XHH053 - Định kiến trong cái nhìn của giới sinh viên

Ta có thể nhận thấy rằng trong tầng lớp sinh viên hay còn được gọi là giới sinh viên các cá nhân trong nhóm này có khá nhiều điểm tương đồng với nhau như tuổi tác, trình độ… nhưng cũng l

Định kiến trong cái nhìn của giới sinh viên

Hiện nay trên thế giới vẫn còn đang tiếp các cuộc xung đột đẫm máu Các

cuộc xung đột này có thể dựa trên nền tảng của sự tranh chấp về quyền lợi nhưng

cũng có thể là do xung đột sắc tộc hay chiến tranh tôn giáo Nhìn chung tất cả các

cuộc chiến tranh đó dều xuất phát từ quyền lợi của mỗi bên hoặc do niềm tin mù

quáng vào những điều họ cho là đúng Nếu nhìn nhận một cách nghiêm túc thì có

thể thấy rằng nguồn gốc của các cuộc chiến tranh đều bắt nguồn từ sự dịnh kiến

giữa một nhóm người này với một nhóm người khác Bản thân định kiến không tự

nhiên mà có mà nó được hình thành trong chính quá trình xã hội hoá của mỗi cá

nhân Mỗi một cá nhân hay một nhóm xã hội mà cá nhân là thành viên đều mang

trong mình những biểu tượng bền vững đã được đơn giản hoá, khái quát hoá, sơ đồ

hoá về những đối tượng thuộc các nhóm khác với mình Khi đó những cá nhân hay

những nhóm đó mang trong mình định khuôn Định khuôn có thể tích cực hoặc tiêu

cực, khi định khuôn mang ý nghĩa tiêu cực khi đó định khuôn trở thành định kiến

Tuy nhiên nêú ở trong trường hợp thiếu thông tin hoặc thông tin không đầy đủ thì

định khuôn cũng có thể giúp cho chúng ta nhìn nhận về đối tượng giao tiếp Định

khuôn có thể đúng có thể sai vậy nên việc đánh giá con người, đánh giá những cá

nhân thuộc các nhóm xã hội khác mình một cách vội vàng chỉ dụa trên những định

khuôn sẵn có là một việc nguy hiểm bởi lẽ ta không thể biết rằng khi nào thì định

khuôn trở thành định kiến

Khi nói đến người Đức thì chúng ta thường hình dung ra những người cần

cù, nghiêm túc, có một tinh thần được gọi là tinh thần đức Khi nói đén người Nhật

thì ta hình dung ra những người thông minh chịu khó Còn nói đến người Xcốtlen

thì ta có cả một kho truyện tiếu lâm về tính tiết kiệm quá mức của họ Người Anh

thì lạnh lùng “phớt ănglê”, người Pháp thì hào hoa, có khiếu thẩm mĩ… Nhưng

định khuôn không chỉ có ở trong những người dân ở những nước khác nhau, những

nhóm xã hội khác nhau mà ngay cả ở trong những nhóm xã hội tương đối đồng

nhất mỗi thành viên cũng mang trong mình những định khuôn về những cá nhân

khác Ta có thể nhận thấy rằng trong tầng lớp sinh viên hay còn được gọi là giới

sinh viên các cá nhân trong nhóm này có khá nhiều điểm tương đồng với nhau như

tuổi tác, trình độ… nhưng cũng lại là một nhóm mang trong mình khá nhiều định

khuôn Khi nói đến con gái Nam Định, con gái Hải Phòng, con gái Quảng Ninh thì

thường được hình dung ra là những người đanh đá, ghê ghớm Khi nói đến dân

Thanh Hóa thì thường được hình dung bằng câu nói “ăn rau má phá đưòng tàu”,

dân Nghệ An thì được biết đến như những người có nghị lực có chí Còn khi nói

đến dân Hà Nội thì thường được hình dung là những người kiêu ngạo, khó gần và

ăn nói sắc sảo Có thể thấy rằng những định khuôn về sinh viên Hà Nội của các bạn

sinh viên ngoại tỉnh có cái đúng nhưng cũng có cả những định khuôn tiêu cực Tôi

đã không ít lần giật mình khi nghe thấy những người bạn mới quen của tôi hỏi

những câu như “bạn là người Hà Nội tại sao lại không kiêu” thậm chí có người còn

hỏi tôi “bạn có phải người Hà Nội gốc không” Khi tôi hỏi rằng tại sao các bạn lại

cho rằng cứ người Hà Nội là phải kiêu ngạo thì được nghe trả lời rằng ở lớp các

bạn ấy dân Hà Nội như vậy khó gần và kiêu ngạo Và trong những cuộc tranh luận

giữa bạn bè với nhau tôi đã vô cùng sửng sốt khi nghe câu “em chẳng nói nữa đâu,

nói sao cũng không lại với người Hà Nội”

Cùng với sự đô thị hoá và hiện đại hoá, khoảng cách giữa đô thị và nông

thôn không còn quá xa nữa nhưng vẫn chưa phải là hoàn toàn bình đẳng Trên thực

tế vẫn còn một hàng rào ngăn cản giữa họ mà được biểu lộ một cách vô tình qua

cách gọi: người thành thị, người nông thôn Sinh viên ngoại tỉnh và sinh viên Hà

Nội vẫn còn đấy một hàng rào vô hình ngăn cách giữa họ Hàng rào đó chính là

những định khuôn về nhau thậm chí là cả những định kiến Khi mang trong mình

những định khuôn hay những định kiến về người khác có thể bản thân họ đã biết

hoặc thậm chí cả bản thân họ cũng không biết nhưng chúng đều ảnh hưởng đến quá

trình tìm hiểu và giao tiếp với người khác Khi đã mang trong mình định khuôn thì

chúng ta thường chỉ nhìn thấy những đặc điểm phù hợp với định khuôn đó và

thường bỏ qua nhũng đặc điểm không phù hợp Như vậy chúng ta có thể vô tình đã

bỏ qua những cơ hội có thể tìm hiểu về người khác, bỏ qua những người bạn thật

sự trong cuộc đời của mỗi người

Định khuôn có thể tích cực hoặc cũng có thể là những định khuôn tiêu

cực Để xác định được đâu là định khuôn tích cực đâu là định khuôn tiêu cực quả

không phải là việc đơn giản Trong nghiên cứu của mình vì phạm vi và thời gian

không cho phép nên tôi chỉ nghiên cứu định khuôn của của sinh viên ngoại tỉnh về

sinh viên Hà Nội Có thể thấy rằng,trên thực tế định khuôn của sinh viên ngoại tỉnh

