SKKN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC MÔN LỊCH SỬ TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG HIỆN NAY

Là một giáo viên dạy môn Lịch sử của trường, tôi luôn có ý thức giảng dạy để đạt 3 mục tiêu:  Lên lớp - Tốt nghiệp  Thi đại học  Thi học sinh giỏi Tôi xin trình bày một số kinh nghiệ

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO NAM ĐỊNH

Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong - Nam Định

-SÁNG KIẾN DỰ THI CẤP TỈNH

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP

DẠY VÀ HỌC MÔN LỊCH SỬ

TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG HIỆN NAY

Tác giả: Trần Thị Kim Oanh

Trình độ chuyên môn: Cử nhân Lịch sử

Chức vụ: Tổ trưởng tổ Sử - Địa – GDCD

Nơi công tác : Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong – Nam Định

Nam định, tháng 5 năm 2014

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1.Tên sáng kiến:

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC MÔN LỊCH SỬ TRONG TRƯỜNG PHỔ THÔNG HIỆN NAY

2.Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Áp dụng cho giáo viên dạy môn Lịch sử và

học sinh học môn Lịch sử phạm vi toàn quốc

3.Thời gian áp dụng sáng kiến : Từ năm 2000 đến nay

4.Tác giả :

Họ và tên : Trần Thị Kim Oanh

Năm sinh : 1964

Nơi thường trú : 11B/ 9 Gốc Mít 1 Vị Xuyên – Nam Định

Trình độ chuyên môn : Cử nhân sư phạm Lịch sử

Chức vụ công tác : Nhóm trưởng nhóm Sử, Tổ trưởng tổ Sử - Đia – GDCD

Nơi làm việc : Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong

Địa chỉ liên hệ : Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong – 76 Vị Xuyên – Nam định

Điện thoại : 0902141696

5 Đồng tác giả : Không

6.Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị : Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong

Địa chỉ : 76 Vị xuyên – Nam định - Điện thoại : 0350 3640297

I Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:

Đã nhiều năm nay, trường THPT chuyên Lê Hồng Phong có nhiều học sinhtham dự thi học sinh giỏi Tỉnh, Cụm Đồng bằng - Duyên hải Bắc bộ và Quốc gia đạtnhiều giải cao, tỉ lệ đỗ vào các trường Đại học cũng cao Môn Lịch sử cũng có sựđóng góp sức mình trong đó Là một giáo viên dạy môn Lịch sử của trường, tôi luôn

có ý thức giảng dạy để đạt 3 mục tiêu:

 Lên lớp - Tốt nghiệp

 Thi đại học

 Thi học sinh giỏi

Tôi xin trình bày một số kinh nghiệm, ý kiến riêng thông qua việc đổi mớiphương pháp dạy và học môn Lịch sử trong tình hình hiện nay

Bản thân và các đồng nghiệp tham gia giảng dạy môn Lịch sử, bồi dưỡng Họcsinh giỏi, luyện thi Đại học môn Lịch sử thấy đây là 1 việc làm khó khăn, cần có sự

nỗ lực, kiên trì của cả thầy và trò

Trong những năm gần đây, chất lượng dạy Sử và học Sử đang thu hút sự quantâm chú ý của toàn xã hội Trước sự quan tâm ấy, tôi – giáo viên dạy môn Lịch sửluôn trăn trở về việc dạy của mình, làm sao để nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử,làm sao để các em học sinh yêu thích môn học này…trong bối cảnh xã hội đầy biếnđộng, phát triển rất nhanh chóng Cách mạng khoa học công nghệ cũng phát triểnnhư vũ bão đã làm cho khối lượng tri thức tăng lên hàng ngày theo cấp số nhân,trong khi đó, thời gian học ở trường có hạn Vì vậy phải có sự thay đổi trongphương pháp dạy và học

Cũng như các môn học khác, môn Lịch sử có nhiệm vụ và khả năng góp phầnvào việc thể hiện mục tiêu đào tạo của trường phổ thông nói chung Bộ môn Lịch sửcung cấp cho học sinh những kiến thức cơ sở của khoa học Lịch sử, nên đòi hỏi họcsinh không chỉ nhớ mà còn phải hiểu và vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống.Cho nên, cùng với các môn học khác, việc học tập Lịch sử đòi hỏi phát triển tư duy,thông minh, sáng tạo

Đã có quan niệm sai lầm cho rằng học Lịch sử chỉ cần học thuộc lòng sáchgiáo khoa, ghi nhớ các sự kiện - hiện tượng Lịch sử là đạt, không cần phải tư duy -động não, không có bài tập thực hành… Đây là một trong những nguyên nhân làmsuy giảm chất lượng môn học.

