Đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu của học sinh” Mục 2, điều 4 trong luật giáo dục của nước ta nêu rõ “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự gi
Trang 1A- ĐẶT VẤN ĐỀ
Tiếng anh ngày càng trở nên phổ biến , nó được xem là cầu nối con người
từ những nước khác nhau trên thế giới xích lại gần nhau hơn Hơn thế nữa nhờ cótiếng Anh mà con người đã có được những bước tiến đáng kể trong nhiều lĩnhvực Việc học Tiếng Anh là quan trọng và cần thiết hơn bao giờ hết
Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc học Tiếng Anh, đã nhiều năm nay BộGD& ĐT quyết định môn Tiếng Anh là một trong những môn học chính khoá ởtất cả các bậc học trong hệ thống giáo dục Tiếng Anh ngày càng được đông đảocác tầng lớp trong xã hội quan tâm, càng có nhiều học sinh có hứng thú , có nhucầu nghiên cứu chuyên sâu với môn học
Từ thực tế trên đòi hỏi phải có những đổi mới trong hệ thống giáo dục mà nghịquyết Trung ương (Khoá 8) đã nêu:
“Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục và đào tạo khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học Đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu của học sinh”
Mục 2, điều 4 trong luật giáo dục của nước ta nêu rõ “Phương pháp giáo dục
phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học , bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên”
Vậy làm thế nào để áp dụng được các phương pháp dạy học tích cực nhằm nângcao chất lượng giảng dạy môn tiếng Anh, một môn học mà học sinh từ trước đếnnay vẫn coi là môn “phụ”, môn “học thuộc lòng”? Làm thế nào để học sinh khắcphục được tâm lí này? Làm thế nào để học sinh trở nên yêu thích hứng thú với bộmôn, giờ học không cảm thấy nhàm chán, tẻ nhạt và đồng thời cũng khắc phụcnhững điểm hạn chế do hoàn cảnh hiện tại của giáo dục Làm thế nào để rènluyện tính độc lập, tự chủ, khả năng diễn đạt, lập luận vấn đề, sự hợp tác tương trợlẫn nhau, ý thức cộng đồng, tính kỷ luật,vv Từ đó giúp cho học sinh có thể thíchứng nhanh Là những suy nghĩ, trăn trở của bản thân tôi qua nhiều năm làm côngtác giảng dạy môn tiếng Anh ở trường THCS Từ đó, tôi mạnh dạn đưa ra một số
Trang 2một số kinh nghiệm trong “Vận dụng phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm ở
trên lớp trong dạy học tiếng Anh THCS”.
B- NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN.
Ở Việt Nam, phương pháp học tập hợp tác nhóm đã được tổ chức dạy học từrất lâu như: “Học thày không tày học bạn” Sau cách mạng tháng 8 năm 1945,chúng ta từng có phong trào học tập dân chủ “Bình dân học vụ” học tập tổ, nhóm.Phong trào: “Đôi bạn cùng tiến” được Hội đồng đội Trung ương phát động trongthời gian dài cả trong kháng chiến và đến tận bây giờ vẫn được duy trì Trên thực
tế ở những vùng dân cư thưa thớt như vùng sâu vùng xa, vùng núi cao hẻo lánh,chúng ta đã tổ chức dạy học theo các lớp ghép 2, 3 đến 4 trình độ trong một lớp.Việc tổ chức dạy học lớp ghép như vậy cũng là dựa trên nền tảng của tổ chức dạyhọc theo nhóm cùng trình độ
Trong số các nhà giáo dục đã nghiên cứu vấn đề học tập nhóm có bài viết: “Dạyhọc lấy học sinh làm trung tâm” và “Phương pháp cùng tham gia” của tác giả Trần
Bá Hoành đã đề cập tới việc tổ chức học tập hợp tác theo nhóm với ý nghĩa là mộttrong những phương pháp dạy học tích cực.Theo tác giả thì “học sinh cần học bằngcách làm chứ không chỉ bằng cách nghe giáo viên giảng Dạy học theo nhóm tạonên môi trường hợp tác trò- trò; thầy trò giúp đỡ lẫn nhau, trong đó học sinh làtrung tâm, giáo viên không còn độc chiếm diễn đàn”
Chính vì vậy mỗi một giáo viên dạy tiếng Anh cần nhận thức được điều này để có
những phương pháp hay, phương pháp phù hợp khi tổ chức dạy học hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy học tiếng Anh.