về sinh viên Hà Nội là rõ ràng và sâu sắc nhất Qua nghiên cứu này tôi muốn một

phần nào đấy mở ra một cánh cửa cho mối quan hệ bạn bè giữa các sinh viên với

nhau dựa ttrên việc xác định những định khuôn nào là đúng đắn có thể tiếp tục duy

trì, định khuôn nào đã trở thành định kiến cần được xoá bỏ.Tôi hy vọng rằng

khoảng tời gian 4 năm của đại học không chỉ là khoảng thời gian để tích luỹ kiến

thức mà còn là quãng thời gian để thiết lập những mối quan hệ bền vững dựa trên

sự hiểu biết lẫn nhau một cách đúng đắn Nếu cứ để định khuôn dẫn dắt hành động

của chúng ta thì sẽ là một sai lầm vì thời gian 4 năm tuy không phải là dài nhưng

cũng không phải là ngắn và cũng đủ để cho chúng ta hiểu về nhau Hãy để cho thời

gian và trá tim tìm cho mỗi người chúng ta tìm thấy những tình bạn đẹp bằng cách

mở rộng trái tim mà trước hết là nhìn nhân lại định khuôn của các bạn đối với sinh

viên Hà Nội

2 Nghiên cứu thực tế

Trong quá trình nghiên cứu thực tế đề tài của mình mặc dù tôi đã dự đoán là mình sẽ gặp phải những khó khăn nhưng tôi không ngờ rằng khó khăn đó

còn lớn hơn tôi dự đoán nhiều Tôi biết rằng đây là một đề tài thuộc phạm vi khá

nhạy cảm và mọi người thường không thích nhắc tới nhưng tôi không thể lường

được là trong quá trình xử lý có những tờ trưng cầu ý kiến lại gây cho tôi nhiều áp

lực đến thế, thậm chí còn khiến tôi nhiều lúc muốn buông xuôi tất cả Nhưng ngược

lại có những tờ trưng cầu ý kiến, đã bày tỏ ý kiến của mình một cách rất chân thành

và hiểu rõ được động cơ của tôi khi tiến hành đề tài này Các bạn đã góp thêm sức

mạnh và sự tự tin cho tội, giúp tôi có được bản lĩnh để bây giờ viết ra kết quả

nghiên cứu dựa trên những số liệu thực tế

Trong tất cả những mối quan hệ thì mối quan hệ giữa con người với con người là mối quan hệ phức tạp nhất Trong mối quan hệ này chứa đựng đầy đủ

những cảm xúc của con người như yêu, ghét, giận dữ, căm thù, vui sướng, đau

khổ… Tuy nhiên tất cả các cảm xúc đó không thể ngăn cản được việc con người

vẫn đến với nhau, tìm hiểu nhau bất kể là những cảm xúc đó mang lại cho họ trạng

thái tình cảm nào, tích cực hay tiêu cực bởi vì con người vốn không thể sống một

mình Nếu bạn biết con mèo Hello Kitty hẳn bạn đã đôi lần tự hỏi tại sao Kitty lại

không có mồm Câu chuyện kể chú mèo Kitty không mồm ra đời quả là một

chuyện buồn tuy nhiên nó cũng nhắc nhở chúng ta biết rằng nhu cầu giao tiếp, nhu

cầu được chia sẻ, cảm thông là một nhu cầu thiết yếu của tất cả mọi người Không

ai trong chúng ta, không ai lại có thể sống mà lại đơn độc một mình được Mỗi

người ngoài những người thân và ruột thịt của mình đều cần có những người bạn để

họ tin tưởng chia sẻ những điều thầm kín Nhưng có phải là không có những rào

cản trong tình bạn hay không hay là vẫn có dù mỏng manh vô hình nhưng vẫn làm

giảm đi sự tiếp xúc giữa những người bạn với nhau Ở câu hỏi “Bạn có thường

xuyên trao đổi liên hệ với những sinh viên là người Hà Nội không?”, có 43.1%

người trả lời là liên hệ thường xuyên 50.9% hiếm khi trao đổi là 3% là không bao

giờ Nhưng ngay ở cùng một phương án trả lời giữa nam và nữ, giữa sinh viên

trường Tự nhiên và sinh viên trường Nhân văn cũng có sự khác biệt Nếu như ở

nam những người thường xuyên liên hệ là 57% và những người không bao giờ liên

hệ là 1.9% thì ở những người nữ số người thường xuyên liên hệ chỉ chiếm 36.2%

và không bao giờ là 3.8% Qua đó ta có thể thấy rằng số nữ thường xuyên liên hệ

với các bạn sinh viên Hà Nội ít hơn so với số nam là 21,5% trong khi số người

không bao giờ liên hệ lại gấp đôi so với số nam Còn khi phân biệt câu trả lời theo

trường thì ta cũng có một đáp án khá thú vị Số sinh viên thường xuyên liên hệ của

trường đại học KHTN là 58% trong khi số sinh viên không bao giờ liên hệ là 0%

Còn ở trường Nhân Văn số sinh viên không bao giờ liên hệ là 4.4% và số sinh viên

thường xuyên liên hệ chỉ chiếm 36.7% Như vậy giới tính có một ảnh hưởng khá

lớn trong việc giao tiếp với bạn bè Nếu nhìn nhận từ góc độ này ta có thể thấy rằng

nam giới thường là những người khoáng đạt, cởi mở, giao tiếp rộng rãi Còn nữ

giới đặc biệt là phụ nữ Châu Á thường kín đáo, rụt rè trong các mối quan hệ giao

tiếp Nếu nhìn nhận từ góc độ của trường thì có thể thấy rằng trường KHTT thiên

về tư duy logic, khoa học còn trường KHXH&NV thì thường thiên về tư duy cảm

tính Sinh viên trường Nhân văn sống thường khép kín và thiên về nội tâm hơn so

với sinh viên những trường thuộc khối tự nhiên Con người thường chọn những

ngành học tương đối phù hợp với những đặc điểm tâm lý của mình và những đặc

điểm tâm lý giới tính sẽ quy định một phần nào những nhu cầu giao tiếp của họ

Theo như đánh giá của những sinh viên được hỏi thì nhìn chung các bạn đánh giá điều kiện sống của sinh viên Hà Nội là thuận lợi 56.0% và rất thuận