Người giáo viên trong dạy học Lịch sử đa số chỉ làm nhiệm vụ nói lại nộidung sách giáo khoa Như vậy, bài giảng không thể gây hứng thú cho học sinh họctập, gây nhàm chán trong tâm lý dạy - học của cả giáo viên lẫn học sinh

Đa số học sinh coi bộ môn Lịch sử là môn phụ, dễ học Vì vậy, các em ít chú

ý nghe giảng Các em ghi chép những gì giáo viên ghi trên bảng và chỉ học thuộclòng những gì đã được ghi trong vở, không biết kết hợp với sách giáo khoa vàkhông biết tìm hiểu mối liên quan giữa Lịch sử với các môn học khác Các em lườisuy nghĩ, không biết phân tích vấn đề, hay nhớ nhầm lẫn giữa nội dung này với nộidung khác, không biết nêu vấn đề để thảo luận và tìm hiểu

Vị trí môn Lịch sử trong trường phổ thông chưa thật sự được coi trọng, cảgiáo viên và học sinh đều có sự nhìn nhận chưa đúng về môn học Thái độ học mônLịch sử của các em học sinh còn mang tính chất đối phó với các kì thi, kiểm tra, ghinhớ kiến thức, sự kiện lịch sử một cách máy móc, học vẹt, không hiểu sâu sa bảnchất vấn đề

Đối với các em học ban C, môn Sử vẫn là môn mà các em không lấy làmthích thú khi học Kết quả là trong ba môn Văn - Sử - Địa, thì môn Sử là môn đạtđiểm thấp nhất

Vậy trước thực trạng trên, nguyên nhân tại đâu? Có thể nói rằng, có nhiềunguyên nhân dẫn đến tình trạng trên Song cần phải kể đến một số nguyên nhân rấtquan trọng như:

+ Nội dung kiến thức quá nhiều trong khi thời lượng ít làm cho cả thầy và tròphải chạy theo thời gian để học hết chương trình Quá nhiều các sự kiện học sinhphải nhớ Điều này khiến các em “sợ” học môn Sử

+ Phương pháp dạy học chưa có sự đổi mới thật sự Trong giờ học, ngườigiáo viên giữ vai trò chủ đạo, vẫn học theo lối cũ, có nghĩa là:

Khi tiến hành bài học, giáo viên đọc cho học sinh chép đề cương của bàigiảng, giáo viên tự sưu tầm tài liệu lịch sử và thông báo trình bày cho các em tronggiờ học Các sự kiện lịch sử, hiện tượng lịch sử, nhân vật lịch sử… không đượctrình bày một cách cụ thể, sinh động, gợi cảm Học sinh không làm việc trực tiếpvới sử liệu Người giáo viên, không tận dụng được khả năng tạo ra sự xúc động, sựrung cảm của học sinh trước các sự kiện, hiện tượng lịch sử Do đó, tác dụng giáodục bộ môn bị hạn chế Người học còn bị thụ động trong quá trình lĩnh hội kiếnthức.

+ Các phương tiện hỗ trợ cho việc dạy và học Lịch sử còn quá sơ sài, việc dạytrên lớp của giáo viên, chủ yếu là dạy chay, không có hình ảnh minh hoạ… hoặc nếu

có thì cũng quá ít, chủ yếu là các hình ảnh đã phổ biến Do đó giờ học thường diễn

ra buồn tẻ, không sinh động, không tác động đến hứng thú học tập của các em

+ Quan niệm coi môn Sử là môn phụ vẫn còn tồn tại phổ biến trong nhàtrường, học sinh, phụ huynh học sinh và cả xã hội Điều này đã tạo ra một sự bấtbình đẳng giữa môn Sử với các môn học khác trong nhà trường Trong khi đó, cácmôn học đều có nhiệm vụ trong việc góp phần giáo dục thế hệ trẻ theo nội dung, sởtrường và ưu thế của bộ môn mình

