00:16 Today I’m gonna tell you = Hôm nay tôi sẽ kể cho các bạn nghe 00:16 what a nuclear physicist = về những gì mà 1 nhà vật lý hạt nhân 00:18 and the search for aliens = và cuộc tìm kiếm người ngoài hành tinh 00:19 can teach us about finding love = có thể dạy cho chúng ta về cuộc hành trình đi tìm tình yêu 00:21 So scientists don’t know exactly = Các nhà khoa học không biết chính xác
Trang 1Hành trình đi tìm sự sống và tình yêu - The journey in finding life
00:16 - Today I’m gonna tell you = Hôm nay tôi sẽ kể cho các
00:16 - what a nuclear physicist = về những gì mà 1 nhà vật lý
00:18 - and the search for aliens = và cuộc tìm kiếm người ngoài
00:19 - can teach us about finding love = có thể dạy cho chúng ta
về cuộc hành trình đi tìm tình yêu 00:21 - So scientists don’t know exactly = Các nhà khoa học
00:23 - how love works = tình yêu hoạt động như thế nào 00:24 - or what it does to our brains = hay nó làm gì trong não
00:25 - but that’s a topic = nhưng đó là chủ đề 00:27 - for another show = cho 1 buổi nói chuyện khác 00:28 - We do know that = Chúng ta thực sự biết rằng 00:29 - in every culture = ở mỗi nền văn hóa 00:29 - we’ve looked at = hầu hết mọi người 00:30 - almost everyone on Earth = trên trái đất 00:31 - goes out looking for love = đều đi ra ngoài để tìm kiếm
00:33 - With seven billions humans out there = Với 7 tỉ người ra ngoài
00:35 - why can love be so hard to find = tại sao tình yêu lại khó
Trang 2để tìm kiếm đến vậy
00:37 - Sometimes you feel like saying = Đôi khi các bạn rất
00:38 - where is everybody = mọi người đâu hết cả rồi 00:40 - That’s exactly = Đó chính xác là 00:41 - what Enrico Fermi asked = câu hỏi mà Enrico Fermi đã hỏi
00:42 - except that he was talking = ngoại trừ những gì anh ấy
00:43 - about in your life = về cuộc sống của các bạn 00:45 - Thought with billions of stars = Suy nghĩ với hàng tỉ các
00:46 - and planets in the galaxy = và các hành tinh trong dải
00:48 - 13 billion years should be = 13 tỉ năm nên 00:49 - plenty of time for a civilization = có rất nhiều thời gian
00:51 - to stop by and say = ghé qua và nói rằng
00:52 - welcome all neighborhoods = chào đón những người
00:54 - It’s called family paradox = Đó được gọi là nghịch lý gia đình
00:56 - And astronomer Frank Drake = Và nhà thiên văn học
00:57 - took Fermi’s questions = đã trả lời câu hỏi của Fermi
Trang 300:59 - and answered it with an equation = với 1 phương trình 01:00 - because that’s what astronomers do = bởi vì đó là việc
mà một nhà thiên văn học thường làm 01:02 - He said if you plug = Ông nói nếu bạn tập hợp 01:03 - in some data about the galaxy = 1 số dữ liệu về dải ngân hà
01:05 - you can make an estimate = bạn có thể đưa ra một ước tính
01:06 - how many civilizations = có bao nhiêu nền văn minh 01:07 - there might be out there = có thể có ở ngoài kia 01:08 - Let’s go play tricks equation = hãy cùng giải 1 phương
01:10 - and see what we come up with = và xem xem chuyện gì
01:12 - And star = các vì sao 01:13 - the numbers of star in milky way = Số lượng các vì sao
01:14 - a lower guess with that 100 billion = được dự đoán thấp
01:18 - and “f sub p” = và Fp 01:18 - is the fraction of stars = là tỷ lệ các vì sao 01:20 - that have plans which Nasa = có cách tính mà Cơ quan
01:21 - now says as high as 100 percent = và không gian Hoa Kỳ
