TÓM TẮT NHỮNG KẾT LUẬN MỚI CỦA LUẬN ÁN 1. Phát triển bền vững các khu công nghiệp là bảo đảm sự tăng trưởng kinh tế cao liên tục, ổn định, dài hạn của bản thân khu công nghiệp; các doanh nghiệp khu công nghiệp sử dụng hợp lý và hiệu quả các nguồn lực, góp phần thực hiện trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường trong khu công nghiệp và ngoài khu công nghiệp. 2. Thời gian qua, việc phát triển bền vững các khu công nghiệp của tỉnh Thái Nguyên còn những bất cập như: (1) hiệu quả kinh tế của một số dự án trong khu công nghiệp còn thấp chưa tương xứng với mức độ sử dụng và khai thác nguồn lực; (2) vấn đề xã hội bức xúc nảy sinh như nhà ở cho công nhân khu công nghiệp, khiếu kiện của nhân dân về cơ chế bồi thường, hỗ trợ tái định cư và thu hồi đất, nhận thức về thực hiện trách nhiệm xã hội của một số doanh nghiệp khu công nghiệp còn hạn chế; (3) tình trạng ô nhiễm môi trường xảy ra ở một số doanh nghiệp khu công nghiệp, một vài khu công nghiệp nhà máy xử lý nước thải chưa được đầu tư hoàn chỉnh; (4) năng lực và hiệu quả hoạt động tổ chức bộ máy của Ban quản lý các khu công nghiệp trong một thời gian dài còn hạn chế. 3. Một số giải pháp nhằm tiếp tục phát triển bền vững các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đến năm 2020: thứ nhất, tập trung rà soát, kiện toàn, sắp xếp lại tổ chức bộ máy Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh, kết hợp với công tác đào tạo bồi dưỡng nâng cao năng lực trình độ về mọi mặt cho cán bộ, công chức; thứ hai, sử dụng các giải pháp về kinh tế như: nâng cao chất lượng quy hoạch phát triển khu công nghiệp, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đầu tư trong khu công nghiệp,…; thứ ba, sử dụng các giải pháp về xã hội: hỗ trợ doanh nghiệp khu công nghiệp tuyển dụng và sử dụng lao động, hỗ trợ, khuyến khích xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ưu tiên tập trung xây dựng khu tái định cư và khu nhà ở cho công nhân theo hướng đô thị hiện đại,…; thứ tư, sử dụng các giải pháp về môi trường: hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư các công trình bảo vệ môi trường, hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư sản xuất sạch thân thiện với môi trường,… rà soát quy hoạch các khu xử lý chất thải tập trung cho khu công nghiệp.
Trang 1H C VI N CHÍNH TR QU C GIA H CHÍ MINH
PH¸T TRIÓN BÒN V÷NG C¸C KHU C¤NG NGHIÖP
TR£N §ÞA BµN TØNH TH¸I NGUY£N
Chuyên ngành : Qu n lý kinh t
TÓM T T LU N ÁN TI N S KINH T
HÀ N I - 2015
Trang 3DANH M C CÔNG TRÌNH NGHIÊN C U C A TÁC GI
1 Phan M nh C ng (2010) Kinh nghi m phát tri n nhà Trung Qu c ,
T p chí Khoa h c, (367), tr.41-42.
2 Phan M nh C ng (2012), Nghiên c u xu t gi i pháp cung ng
ngu n nhân l c cho các khu công nghi p trên a bàn t nh, tài khoa h c c p t nh, Thái Nguyên.
3 Phan M nh C ng (2013), Nâng cao hi u qu qu n lý Nhà n c i
v i các khu công nghi p và khu kinh t , Báo Thái Nguyên,
(3815-3824), tr.45.
4 Phan M nh C ng (2013), Quan i m, th c tr ng và gi i pháp thu
hút FDI vào phát tri n b n v ng các khu công nghi p trên a bàn
t nh Thái Nguyên, K y u H i th o khoa h c, Thái Nguyên.
5 Phan M nh C ng (2014), án ki n toàn t ch c B máy BQL các
KCN Thái Nguyên, Quy t nh s 328/2014/Q -UBND.
6 Phan M nh C ng (2014), án thành l p Ban Qu n lý các D án u
t xây d ng h t ng KCN, n v s nghi p công l p tr c thu c BQL các KCN Thái Nguyên, Quy t nh s 1078/2014/Q -UBND.
7 Phan M nh C ng (2014), T o b c t phá trong thu hút u t
vào các khu công nghi p , T p chí Khu công nghi p Vi t Nam,
(160 +161), tr.35-36.
8 Phan M nh C ng (2014), Thu hút u t vào các khu công nghi p: M
h ng phát tri n b n v ng , Báo Thái Nguyên, (4170-4176), tr.96.
9 Phan M nh C ng (2014), Thu hút u t vào các Khu công nghi p
ng l c t ng tr ng kinh t Thái Nguyên , T p chí C ng s n,
(90), tr.74-77.