lợi 32.0% Theo tôi sự đánh giá này là tương đối khách quan và chính xác Trên

thực tế Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh là 2 thành phố lớn của nước ta được đầu

tư nhiều về cơ sở hạ tầng Những người dân sống ở hai thành phố này thường được

hưởng những ưu đãi về cơ sở vật chất như y tế, trường học, vui chơi giải trí… Họ

thường được tiếp xúc với công nghệ thông tin và các dịch vụ khác sớm hơn so với

những người dân ở những nơi khác Thậm chí ngay trong cùng một thành phố

nhưng giá cả dịch vụ cũng sẽ khác nhau tuỳ theo các quận khác nhau và mức chênh

lệch nhiều khi là gấp đôi, gấp ba Ngoài ra học sinh ở đây do gia đình phần nhiều

chỉ có khoảng 1- 2 con nên thường được chiều chuộng hơn Nhìn chung học sinh

thành phố chỉ có mỗi một nhiệm vụ là học và có thể làm một số việc vặt trong nhà

thậm chí ở một số gia đình con cái ngoài việc học ra không phải làm bất kì việc gì

mọi việc đã có người thân hoặc người giúp việc phụ giúp Nếu so với sinh viên

ngoại tỉnh thì đây đúng là một điều kiện tốt hơn cho các bạn trong việc học Hơn

nữa sinh viên Hà Nội được sống gần gia đình không phải lo đến việc ăn ở, phương

tiện đi lại và cũng không phải lo toan cuộc sống của mình Số người cho rằng điều

kiện sống của sinh viên Hà Nội chỉ thuận lợi một phần 8% và không thận lợi chỉ

chiếm 12% Các bạn cho rằng ai cũng có những khó khăn riêng và không phải tất

cả sinh viên Hà Nội đều có cuộc sống thuận lợi Ý kiến này tuy chỉ là thiểu số

nhưng nếu xét trên một khía cạnh nào đó thì nó cũng đúng Bởi lẽ sinh viên ngoại

tỉnh tuy vất vả hơn nhưng cuộc sống tự lập những năm đại học sẽ giúp các bạn rất

nhiều trên con đường phát triển sau này Hơn nữa điều kiện cơ sơ sở vật chất thì có

thể hơn hẳn các bạn sinh viên ngoại tỉnh nhưng về phương diện tình cảm thì chưa

hẳn Vì nhịp sống nhanh của đô thị nhiều khi đã cuấn đi những nét đẹp của truyền

thống gia đình như những bữa ăn cả nhà xum họp hay những buổi cả nhà quây

quần nói chuyện như ở nông thôn

Có lẽ do sự khác biệt với nhau trong cuộc sống nên khi được hỏi ai sẽ

là người sẵn sàng giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn thì đa số các bạn đều cho rằng sinh

viên ngoại tỉnh do cùng là những sinh viên sống xa nhà, do cùng một hoàn cảnh

nên các bạn thân thiết hơn gần gũi hơn dễ thông cảm và dễ chia sẻ với nhau hơn

Còn số người được hỏi cho rằng đã là bạn bè thì lúc này sẽ sẵn sàng giúp nhau

không quan trọng là ngoại tỉnh hay Hà Nội chiếm 24.0% Chỉ có 13.2% cho rằng

sinh viên Hà Nội sẽ sẵn sàng giúp đỡ họ Con số này quả là rất khiêm tốn và đáng

để suy nghĩ Có thể là do khi gặp khó khăn các bạn sinh viên ngoại tỉnh thường tìm

đến những người bạn thân của mình và mỗi lớp số sinh viên là người Hà Nội

thường ít nên các bạn cho rằng sinh viên Hà Nội không phải là những người có thể

sẵn sàng giúp đỡ bạn Hoặc là do các bạn nghĩ rằng cách sống của sinh viên Hà Nội

thường không hợp với sinh viên ngoại tỉnh nên các bạn không muốn tìm sự giúp đỡ

từ nơi họ Nhưng ngay trong cùng một phương án trả lời cũng có sự khác nhau khá

rõ giữa nam và nữ, giữa trường ĐHKHXH và ĐHKHTN số nam cho rằng sinh viên

ngoại tỉnh giúp họ là 50% và sinh viên Hà Nội là 25% trong khi đó ở phía nữ là

71.1% và chỉ có 7.6% Điều đó cho thấy rằng có sự khác biệt này không phải hoàn

toàn là do từ phía của các bạn sinh viên Hà Nội mà một phần là do ngay từ trong ý

thức của mỗi người các bạn đã xác định rõ ràng đối tượng để các bạn tìm kiếm sự

giúp đỡ mỗi khi gặp khó khăn Do đặc thù của giới và của trường (bên trường

KHTN chủ yếu là nam và ĐHKHXH chủ yếu là nữ) mà ta có thể thấy rằng số

người cho rằng sinh viên hà Nội sẵn sàng giúp đỡ bạn khi bạn bè gặp khó khăn của

trường Tự nhiên là cao hơn hẳn so với bên trường Nhân văn Ngoài ra nếu ta liên

hệ giữa câu này với câu trả lời của các bạn về một số đặc điểm tính cách của người

