh sách tên trẻ
để trẻ tự viết vào
Dạy trẻ hát bài về chữ cái b,d,đ
Đặt những cuốn sách chuyện, hoạ báo, tạo chí, tranh truyện chữ to vào góc sách Cô đọc, kể cho trẻ nghe các câu chuyện, từ những cuốn sách đó để trẻ học cách cầm sách, mở sách, xem tranh và chữ trên sách
Trang 4Treo bảng ghi tên ở góc hoạt động nh góc học tập, góc xây dựng ở ngoài lớp học tôi cắt dán những từ chỉ tên các đồ chơi ngoài trời, tên các loại hoa để cho trẻ nhận biết làm quen chữ cái
Và nh vậy, việc nhận thức của trẻ về chữ viết đợc tiến hành một cách
từ từ, dần dần Tôi đã tạo ra các từ, cụm từ, cấu trúc câu có ý nghĩa với cá nhân trẻ nh tên của trẻ, tên của đồ vật có tranh ảnh hấp dẫn, nh lời nhận xét
đánh giá, chúc mừng sinh nhật
3 Tích cực cho trẻ làm quen với chữ viết thông qua tổ chức các hoạt động chung
Tôi đã nghiên cứu các phơng pháp hớng dẫn trẻ phù hợp bằng các hình thức nhẹ nhàng, linh hoạt với cách tổ chức chủ yếu "Học mà chơi, chơi mà học" để trẻ tiếp thu một cách nhẹ nhàng, thoải mái Những trẻ yếu thì tôi tìm hiểu xem do trẻ tự khuyết tật hay do thói quen khi tôi tìm hiểu đợc thì tôi ghi chép vào sổ nhật ký Sau đó cụ thể hoá vào sổ bài soạn, xây dựng kế hoạch bồi dỡng trẻ, giúp trẻ phát âm tốt hơn
Đặc biệt ở những giờ tổ chức hoạt động chung, hoạt động góc, tôi luôn chú ý từng cá nhân trẻ, xem trẻ phát âm chữ cái nh thế nào, trẻ nói đã mạch lạc hay cha, sửa cho từng trẻ cách cầm bút, t thế ngồi khi trẻ tô, viết chữ cái Qua đó giúp trẻ hiểu biết mối liên quan giữa lời nói và chữ viết Khi tổ chức các hoạt động, trẻ đợc nghe đọc sách nhiều lần và thấy những lời nói ra đợc ghi lại trong tranh vẽ, trên tờ giấy to treo ở trờng Trẻ ý thức đợc rằng: chữ viết
có ý nghĩa; lời nói và chữ viết có mối liên quan chặt chẽ với nhau; trẻ hiểu đợc nghĩa của từ, nhận biết hớng của chữ viết, phát triển vốn từ thị giác
Bên cạnh đó, tôi cho trẻ làm quen với chữ viết thông qua các thời điểm
đón trả trẻ, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều, cho trẻ làm quen với sách chuyện chữ to, dạy trẻ các kỹ năng cầm sách, mở sách khi xem sách và bảo quản sách
Tổ chức những hoạt động giúp trẻ học đọc những từ đơn giản một cách vui thú, tự nhiên, nh cho trẻ nói, vẽ những hình ảnh mang ý nghĩa là tên trẻ, tạo hình chữ cái thông qua các giác quan kết hợp các bộ phận trên cơ thể trẻ
Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi nhận biết và phát âm chữ cái thông qua
đọc các bài thơ đồng dao, ca dao Chẳng hạn nh khi trẻ phát âm sai chữ cái l, n thì tôi luyện cho trẻ nhiều lần bằng cách đọc các bài thơ đồng dao, các bài luyện này đợc tôi ghi lại chữ to treo ở góc học tập để trẻ dễ làm quen qua chữ viết
Có những trẻ tô yếu thì tôi luyện cho trẻ tô đi tô lại nhiều lần vào mọi lúc, mọi nơi, vào những thời gian rảnh