II CƠ SỞ THỰC TIỄN.
Trong những năm tháng giảng dạy môn tiếng Anh ở trường THCS PhongThuỷ tôi nhận thấy rằng đối học sinh THCS trong các mối quan hệ giao tiếp thìmối quan hệ giao tiếp bạn bè luôn chiếm vị trí quan trọng Trong quá trình học tậpkhông phải mọi tri thức, kỹ năng thái độ, hành vi hình thành bằng những hoạtđộng độc lập cá nhân Lớp học là môi trường giao tiếp thầy - trò, trò- trò, tạo nênmối quan hệ hợp tác giữa cá nhân trên con đường chiếm lĩnh nội dung học tập
Trang 3Chính vì vậy, thông qua việc học trong nhóm, trong tập thể, các em được bộc lộmình, được nâng mình lên một trình độ mới Học tập hợp tác làm tăng hiệu quảhọc tập, nhất là lúc phải giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc xuất hiện thực sựnhu cầu phối hợp giữa cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung Trong hoạt độnghọc tập theo nhóm nhỏ sẽ không có hiện tượng ỷ lại, tính cách năng lực của mỗi
cá thành viên được bộc lộ, uốn nắn, phát triển tình bạn, ý thức tổ chức, tinh thầntương trợ Mô hình hợp tác trong xã hội đưa vào nhà trường sẽ làm cho học sinhquen dần với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội
Với những đặc điểm về tâm sinh lí và trình độ nhận thức của học sinh nêu trênthì việc tổ chức hoạt động học tập hợp tác nhóm là rất thuận lợi Điều này có thểthực hiện được dễ dàng và mang lại hiệu quả cao trong quá trình dạy học ở trườngphổ thông cho dù ở mọi hoàn cảnh điều kiện khác nhau (thành thị hay nông thôn,vùng sâu, vùng xa )
Hiện nay, quan niệm hiện đại về dạy học coi dạy học là quá trình phát triển củabản thân học sinh Quá trình học tập không chỉ là quá trình lĩnh hội các kiến thức
có sẵn mà còn là quá trình học sinh tự khám phá, tự phát hiện tự tìm đến đến vớikiến thức mới nhờ sự hướng dẫn, giúp đỡ, tổ chức của giáo viên Nếu như trướcđây SGK chỉ là tài liệu trình bày các kiến thức có sẵn để học sinh dựa vào đó màtrả lời các câu hỏi giáo viên nêu ra trước lớp, để ghi nhớ kiến thức và kiểm tra, thi
cử thì hiện nay SGK được biên soạn theo hướng đổi mới, theo hướng giao tiếpnhằm tạo điều kiện cho giáo viên tổ chức cho học sinh học tập một cách tự giác,tích cực, độc lập Bên cạnh việc cung cấp kiến thức, SGK mới còn chú trọng quátrình dẫn đến kiến thức, cách thức làm việc, các hình thức hoạt động để tự khámphá, lĩnh hội các kiến thức đó Vậy khả năng vận dụng tổ chức hoạt đông theonhóm càng cần phải được chú trọng
Một thực tế nữa đó là một lớp học thường đông học sinh , giờ học ngắn không
đủ cho đại bộ phận học sinh tham gia đóng góp vào bài học Trừ việc luyện đọcđồng thanh, trung bình mỗi học sinh trong lớp chỉ có tổng cộng 10- 15 giây để nói.Muốn tăng thời gian học sinh luyện tập, đảm bảo 100% số học sinh được tham giathực hành trong buổi học thì chắc chắn một phương pháp dạy học không thể thiếu
Trang 4đó là phải tổ chức dạy học hợp tác theo nhóm ở trên lớp trong dạy học tiếng Anh.