+ Các đề thi môn Lịch sử ở tất cả các cấp học, kể cả đề thi Đại học và Họcsinh giỏi quốc gia vẫn chủ yếu là kiểm tra kiến thức học thuộc và ghi nhớ, yêu cầucủa đề thi và đáp án thường dừng lại mức độ nhận biết, thiếu cấp độ thông hiểu vàvận dụng Nếu có những câu được coi là “mở” để phát huy khả năng tư duy của họcsinh thì đáp án vẫn không mở Thậm chí còn xảy ra tình trạng mà công luận chorằng đề một đằng, đáp án một nẻo Với cách kiểm tra, đánh giá như thế thì để đi thiđạt được kết quả khả quan thì học thuộc vẫn là phương án an toàn nhất đối với họcsinh

II Biện pháp để đổi mới cách dạy và học môn Lịch sử

Trong Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, Đảng ta đã nêu rõ cần “tiếp tụcđổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục, phát huy tính tích cực, sáng tạo của ngườihọc, khắc phục lối truyền thụ một chiều Hoàn thiện hệ thống đánh giá và kiểm địnhchất lượng giáo dục Cải tiến nội dung và phương pháp thi cử nhằm đánh giá đúngtrình độ tiếp thu tri thức, khả năng học tập Khắc phục những mặt yếu kém và tiêucực của giáo dục” [16; tr.97]

Từ mục tiêu chung của giáo dục phổ thông, mục tiêu của giáo dục trung họcphổ thông được cụ thể hóa như sau: “Giáo dục trung học phổ thông nhằm giúp họcsinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiệnhọc vấn phổ thông và những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, cóđiều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đạihọc, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động” (Điều 27, mục

2, chương 2, luật giáo dục 2005) [36]

Cùng với các môn học khác, bộ môn Lịch sử có vị trí, vai trò quan trọngtrong việc phát triển toàn diện học sinh Mục tiêu của bộ môn Lịch sử ở trườngtrung học phổ thông được xây dựng trên cơ sở mục tiêu giáo dục của cấp học, quanđiểm đường lối của Đảng về Sử học và giáo dục Nó cũng được căn cứ vào nộidung, đặc trưng của hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử; yêu cầu của tình hình vànhiệm vụ cách mạng hiện nay

Mục tiêu của môn lịch sử ở trường phổ thông là phải thực hiện những nhiệm

vụ sau:

* Về kiến thức: Cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản của khoa học

lịch sử, bao gồm: sự kiện lịch sử cơ bản, các khái niệm thuật ngữ, nhân vật, niênđại, những hiểu biết về quan điểm lý luận đơn giản, những vấn đề về phương phápnghiên cứu học tập phù hợp với yêu cầu và trình độ của học sinh

Ví dụ: Ở bậc trung học phổ thông

- Học sinh được tìm hiểu những kiến thức chủ yếu về quá trình phát triển củalịch sử Việt Nam với những sự kiện nổi bật Trên cơ sở đó giúp học sinh nắm đượcnhững quy luật chung và đặc thù của xã hội Việt Nam

- Về lịch sử thế giới, học sinh được tìm hiểu những sự kiện chính của lịch sử

xã hội loài người từ nguyên thủy cho đến nay mà trọng tâm là thời kỳ cận hiện đại.Qua đó học sinh hiểu rõ hơn quy luật phát triển của xã hội loài người, những tácđộng của lịch sử thế giới tới lịch sử dân tộc, mối quan hệ giữa lịch sử Việt Nam vớilịch sử các nước láng giềng

- Hơn nữa, học sinh còn được nâng cao và hoàn chỉnh hơn những nhận thứcmácxít- lênninnít về lịch sử Đồng thời được cung cấp những kiến thức sơ giản vềphương pháp tìm hiểu nghiên cứu lịch sử, cải tiến phương pháp học tập, phát huytính tích cực trong học tập lịch sử

* Về phát triển kỹ năng: Môn lịch sử ở trường phổ thông giúp cho người học

phát triển và rèn luyện năng lực tư duy như phân tích, so sánh, tổng hợp kỹ nănghọc tập và kỹ năng thực hành gồm cả kỹ năng thực hành bộ môn và kỹ năng thựchành trong cuộc sống Cụ thể là bồi dưỡng:

- Tư duy trong nhận thức và hành động, biết phân tích đánh giá liên hệ

- Kỹ năng học tập và thực hành bộ môn: sử dụng SGK, các tài liệu thamkhảo khác, khả năng trình bày nói và viết, làm và sử dụng một số đồ dùng trựcquan, những hoạt động ngoại khóa của môn học