10 Phan M nh C ng (2014), Phát tri n khu công nghi p trên a bàn
t nh Thái Nguyên , T p chí Kinh t và Phát tri n, (204), tr.68-73.
11 Phan M nh C ng (2015), "Gi i pháp phát tri n b n v ng các Khu
công nghi p ng l c y m nh CNH, H H", Báo Thái Nguyên,
(4553), tr.40.
Trang 5M U
1 Tính c p thi t c a tài
Quá trình xây d ng khu công nghi p, khu kinh t , khu ch xu t (KCN, KKT,KCX) là ng l c quan tr ng y m nh công nghi p hóa, hi n i hóa (CNH-H H) vàthu hút u t nói chung u t n c ngoài nói riêng Nhi u qu c gia vùng lãnh thtrên th gi i ã g t hái c nh ng thành công trong phát tri n kinh t nh phát tri ncác KCN
Nh các chính sách i m i thích h p, các KCN Vi t Nam ã phát tri n nhanhchóng và t ng b c kh ng nh v trí, vai trò c a chúng trong s nghi p phát tri n kinh t
qu c dân nói chung, phát tri n kinh t - xã h i t i các a ph ng nói riêng Tính n 2014, c
n c ã có 289 KCN, KCX và KKT c thành l p t i 63 t nh, thành ph trên c n c trong
ó có 191 KCN ã i vào ho t ng và 98 KCN ang trong giai o n b i th ng gi i phóng
m t b ng xây d ng h t ng; t ng s d án ã thu hút, bao g m: 5.463 d án u t trong n c
v i t ng s v n ng ký 524.213 t ng và 5.075 d án có v n u t tr c ti p n c ngoài
v i v n ng ký 75,87 t USD T ng doanh thu xu t kh u và doanh thu tiêu th n i a quy
i 90,76 t USD, giá tr nh p kh u 44,89 t USD, giá tr xu t kh u 50,32 t USD, gi i quy t
vi c làm cho trên 2 tri u ng i, n p ngân sách 35.427 t ng
Trong xu th chung ó, là m t t nh trung du, mi n núi giáp v i Th ô Hà N i,Thái Nguyên có nhi u i u ki n thu n l i cho phát tri n các KCN Nh m phát huy th
m nh này, t nh Thái Nguyên ã thành l p m t s KCN thu hút u t nói chung, v n
u t tr c ti p n c ngoài (FDI) nói riêng, coi ó là ngu n l c t t th c hi n th ng
l i m c tiêu a Thái Nguyên tr thành t nh công nghi p theo h ng hi n i tr c
n m 2020 nh Ngh quy t i h i ng b t nh l n th XVIII ã ra
Tính n n m 2014, trên a bàn t nh Thái Nguyên ã có 06 KCN c quy ho chchi ti t v i quy mô di n tích t t nhiên 1.420ha Các KCN c a t nh ã thu hút c 118
d án u t , trong ó: 47 d án FDI v i v n u t ng ký 7 t USD, 72 d án u ttrong n c v i v n ng ký 8.700 t ng; n nay ã có 60 d án i vào ho t ng v i
m t s ch tiêu chính: v n u t ã gi i ngân 3.6 t USD và trên 4.000 t ng; doanh thu
xu t kh u n m 2014 t 10 t USD và doanh thu tiêu th n i a t trên 6.000 t ng,
gi i quy t vi c làm cho 30.000 lao ng và óng n p ngân sách trên 300 t ng
Là ng i ã theo dõi các KCN trên a bàn t nh Thái Nguyên nhi u n m, có s am
hi u nh t nh v l nh v c này, v i mong mu n góp ph n bé nh c a mình vào s nghi pphát tri n b n v ng các KCN trên a bàn, a Thái Nguyên s m tr thành trung tâm công
nghi p c a vùng Trung du mi n núi B c b , nghiên c u sinh ã l a ch n tài: "Phát
tri n b n v ng các khu công nghi p trên a bàn t nh Thái Nguyên" làm i t ngnghiên c u trong lu n án
2 M c ích nghiên c u lu n án.
Phát tri n b n v ng (PTBV) các KCN bao g m nhi u n i dung phong phú, trongkhuôn kh c a lu n án này, m c tiêu nghiên c u ch gi i h n các khía c nh sau:
- H th ng hóa c s lý lu n và kinh nghi m th c ti n PTBV các KCN t i m t s
qu c gia, vùng lãnh th , các a ph ng và rút ra bài h c kinh nghi m cho PTBV cácKCN trên a bàn t nh Thái Nguyên
- Phân tích th c tr ng quá trình hình thành và phát tri n các KCN trên a bàn t nhThái Nguyên trong giai o n v a qua theo các tiêu chí c a PTBV các KCN v kinh t ,
v xã h i và môi tr ng
Trang 6- xu t ph ng h ng, gi i pháp PTBV các KCN v i ba n i dung chính: PTBV cácKCN v kinh t , xã h i và môi tr ng trên a bàn t nh Thái Nguyên n n m 2020.