* Một số khảo sát trước khi thực hiện đề tài:
Chất lượng kiểm tra học kì I năm học 2010-2011
Khi chia nhóm cần lưu ý:
Số lượng thành viên trong mỗi nhóm phụ thuộc vào:
+ Nhiệm vụ bài học cũng như các thiết bị phục vụ cho hoạt động nhóm
+ Thời gian hoạt động nhóm nhỏ: Thời gian ít nhóm nhỏ sẽ có hiệu quả hơnnhóm lớn vì trong nhóm nhỏ trách nhiệm cá nhân cao hơn, mất ít thời gian khi
di chuyển.(Theo kinh nghiệm của các chuyên gia phương pháp dạy học thìnhóm nhỏ có từ 2 đến 6 học sinh là hiệu quả nhất)
Học sinh phải chủ động hình thành nhóm học tập khẩn trương theo sự phân chiacủa giáo viên
Bước 2: Giao nhiệm vụ
Nhiệm vụ của từng nhóm cần được giao cụ thể Xác định rõ mục tiêu về kiếnthức và kỹ năng mà các nhóm cần đạt được Tốt nhất giáo viên nên giao việc bằngphiếu học tập Phiếu giao việc phải rõ ràng, có thể sử dụng cả 2 dạng câu hỏi: Câu
Trang 5hỏi đóng và câu hỏi mở Nếu không có phiếu sẵn giáo viên cần viết rõ ràng yêu cầulàm việc trên bảng.
Qui định thời gian làm việc nhóm
Giáo viên dự tính thời gian hoạt động nhóm cho thích hợp, đủ để học sinh dichuyển và thảo luận
Yêu cầu về cách thức làm việc theo nhóm
Yêu cầu về cách thể hiện kết quả: Viết, vẽ, sắm vai
Giáo viên có thể hỏi xem học sinh đã hiểu rõ nhiệm vụ của nhóm mình chưa
Bước 3: Làm việc trong nhóm
Giáo viên phân công công việc cho từng thành viên, nhóm đầy đủ thường cócác vai:
Người giữ thời gian có nhiệm vụ báo cáo cho cả nhóm biết bao nhiêu thời gian
đã trôi qua, để điều chỉnh thời gian cho hợp lý với nhiệm vụ được giao
Thư kí có nhiệm vụ ghi chép lại những câu trả lời hoặc ghi vắn tắt ý chính củacuộc thảo luận Trước khi ghi thư kí phải đảm bảo rằng tất cả các thành viên trongnhóm đều đã đồng ý
Người động viên có nhiệm vụ khuyến khích và nhắc nhở tất cả các thành viêntrong nhóm tham gia đóng góp ý kiến cho buổi thảo luận, có thể hỏi họ đang nghĩ
gì, thậm chí nhắc nhở một cách khéo léo “Chúng tôi chưa được nghe ý kiến củabạn”
Người kiểm tra
Phải đảm bảo rằng tất cả các thành viên đã hiểu và đồng ý với những vấn đề mà
cả nhóm đang bàn bạc Phải lưu ý là không được phép bỏ qua những dấu hiệu,ngôn ngữ mà mọi người dễ bị nhầm lẫn hoặc có thắc mắc, có thể yêu cầu ai đó giảithích rõ ý kiến của họ
Trang 6Người tóm tắt có nhiệm vụ tóm lược những gì đang được thảo luận, phải đảmbảo rằng các thành viên đều đồng ý với các ý kiến đã nhất trí.
