CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG dân tộc THỜI kỳ 1930 – 1945

1.Phương hướng chiến lược cách mạng: Vạch ra phương hướng chiến lược của cách mạng Đông Dương là: lúc đầu cách mạng Đông Dương là một cuộc “cách mạng tư sản dân quyền”, có tính chất thổ địa và phản đế, “tư sản dân quyền cách mạng là thời kỳ dự bị để làm xã hội cách mạng”, sau khi cách mạng tư sản dân quyền thắng lợi sẽ tiếp tục “phát triển, bỏ qua thời kỳ tư bổn mà tranh đấu thẳng lên con đường xã hội chủ nghĩa”. 2.Nhiệm vụ cách mạng: Khẳng định nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền là: đánh đổ phong kiến, thực hành cách mạng ruộng đất triệt để và đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập. Hai nhiệm vụ chiến lược đó có quan hệ khăng khít với nhau, vì có đánh đổ đế quốc chủ nghĩa mới phá được giai cấp địa chủ để tiến hành cách mạng thổ địa thắng lợi, và có phá tan được chế độ phong kiến thì mới đánh đổ được đế quốc chủ nghĩa. Trong hai nhiệm vụ này, “Vấn đề thổ địa là cái cốt của cách mạng tư sản dân quyền” và là cơ sở để Đảng giành quyền lãnh đạo dân cày.

CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC - THỜI KỲ

1930 – 1945

1.Phương hướng chiến lược cách mạng: Vạch ra phương hướng chiến

lược của cách mạng Đông Dương là: lúc đầu cách mạng Đông Dương là một cuộc “cách mạng tư sản dân quyền”, có tính chất thổ địa và phản đế,

“tư sản dân quyền cách mạng là thời kỳ dự bị để làm xã hội cách mạng”, sau khi cách mạng tư sản dân quyền thắng lợi sẽ tiếp tục “phát triển, bỏ qua thời kỳ tư bổn mà tranh đấu thẳng lên con đường xã hội chủ nghĩa”

2.Nhiệm vụ cách mạng: Khẳng định nhiệm vụ của cách mạng tư sản

dân quyền là: đánh đổ phong kiến, thực hành cách mạng ruộng đất triệt để và đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập Hai nhiệm vụ chiến lược đó có quan hệ khăng khít với nhau, vì có đánh đổ đế quốc chủ nghĩa mới phá được giai cấp địa chủ để tiến hành cách mạng thổ địa thắng lợi, và có phá tan được chế độ phong kiến thì mới đánh đổ được đế quốc chủ nghĩa Trong hai nhiệm vụ này, “Vấn đề thổ địa là cái cốt của cách mạng tư sản dân quyền” và là cơ sở để Đảng giành quyền lãnh đạo dân cày

3.Lực lượng cách mạng: Giai cấp vô sản là động lực chính của cách

mạng tư sản dân quyền, vừa là giai cấp lãnh đạo cách mạng Dân cày là lực lượng đông đảo nhất và là động lực mạnh của cách mạng Tư sản thương nghiệp thì đứng về phe đế quốc và địa chủ chống lại cách mạng, còn tư sản công nghiệp thì đứng về quốc gia cải lương và khi cách mạng phát triển cao thì họ sẽ theo đế quốc Trong giai cấp tiểu tư sản, bộ phẩn thủ công nghiệp thì có thái độ do dự; tiểu tư sản thương gia thì không tán thành cách mạng; tiểu tư sản trí thức có xu hướng quốc gia chủ nghĩa và chỉ có thể hang hái tham gia chống đế quốc trong thời kỳ đầu Chỉ có các phần tử lao khổ ở đô thị như những người bán hàng rong, thợ thủ công nhỏ, trí thức thất nghiệp mới đi theo cách mạng mà thôi

4.Phương pháp cách mạng: Để dạt được mục tiêu cơ bản của cuộc

cách mạng là đánh đổ đế quốc và phong kiến, giành quyền về tay công

nông thì phải ra sức chuẩn bị cho quần chúng về con đường “võ trang

bạo động” Võ trang bạo động để giành chính quyền là một nghệ thuật,

“phải tuân theo khuôn phép nhà binh”