Hà Nội cũng sẽ giúp ta hiểu được một số vấn đề Khi được hỏi là “Theo bạn sinh

viên Hà Nội là những người coi trọng tình cảm?” thì có đến 61.7% phân vân và

12% không đồng ý Còn với câu “Sinh viên Hà Nội nhiệt tình với bạn bè?” thì số

người phân vân là 48.5% và không đồng ý là 16% Và khi được hỏi là “Sinh viên

Hà Nội có phải là những người ích kỷ trong cuộc sống không?” thì số người đồng ý

là 22.1% và số người phân vân là 50.3% Qua những số liệu trên ta có thể hiểu

được một phần nào tại sao số sinh viên cho rằng sinh viên Hà Nội sẽ sẵn sàng nhiệt

tình giúp đỡ họ khi họ gặp khó khăn lại thấp đến thế (13.2%) Với những người mà

bạn phân vân không thể xác định được là họ có coi trọng tình cảm hay không, có

nhiệt tình với bạn bè hay không hoặc bạn không cho rằng họ có những tính cách

trên thì việc bạn không muốn tìm kiếm sự giúp đỡ hoặc không tin chắc rằng họ có

thể giúp đỡ bạn là điều hoàn toàn có thể hiểu được Người ta chỉ cần đến sự giúp đỡ

của người khác khi họ biết rằng người đó sẽ sẵn sàng giúp đỡ mình nhiệt tình với

mình chứ không ai lại muốn tìm sự giúp đỡ của người mà mình không chắc là họ sẽ

giúp mình hay không

Nhưng liệu sinh viên Hà Nội có phải là những con người như vậy không hay là do xuất phát từ việc các bạn chưa hiểu nhau thì ta cần phải có một

phép so sánh nhỏ Khi được hỏi là sinh viên Hà Nội có phải là người nhiệt tình với

bạn bè hay không thì ở những người thường xuyên trao đổi liên hệ thì có 16.1%

đồng ý và người hiếm khi liên hệ là 10.5% còn số người phân vân ở cả hai phương

án là 55.3% còn không đồng ý chiếm 16.1% ở cả hai phương án trên Khi được hỏi

là sinh viên Hà Nội có phải là người coi trọng tình cảm hay không thì ở những

người thường xuyên trao đổi liên hệ có 11.2%; phân vân là 26.6% còn không đồng

ý là 7% Ở những người hiếm khi và không bao giờ thì số người đồng ý là 3.5%

còn số người phân vân chiếm 51.1% và không đồng ý chiếm 7% Còn với câu hỏi

là sinh viên Hà Nội là những người ích kỷ trong cuộc sống thì có 8.2% những

người thường xuyên liên hệ đồng ý 21.1% phân vân và 15.6% không đồng ý Còn

với những người hiếm khi liên hệ thì số người đồng ý là 13.6%, phân vân là 29,3%

và không đồng ý là 10.9% Với những người không bao giờ liên hệ thì có 0.7%

đồng ý và 0.7% không đồng ý Như vậy có thể thấy rằng dù có thường xuyên liên

hệ hay hiếm khi liên hệ thì sự chênh lệch vẫn không phải là nhiều và số người phân

vân vẫn chiếm tỷ lệ cao nhất Tuy nhiên ở những người thường xuyên liên hệ thì có

thể thấy rằng tỷ lệ % số người cho rằng sinh viên Hà Nội là những ngường sống coi

trọng tình cảm và nhiệt tình với bạn bè, không ích kỷ thì cao hơn so với những

người trả lời tương tự nhưng hiếm khi liên hệ trao đổi Vậy có thể nói rằng sự

thường xuyên liên hệ trao đổi sẽ mang lại cái nhìn khác hơn, một cái nhìn sâu sắc

hơn về người khác trong cuộc sống hiện đại Sự tiếp xúc trao đổi giúp chúng ta có

thể nhìn nhận người khác một cách đúng đắn tuy nhiên tần số tiếp xúc không nói

lên tất cả mà quan trọng còn ở mức độ của sự tiếp xúc ấy xem sự tiếp xúc ấy là thân

hay sơ, xã giao hay tâm tình Nhìn vào mức độ phân vân khá lớn khi đánh giá về

tính cách của sinh viên Hà Nội ta có thể thấy rằng mối quan hệ này dường như

chưa đến được mức độ hiểu nhau để người ta có thể nhìn được một phần tính cách

của bạn mình dưới một mức độ nào đó chứ không rơi vào trạng thái phân vân

Nhưng không phải số lượng người chọn cùng một đáp án ở mỗi giới và mỗi trường

là như nhau Những sinh viên nam và sinh viên trường ĐHKHTN cho rằng sinh

viên Hà Nội coi trọng tình cảm, nhiệt tình với bạn bè và không ích kỷ thì đều cao

hơn những sinh viên nữ và sinh viên trường ĐHKHXH Thậm chí ở câu hỏi xem

sinh viên Hà Nội có phải là người coi trọng tình cảm hay không thì số sinh viên

của trường ĐHKHTN đồng ý gấp hơn 3 lần so với sinh viên trường ĐHKHXH

đồng ý (26% và 7.4%) Còn như ở câu hỏi xem sinh viên Hà Nội có phải là người

nhiệt tình giúp đỡ bạn bè hay không thì số sinh viên đồng ý với ý kiến trên cũng

gấp hơn hai lần so với sinh viên của trường nhân văn (38.3 và 19%) Như vậy có

thể thấy rằng sự thường xuyên trao đổi liên hệ chưa hoàn toàn ở mức thân thiết

nhưng cũng phần nào đó giúp cho ta có khả năng hình dung về đối tượng giao tiếp

một cách đúng đắn và khách quan hơn so với những định khuôn về họ trước đó

Tuy nhiên khi được hỏi xem các bạn sinh viên ngoại tỉnh đánh giá như thế nào về

hướng phấn đấu trong tương lai, khả năng thích ứng và năng động trong cuộc sống

thì số lượng người phân vân trong khi trả lời giảm đi rất nhiều Tại sao lại có sự

khác biệt như vậy? Có thể thấy rằng những tính cách trên có thể được biểu hiện

một cách rõ ràng hơn so với những tính cách như ích kỷ, coi trọng tình cảm hay

nhiệt tình Nếu những tính cách này đòi hỏi phải có một thời gian dài giao tiếp và

nhận xét một cách tỷ mỉ thông qua những lời nói, cử chỉ, thông qua nét mặt và

những biểu hiện vô thức, cần phải có sự tinh tế và nhạy cảm khi liên hệ giữa một

hành động với một động cơ thúc đẩy hành động đó hay nói chung là cần có một sự

tiếp xúc đăc biệt để đánh giá được những tình cảm phức tạp trong mỗi người dù chỉ

là một phần rất nhỏ trong con người đó thì khi ta đánh giá những phẩm chất kia thì

không quá khó đến vậy Nhìn vào một người xem người đó hành động như thế nào

để đạt được mục đích, xem mức độ họ chuẩn bị cho tương lai thì có thể ta sẽ đánh

giá được những phẩm chất này của họ Sự đánh giá này có thể đúng,có thể sai

nhưng rõ ràng là nó dễ dàng hơn khi đánh giá con người xem họ có ích kỷ hay

không.Có 47.7% số người được hỏi cho rằng sinh viên Hà Nội là những người có

hướng phấn đấu trong tương lai, 58.9% cho rằng họ có khả năng thích ứng và

68.7% cho rằng họ năng động trong cuộc sống Điều gì đã dẫn đến những đánh giá

như vậy? Thứ nhất là vì sao số người chọn phương án phân vân trong câu hỏi này

giảm đi nhiều so với số người phân vân trong khi chọn câu trả lời ở câu hỏi trước