3 i t ng và ph m vi nghiên c u c a lu n án
3.1 i t ng nghiên c u
i t ng nghiên c u tài lu n án là quá trình phát tri n các KCN trên a bàn
t nh Thái Nguyên theo quan i m b n v ng N i hàm c a phát tri n b n v ng các KCNtrên a bàn t nh Thái Nguyên c xác nh trên ba tr c t chính: B n v ng v kinh t ;
t ng k thu t trong hàng rào và ngoài hàng rào các KCN, các nhà u t th c p có
ho t ng u t trong KCN
Ph m vi th i gian: kh o sát th c tr ng quá trình xây d ng, hình thành và phát tri n
các KCN trên a bàn t nh Thái Nguyên t n m 2010 n nay
Ph m vi v ánh giá tác ng: gi i h n nghiên c u s tác ng c a phát tri n b n
v ng các KCN i v i phát tri n kinh t - xã h i c a t nh Thái Nguyên
4 C s lý lu n và ph ng pháp nghiên c u c a lu n án
4.1 C s lý lu n
Quá trình nghiên c u tài c ti n hành d a trên các lu n i m và ph ng pháp
lu n c a ch ngh a Mác - Lênin, t t ng H Chí Minh và ng l i quan i m c a
ng, chính sách, pháp lu t c a Nhà n c Vi t Nam liên quan n PTBV các KCN k t
h p v i các tri th c hi n i c a khoa h c qu n lý và kinh t h c, có tính n các i u
4.3 Ph ng pháp nghiên c u
Lu n án s d ng nhi u ph ng pháp nghiên c u, trong ó ch y u là t ng k t ho t
ng th c ti n thông qua kinh nghi m cá nhân c a nghiên c u sinh, qua phân tích, t ng
h p và ánh giá các công trình nghiên c u, tài li u, t li u ã có k t h p v i phân tíchcác s li u th ng kê, các báo cáo t ng k t th c ti n c a B , Ngành Trung ng, UBND
t nh, BQL các KCN trên a bàn t nh Thái Nguyên, báo cáo c a các c quan ban ngànhthu c t nh Thái Nguyên
5 Nh ng óng góp khoa h c c a lu n án
T ng quan, phân tích, ánh giá làm rõ thêm m t s v n v lý thuy t phân tíchPTBV các KCN trên a bàn t nh, trong ó nh n m nh n i dung PTBV và tiêu chí ánhgiá PTBV
Trang 7ánh giá c th c tr ng PTBV các KCN trên a bàn t nh Thái Nguyên theo cáctiêu chí và n i dung PTBV các KCN và ch rõ nh ng y u t , nguyên nhân ã t và
ch a t trong phát tri n các KCN trên a bàn t nh theo m c tiêu PTBV các KCN
Lu n án ã xu t c quan i m, m c tiêu, phu ng h ng, các nhóm gi i pháp
và các xu t ki n ngh ti p t c PTBV các KCN trên a bàn t nh Thái Nguyêntrong giai o n n n m 2020
6 Ý ngh a lý lu n và th c ti n c a lu n án
6.1 Ý ngh a lý lu n
B sung thêm khung lý thuy t phân tích các KCN trên a bàn T nh theo quan
i m PTBV, xây d ng khái ni m qu n lý Nhà n c i v i KCN Nh ng lý lu n clàm rõ, b sung thêm có th s d ng nghiên c u các KCN các t nh khác
6.2 Ý ngh a th c ti n:
xu t các ph ng h ng, gi i pháp sau có th áp d ng t nh Thái Nguyên:
- B o m ch t l ng ngu n nhân l c cho các KCN, ng th i có nh h ng và
gi i pháp g n k t gi a c s ào t o v i ng i s d ng lao ng
- C ch cho phép BQL các KCN c phép v n ng, s d ng, kh u tr kinh phí
ng tr c ti n thuê t có h t ng n p m t l n 50 n m cho BQL các KCN b i
th ng gi i phóng m t b ng và u t xây d ng k t c u h t ng ng b t i KCN thu hút u t , c bi t là thu hút FDI
- Tiêu chu n hóa ho t ng qu n lý hành chính nhà n c i v i KCN, nh t là v
t ch c b máy, ph ng th c ho t ng c a BQL các KCN, có c ch phân công, phân
c p và ph i h p th ng nh t t c quan qu n lý Trung ng n các c quan qu n lý
a ph ng, nh t là gi a BQL các KCN v i các c quan chuyên môn c a UBND t nh
1.1.1 Các lý thuy t v phát tri n công nghi p
1.1.1.1 Lý thuy t nh v công nghi p
Lý thuy t nh v công nghi p (l a ch n v trí phân b CN) lý gi i s hình thànhcác KCN d a trên nguyên t c ti t ki m chi phí v n chuy n Lý thuy t này do nhà kinh