4 Kết hợp với phụ huynh.
Trang 5Tôi nghĩ rằng giữa cô và phụ huynh cần có sự kết hợp chặt chẽ, thờng xuyên, liên tục Có đợc nh vậy thì việc nâng cao chất lợng cho trẻ làm quen chữ viết sẽ đạt kết quả tốt hơn Trong lớp, tôi đã rèn luyện cho trẻ nhiều nhng việc nhận biết chữ cái và phát âm của một số trẻ vẫn còn hạn chế Qua tìm hiểu tôi thấy rằng: ở nhà bố mẹ trẻ hay nậng trẻ bằng cầu: "Mẹ thơng" thành
"Mẹ xơng", một số phụ huynh còn nói tiếng địa phơng nh "nhà" thành "dà"
Do đó trẻ phát âm sai Vì vậy, trong những giờ đón, trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh về việc phát âm sao cho đúng, tập cách ngồi, tô, viết chữ cái đúng t thế
là rất quan trọng, tạo tiền đề cho việc học đọc, học viết sau này Động viên phụ huynh mua vở tập tô cho trẻ học ở nhà Dần dần, phụ huynh ý thức đợc rằng: nói đúng, quan tâm hơn việc học của con trẻ Với những phụ huynh ít quan tâm đến trẻ hơn nữa, tôi dành thời gian đến tận nhà thông báo tình hình họat động của trẻ ở lớp Qua đó, giúp gia đình hiểu rõ hơn về việc cho trẻ làm quen với chữ viết để phụ huynh quan tâm hơn khi trẻ ở nhà
II/ Kết quả đạt đợc:
Với những biện pháp trên, tôi đã thu đợc kết quả khá mỹ mãn So với
đầu năm học, đa số trẻ đã phát âm đúng, tô, viết các chữ cái đẹp mà một số trẻ
đã viết đợc từ ghép, viết đợc tên mình, tên bạn nh các cháu Huy Hiệu,Thuỳ Linh Kỹ năng đọc và phát âm đúng đạt 98%, kỹ năng cầm bút tô, viết và t thế ngồi viết đúng đạt 95% Đặc biệt không có trẻ nào còn e ngại, rụt rè khi phát âm và viết nữa ở trẻ đã hình thành thói quen, đến lớp tự lấy sách ra
"đọc", trẻ tự làm thiệp, viết thiệp chúc mừng
Về phía phụ huynh: Đã có sự chuyển biến rõ rệt Qua các buổi gặp gỡ trao đổi, qua góc tuyên truyền thì phụ huynh đã chú ý nhiều đến việc cho trẻ làm quen với chữ viết Hội phụ huynh đã huy động đóng góp kinh phí mua sắm đồ dùng dùng phục vụ cho việc nâng cao chất lợng cho trẻ làm quen chữ viết, sáng tác một số bài đồng dao, thơ và đóng góp một số sách, tranh chữ to làm cho tủ sách của lớp phong phú hơn
Về phơng pháp dạy của giáo viên: Đến nay, bản thân tôi đã thực sự chủ động, linh hoạt vận dụng nhiều kinh nghiệm hay trong tổ chức hoạt động chung cũng nh tổ chức hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi
III / Bài học kinh nghiệm:
Từ những biện pháp và kết quả trên, bản thân tôi đã rút ra đợc một số kinh nghiệm:
+ Muốn nâng cao chất lợng cho trẻ làm quen với chữ viết tốt, trớc hết, giáo viên phải thờng xuyên gần gũi, tìm hiểu để nắm bắt khả năng của từng trẻ
về việc làm quen chữ cái Từ đó giáo viên lựa chọn phơng pháp hoạt động phù hợp với từng đối tợng trẻ
Trang 6+ Xây dựng cụ thể và thực hiện đúng theo kế hoạch chuyên đề.
+ Luôn tạo dựng đợc môi trờng chữ viết phong phú để trẻ có điều kiện rèn luyện về cách mở sách đọc, cách viết chữ cái, nhất là góc sách, góc học tập
+ Góc tuyên truyền phải đẹp, phong phú và phải thay đổi cho phù hợp với từng chủ điểm
+ Cô giáo phải thờng xuyên kết hợp với phụ huynh để thống nhất các biện pháp bồi dỡng, rèn luyện
Giáo viên phải thơng yêu trẻ, kiên trì, chịu khó tìm tòi học hỏi, có kế hoạch và biện pháp mới, dành nhiều thời gian chú ý đến trẻ cá biệt để có biện pháp giúp đỡ, giáo dục hợp lý có nh thế trẻ mới phát huy đợc các kiến thức,
kỹ năng sơ đẳng cho trẻ làm quen chữ cái, tạo cho trẻ một tâm thế vững vàng chuẩn bị học đọc, học viết ở trờng tiểu học
Trên đây là một số kinh nghiệm về việc "Nâng cao chất lợng cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ viết" Rất mong sự góp ý chân thành của hội đồng khoa học./
Tân Thuỷ, ngày tháng năm 2008
trờng MN Tân Thủy
Trần Thị Thuỷ