5.Quan hệ giữa cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới: Cách

mạng Đông Dương là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới, vì thế

giai cấp vô sản Đông Dương phải đoàn kết gắn bó với giai cấp vô sản

thế giới, trước hết là giai cấp vô sản Pháp, và phải mật thiết liên lạc với

phong trào cách mạng ở các nước thuộc địa và nửa thuộc địa nhằm mở

rộng và tăng cường lực lượng cho cuộc đấu tranh cách mạng ở Đông

Dương

6.Vai trò lãnh đạo của Đảng: Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là điều

kiện cốt yếu cho thắng lợi của cách mạng Đảng phải có đường lối chính

trị đúng đắn, có kỷ luật tập trung, liên hệ mật thiết với quần chúng Đảng

là đội tiên phong của giai cấp vô sản, lấy chủ nghĩa Mác – Leenin làm

nền tảng tư tưởng, đại biểu chung cho quyền lợi của giai cấp vô sản ở

Đông Dương, đấu tranh để đạt được mục đích cuối cùng là chủ nghĩa

cộng sản

7.Phạm vi vấn đề dân tộc: Chỉ rõ mâu thuẫn giai cấp diễn ra gay gắt

giữa một bên là thợ thuyền, dân cày và các phần tử lao khổ với một bên

là địa chủ phong kiến và tư bản đế quốc

I.Giai đoạn từ năm 1930 – 1935 :

1.Về phương hướng chiến lược của cách mạng, lúc đầu là cuộc “cách mạng tư

sản dân quyền”, có “tính chất thổ địa và phản đế” Sau khi cách mạng tư sản dân quyền thắng lợi sẽ tiếp tục phát triển bỏ qua thời kỳ tư bản mà đấu tranh thẳng lên con đường xã hội chủ nghĩa

2 Nhiệm vụ cốt yếu của cách mạng: Xoá bỏ tàn tích phong kiến và đánh đổ đế

quốc chủ nghĩa Pháp, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập Hai nhiệm vụ đó có quan hệ khăng khít với nhau Trong đó “vấn đề thổ địa cách mạng là cái cốt của cách mạng tư sản dân quyền”

3 Về lực lượng cách mạng:Vô sản và nông dân là lực lượng chính, trong đó vô

sản lãnh đạo cách mạng Bỏ qua, phủ nhận vai trò của tư sản, tiểu tư sản, địa chủ và phú nông

4.Phạm vi và giải quyết vấn đề dân tộc:Trong giai đoạn này,vấn đề dân tộc

dân chủ được chú trọng,gắn liền với nhau và có quan hệ biện chứng với nhau

Đại hội đại biểu lần thứ I của Đảng tháng 3-1935

Đại hội đề ra ba nhiệm vụ trước mắt:

1 Củng cố và phát triển Đảng, tăng cường phát triển lực lượng Đảng ở

các xí nghiệp, nhà máy, đồn điền, hầm mỏ, đường giao thông quan

trọng Đồng thời, phải đưa nông dân lao động và trí thức cách mạng đã

qua rèn luyện thử thách vào Đảng, Đảng phải chăm lo tăng cường các

đảng viên ưu tú xuất thân từ công nhân vào các cơ quan lãnh đạo của

Đảng Để bảo đảm cho Đảng luôn thống nhất về tư tưởng và hành động,

các đảng bộ cần thường xuyên phê bình và tự phê bình, đấu tranh trên cả

hai mặt, chống "tả" khuynh và hữu khuynh, giữ vững kỷ luật Đảng

2 Đẩy mạnh cuộc vận động thu phục quần chúng, chú ý các dân tộc

thiểu số, phụ nữ, binh lính củng cố và phát triển các tổ chức quần

chúng như Đoàn thanh niên cộng sản, Công hội đỏ, Nông hội đỏ, Cứu tế

đỏ; lập Mặt trận thống nhất phản đế Đại hội chỉ rõ: "Đảng mạnh là căn

cứ vào ảnh hưởng và thế lực của Đảng trong quần chúng muốn đưa

cao trào cách mạng mới lên tới trình độ cao, tới toàn quốc vũ trang bạo

động, đánh đổ đế quốc phong kiến, lập nên chính quyền Xôviết,

thì trước hết cần phải thâu phục quảng đại quần chúng Thâu phục

quảng đại quần chúng là một nhiệm vụ trung tâm, căn bản, cần kíp của

Đảng hiện thời "