Không chỉ là những phẩm chất này có thể dễ dàng nhận thấy hơn mà còn do cơ chế

phòng vệ Khi bảo mỗi người đánh giá về một cá nhân khác người ta thường không

quá ngại khi phải đánh giá xem họ những người được đánh giá có năng động hay

không, vui vẻ hay trầm tư nhưng khi phải đánh giá xem là người đó là tốt hay xấu,

người đó chân thành hay giả tạo thì quả là rất khó khăn Mỗi người đều có những

giá trị của mình và việc yêu cầu được tôn trọng những giá trị ấy là việc bình thường

nhưng khi mà con người ta cảm thấy những giá trị của mình bị xâm phạm thì họ sẽ

rơi vào trạng thái phòng vệ.Tôi có thể là một người hay đi làm muộn,anh có thể phê

phán tôi về điều đó và tôi không có ý kiến gì nhưng nếu anh lại nói tôi là một người

vô kỷ luật,không biết tôn trọng người khác và không biết tôn trọng ngay bản thân

mình thì chắc chắn tôi sẽ phản ứng.Người ta có thể phê phán hành vi, cử chỉ của

một người nhưng thường khó khi phải nhận xét về tính cách của con người đó đồng

thời khi nhận xét về những tính cách hay những giá trị mà họ cho rằng nó không

quá quan trọng hay không quá ảnh hưởng đến giá trị chung của mỗi người thì

thường dễ hơn là đánh giá những tính cách mà họ cho là quyết định đến toàn bộ giá

trị của con người đó Người ta thường dễ nói nhiều về khen và khó nói hơn khi chê,

thường dễ nói vâng hơn khi phải nói từ không Cũng như vậy họ dễ dàng đưa ra

quyết định hơn với những vấn đề thuộc lĩnh vực mà họ không cho là quan trọng

hay những tính cách không phải là quyết định xem một con người là tốt hay xấu

Thứ hai là do cuộc sống và môi trường sống của các sinh viên Hà Nội Hà Nội có

nhiều cơ hội cho mỗi người, có nhiều điều kiện để phát huy tài năng nhưng đây

cũng là một nơi mà con người ta phải cạnh tranh với nhau rất gay gắt Bạn có muốn

làm việc cho công ty FPT không? Lương cao, tiền thưởng hậu hĩ, có bảo hiểm cho

nhân viên, % hợp đồng ký được tốt, quan tâm đến đời sống sinh hoạt tình cảm của

nhân viên…Hẳn là rất nhiều người muốn nhưng xin vào làm ở đó có dễ không? Tôi

có thể nói chắc rằng không hề dễ Bạn phải qua rất nhiều vòng từ vòng sơ loại,

phỏng vấn sơ bộ, phỏng vấn chính thức, thử việc thậm chí ngay cả khi bạn đã vào

được đó rồi thì sao, bạn vẫn luôn có thể bị loại ra bất cứ lúc nào vì FPT hàng năm

luôn loại một số nhân viên không làm được việc ra và thay vào đó là người có năng

lực hơn Bạn phải nỗ lực và nỗ lực không ngừng Hơn nữa cơ hội không tự nhiên

mà có mà chỉ đến với ai biết nắm bắt nó và tạo ra nó mà thôi Nếu bạn là một người

thụ động chỉ thích chờ đợi thì cái bạn có sẽ chỉ là cái người khác thải ra mà thôi

Vậy nếu bạn muốn có những cơ hội thực sự thì phải năng động Không chỉ vậy Hà

Nội còn là thành phố có mật độ dân cư cao nhất trong cả nước “một việc làm tốt

hợp với bạn, lương cao, nhà cửa ổn đinh”…những cái đó không nhiều nhưng lại là

những thứ mà hầu như ai cũng muốn có vậy phải làm sao đây? Bạn chỉ có thể có nó

khi bạn năng động, thích ứng được với cuộc sống mà thôi Khi bạn đứng im tại chỗ

cũng có nghĩa là bạn đã thụt lùi Ở một thành phố mà sự cạnh tranh lớn như ở Hà

Nội thì khi bạn đứng im đồng nghĩa với việc bạn đang tự mình vất bỏ đi những gì

bạn đang có và đang muốn có Ngoài ra cuộc sống khắc nghiệt của quy luật cạnh

tranh sẽ khiến bạn bị đào thải nếu bạn không thích nghi được với nó Những sinh

viên Hà Nội hầu hết đều có sư giao tiếp sớm và rộng rãi với cuộc sống xã hội

quanh mình và họ hoàn toàn ý thức được rằng sự cạnh tranh ở đây là rất lớn Nếu

bạn ở nông thôn ban không có tiền bạn vẫn có thể tạm thời sinh sống nhờ vào

những cây nhà, lá vườn thì ở Hà Nội nếu bạn không có tiền thì bạn sẽ chết đói Ở

nông thôn với 500.000 bạn có thể sống một cách thoải mái thì ở Hà Nội bạn sẽ vô

cùng chật vật khi phải lo cho gia đình mình Nếu không muốn bị vòng xoáy đó đè

bẹp mình thì không có cách nào khác là phải thích ứng với nó, phải nỗ lực phấn đấu

để vượt qua nó Hơn nữa nếu so với cuộc sống ở nông thôn thì cuộc sống ở Hà Nội

phức tạp và nguy hiểm hơn rất nhiều Bạn có thể thành công lúc này nhưng ngay

sau đó lại thất bại Bạn có thể là một triệu phú bây giờ nhưng ngay ngày mai có thể

là một người không có lấy một xu dính túi Với những cạm bẫy và những cám dỗ

của thành phố là một thứ nguy hiểm vô hình đã tạo ra cho những sinh viên Hà Nội

cách nhìn nhận và đấu tranh với những cám dỗ đó khá nhanh và sắc bén và có thể

thấy được thực trạng của những viên đạn bọc đường đó Chính cuộc sống nguy

hiểm và phức tạp khác xa cuộc sống vốn bình yên và an toàn của nông thôn đã giúp

cho sinh viên Hà Nội có hướng phấn đấu trong tương lai cũng như khả năng thích

ứng và năng động trọng cuộc sống

Nhưng khi được hỏi là liệu sinh viên Hà Nội có phải là những người quán triệt theo tư tưởng của Đảng không thì có đến 32% trả lời là không quán triệt,

53.1% phân vân chỉ có 14.3% đồng ý Điều này có vẻ rất đáng ngạc nhiên khi Hà

Nội là trái tim của cả nước, là nơi đặt bộ máy nhà nước, chính phủ, là nơi đặt quốc

hội Hà Nội đã từng oanh liệt với chiến công đã đi vào lịch sử và đi vào điện ảnh

“Hà Nội 90 ngày đêm” người dân sẵn sàng phá nhà, bỏ đồ đạc ra để cản phá quân

thù mà giờ đây số người cho rằng sinh viên Hà Nội quán triệt theo đường lối tư

tưởng của Đảng chỉ là 14.3% một con số quả là ít ỏi Phải chăng chính sách mở cửa

và thời đại kinh tế thị trường đã khiến cho một số bộ phận người dân Hà Nội không

còn quán triệt như trước Điều này quả thật là khó xét đoán Nhưng phải chăng các

sinh viên ngoại tỉnh đã hơi quá khắt khe khi cho rằng sinh viên Hà Nội không quán

triệt đường lối của Đảng Nhịp sống nhanh, vội, vòng xoáy của thời đại kinh tế thị

trường phải chăng đã cuấn con người ta vào trong đó khiến họ đánh mất mình Hay

cuộc sống vật chất ở thành phố cao, tiếp xúc với văn minh phương Tây nhanh đã

khiến sinh viên Hà Nội đã mất đi một vài phẩm chất trong con mắt của các bạn sinh

viên ngoại tỉnh Ở đây ý kiến của sinh viên trường Nhân Văn và trường Tự nhiên là

khá gần nhau, 30,5% sinh viên Nhân văn và 34% sinh viên tự nhiên cho rằng sinh

viên Hà Nội không quán triệt Đây là thực tế hay chỉ là nhận xét phiến diện của các

sinh viên ngoại tỉnh? Xét trên thực tế thì không hẳn là sinh viên Hà Nội không quán

triệt theo đường lối tư tưởng của Đảng nhưng nếu giữa sinh viên Hà Nội và sinh

viên ngoại tỉnh thì có lẽ là sinh viên ngoại tỉnh quán triệt hơn Có lẽ do cuộc sống

nhiều khi sinh viên Hà Nội sống hơi đòi hỏi, hơi ích kỷ và họ nghĩ đến bản thân họ

hơi nhiều Đồng thời do tính tự tin của sinh viên Hà Nội hơi cao quá cho nên nhiều

khi họ thích nhìn nhận và phán xét vấn đề theo nhiều khía cạnh Tuy nhiên, không

thể vì thế mà họ không quán triệt Như khi được yêu cầu phải đội mũ bảo hiểm

trong thành phố người dân không chấp nhận với lý do đường Hà Nội vừa chật, nhỏ

lại hay tắc đường, xe cộ đi lại thì chậm nên nếu đội mũ bảo hiểm thì không thể chịu

được Nhưng với việc đội mũ bảo hiểm khi đi đường trường thì họ hoàn toàn chấp

nhận Như vậy không thể nói là sinh viên Hà Nội không quán triệt đường lối của

Đảng vì trong số những người được cử đi học cảm tình Đảng không thiếu những

người là sinh viên Hà Nội cũng nhưng trong số Đảng viên được bầu khi còn là sinh

viên cũng không ít người là sinh viên Hà Nội.Nhưng nếu nói rằng sinh viên Hà Nội

thờ ơ với Đảng hơn sinh viên ngoại tỉnh thì cũng đúng vì sinh viên Hà Nội hầu hết

sống trong những diều kiện khá thuận lợi so với các bạn khác lại không quen vất vả

nên không thể có được những phẩm chất ở một người đảng viên như sinh viên

ngoại tỉnh

Khi được hỏi là nếu trong hai người có cùng năng lực như nhau ai là người để bạn tin tưởng để bầu vào Đảng thì có đến 60.3% chọn sinh viên ngoại

tỉnh, 13.2% chon sinh viên Hà Nội còn lại là chọn cả hai hoặc tuỳ vào nhiệt tình

của từng người Những bạn sinh viên Hà Nội cho rằng sinh viên Hà Nội được tiếp

nhận hệ thống pháp luật sớm hơn nên có thể sẽ tốt hơn khi vào Đảng Còn những

người chọn sinh viên ngoại tỉnh thì cho rằng để được vào Đảng các bạn sinh viên

ngoại tỉnh đã phải nỗ lực phấn đấu nhiều hơn so với các bạn sinh viên Hà Nội nên

cần phải lựa chọn những người ít cơ hội hơn Ngoài ra có một số người nói là sinh

viên Hà Nội không có được những phẩm chất mà đảng viên cần có như nhiệt tình,

thực tế, dễ hoà đồng Nếu đảng viên là sinh viên ngoại tỉnh thì sẽ dễ dàng gần gũi

với quần chúng hơn Ở câu này thì phương án trả lời khá là thống nhất giữa nam và

nữ, giữa trường Tự nhiên và trường Nhân văn (50% - 57.1% và 62.3 - 56%) Liệu

đây có thể gọi là phân biệt đối xử được không? Theo tôi thì không bởi vì nếu giữa

hai người có cùng năng lực, cùng khả năng như nhau thì việc ưu tiên hơn với người