Người báo cáo có nhiệm vụ thông báo hay truyền đạt lại cho toàn lớp kết quả làmviệc của nhóm Họ có thể thay mặt nhóm giải thích, làm rõ những câu hỏi của mọingười về công việc mà nhóm đã làm
Người đảm bảo những công việc về động não
Họ có nhiệm vụ nhắc nhở các thành viên không được thảo luận trong khi độngnão
Người quan sát nhận xét hoạt động nhóm có trách nhiệm quan sát mọi hành vicủa các thành viên trong nhóm
Đối với thực tế Việt Nam, trong điều kiện cơ sở vật chất(bàn ghế cố định, lớphọc đông ) thường chia nhóm 4-6 người, trong đó có nhóm trưởng điều khiểncuộc thảo luận Thư kí ghi chép ý kiến các thành viên trong nhóm Có thể mộtthành viên kiêm nhiệm từ 1-3 nhiệm vụ
Các nhóm triển khai công việc
Mục tiêu 1: Động não
Tiền hành làm việc chung cả lớp: Trong bước này giáo viên cần:
- Nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức cho học sinh
- Tổ chức các nhóm, giao nhiệm vụ và định lượng thời gian cho mỗi công việc
- Hướng dẫn cách làm việc cho mỗi nhóm
Mục tiêu 2: Làm việc theo nhóm
- Trao đổi thảo luận trong nhóm hoặc phân công từng cá nhân trong nhóm làmviệc độc lập rồi trao đổi
- Trình bày kết quả làm việc của nhóm: Có thể cử đại diện hoặc luân phiên nhau
để phát huy hiệu quả đối với mỗi thành viên của nhóm Trong khi các nhóm làmviệc, giáo viên theo dõi điều chỉnh, đi lại giữa các nhóm để nắm bắt tình hình,động viên khuyến khích Giáo viên cũng đóng vai trò hướng dẫn cách khai thác, xử
lý thông tin
Mục tiêu 3: Tiến hành thảo luận và đi đến thống nhất, tổng kết trước lớp
- Các nhóm lần lượt báo cáo kết quả
Trang 7- Thảo luận chung: giáo viên hướng dẫn học sinh phát hiện, nhận xét, bổ sungđánh giá hoặc sửa chữa những thiếu sót của nhóm bạn để rút kinh nghiệm và hoànthiện kiến thức.
- Giáo viên tổng kết và nêu vấn đề mới
Tổ chức nhóm và đặc điểm mỗi nhóm:
- Làm việc theo cặp 2 học sinh: Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh Hai họcsinh ngồi cạnh nhau cùng thảo luận, trao đổi thông tin để giải quyết tình huốnggiáo viên đưa ra Trong quá trình đó , học sinh sẽ thu nhận kiến thức một cách tíchcực
- Làm việc theo nhóm 4-6 học sinh:
+ Chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ (Từ 4-6 học sinh song nên tổ chức nhóm 4 sẽthuận lợi hơn về khoảng cách không gian, tiện trao đổi, thảo luận, tăng cường
độ làm việc của học sinh)
+ Để các nhóm trao đổi, thảo luận các bài tập mà giáo viên giao
- Ghép nhóm: Tổ chức các nhóm có tính luân chuyển:
Thứ nhất:
+ Chia lớp thành các nhóm nhỏ 4-6 học sinh (Đặt tên cho mỗi nhóm)
+ Mỗi nhóm thảo luận và giải quyết vấn đề của bài học
Bước 4: Báo cáo kết quả
Trang 8Đại diện các nhóm trình bày kết quả Cách trình bày phổ biến nhất là các nhómviết hoặc minh hoạ bằng hình vẽ kết quả của nhóm trên giấy khổ rộng hoặc trêngiấy A4 và dùng camera của máy máy tính xách tay.
Các nhóm có thể lựa chọn các cách trình bày sau đây thay cho thuyết trình:+ Phương pháp thị trường
Các nhóm trình bày trên giấy khổ rộng, bảng ghim và trưng bày trong phònghọc Lớp học giống như một thị trường thông tin, các học viên sẽ đi xem xét kếtquả của từng nhóm, nghe họ giải thích và có thể đặt câu hỏi để họ trả lời, làm rõ.Giáo viên có thể đóng góp ý kiến của mình vào kết quả làm việc của từng nhóm.+ Phương pháp hội chợ
Các nhóm không lần lượt trình bày mà chỉ trưng bày kết quả của mình tại một
ví trí đã lựa chọn trong phòng Một đến hai người ở lại nơi trưng bày kết quả củanhóm, còn những người khác đi lại giới thiệu về nhóm mình hoặc có thể trao đổivới bất cứ ai, bất cứ nhóm nào giống như một hội chợ
+ Phương pháp triển lãm
Các nhóm vẫn lần lượt trình bày kết quả nhưng tiếp sau đó các học sinh tự do đilại, quan sát kết quả của nhóm khác và có thể thảo luận với các thành viên củanhóm giống như cac nghệ sĩ trong buổi triển lãm
Học sinh có thể minh hoạ kết quả thảo luận bằng hình vẽ hoặc đóng vai
Bước 5: Tổng kết
Học sinh có thể tự tổng kết hoặc giáo viên tổng kết và đưa ra thông tin phản hồi
để rút ra kiến thức
2 Vai trò của giáo viên khi tổ chức hoạt động nhóm
a) Thu thập thông tin về người học
Tìm hiểu khả năng và nhu cầu của người học: Dự đoán xem người học đã cónhững kiến thức và kỹ năng gì liên quan đến bài học Họ có mong muốn gì khi họcnội dung này?
b) Lựa chọn mục tiêu kiến thức, kỹ năng cần đạt được khi hoạt động nhóm
c) Quyết định
- Số lượng học sinh mỗi nhóm, thành lập nhóm ngẫu nhiên hay chủ định
Trang 9- Chuẩn bị tài liệu, đồ dùng
- Sắp xếp phòng học, bố trí chỗ học cho từng nhóm
- Chí định vai trò từng nhóm, từng thành viên trong nhóm
d) Giám sát can thiệp
Hỗ trợ để hoàn thành công việc
Giám sát hành vi của học sinh
Can thiệp: Đôi khi phải tạm dừng hoạt động của nhóm để hướng dẫn lại hoặchỏi học sinh nên làm thế nào?
e) Đánh giá hoạt động nhóm
Đánh giá ý thức làm việc của các nhóm
Đánh giá kết quả làm việc
3 Một số lưu ý khi tổ chức hoạt động nhóm.
Không phải cứ chia lớp thành các nhóm nhỏ là dạy học theo phương pháp hợptác nhóm
Dạy học bằng phương pháp hợp tác nhóm không phải giáo viên yêu cầu họcsinh làm việc còn họ được rảnh rang Hiệu quả của hoạt động nhóm phụ thuộc rấtnhiều vào khâu chuẩn bị của giáo viên Giáo viên không chỉ phải chuẩn bị về cơ sởvật chất mà cần phải có một kiến thức rộng và liên quan đến vấn đề tổ chức thảoluận, có vậy mới hướng dẫn học sinh hoạt động tốt
Cần tạo cho người học có tâm thế khi thảo luận nhóm Để làm tốt điều này giáoviên cần phải cân nhắc kĩ lưỡng trước khi chọn chủ đề, luôn tự đặt câu hỏi:
Nếu lựa chọn phương pháp hợp tác nhóm, để giải quyết vấn đề này thì có lợi gì sovới phương pháp khác? Chỉ tiến hành hoạt động nhóm khi vấn đề giáo viên đặt racần có sự hợp tác của học sinh mới giải quyết được
Không nên thất vọng nếu một vài lần đầu giáo viên áp dụng phương pháp này
mà cảm thấy chưa thoả đáng, hãy tự rút ra kinh nghiệm và làm lại nhiều lần vì hoạtđộng nhóm chỉ có thể đạt hiệu quả cao khi các học sinh đã hình thành được các kỹnăng hợp tác nhóm
Trang 10Nếu lớp học quá đông và chật, giáo viên nên sử dụng các nhóm nhỏ giữa các
em cùng bàn hoặc các em ở hai bàn kế tiếp nhau nhưng chú ý nên cố định cácthành viên trong cùng nhóm
Trong điều kiện nhà trường Việt Nam hiện nay, lớp học có số lượng học sinhđông, bàn ghế tương đối cố định Có thể vận dụng phương pháp dạy học hợp táctheo nhóm nhỏ như sau:
- Nhóm 2-3 học sinh ngồi cùng bàn thảo luận, để giải quyết câu hỏi, bài tập dogiáo viên nêu ra
- Nhóm 4-6 học sinh giải quyết câu hỏi, bài tập do giáo viên nêu ra bằng việcquay hai bàn lại với nhau
Giáo viên có thể chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ theo hai cách:
Cách 1: Tất cả các nhóm trong lớp cùng làm một nội dung Sau khi các nhómbáo cáo kết quả, cả lớp thảo luận Cách này có ưu điểm huy động hoạt động củacác nhóm nhưng chỉ phù hợp với những bài có nội dung kiến thức ngắn gọn, vì tốnthời gian
Cách 2: Giáo viên chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ, mỗi nhóm (hoặc một sốnhóm) nghiên cứu giải quyết một vấn đề Các nhóm khác và giáo viên bổ sung đểđưa ra kết luận cuối cùng Cách này phù hợp với những bài nội dung dài, nọi dungcủa các vấn đề trong bài thường tương tác độc lập
4 Các điều kiện để hoạt động nhóm có hiệu quả.
4.1 Điều kiện đối với giáo viên.
a) Thay đổi căn bản trong nhận thức của giáo viên:
Một động lực cực kì quan trọng đối với việc đổi mới phương pháp dạy họctiếng Anh là hiện nay đại đa số giáo viên đã nhận thức được tầm quan trọng và ýnghĩa sống còn của việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh Hầu như khôngcòn giáo viên nào còn hoài nghi về sự cần thiết của việc áp dụng các phương phápdạy học tích cực (trong đó có phương pháp dạy học hợp tác nhóm) trong dạy họctiếng Anh Họ hiểu rằng sau khi đổi mới mục tiêu nội dung chương trình và SGKthì đổi mới phương pháp dạy học là nhân tố quan trọng nhất, quyết định đến việcthành bại của quá trình đổi mới, bởi vì có mục tiêu, có chương trình và SGK mới,
Trang 11nhưng việc dạy và học vẫn tiến hành theo kiểu cũ thì không thể nói đến nâng caochất lượng, hiệu quả dạy học tiếng Anh và tất nhiên cũng không thể nói đến nângcao vai trò và vị thế của môn tiếng Anh ở trường trung học phổ thông
Trong số những nhân tố đã góp phần quan trọng tạo nên những thay đổi trongnhận thức của giáo viên trước hết phải kể đến hiệu quả của chương trình bồidưỡng, huấn luyện giáo viên phục vụ cho cải cách giáo dục tiếng Anh do Sở giáodục và phòng giáo đào tạo Lệ Thủy đã tiến hành trong nhiều năm qua Nhữngchương trình này chẳng những đã góp phần đáng kể nâng cao nhận thức và trình
độ lí luận dạy học cho giáo viên mà còn có tác dụng tăng cường năng lực thực thicác phương pháp dạy học hiện đại (trong đó có phương pháp dạy học hợp tácnhóm) của giáo viên trong dạy học tiếng Anh ở các trường THCS
b) Giáo viên phải khẳng định vai trò, chức năng mới của người thầy trong quátrình dạy học
Cụ thể là:
- Người thầy phải là người tổ chức, chỉ đạo, điều khiển các hoạt động học tập
tự giác, chủ động và sáng tạo của học sinh Người thầy sẽ không còn làngười phát thông tin duy nhất, không phải là người hoạt động chủ yếu ở trênlớp như trước đây mà sẽ là người tổ chức và điều khiển quá trình học tập củahọc sinh
- Với tư cách là người tổ chức, chỉ đạo điều khiển quá trình học tập của họcsinh, người thầy cần phải đảm nhiệm và thực hiện tốt các chức năng sau đây:+ Thiết kế tức là lập kế hoạch cho quá trình dạy học về cả mục đích, nội dung,phương pháp, phương tiện và hình thức dạy học Người giáo viên cần xuất phát
từ mục đích và nội dung của bài học mà thiết kế ra những tình huống thích hợp
để học sinh chiếm lĩnh nó thông qua hoạt động học tập tích cực, tự giác sángtạo theo hướng độc lập hoặc hợp tác, giao lưu
+ Uỷ thác tức là thông qua đặt vấn đề nhận thức, tạo động cơ hứng thú ngườithầy biến ý đồ dạy của mình thành nhiệm vụ học tập tự nguyện, tự giác của trò
và chuyển giao cho trò những tình huống để trò hoạt động và thích nghi