3 Mở rộng tuyên truyền chống đế quốc, chống chiến tranh, ủng hộ Liên

Xô, thành trì của cách mạng thế giới và ủng hộ cách mạng Trung Quốc

…

Tiểu kết:

_Tích cực: Luận cương chính trị tháng 10-1930 đã vạch ra nhiều vấn đề cơ bản

thuộc về chiến lược cách mạng

+ Chiến lược và Sách lược :Cách mạng Đông Dương lúc đầu là cách

mạng tư sản dân quyền, sau đó tiến thẳng lên xã hội chủ nghĩa, bỏ qua

thời kỳ tư bản chủ nghĩa

+Nhiệm vụ đánh phong kiến và đánh đế quốc là hai nhiệm vụ có quan hệ

khăng khít

+Động lực cách mạng là công nhân và nông dân

+Lãnh đạo cách mạng là giai cấpcông nhân – Đội tiên phong là Đảng

Cộng sản

+Nêu rõ hình thức, biện pháp đấu tranh, quan hệ giữa cách mạng Việt

Nam và cách mạng thế giới

_Tồn tại:

+ Chưa nêu được mâu thuẫn chủ yếu của xã hội Đông Dương

+ Không đưa ngọn cờ dân tộc lên hàng đầu, nặng về đấu tranh giai cấp

và cách mạng ruộng đất

+ Đánh giá không đúng khả năng cách mạng của tầng lớp tiểu tư sản,

giai cấp tư sản dân tộc, khả năng lôi kéo bộ phận trung, tiểu địa chủ

tham gia Mặt trận dân tộc thống nhất , chống đế quôc và phong kiến

_Khắc phục:

Đoàn kết toàn dân thành một lực lượng rộng rãi,lấy công-nông làm hai động lực chính,là một nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc.Đề cao vấn đề dân tộc với vấn đề giai cấp

II.Giai đoạn từ năm 1936 – 1939 :

1 Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương

7/1936.

Tháng 7/1936 Hội nghị BCH TW Đảng Cộng Sản Đông Dương họp ở

Thượng Hải (TQ) đề ra chủ trương mới :

- Xác định nhiệm chiến lược của cách mạng Đông Dương là đánh đổ đế

quốc và phong kiến

- Nhiệm vụ trực tiếp, trước mắt là chống bọn phản động ở thuộc địa,

chống phát xít, chống chiến tranh, đòi tự do, dân sinh, dân chủ, cơm áo,

hòa bình

- Phương pháp đấu tranh: kết hợp hình thức công khai và bí mật, hợp

pháp và nửa hợp pháp

- Chủ trương thành lập thành lập Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế

Đông Dương, (3/1938 đổi thành Mặt trận Dân chủ Đông Dương)

Nhận xét:

- Chủ trương mới của đảng đã giải quyết đúng:

+ Mối quan hệ giửa mục tiêu chiến lượt và mục tiêu trước mắt của cách

mạng (“cách mạng tư sản dân quyền - phản đế và điền địa - lập chính

quyền công nông bằng hình thức Xô viết”, “để dự bị điều kiện đi tới

cách mạng xã hội chủ nghĩa”.)

+ Mối quan hệ giửa liên minh công nông và mặt trận đoàn kêt dân tộc

rộng rãi (Tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân có tinh thần chống

phát xít chống chiến tranh: Lực lượng công nhân, nông dân và kể cả phong kiến, tư sản và tiểu tư sản)

+ Giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp (xác định quan hệ giửa 2

nhiệm vụ dân tộc và dân chủ : cách mạng giải phóng dân tộc không nhất thiết phải gắn kết chặt với cuộc cách mạng điền địa “Nếu phát triển cuộc đấu tranh chia đất mà ngăn trở cuộc đấu tranh phản đế thì phải chọn vấn đề nào quan trọng hơn mà giải quyết trước” ) Tập trung đánh đổ đế quốc rồi sau mới giải quyết vấn đề điền địa Nhưng cũng có khi vấn đề điền địa và phản đế phải liên tiếp giải quyết, vấn đề này giúp cho vấn đề kia làm xong mục đích của cuộc vận động  Phù hợp với tinh thần Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Đảng, bước đầu khắc phục hạn chế của Luận cương chính trị tháng 10-1930