phải nỗ lực hơn, phấn đấu hơn để đạt được kết quả đó là điều hoàn toàn bình

thường Việc một người phải bỏ nhiều công sức hơn, khó khăn hơn để đạt được tới

cùng một kết quả thì kết quả đấy phải được tôn trọng và coi trọng hơn là điều hoàn

toàn dễ hiểu Người Việt Nam là những người coi trọng tình cảm, tôn trọng con

người biết yêu thương và đoàn kết phấn đấu như vậy việc lựa chọn như trên là hoàn

toàn có thể lí giải được Những người lựa chọn cả hai hoặc không lựa chọn phương

án nào lại có một cách lý giải khác là cần phải căn cứ trên những tiêu chuẩn để bình

chọn đảng viên, không nên bình chọn đảng viên dựa trên cảm tính Điều này cũng

rất đúng tuy nhiên nếu chọn một đảng viên không những làm được việc mà còn có

được sự đồng tình ủng hộ của nhiều người thì đó là một điều rất tốt

Tuy vậy khi được hỏi là giữa những người có cùng năng lực như nhau thì ai là người bạn sẽ lựa chọn vào ban cán sự lớp thì có đến 32.9% sinh viên ngoại

tỉnh tin tưởng bầu sinh viên Hà Nội 26.3% bầu sinh viên ngoại tỉnh và 18.6% bầu

cho sinh viên cùng quê Vây điều gì đã dẫn đến sự khác biệt khi bầu chọn sinh viên

vào Đảng và sinh viên vào ban cán sự lớp Những người bầu cho sinh viên ngoại

tỉnh và sinh viên cùng quê cho rằng trong các lớp hầu hết là sinh viên ngoại tỉnh,

sinh viên Hà Nội chỉ chiếm một số rất ít nên nếu chọn sinh viên ngoại tỉnh thì sẽ dễ

dàng thông cảm và quan tâm đến nhau hơn.Các bạn cho rằng ban cán sự lớp ngoài

năng lực thì còn phải biết chia sẻ với các bạn Ngoài ra có ý kiến cho rằng trong

cùng một điều kiện một môi trường sinh viên ngoại tỉnh sẽ thành công hơn so với

sinh viên Hà Nội Còn những bạn chọn sinh viên Hà Nội vào ban cán sự thì lại cho

rằng sinh viên Hà Nội tiện lợi hơn về phương tiện đi lại, phương tiện liên lạc lại

thông hiểu về cuộc sống Hà Nội nên các bạn có thể làm tốt nhiệm vụ của mình

cũng như có nhiều hiểu biết và dễ ứng phó với các tình huống và có thể giúp đỡ các

thành viên trong lớp Ở đây hầu như đã có sự khác biệt trong phương án lựa chọn

giữa các sinh viên nam và nữ, các sinh viên trường ĐHKHTN và ĐHKHXH Số

sinh viên nữ và sinh viên trường xã hội bầu chọn sinh viên Hà Nội vào ban cán sự

lớn hơn số sinh viên nam và sinh viên ĐHKHTN vào ban cán sự (43.5% và 43.1%

so với 35.6% và 35.4%) Tuy nhiên sự chênh lệch ở đây không nhiều vì dù chọn

sinh viên ngoại tỉnh hay sinh viên Hà Nội các bạn cũng đều xuất phát từ mong

muốn có một tập thể tốt, một ban lãnh đạo đủ năng lực và phẩm chất cần thiết hoặc

là phải biết quan tâm đến các thành viên trong lớp Ngoài ra nếu so sánh giữa sinh

viên thường xuyên liên hệ, hiếm khi liên hệ hoặc không bao giờ liên hệ với sinh

viên Hà Nội thì ta có thể thấy rằng số sinh viên chọn sinh viên Hà Nội vào ban cán

sự lớp ở cả hai mức độ liên hệ đều là lớn nhất 17.1% và24% trong khi đó những

người không bao giờ liên hệ thì không ai chọn sinh viên Hà Nội Như vậy nếu có

sự liên hệ dù ít hay nhiều thì mỗi người có thể thấy được những mặt tích cực của

người khác, xác định được những lợi thể có thể đem lại thuận lợi và lợi ích cho tập

thể Còn với những người không bao giờ liên hệ thì không có một người nào chọn

sinh viên Hà Nội vào ban cán sự Điều đó chứng tỏ rằng việc liên hệ qua lại sẽ giúp

cơ hội cho mỗi người đều được tăng cao, bằng không mọi hành động của mình chỉ

dựa trên những định khuôn sẵn có

Sinh viên Hà Nội vốn nổi tiếng với khoa ăn nói Điều đó được thể hiện khá rõ ràng thông qua số người trả lời câu hỏi Có 53% sinh viên ngoại tỉnh cho

rằng sinh viên Hà Nội ăn nói sắc sảo Điều này không chỉ thể hiện trong các cuộc

tranh luận chính thức trên giảng đường mà còn được thể hiện khá rõ nét trong các

cuộc tranh luận giữa bạn bè với nhau Sinh viên đặc biệt là con gái Hà Nội thường

được nhắc đến như những người có khả năng ăn nói rất tốt mà thường được nói là

“nói xuôi cũng được, nói ngược cũng xong” Khả năng ăn nói có thể xuất phát từ

môi trường sống của các sinh viên Hà Nội Sinh viên Hà Nội vốn có khả năng giao

tiếp tốt, tự tin và khá tự nhiên trong các cuộc giao tiếp Vốn dĩ ngay trong môi

trường xã hội các gia đình ở Hà Nội ngày nay khá dân chủ con cái cũng có thể ngồi

nói chuyện bàn bạc và đưa ra ý kiến riêng của mình trong công việc chung của gia

đình hay chỉ đơn giản là đưa ra ý kiến về câu chuyện và một bộ phim Họ không

còn bị hoặc rất ít khi bị cha mẹ mắng là “nói leo” hay không cho bày tỏ ý kiến của

mình Ngoài ra, việc tiếp xúc với phim ảnh, báo chí, việc các gia đình thường sát

nhau trên phố tạo điều kiện cho trẻ con phát triển tư duy, ngôn ngữ và khả năng

giao tiếp Có thể nói rằng trẻ con thành phố dạn dĩ và dễ làm quen hơn trẻ em nông