01:23 - or a planet for every star = hay 1 hành tinh cho mỗi vì
Trang 401:25 - “N sub e” is the number = Ne là số lượng 01:26 - of those planets that we can = những hành tinh này mà
01:27 - support life as know = cuộc sống chúng ta 01:28 - it is a reason to suppose = đó là lý do để cho rằng 01:29 - that two half billion or 4 percent = 2 nửa tỉ hay 4% 01:31 - That leaves us with f sub = Còn Fl là 1 tỷ lệ 01:32 - little l fraction those = mà thực sự đã 01:34 - that actually developed life = phát triển cuộc sống 01:35 - Recent estimate says size 30 percent = Ước tính gần đây
01:37 - f sub i is that the fraction = Fi là tỷ lệ để 01:39 - to have the intelligence = có được sự thông minh 01:40 - f sub c is that the fraction = Fc là tỷ lệ 01:41 - develops technology = phát triển nền công nghệ 01:43 - f sub big l is that fraction of time = Fl là tỷ lệ thời gian
01:45 - civilizations exists before = của các nền văn minh 01:46 - it destroys itself = trước khi chúng tự phá hủy 01:47 - Now it’s pretty hard to guess = Hiện tại rất khó để dự đoán
01:48 - but we can use Carl Sagan’s = nhưng chúng ta có thể sử dụng cá con số của Carl Sagan
01:50 - numbers because we can trust Carl = bởi vì chúng ta có
Trang 501:53 - Put it in your calculator = Nhập các con số vào chiếc máy
01:54 - to get 52,000 possible spacer = để tính ra được 52,000 01:56 - and civilizations = nền văn minh 01:57 - Yes, it’s a guess = Vâng, đó là 1 dự đoán 01:59 - but it’s a scientific guess = nhưng nó là dự đoán có khoa học
02:00 - so it’s okay = bởi vậy nó được chấp nhận 02:02 - Now I think it means = Bây giờ tôi nghĩ điều đó có nghĩa rằng
02:02 - you’ve got no reason to feel = bạn không có lý do nào để
02:03 - lonely if feel just optimistic = bạn cô đơn nếu bạn bi quan
02:06 - What about finding other life = Bạn nghĩ sao về việc tìm
02:07 - form here on earth = trên trái đất 02:09 - Can you calculate your odds = Bạn có thể tính toán tỷ lệ 02:10 - of finding that special someone = mà 1 người nào đó đặc biệt
02:12 - or maybe many special someone’s = hay có thể là rất
02:15 - What is your 25- year- old = Bạn tính như thế nào về
02:16 - woman named Ann = tên Ann 02:17 - lives in New York city = sống ở thành phố New York
Trang 602:18 - N sub Ps are target population = Np là dân số chỉ tiêu 02:20 - or 8,244,910 people = hay 8,244,910 người 02:23 - from New York = từ New York 02:24 - F sub Gs are the fraction = Fg là tỷ lệ 02:25 - of target gender = giới tính mục tiêu 02:26 - which is about 50 percent = mà ở khoảng 50% 02:27 - no matter her preference unless = không xét đến sở thích
02:29 - it’s both that you plug = đó là tất cả mà bạn 02:30 - in a hundred percent = cho thành 100% 02:31 - Abruptly 44 percent of Americans = Khoảng 44% dân số Mỹ
02:33 - are single anytime = độc thân 02:34 - so plug in for F sub S = nên thêm vào Fs 02:35 - is break up any couples = sẽ phá vỡ các cặp đôi 02:37 - F sub E is the fraction = Fe là tỷ lệ 02:39 - Ann might encounter = mà Ann có thể gặp phải 02:40 - which should be smaller = tỷ lệ mà nên nhỏ hơn 02:41 - if she only goes out = nếu cố ấy ra ngoài để 02:41 - to meet people = gặp mọi người 02:42 - at bars and parties = ở các quán bar và những bữa tiệc 02:43 - But about a 37 percent singles online = Nhưng có khoảng