+ Giữa phong trào cách mạng pháp và trên thế giới: Ủng hộ mặt trận nhân dân Pháp , Chính phủ mặt trận nhân dân Pháp để cùng nhau chống lại kẻ thủ chung là bọn phát xít

- Đề ra được các hình thức đấu tranh linh hoạt, thích hợp nhằm hướng dẫn quần chúng đấu tranh giành quyền lợi, chuẩn bị cho những cuộc đấu tranh cao hơn về độc lập và tự do

- Các nghị quyến của Ban chấp hành trung ương đảng thời kì này đánh dấu bước trưởng thành của đảng về chính trị và tư tưởng, Bước đầu khác phục hạn chế của Luận cương chính trị tháng 10-1930

Hạn chế:

- Chưa đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu

III Giai đoạn từ năm 1939 – 1945 :

1 Nội dung chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng :

a Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 6 (11-1939) :

- Tổ chức tháng 11-1939 tại Bà Điểm-Hoóc Môn- Gia Định do đồng chí Nguyễn Văn Cừ chủ trì

- Hội nghị nhận định tình hình Đông Dương và thế giới trên cơ sở đó xác định dự báo Nhật sẽ vào Đông Dương và Pháp sẽ đầu hàng Nhật

- Mâu thuẫn chủ yếu và gay gắt nhất ở Đông Dương lúc này là mâu thuẫn giữa đế quốc Pháp và các dân tộc Đông Dương

- Nhấn mạnh nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu

- Hội nghị chủ trương tạm gác khẩu hiệu “Tịch thu ruộng đất của đế quốc và phong kiến” chỉ tịch thu ruộng đất của đế quốc phong kiến phản động chia cho dân cày nghèo, thực hiện giảm tô, giảm tức, chống cho vay nặng lãi

- Ban chấp hành thành lập Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương để quy tụ đông đảo lực lượng cách mạng vào trong mặt trận nhằm đấu tranh đạt mục tiêu chung là giành độc lập

b Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 7 (11-1940) :

- Diễn ra tại Đình Bảng – Bắc Ninh

- Khẳng định chủ trương của hội nghị trung ương 6 là hoàn toàn đúng đắn

- Quyết định duy trì củng cố lực lượng du kích Bắc Sơn đồng thời đình chỉ cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ

- Hội nghị nhấn mạnh vấn đề khởi nghĩa vũ trang quá trình giành chính quyền coi đây là nội dung trung tâm từ đó đề ra nhiệm vụ phải khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền

- Hội nghị xác định kẻ thù của nhân dân Đông Dương là phát xít Nhật-Pháp

c Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 (5-1941) :

- Thời gian tiến hành ngày 10 đến 19-5-1941 tại Bắc Pó-Hà Quảng-Cao Bằng do đồng chí Nguyễn Ái Quốc đại diện cho Quốc tế Cộng Sản chủ trì

- Phân tích diễn biến tình hình trong nước và thế giới từ đó đặt ra mâu thuẫn cấp bách cần giải quyết đó là mâu thuẫn giữa nhân dân ta và đế quốc phát xít Pháp Nhật

- Hội nghị tán thành chủ trương chuyển hướng chiến lược của Đảng trong 2 hội nghị trung ương 6 và hội nghị trung ương 7

- Hội nghị xác định đăt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu

Quyền lợi của bộ phận giai cấp đặt dưới sự sinh tử tồn vong của dân tộc Trong lúc này nếu không đòi tự do cho toàn thể dân tộc thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền lợi giai cấp đến ngà vạn năm cũng không đạt được

- Để tập trung lực lượng chống đế quốc hội nghị tiếp tục gác cách mạng ruộng đất chỉ tịch thu ruộng đất của Việt gian chia cho dân nghèo, thực hiện giảm tô, giảm tức chia lại ruộng công tiến đến dân cày có ruộng

- Hội nghị trung ương 8 chủ trương giải quyết vấn đề dân tộc trong từng nước Đông Dương trên cơ sở tôn trọng quyền dân tộc tự quyết từ đó ở Việt Nam thành lập Việt Nam độc lập Đồng Minh gọi tắt là Việt Minh thay cho Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương Tập hợp mọi tầng lớp nhân dân yêu nước tham gia cứu quốc

- Hội nghị chủ trương khởi nghĩa vũ trang, khẳng định cách mạng Đông Dương kết thúc bằng khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền Hình thức khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền

- Chủ trương xây dựng Đảng gấp rút đào tạo cán bộ chuyên môn, cán bộ lãnh đạo, cán bộ công vận, nông vận, binh vận, quân sự và đẩy mạnh công tác vận động quần chúng Phải luôn luôn chuẩn bị một lực lượng sẵn sàng, nhằm vào cơ hội thuận lợi hơn cả để đánh bại kẻ thù

d Tổng kết :

- Xác định mâu thuẫn cơ bản trong xã hội là: mâu thuẫn gay gắt giữa

dân tộc ta với bọn đế quốc, phát xít Pháp-Nhật

- Phương hướng chiến lược của cách mạng : cuộc cách mạng tư sản dân

quyền chống đế quốc, phát xít Pháp-Nhật nhằm giành độc lập dân tộc, chống phong kiến về chính trị Sau khi giành được độc lập sẽ tiến hành cách mạng thổ địa, chia lại ruộng đất Tiến lên xã hội chủ nghĩa

- Nhiệm vụ cách mạng : đưa nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu

Ban Chấp hành Trung ương quyết định tạm gác khẩu hiệu “Đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày” bằng khẩu hiệu “Tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc và Việt gian chia cho dân cày nghèo”, “Chia lại ruộng đất công cho công bằng và giảm tô, giảm tức” Quyết định xúc tiến chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ trung tâm của Đảng và nhân dân ta trong giai đoạn hiện tại

- Lực lượng cách mạng : toàn thể dân tộc Việt Nam, ai có lòng yêu nước

đều có thể tham gia, với lực lượng nòng cốt là công nhân, nông dân

- Phạm vi giải quyết vấn đề dân tộc : trên lãnh thổ đất nước Việt Nam

Thành lập Việt Nam độc lập Đồng Minh gọi tắt là Việt Minh thay cho Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương

2 Nhận xét :

- Sự chuyển hướng chiến lược chứng tỏ sự trưởng thành của Đảng về lãnh đạo, chính trị, quân sự Phản ánh sự nhạy bén của Đảng trước tình hình mới có nhiều thay đổi Kế thừa và phát huy cương lĩnh của Hồ Chí Minh

- Khẳng định lại đường lối cách mạng giải phóng dân tộc đúng đắn trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, đồng thời khắc phục triệt để những hạn chế của Luận cương Chính trị tháng 10-1930

- Quá trình chuyển hướng chỉ đạo chiến lược được hoàn chỉnh góp phần giải quyết mục tiêu hàng đầu của cách mạng Việt Nam là độc lập dân tộc, đưa đến những chủ trương, sự chỉ đạo đúng đắn để thực hiện mục tiêu đó

- Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược giúp cho nhân dân ta có đường hướng đúng để tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp đánh Pháp, đuổi Nhật, giành độc lập cho dân tộc và tự do cho nhân dân, giành quyền tự quyết dân tộc

- Sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng giúp công tác chuẩn bị giành độc lập dân tộc diễn ra sôi nổi ở khắp các địa phương trong cả nước, cổ vũ và thúc đẩy mạnh mẽ phong trào cách mạng của quần chúng vùng lên đấu tranh giành chính quyền

- Như vậy từ hội nghị 6 đến 8, Đảng ta dần hoàn thiện quá trình chuyển hướng chiến lược nhằm mục tiêu độc lập dân tộc, đây là chủ trương đúng đắn trong tình hình mới

- Sự chuyển hướng chiến lược cách mạng của Đảng trong giai đoạn mới là hoàn toàn đúng đắn và là sự chuẩn bị về đường lối, phương pháp cách mạng cho thắng lợi của Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945

IV.Chỉ thị Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta (12/3/1945)

• Đế quốc Pháp đã mất quyền thống trị ở Đông Dương, không phải là kẻ thù cụ thể trước mắt ta nữa ,mặc dầu ta vẫn phải đề phòng cuộc vận động của bọn Đờ Gôn định khôi phục lại quyền thống trị của Pháp ở Đông Dương

• Sau cuộc đảo chính, đế quốc phát xít Nhật là kẻ thù chính, kẻ thù trước mắt, duy nhất của nhân dân Đông Dương

• Bọn Pháp kháng chiến đánh Nhật là đồng minh khách quan của nhân dân Đông Dương lúc này