- Vận dụng các kiến thức đã học vào cuộc sống hiện nay

* Về tư tưởng tình cảm: Lịch sử có sở trường và ưu thế trong việc giáo dục

thế hệ trẻ, từ thời cổ đại người ta đã thấy rằng “lịch sử là cô giáo của cuộc sống”, “là

bó đuốc soi đường đi tới tương lai” Do đó, giáo dục cho học sinh quan điểm tưtưởng, lập trường, phẩm chất đạo đức, nhân cách, tình cảm là một yêu cầu quantrọng cần chú ý thực hiện trong dạy học lịch sử Tri thức lịch sử không chỉ có tácdụng giáo dục trí tuệ mà còn giáo dục cả tình cảm tư tưởng, góp phần đào tạo conngười toàn diện

Thông qua việc học tập lịch sử ở trường trung học phổ thông, những phẩmchất, đạo đức, tư tưởng, tình cảm được bồi dưỡng một cách hệ thống ở những điểmchủ yếu sau:

- Trước hết học sinh được bồi dưỡng lòng yêu nước xã hội chủ nghĩa, lòngyêu quê hương- một biểu hiện của lòng yêu nước, trong lao động sản xuất cũng nhưtrong đấu tranh giành độc lập dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.

- Thứ hai, cần bồi dưỡng cho học sinh tinh thần đoàn kết quốc tế, tình hữunghị với các dân tộc đấu tranh cho độc lập, tự do, văn minh, tiến bộ xã hội, hòabình, dân chủ

- Đồng thời học sinh cũng cần có niềm tin vào sự phát triển hợp quy luật của

xã hội loài người và dân tộc, dù trong tiến trình lịch sử có những bước quanh co,khúc khuỷu, tạm thời tụt lùi hay dừng lại

- Thứ tư, học sinh có ý thức làm nghĩa vụ công dân, sẵn sàng thực hiện nghĩa

Nhằm thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học, phát huy tính tích cực chủ động của học sinh; những năm gần đây các trường phổ thông đã chú ý đến việcđổi mới soạn - giảng ở giáo viên và tổ chức học tập ở học sinh, trong đó coi trọng vịtrí, vai trò của người học - vừa là đối tượng - vừa là chủ thể Thông qua quá trìnhhọc tập, dưới sự chỉ đạo của giáo viên, học sinh phải tích cực, chủ động cải biếnchính mình

-Đổi mới phương pháp dạy học là một tất yếu khách quan, là một tiêu chí quantrọng đánh giá việc dạy và học của mỗi nhà trường, mỗi môn học Tuy nhiên, cầncăn cứ vào điều kiện sư phạm của từng trường, đặc trưng của từng bộ môn mà có

yêu cầu đổi mới riêng, để có mô hình và bước đi thích hợp Theo tôi, cần đặc biệtchú ý một số vấn đề sau đây:

* Việc tự học, tự bồi dưỡng

Để phục vụ cho việc giảng dạy và nâng cao trình độ của mình, tôi thường

xuyên cập nhật thông tin mới bổ sung cho bài dạy Tôi viết các chuyên đề, sángkiến kinh nghiệm hàng năm, tập hợp các đề thi tuyển sinh, thi đại học, thi học sinhgiỏi tỉnh – cụm – quốc gia làm tư liệu tham khảo Trong năm học, tôi thường xuyên

dự giờ đồng nghiệp để học tập, rút kinh nghiệm cho bản thân

* Đổi mới về quan niệm cấu trúc của giáo án

+ Quan niệm cũ: Giáo án phải đầy đủ, đảm bảo các bước lên lớp theotrình tự: Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ, giảng bài mới, củng cố bài, dặn dò học sinh

và ra bài tập

+ Quan niệm hiện nay: Cấu trúc giáo án không nhất thiết phải tuân thủtrình tự 5 bước như trên mà tùy vào điều kiện cụ thể về đối tượng học sinh, cơ sởvật chất, nội dung bài học mà vận dụng các bước lên lớp sao cho linh hoạt, sáng tạo,mềm dẻo, không cứng nhắc, máy móc.Tôi căn cứ vào từng đối tượng học sinh để cógiáo án cho phù hợp ( khối chuyên, cận chuyên, cơ bản)