t Alfred Weber xây d ng v i n i dung c b n là mô hình không gian v phân b CNtrên c s nguyên t c t i thi u hóa chi phí và t i a hóa l i nhu n
1.1.1.2 Lý thuy t v phát tri n công nghi p theo l i th
Lý thuy t v c nh tranh vùng hay qu c gia là m t trong nh ng lý thuy t quan
tr ng c s d ng làm lu n c ch ng minh s h p lý cho vi c hình thành các KCN
t p trung
1.1.1.3 Lý thuy t nh v trung tâm
Trang 8Lý thuy t nh v trung tâm th a nh n nh ng u th c a t p trung hóa theo lãnh th
v i các l i ích ngo i ng, t o cho các DN s n xu t s g n k t phù h p v i quy mô th
tr ng t ng ng v i s t p trung khi n các DN phân b g n nhau t i trung tâm th tr ng
1.1.1.4 Lý thuy t C c phát tri n
Lý thuy t c c phát tri n cho r ng, m t vùng không th phát tri n kinh t ng u
t t c các khu v c trên lãnh th c a nó theo cùng m t không gian kinh t , ng u
t t c các khu v c trên lãnh th theo cùng m t th i gian, mà luôn có xu h ng pháttri n m nh nh t m t vài khu v c trong khi các vùng khác l i phát tri n ch m ho ckém phát tri n h n
1.1.2 Nh ng nghiên c u v i u ki n phát tri n b n v ng các khu công nghi p
1.1.2.1 Nh ng nghiên c u phát tri n b n v ng các khu công nghi p v kinh t ,
xã h i và môi tr ng
n nay, ã xu t hi n nhi u công trình nghiên c u v các tác ng hai chi u c aKCN k c trong n c và n c ngoài
Trong các công trình nghiên c u các nhà khoa h c c ng ch rõ tác ng tiêu c c
c a các KCN n các v n xã h i và môi tr ng nh sau: T ng nhanh s l ng các
ch t th i ra môi tr ng, trong ó có nhi u ch t th i gây h i cho s c kh e và môi tr ng
n u không c x lý t t; Các KCN c nh tranh v i ngành nông nghi p trong l nh v c
t ai khi n m t b ph n nông dân b m t t, không có vi c làm, làm phát sinh các
v n xã h i ph c t p nông thôn; Các KCN không m ng t t các công trình
d ch v xã h i nh nhà , b nh vi n, tr ng h c, khu gi i trí khi n i u ki n s ng c a
nh ng ng i làm vi c trong các KCN g p khá nhi u khó kh n
1.1.2.2 Nh ng nghiên c u v i u ki n, xu h ng và các y u t phát tri n b n
v ng khu công nghi p
M t s công trình khoa h c ã bàn lu n v các i u ki n phát tri n tri n KCN m t cách
b n v ng nh công trình nghiên c u c a World Bank (2005) - Finacing Information andcommunication infrastructure need in developing world Public and Private Role ã bàn lu n
v nhu c u tài chính phát tri n h t ng thông tin và truy n thông g n v i vai trò c a Chính
ph và khu v c t nhân trong các KCN
Lý thuy t v c m t ng h (Cluster) c a Andy Field (2000), Mechael Porter (2008),Torget Reve (2009) ng h s phát tri n theo h ng liên k t và m t d ng KCN thân thi n
v i môi tr ng ang c nhi u ng i quan tâm là KCN sinh thái
1.2 NH NG NGHIÊN C U V PHÁT TRI N B N V NG CÁC KHU CÔNG NGHI P CÁC N C VÀ VI T NAM
Trên th gi i và Vi t Nam n nay, ã có nhi u công trình nghiên c u v pháttri n b n v ng các KCN
Các nghiên c u này ã phân tích, ánh giá th c tr ng và xu t gi i pháp phát tri nKCN Vi t Nam thông qua v n d ng kinh nghi m c a các n c; ánh giá phân tích xu tthay i c ch , chính sách nh m b o m cho PTBV các KCN trên ph m vi c n c;Nghiên c u n v n l a ch n quy ho ch xây d ng KCN và l a ch n a i m xây d ngKCN phù h p v i c thù ngành và phù h p v i i t ng thu hút u t theo c c u ngànhvào KCN Các tác gi c ng ki n ngh m t s gi i pháp c th nh : C n ánh giá úng th c
tr ng phát tri n KCN Vi t Nam; Nâng cao ch t l ng quy ho ch xây d ng các KCN Vi tNam, c bi t là v trí t KCN; Coi tr ng quy ho ch các khu ch c n ng, khu nhà , khu ph c
v công c ng trong vi c xây d ng và phát tri n các KCN các a ph ng
1.3 NH H NG NGHIÊN C U TRONG LU N ÁN
Trang 9nh h ng nghiên c u tài Phát tri n b n v ng các KCN trên a bàn t nhThái Nguyên tài, lu n án, nghiên c u sinh d nh s t p trung làm rõ nh ng v n sau ây:
- Xây d ng và b sung khung lý thuy t phân tích, ánh giá PTBV các KCN trên
a bàn t nh
- ánh giá th c tr ng PTBV các KCN trên a bàn t nh Thái Nguyên theo các tiêuchí PTBV v kinh t , môi tr ng và xã h i
- xu t quan i m, m c tiêu, ph ng h ng và các gi i pháp PTBV các KCNtrên a bàn t nh Thái Nguyên n n m 2020, t m nhìn n n m 2030
Ch ng 2
C S LÝ LU N VÀ TH C TI N V PHÁT TRI N B N V NG
CÁC KHU CÔNG NGHI P
2.1 KHÁI NI M PHÁT TRI N B N V NG KHU CÔNG NGHI P VÀ CÁC TIÊU CHÍ ÁNH GIÁ
2.1.1 Khái quát v khu công nghi p
2.1.1.1 Khái ni m khu công nghi p và mô hình qu n lý i u hành Khu công nghi p
a Khái ni m Khu công nghi p
Vi t Nam, Ngh nh s 29/2008/N - CP ngày 14/03/2008 c a Chính ph quy nh
v KCN, KCX và KKT KCN c xác nh là khu chuyên s n xu t hàng CN và th c hi ncác d ch v cho s n xu t CN, có ranh gi i a lý xác nh
Theo T i n Bách khoa Vi t Nam, KCN là khu chuyên s n xu t hàng CN và
th c hi n các d ch v cho s n xu t CN, do Chính ph thành l p hay cho phép thành
l p K th a nhân t h p lý trong các nh ngh a nêu trên, trong lu n án này, KCN
c hi u là m t ph n lãnh th c a qu c gia c xác nh ranh gi i rõ ràng, c xây d ng h t ng thích h p cho s n xu t công nghi p, không có dân c sinh s ng bên trong và c thành l p theo quy nh pháp lu t c a t ng n c.
b Khái ni m qu n lý Nhà n c i v i Khu công nghi p
Qua m t s c i m ch y u v mô hình qu n lý các KCN trên th gi i và Vi t
Nam Trong lu n án này, có th hi u r ng qu n lý Nhà n c các KCN là ho t ng
ch p hành, i u hành ho t ng u t , xây d ng và phát tri n các KCN, ho t ng
u t , s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p KCN c a h th ng c quan nhà n c xây d ng, phát tri n b n v ng các KCN theo nh h ng và m c tiêu c a Nhà n c.
2.1.1.2 Tác ng c a khu công nghi p i v i phát tri n kinh t - xã h i
* Các tác ng tích c c c a khu công nghi p
KCN luôn có tác ng tích c c nhi u m t n quá trình phát tri n n n kinh t
qu c dân nói chung, a ph ng có KCN nói riêng nh : a KCN t o ng l c thúc
y CNH, H H t n c; b KCN tác ng n chuy n d ch c c u kinh t theo
h ng tích c c; c KCN kích thích các lo i hình d ch v s n xu t CN phát tri n; d.KCN góp ph n t o vi c làm m i, xóa ói gi m nghèo và phát tri n ngu n nhân l c a
ph ng; KCN thúc y hi n i hóa h th ng k t c u h t ng và y nhanh quá trình
Trang 10c a KCN n i u ki n và môi tr ng phát tri n kinh t - xã h i; c Các tác ng tiêu
c c v môi tr ng c a KCN n môi sinh, môi tr ng s ng xung quanh KCN
2.1.2 Khái ni m phát tri n b n v ng các khu công nghi p
2.1.2.1 Khái ni m phát tri n b n v ng
K th a h t nhân h p lý c a các nh ngh a t ng tr ng, phát tri n, phát tri n kinh
t , phát tri n b n v ng, có th hi u PTBV là ph ng th c phát tri n gi i quy t hài hòa
ba m c tiêu liên quan n xã h i con ng i là t ng tr ng kinh t cao, n nh, dài h n
và s d ng h p lý, hi u qu các ngu n l c có s n, gi i quy t các v n xã h i theo
h ng ti n b , công b ng, b o v môi tr ng theo h ng duy trì s a d ng sinh thái
và gi m thi u tác ng tiêu c c n môi tr ng.
2.1.2.2 Khái ni m phát tri n b n v ng các khu công nghi p
Trong lu n án này, PTBV KCN là b o m s t ng tr ng kinh t cao liên t c,
n nh, dài h n c a b n thân KCN, các doanh nghi p KCN s d ng h p lý và hi u qucác ngu n l c, ng th i góp ph n th c hi n trách nhi m xã h i và b o v môi tr ngtrong vùng lãnh th trong KCN và ngoài KCN N i hàm c a khái ni m PTBV KCNbao hàm các n i dung sau:
Th nh t, phát tri n b n v ng v m t kinh t
Th hai, phát tri n b n v ng v m t xã h i
Th ba, phát tri n b n v ng v m t b o v môi tr ng
2.1.3 Tiêu chí o l ng m c phát tri n b n v ng các khu công nghi p
Các tiêu chí ánh giá m c PTBV các KCN c phân làm ba nhóm nhóm:ánh giá s b n v ng v kinh t , xã h i và môi tr ng và ánh giá nh h ng lan t a
c a KCN i v i a ph ng n i có KCN
2.1.3.1 Nhóm tiêu chí ánh giá m c b n v ng v kinh t
Tiêu chí ánh giá m c b n v ng v kinh t g m 2 tiêu chí:
* Tiêu chí ánh giá m c b n v ng v kinh t n i t i KCN: Có th s d ng m t
s tiêu chí ánh giá m c b n v ng v kinh t n i t i KCN nh : - V trí t khu côngnghi p; - T l l p y khu công nghi p; - Hi u qu ho t ng c a các doanh nghi p
ho t ng trong KCN; Ch tiêu v doanh thu: Ch tiêu v xu t kh u; Ch tiêu v thu hút
v n u t ; - S gia t ng n nh v s n l ng trong ho t ng s n xu t kinh doanh
c a doanh nghi p KCN; - Trình công ngh c a các doanh nghi p và các ho t ngtri n khai nghiên c u, ng d ng khoa h c công ngh vào s n xu t kinh doanh trongKCN; - Tiêu chí ph n ánh m c th a mãn nhu c u c a nhà u t ; - Ho t ng liên
k t s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p trong KCN
* Các tiêu chí ánh giá tác ng lan t a v m t kinh t c a KCN
Trong lu n án này ch gi i h n t p trung vào m t vài tiêu chí sau: - óng góp c aKCN vào t ng tr ng kinh t a ph ng; - Tác ng c a KCN n k t c u h t ng kthu t a ph ng
2.1.3.2 Các tiêu chí ánh giá m c b n v ng v xã h i c a các khu công nghi p
Tiêu chí ánh giá m c b n v ng v xã h i c a các KCN G m 4 tiêu chí: * Tiêuchí o l ng m c b n v ng v xã h i trong KCN; * Các tiêu chí o l ng tác nglan t a v m t xã h i c a KCN; * Tiêu chí t o vi c làm; * Tiêu chí o l ng m c chuy n d ch c c u lao ng a ph ng; * Tiêu chí o l ng m c c i thi n i s ng
ng i dân a ph ng
2.1.3.3 Các tiêu chí ánh giá m c b n v ng v môi tr ng c a các khu công nghi p
Trang 11M c b n v ng v môi tr ng c o l ng b ng hai nhóm ch tiêu chính là
b o v môi tr ng trong KCN và tác ng c a KCN t i môi tr ng bên ngoài KCN
2.2 N I DUNG, CÁC Y U T NH H NG N PHÁT TRI N B N V NG CÁC KHU CÔNG NGHI P
2.2.1 N i dung phát tri n b n v ng các khu công nghi p
2.2.1.1 N i dung phát tri n b n v ng các khu công nghi p v kinh t
N i dung phát tri n b n v ng các khu công nghi p v kinh t bao g m: * Quy
ho ch phát tri n các KCN m t cách h p lý; * Qu n lý ho t ng xúc ti n và thu hút u
t các d án u t có hi u qu cao vào KCN; * Chính quy n a ph ng và BQL cácKCN t o i u ki n cho các nhà u t làm n lâu dài trong KCN; * Chính quy n a
ph ng và BQL các KCN t o i u ki n khuy n khích các nhà u t phát tri n s n xu tkinh doanh t o tác ng lan t a tích c c c a KCN; * Ho t ng khuy n khích, h trchuy n giao và i m i công ngh c a các DN KCN; * Khuy n khích DN KCN s n xu thàng xu t kh u
2.2.1.2 N i dung phát tri n b n v ng các khu công nghi p v xã h i
N i dung phát tri n b n v ng các khu công nghi p v xã h i bao g m: * Chínhquy n a ph ng và BQL các KCN khuy n khích DN KCN s d ng lao ng a
ph ng; * Chính quy n a ph ng và BQL các KCN b o m hài hòa l i ích gi a
ng i lao ng và ng i s d ng lao ng trong KCN; * Khuy n khích DN KCN ào
t o ng i lao ng; * Khuy n khích DN KCN tham gia trách nhi m xã h i; * Khuy nkhích nhà u t cung c p d ch v xã h i cho công nhân
2.2.1.3 N i dung phát tri n b n v ng các khu công nghi p v môi tr ng
N i dung phát tri n b n v ng các KCN v môi tr ng bao g m: * Hoàn thi n xây
d ng khung kh pháp lý b o v môi tr ng; * Khuy n khích các KCN xây d ng cáckhu x lý ch t th i t p trung; * Ki m tra, giám sát, ho t ng x lý ch t th i c a DNKCN; * Nh ng quy nh v x lý ho t ng gây ô nhi m môi tr ng
2.2.2 Các y u t nh h ng n phát tri n b n v ng các khu công nghi p
2.2.2.3 Nhóm các y u t thu c v các doanh nghi p khu công nghi p
Nhóm y u t thu c v các doanh nghi p khu công nghi p ch u nh h ng c a 3
y u t chính: * N ng l c tài chính c a các DN KCN; * Khoa h c công ngh và trình
qu n lý c a các DN KCN; * Ch t l ng ngu n nhân l c c a các DN KCN
2.3 KINH NGHI M PHÁT TRI N B N V NG CÁC KHU CÔNG NGHI P C A M T S
QU C GIA VÀ A PH NG
2.3.1 Kinh nghi m phát tri n b n v ng các khu công nghi p c a n c ngoài
2.3.1.1 Kinh nghi m xây d ng phát tri n các khu công nghi p c a Thái Lan
Kinh nghi m th nh t áng chú ý là, Chính ph Thái Lan ã khuy n khích pháttri n a d ng các lo i hình KCN
Trang 12Kinh nghi m th hai là, Chính ph Thái Lan ã xây d ng h th ng chính sách u
ãi u t vào KCN khá hi u qu
Kinh nghi m th ba là Chính ph Thái Lan ã quan tâm n khía c nh PTBV cácKCN ngay t khâu quy ho ch h th ng h t ng giao thông, x lý ô nhi m, cung c p
d ch v xã h i cho ng i lao ng trong các KCN
2.3.1.2 Kinh nghi m phát tri n b n v ng các khu công nghi p c a ài Loan
Nh ng kinh nghi m thành công trong phát tri n KCN, KCX t i ài Loan c
t ng k t nh sau:
Quy ho ch phát tri n h p lý các khu công nghi p, khu ch xu t và các chính sách
u ãi u t vào khu công nghi p; Phát tri n nhanh, m nh và có hi u qu các lo ihình d ch v cung ng cho khu công nghi p, khu ch xu t; Thay i ch c n ng khucông nghi p, khu ch xu t phù h p v i s chuy n d ch c c u kinh t theo th i gian
2.3.1.3 Kinh nghi m phát tri n b n v ng các khu công nghi p Hàn Qu c
Hàn Qu c phát tri n mô hình khu kinh t (KKT) t do t n m 2003 v i vi c hìnhthành 3 khu là Incheon, Busan-Jinhae và Gwangyang Sau 5 n m ho t ng thành công,Chính ph Hàn Qu c quy t nh thành l p thêm 3 KKT t do m i là Yellow Sea,Saemangeum-Gunsan và Daegu-Gyeongbuk, c th hi n qua các kinh nghi m sau:
V nh h ng chi n l c phát tri n các KKT; V chính sách xây d ng phát tri n cácKKT; V t ch c b máy qu n lý KKT; V chính sách u ãi u t vào KCN, KKT
2.3.2 Kinh nghi m phát tri n b n v ng các khu công nghi p c a m t s a
ph ng trong n c
2.3.2.1.Kinh nghi m phát tri n b n v ng các khu công nghi p t i V nh Phúc
S thành công trong PTBV các KCN t nh V nh Phúc c bi t n qua các kinhnghi m sau: Phát tri n các KCN trên a bàn ph i m b o hi u qu cao, s d ng ti t
ki m và có hi u qu tài nguyên t ai S d ng hi u qu t CN trong các KCN theo
h ng thu hút các d án s d ng nhi u v n, hàm l ng công ngh cao, s d ng khônggian nhi u t ng T p trung thu hút các d án có quy mô u t l n, công ngh tiên ti n
hi n i u t vào KCN, b ng các chính sách c th nh h tr BTGPMB, mi n, gi m
ti n thuê t, h tr th t c u t ,
2.3.2.2 Kinh nghi m phát tri n b n v ng các khu công nghi p c a t nh H ng Yên
Quá trình hình thành, xây d ng và phát tri n các KCN trên a bàn t nh H ngYên c bi t n qua m t s kinh nghi m sau: Xây d ng h t ng các KCN ng
b ; BQL các KCN H ng Yên ã t p trung u tiên thu hút các d án u t l n,
hi u qu vào KCN v i vi c v n d ng linh ho t nhi u ph ng pháp v n ng xúc ti n
2.3.3 Bài h c kinh nghi m rút ra cho t nh Thái Nguyên
T phân tích thành công và th t b i trong PTBV các KCN c a các qu c gia và
a ph ng trong n c, có th rút ra m t s bài h c kinh nghi m h u ích cho TháiNguyên nh sau:
Trang 13Th nh t v phát tri n kinh t : C n coi tr ng quy ho ch phát tri n dài h n các
KCN l a ch n v trí và k t n i các KCN theo vùng và n v hành chính m t cách
h p lý, g n phát tri n KCN v i quá trình ô th hóa và chi n l c phát tri n kinh t - xã