thôn, có thể hoà nhập và bắt chuyện khá nhanh với các nhóm người lạ hơn nữa sự

tự tin vào bản thân giúp các em có thể trình bày vấn đề một cách khá mạch lạc và

có thể tìm những dẫn chứng sắc bén để bảo vệ lý lẽ của mình Số sinh viên nữ đồng

ý cho rằng sinh viên Hà Nội ăn nói sắc sảo chiếm 56.7%, sinh viên nam là 45.8%

Sinh viên đại học Tự nhiên là 55.1%, sinh viên đại học Xã hội là 51.2% Như vậy

bất kể là phân chia theo giới hay trường thì ý kiến của các sinh viên ngoại tỉnh là

khá đồng nhât Còn số sinh viên không đồng ý thì tương đối thấp nam 18.8%, nữ

15.5%, trường ĐHKHTN 20.4%, ĐHKHXH 14.3% Vậy là nhìn chung mọi người

đều cho rằng sinh viên Hà Nội là những người ăn nói sắc sảo Vậy liệu ý kiến đánh

giá này có sự chênh lệch nào giữa những người thường xuyên liên hệ hay hiếm khi

liên hệ không? Tôi xin thưa là không Ở những người thường xuyên tiếp xúc thì có

24.2% đồng ý còn ở những người hiếm khi tiếp xúc là 28.9% Như vậy việc những

sinh viên Hà Nội là những người ăn nói sắc sảo là khá nhất quán trong cách đánh

giá của các sin viên ngoại tỉnh

Vậy ngoài việc được đánh giá là ăn nói sắc sảo thì sinh viên Hà Nội có phải là những người hiếu thắng hay không? Theo như kết quả điều tra thì có 30,8%

cho rằng sinh viên Hà Nội hiếu thắng, 44.5% phân vân và 24.7% không đồng ý

Như vậy mặc dù ăn nói sắc sảo nhưng sinh viên Hà Nội không phải là những người

bất chấp lẽ phải luông muốn giành phần thắng về mình nhưng họ cũng không phải

là những người dễ dàng buông xuôi Trong những người thường xuyên giao tiếp

với họ (chiếm 45.1%) trong số người trả lời thì có 13.9% cho rằng sinh viên Hà

Nội hiếu thắng và trong 53,5% người hiếm khi giao tiếp thì có 17.4% đồng ý với

phương án trả lời như trên Nếu liên hệ câu này với câu hỏi “Nếu xảy ra những

cuộc tranh luận thì theo bạn những người sinh viên Hà Nội sẽ làm gì?” Ở câu hỏi

này có 49.6% cho rằng sinh viên Hà Nội sẽ tranh luận đến cùng để tìm ra vấn đề,

28.9% cho rằng họ sẽ giữ vững lập trường trong mọi tình huống chỉ có 9.9% cho

rằng họ tranh luận nửa chừng và 10.7% cho rằng họ không tranh luận nữa Điều đó

chứng tỏ rằng sinh viên Hà Nội không phải là qua hiếu thắng và không quan tâm

đến câu trả lời chính xác Họ tranh luận với mục đích tìm ra được một câu trả lời

khiến họ thoả mãn chứ không phải là hoàn toàn cố chấp chỉ muốn giữ vững lập

trường của mình Trong mỗi cuộc tranh luận mục đích chính không phải tìm ra

người thắng người thua mà là tìm ra một câu trả lời làm hài lòng tất cả mọi người

Đó không phải là một đáp án lấp lửng đánh đố theo kiểu ai muốn hiểu thế nào cũng

được mà phải là một đáp án tạm được coi là đúng nhất Khi tranh luận để bảo vệ

quan điểm của mình hay là tranh luận để đi đến lời giải đáp thì đồng thời đều giúp

mọi người tìm ra những chỗ hổng trong lý lẽ của mình và lý lẽ của người khác

Những sinh viên Hà Nội vốn đã được coi là ăn nói sắc sảo sẽ vận dụng những khả

năng này vào trong các cuộc tranh luận Bất kể thế nào thì những người tham gia

cuộc tranh luận đó đều đạt được những kết quả theo ý muốn Không chỉ tìm ra đáp

án được xem là chính xác nhất mà họ còn được nâng cao khả năng trình bày và sắp

xếp logíc vấn đề Việc phải tiếp nhận ý kiến người khác bằng cách lắng nghe nhưng

cũng vừa phải tư duy để tìm ra những chỗ trống trong ý kiến đó hoặc chuẩn bị lý lẽ

của mình để phản bác Họ sẽ học được kỹ năng trình bày vấn đề cũng như kỹ năng

vừa tập trung nghe vừa phải nhanh chóng xác định lý lẽ để trình bày Còn những

người cho rằng sinh viên Hà Nội sẽ giữ vững lập trường trong mọi tình huống thì

trong đó có đến 24.3% (trên 30.8% cho rằng họ hiếu thắng) Theo những người này

thì bất kể họ đúng hay sai thì họ vẫn luôn giữ vững lập trường của mình Ở đây về

một mặt nào đó thì đã biến thành cố chấp Tuy nhiên để xác định là họ có cố chấp

hay không hay đây chỉ là định kiến thì ta có thể xem xét là Ý kiến này được xác

định trên mối quan hệ tiao tiếp như thế nào Ở cả những người thường xuyên liên

hệ và hiếm khi liên hệ số người cho rằng sinh viên Hà Nội khá hiếu thắng đều

chiếm khoảng 1/3 trong số người trả lời Như vậy có thể thấy rằng trong lúc tranh

luận để tìm ra vấn đề chỉ cần quá đi một chút sẽ đẩy chúng ta vào con đường cóo

chấp bảo thủ, luôn giữ ý kiến của mình trong mọi tình huống Tuy nhiên số nà

không nhiều so với những người biết điểm dừng trong các cuộc tranh luận và biết

chấp nhận những phương án tuy khác với mình nhưng lại là câu trả lời chính xác

Tuy nhiên có một số ý kiến cho rằng không chỉ có sinh viên Hà Nội mà các sinh

viên ở nơi khác cũng sẽ như thế khi bảo vệ ý kiến của mình Bởi lẽ hầu hết các sinh

viên đều là những con người trẻ tuổi mang đầy hoàn bảo và nhiệt huyết mang trong

mình lý tưởng và những quan điểm riêng Họ lại là những ngwofi bồng bột và