02:45 - dating so that maximizing their chances = đang hẹn hò trực tuyến để mà họ có thể tối đa hóa cơ hội cho chính họ 02:47 - Based on the age divided = Dựa vào độ tuổi được chia
Trang 702:48 - by two plus several any = làm 2 nhóm cộng với 1 vài 02:50 - creepy old guy rule = quy tắc ông già đáng sợ 02:51 - Ann looking for someone = Ann đi tìm kiếm ai đó 02:52 - between 20 and 34 = khoảng 20 đến 34 tuổi 02:53 - which is 24.7 percent = nghĩa là chiếm 24.7% dân số 02:55 - of New Yorkers or F sub Y = của thành phố New York
02:56 - Ann wants someone who speaks English = Ann muốn ai
đó có thể nói được tiếng Anh
02:58 - 96 percent for F sub L = 96% cho Fl 03:00 - F sub A is the fraction = Fa là tỷ lệ 03:01 - Ann finds the people attractive = Ann tìm những người
03:02 - a very subjective number = 1 con số rất chủ quan 03:04 - that an online poll = mà cuộc thăm dò những 03:04 - my friends is about 30 percent = người bạn trực tuyến
03:06 - for the average person = cho người trung bình 03:07 - who happens to be friends with me = có thể xuất hiện và
03:08 - Then there’s F sub A2 = Sau đó có Fa2 03:10 - the number of people think as attractive = số những
03:11 - so 13 percent again = cũng chỉ có 13% 03:13 - Ann also wants someone = Ann cũng muốn người nào đó
Trang 803:14 - who shares her loves science = mà có thẻ sẻ chia khoa học về tình yêu cùng cô ấy
03:15 - so the very least that = vì thế có rất ít người 03:16 - we want to 32.4 percent = trong chúng ta mà muốn rằng 32.4%
03:17 - new Yorkers with a college degree = người dân
03:19 - F sub I causes the love numbers = Fi cho ra những con số
03:21 - and its 871 special someone’s = và 871 người đặc biệt
03:23 - out there for Ann = ra ngoài gặp Ann 03:24 - Like maybe this guy = Có lẽ giống như người đàn ông 03:25 - with the dark and turtleneck = với chiếc áo đen cổ lọ này 03:27 - Of course like any equation = Tất nhiên cũng giống với
03:29 - there’s a factor we call “X” = chúng ta đều có 1 ẩn số gọi là”X”
03:30 - Are they funny = Chúng nghe có vẻ buồn cười 03:31 - You think your political beliefs = Bạn nghĩ đến niềm tin
03:33 - Do they prefer the Star Trek = Họ có thích Star Trek 03:34 - or Star War = hay Star War 03:35 - Maybe your last relationship didn’t go well = Có lẽ mối quan hệ gần đây nhất của bạn đã tiến triển không tốt đẹp 03:37 - and you got a crazy X factor = và bạn có 1 ẩn số X không
Trang 9bình thường
03:39 - The more rules you make for = Bạn càng đặt ra nhiều
03:40 - how you to find love = cho việc đi tìm kiếm tình yêu 03:41 - the fewer special people = càng có ít người 03:42 - there are out there for you to find = đặc biệt ra ngoài để
03:47 - So if we keep an open mind = Vì vậy, nếu chúng ta tiếp
03:49 - when we come to search for life = khi chúng ta đến với cuộc hành trình đi tìm sự sống
03:51 - there’s a lot to be hopeful about = bạn sẽ tràn ngập hy vọng
03:54 - Well, sometimes the galaxy = Đôi khi dải ngân hà 03:55 - can be like a big lonely place = cũng có thể giống như 1
03:57 - like that guy = mà người đàn ông 03:58 - with the turtleneck reminds us = với chiếc áo đen cổ lọ
04:00 - For small creatures such as we = Với những sinh vật nhỏ
04:02 - the vastness is bearable only through love = sự bao la chỉ
có thể khoan dung qua tình yêu
04:06 - So how many people = Vậy có bao nhiêu người 04:06 - are out there that you can love = trên trái đất này mà bạn
Trang 10có thể yêu thương