h i c a a ph ng, qu c gia nh m phát huy hi u qu lâu dài c a các KCN
Th hai, v phát tri n xã h i:
C n hoàn thi n h th ng chính sách, pháp lu t nh m c i thi n i u ki n lao ng, h
tr i s ng v t ch t, tinh th n c a ng i lao ng trong KCN; Xây d ng, ban hành chínhsách t ai và b i th ng gi i phóng m t b ng h p lý nh m t o s phát tri n thu n l icho các DN trong KCN c ng nh ng i dân liên quan n KCN; Rà soát, i u ch nh, bsung k p th i các c ch , chính sách, c bi t là u ãi giành cho nhà u t u t trong
l nh v c u t phát tri n h t ng các Khu tái inh c , Khu nhà cho công nhân làm vi ctrong các KCN
Th ba, v phát tri n môi tr ng
- T p trung, nghiên c u xây d ng, ban hành Danh m c d án c bi t u ãi u
t và u ãi u t thu hút các d án có hàm l ng công ngh tiên ti n, s n xu txanh thân thi n môi tr ng u t vào KCN
- Nghiên c u, quy ho ch và xây d ng các Khu x lý ch t th i công nghi p t p trung
t i các v trí cách xa khu dân c , ô th , thu n l i và b o m trong quá trình thu gom, v nchuy n và x lý tri t ch t th i công nghi p t KCN
Th t , v t ch c b máy qu n lý nhà n c KCN trên a bàn
Xây d ng b máy BQL các KCN m nh th c hi n nhi m v c giao T ng
c ng phân c p, y quy n cho BQL các KCN, ng th i, ki n toàn b máy t ch c c aBQL các KCN t nh m b o n ng l c t ch c th c thi ch c n ng nhi m v và quy n
3.1.1.1 Thu n l i v môi tr ng u t phát tri n b n v ng khu công nghi p
Môi tr ng u t kinh doanh t nh Thái Nguyên t n m 2010 tr l i ây, th ngxuyên c T nh y, H ND và UBND t nh quan tâm lãnh o ch o h th ng chính
tr vào cu c quy t li t c i thi n môi tr ng u t nâng cao n ng l c c nh tranh c p
t nh (PCI) thu hút u t vào t nh nói chung và các KCN nói riêng, t n m 2013 nnay ã có 41 d án FDI c c p phép có t ng v n ng ký g n 7 t USD M V nFDI u t vào các KCN trong vài n m qua ã a t nh Thái Nguyên tr thành i msáng v thu hút u t , c bi t là thu hút FDI, v i s lãnh o quy t li t, linh ho t,sáng t o trong c i thi n môi tr ng u t kinh doanh, t nh Thái Nguyên ã và ang là
i m n tin c y c a các nhà u t , c bi t là các t p oàn u t xuyên qu c gia
3.1.1.2 Thu n l i v trình phát tri n kinh t
Tình hình kinh t - xã h i c a t nh trong nh ng n m g n ây có nhi u thu n l itrong ho t ng s n xu t kinh doanh, m t s ngành ngh tr ng i m u có s t ng v
Trang 14n ng l c s n xu t; các thành ph n kinh t u có s t ng tr ng, nh t là kinh t ngoài
qu c doanh ã kh ng nh v trí c a mình trong n n kinh t nhi u thành ph n
3.2.1 Th c tr ng phát tri n b n v ng các Khu công nghi p v kinh t
3.2.1.1 Th c tr ng công tác quy ho ch và qu n lý quy ho ch các khu công nghi p
Theo quy ho ch chung ã c Th t ng Chính ph phê duy t Danh m c cácKCN Vi t Nam u tiên thành l p giai o n 2010-2015 và nh h ng n n m 2020Thái Nguyên có 06 KCN v i t ng di n tích 1.420ha, bao g m KCN Sông Công II250ha; KCN Sông Công I 195ha; KCN Nam Ph Yên 120ha; KCN Yên Bình 400ha;KCN i m Th y 350ha và KCN Quy t Th ng 105ha
Các KCN c phê duy t quy ho ch chi ti t t l 1/500 ã có s g n k t ch t ch v iquy ho ch phát tri n KT - XH c a t nh và k t c u h t ng c s ngoài hàng rào H th ngcác h ng m c h t ng k thu t trong các KCN c quy ho ch hi n i
3.2.1.2 Th c tr ng công tác v n ng, xúc ti n và thu hút u t các d án u
t vào Khu công nghi p
Giai o n 2000-2012 do khó kh n v k t c u h t ng, c bi t là h t ng giaothông i ngo i c a các KCN ch m c u t d n n k t qu ho t ng xúc ti n,
v n ng và ti p nh n các d án u t vào KCN giai o n này ch a có hi u qu
Kh c ph c nh ng h n ch giai o n 2000-2012, BQL các KCN Thái Nguyên
ã ch ng tham m u xu t v i T nh y, H ND và UBND t nh ban hành nhi u
c ch chính sách liên quan n v n ng, xúc ti n và u ãi u t vào KCN, c
bi t là c ch t p trung ngu n l c u tiên cho công tác BTGPMB t o qu t s ch