Giáo án đổi mới phải là giáo án có tính "mở" Trong đó giáo viên chỉ thựchiện nhiệm vụ hướng dẫn học sinh tìm tòi nghiên cứu Giáo án căn cứ vào mục tiêu

về kiến thức, tư tưởng tình cảm và phát triển các kĩ năng cho học sinh Câu hỏichuẩn bị phải có tính cơ bản và tính nâng cao, ngoài những câu hỏi "Như thế nào?",cần thiết đưa vào nhiều câu hỏi "Vì sao ?" lựa chọn đối tượng học sinh để hỏi, tạocho các em có sự tự tin khi phát biểu xây dựng bài học.Căn cứ vào nội dung, mụctiêu bài học cần đạt được để chuẩn bị đồ dùng trực quan

* Hướng dẫn học sinh một số phương pháp ghi nhớ sự kiện lịch sử

Ở trường phổ thông, kiến thức cơ bản của một số môn có thể được lặp đi, lặplại nhiều lần trong suốt quá trình dạy học Ví dụ các công thức, các định lý cơ bảntrong toán học… Nhưng trong môn Lịch sử, sự kiện, hiện tượng và các các khái

niệm lịch sử thường giảng một lần không còn lặp lại nữa Vì vậy, để học sinh dễghi nhớ kiến thức lịch sử, tôi thường hướng dẫn các em một số biện pháp sau:

+ Ghi nhớ thời gian xảy ra sự kiện lịch sử Mỗi bài, mỗi chương, mỗikhóa trình đều có những sự kiện gắn với thời gian nhất định Cần dạy các em có khảnăng ghi nhớ logic, biết tìm ra điểm tựa để nhớ, lập dàn ý, lập bảng hệ thống hóa…

+ Hướng dẫn học sinh ghi nhớ các nhân vật lịch sử: thông thường cóhai cách: lấy người để nói việc hoặc lấy việc để nói người

+ Hướng dẫn HS học theo cách lập sơ đồ tia, để nhớ nhanh, nhớ lâu

mà không thiếu kiến thức

* Tiếp tục sử dụng có hiệu quả cách dạy học truyền thống (trình bày miệng: tường thuật, miêu tả, nêu đặc điểm, giải thích…)

Theo tôi, đổi mới phương pháp dạy học ở đây không phải là tạo ra mộtphương pháp khác với cái cũ, để loại trừ cái cũ, mà trên cơ sở kế thừa cái cũ, pháttriển cái mới tiến bộ hơn Trong dạy học nói chung và dạy học môn Lịch sử nóiriêng, lời nói giữ vai trò chủ đạo Với ngôn ngữ trong sáng, gợi cảm, giàu hình ảnh,giáo viên sẽ dẫn dắt học sinh trở về với quá khứ lịch sử Tuy nhiên, để sử dụngphương pháp trình bày miệng có hiệu quả, tôi thường sử dụng kèm theo các đồ dùngtrực quan bộ môn, đoạn trích trong các tài liệu tham khảo, thơ văn, các câu chuyện

để gây hứng thú cho học sinh

* Sử dụng hệ thống câu hỏi nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh

Sử dụng câu hỏi trong dạy học nói chung, dạy học Lịch sử nói riêng là mộttrong những biện pháp quan trọng, rất có ưu thế để phát triển tư duy học sinh Vìvậy, khi tổ chức dạy học, tôi thường sử dụng các dạng câu hỏi sau:

+ Câu hỏi nêu vấn đề:

Trước hết tôi dẫn dắt học sinh vào tình huống có vấn đề

Nêu vấn đề một cách rõ ràng bằng một câu hỏi có tính chất bài tập nhận thức

Tổ chức, hướng dẫn, gợi mở để giúp học sinh tự giác, tích cực giải quyết vấn

đề từng bước, từng phần

+ Xác định mối liên hệ giữa câu hỏi với các sự kiện, hiện tượng lịch sử

Xác định mối liên hệ giữa câu hỏi với các sự kiện, hiện tượng lịch sử có tácdụng lớn đối với việc phát triển tư duy học sinh Do đó, khi giảng dạy tôi đã triệt để

sử dụng dạng câu hỏi này vào những bài phù hợp Dựa trên những kiến thức này, tôiyêu cầu học sinh lập mối liện hệ giữa các câu hỏi và sự kiện lịch sử Từ đó học sinhtìm ra được câu trả lời, hiểu bài nhanh, nhớ lâu

+ Sử dụng loại câu hỏi đối chiếu, so sánh giữa sự kiện, hiện tượng lịch sử nàyvới sự kiện hiện tượng lịch sử khác cùng loại

Đây là loại câu hỏi rất thích hợp với đối tượng là các lớp cận chuyên vàchuyên Ưu điểm của câu hỏi này vừa giúp học sinh củng cố, ôn lại kiến thức cũ, vừatiếp nhận kiến thức mới

Để sử dụng câu hỏi cho học sinh có hiệu quả, tôi thường bám vào một số nguyên tắcsau:

Câu hỏi, bài tập phải vừa sức, phù hợp với từng đối tượng cụ thể: ban cơ bản,cận chuyên hay chuyên

Mỗi giờ học nên đưa lượng câu hỏi vừa phải, có hệ thống, có mối liên hệ chặtchẽ làm nổi bật chủ đề, nội dung, tư tưởng của bài

Sử dụng câu hỏi trong sách giáo khoa kết hợp với câu hỏi được sáng tạo trongquá trình soạn giảng phải đảm bảo tính khoa học, phát huy được tư duy, rèn luyệncác kĩ năng học tập cho học sinh

* Sử dụng thích hợp phương pháp trao đổi đàm thoại kết hợp với phương pháp thảo luận, hoạt động nhóm

Trong thực tế giảng dạy bộ môn, tôi nhận thấy phương pháp trao đổi đàmthoại kết hợp với phương pháp thảo luận, hoạt động nhóm giúp tiết học rất sôi nổi,gây hứng thú cho học sinh Tuy nhiên, tùy theo yêu cầu nội dung của bài học, đốitượng học sinh mà tổ chức các phương pháp trên cho phù hợp, hiệu quả, chứ không

tổ chức theo hình thức, phong trào

Việc sử dụng phương pháp này rất phù hợp và hiệu quả đối với học sinh lớpchuyên Ví du, khi dạy xong phần các cuộc kháng chiến, khởi nghĩa chống ngoạixâm từ thế kỉ X – XV, tôi thường tổ chức cho học sinh làm việc theo nhóm, thảoluận các vấn đề:

+ Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của các cuộc kháng chiến, khởinghĩa chống ngoại xâm từ thế kỉ X – XV.

+ Phân tích nét độc đáo về nghệ thuật quân sự qua các cuộc kháng chiến, khởinghĩa từ thế kỉ X – XV

+ Đánh giá công lao của các anh hùng dân tộc từ thế kỉ X - XV

* Khai thác và sử dụng các loại đồ dùng trực quan hiện có.

Do đặc điểm của việc học tập lịch sử nên sử dụng đồ dùng trực quan có ýnghĩa rất quan trọng Có nhiều loại đồ dùng trực quan khác nhau, cách sử dụng vàhiệu quả cũng khác nhau, song đều có tác dụng nâng cao chất lượng dạy và học lịch

sử Hiện nay, đồ dùng trực quan trong dạy học lịch sử khá phong phú: hệ thống bản

đồ, tranh ảnh, mô hình, các loại phương tiện kỹ thuật hiện đại khác Do đó, tôithường xuyên khai thác, sử dụng các loại đồ dùng trực quan vào giảng dạy bộ môn

* Tăng cường hướng dẫn học sinh tự học:

Tổ chức học sinh tự học, tự kiểm tra đánh giá được thực hiện cả trên lớp và ởnhà Cả hai quá trình này đều phải diễn ra dưới sự chỉ đạo, định hướng của giáo viênmới có hiệu quả

- Tổ chức học sinh tự học trên lớp:

Tổ chức cho học sinh tự học trên lớp không có nghĩa là phủ nhận vai trò củangười thầy, trái lại rất cần có sự hướng dẫn, điều khiển của người thầy Điều màchúng ta cần chú trọng trên lớp không phải chỉ cung cấp kiến thức cho học sinh màthông qua đơn vị kiến thức cụ thể đó để dạy cho các em phương pháp tư duy, giúpcác em tự lĩnh hội được các kiến thức khác, phát triển kĩ năng tự đánh giá, từ đó tựđiều chỉnh được cách học cho phù hợp với mình

Để phát huy tinh thần tự học ở trên lớp của học sinh, tôi sử dụng phươngpháp dạy học nêu vấn đề hay phương pháp thảo luận nhóm Đặc biệt thông qua hoạtđộng nhóm tạo điều kiện cho học sinh đánh giá lẫn nhau, qua đó rèn cho học sinhkhả năng giải quyết vấn đề một cách độc lập, biết bảo vệ những quan điểm, ý kiếnriêng của mình

- Tổ chức học sinh tự học ở nhà: