SKKN GDCD lồng ghép bảo vệ môi trường thông qua các tiết dạy học ngoại khóa

Lời cảm ơn Trong thời gian viết " lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các tiết hoạt động ngoại khoá" này bản thân tôi luôn sẵn có lòng yêu nghề, nhiệt tình với công việc nghiê

PHòNG GD&ĐT HUYệN TÂN LạC

Trờng thcs trung hoà

Người thực hiện

Họ và tên: đào viết nam

Sáng kiến Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trờng thông

qua các tiết hoạt động ngoại khóa

Năm học : 2012 - 2013

Lời cam đoan

Những nội dung của "lồng ghộp giỏo dục bảo vệ mụi trường thụng qua cỏc tiết hoạt động ngoại khoỏ" trong giảng dạy mụn GDCD ở cấp THCS này được hỡnh thành và phỏt triển từ sự tỡm tũi, đỳc kết, tớch luỹ, tham khảo của bản thõn tụi trong giảng dạy và cụng tỏc Tụi xin cam đoan nội dung của bản

sáng kiến này là hoàn toàn do tôi xây dựng, thiết kế Các số liệu và kết quả có được trong bản sáng kiến này là hoàn toàn trung thực

Lời cảm ơn Trong thời gian viết " lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các tiết hoạt động ngoại khoá" này bản thân tôi luôn sẵn có lòng yêu nghề, nhiệt tình với công việc nghiên cứu, bên cạnh đó tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ, động viên, hướng dẫn của rất nhiều đồng nghiệp Nay bản "lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các tiết hoạt động ngoại khoá" đã hoàn thành tôi xin trân trọng bày tỏ lời cảm ơn chân thành và sâu sắc của tôi đến :Các đồng nghiệp, tổ khoa học xã hội, hội đồng khoa học, Ban Giám Hiệu nhà trường đã rất tận tình hướng dẫn và giải đáp những băn khoăn, vướng mắc

cho tôi Ngoài ra, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn đến gia đình và bạn bè đã cho tôi chỗ dựa tinh thần vững chắc để tôi khắc phục những chó khăn và hoàn thành bản giải pháp kinh nghiệm này;

Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các tiết hoạt động ngoại khoá chỉ là một nghiên cứu nhỏ sẽ không tránh khỏi những sai xót Rất mong nhận được sự góp ý

Tôi xin chân thành cảm

ơn!

Phụ lục

Phần thứ nhất: ĐẶT VẤN ĐỀ

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận của vấn đề

2 Thực tiễn của vấn đề

2.1 :Thuận lợi

2.1.1: Khó khăn

3 Các biện pháp tiến hành

3.1 Triển khai và giao nhiệm vụ cho các lớp

3.1.1Vai trò, tác dụng và hiệu quả

3.2 Phối hợp với ban hoạt động NGLL có sơ đồ phân công việc bảo vệ môi trường cho từng lớp

3.2.1: Vai trò, tác dụng và hiệu quả

3.3 Tổ chức các lớp trồng và chăm sóc bồn hoa cây cảnh

3.3.1: Vai trò, tác dụng và hiệu quả

3.4 Phối hợp ban lao động tổ chức lớp trực tuần

3.4.1: Vai trò, tác dụng và hiệu quả

4 Hiệu quả của sáng kiến

Phần thứ ba: KẾT LUẬN CHUNG VÀ ĐỀ XUẤT

Tài liêu tham khảo:

1/Tài liệu GD bảo vệ môi trường trong môn GDCD ở trường THCS

2/ Văn bản Luật: bảo vệ môi trường

3/ Các quyết định của thủ tướng chính phủ về phê duyệt đề án bảo vệ môi trường quốc gia

Phần thứ nhất: ĐẶT VẤN ĐỀ

Môi trường là không gian sinh sống của con người và sinh vật, là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống con người và sản xuất,

là nơi chứa đựng và phân huỷ các chất thải do con người tạo ra trong cuộc sống và hoạt động sản xuất Môi trường có vai trò cực kỳ quan trọng đối với đời sống con người Đó là không chỉ là nơi tồn tại, sinh trưởng và phát triển

mà còn là nơi lao động và nghỉ ngơi, hưởng thụ và trau dồi những nét đẹp văn hoá thẩm mỹ ;

Bảo vệ môi trường hiện là một trong những mối quan tâm mang tính toàn cầu Ở nước ta bảo vệ môi trường cũng đang là một vấn đề quan tâm sâu sắc Nghị quyết số 40/NQ-TƯ ngày 15/11/2004 của bộ chính trị về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kì đẩy mạnh Công nghiệp hoá – Hiện đại hoá đất nước : Quyết định số 1363/QĐ-TTg ngày 17/10/2001 của Thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt đề án “ Đưa giáo dục bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục Quốc dân” và quyết định số 256/2003/QĐ-TTg ngày 12/12/2003 của thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt chiến lược bảo vệ môi trường Quốc gia năm 2010 và định hướng đến năm 2020 đã tạo cơ sở pháp lí vững chắc cho những nổ lực và quyết tâm bảo vệ môi trường theo định hướng phát triển một tương lai bền vững cho đất nước;

Bảo vệ môi trường hiện nay là chủ trường của Đảng và nhà nước, ngày 31/01/2005 Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ra chỉ thị về việc tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường và coi đó là nhiệm vụ trọng tâm nhằm trang bị cho học sinh các cấp những kiến thức, kĩ năng cơ bản về môi trường và bảo vệ môi trường bằng cách lồng ghép, tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường thông qua một số môn học : vật lí, hóa học, sinh học, ngữ văn, lịch sử, địa lí, ngoài giờ lên lớp, hoạt động ngoại khóa và môn giáo dục công dân;

Từ cơ sở do đó , có thể nhận thấy rằng giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh trong các trường học là vấn đề mang tính cần thiết Vì thế tôi đã chọn : “ Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các tiết học hoạt động ngoại khóa làm đề tài cho sáng kiến của mình

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận của vấn đề.

Trong những năm gần đây tình hình ô nhiễm môi trường đang ngày càng nghiêm trọng và môi trường ở địa phương, môi trường trong trường học cũng không nằm ngoài quy luật đó;

Từ những hoạt động kinh tế của con người và điều đặc biệt từ rác thải, chất thải của con người trong sinh hoạt thải ra môi trường với lưu lượng rất lớn không tiêu hủy được đã đẩy nhanh tình trạng ô nhiễm môi trường đến cấp báo động;

Để giữ gìn, bảo vệ và cải thiện môi trường cần đẩy mạnh công tác giáo dục bảo vệ môi trường trong trường học, vì nước ta có khoảng hơn 24 triệu sinh viên, học sinh Đây là một lực lượng khá hùng hậu , việc trang bị kiến thức về môi trường , kĩ năng bảo vệ môi trường cho số đối tượng này cũng có nghĩa nhanh nhất làm cho gần 1/3 dân số hiểu biết về môi trường;

Mặt khác muốn cải thiện môi trường , bước đầu cần giáo dục học sinh ý thức gìn giữ và bảo vệ cảnh quan môi trường tại nơi mình đang học tập, vui chơi hằng ngày Trong các năm gần đây Bộ GD-ĐT đã đưa nôi dung “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong giai đoạn 2008-2013 của

Bộ GD-ĐT , trong đó có xây dựng trường lớp xanh, sạch ,đẹp Vì cuộc sống của hành tinh không chỉ là hiện nay mà cho cả tương lai , chính các em là những tuyên truyền viên tác động đến cộng đồng , thông qua người thân , gia đình và bạn bè hiểu được tài nguyên thiên nhiên hiện nay đang cạn kiệt, ô nhiễm môi trường đang ngày càng trở nên trầm trọng , đe dọa đến sức khỏe con người, khí hậu thay đổi, hạn hán , thiên tai, dịch bệnh đang là những vấn

đè có tính chất toàn cầu;

Giáo dục bảo vệ môi trường là góp phần hình thành nhân cách người lao động mới , người chủ nhân tương lai đất nước , người lao động có thái độ thân thiện với môi trường Là nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân , với gần hơn 18 triệu học sinh , chiếm hơn 20% dân số , giáo dục phổ thông giữ vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người lao động

mới Nếu đội ngũ này có sự chuyển biến về nhận thức, tư tường và hành vi tất yếu sẽ thay đổi lớn trong công tác bảo vệ môi trường

2.1: Thuận lợi

Trong những năm qua BGH trường THCS Trung Hoà, đã chỉ đạo triển khai cho các tổ chức trong nhà trường nhất là ban hoạt động ngoài giờ, ban lao động của nhà trường có kế hoạch phân công khu vực cho các chi đội thường xuyên lượm rác để bảo vệ cảnh quan môi trường , bước đầu cũng đạt được hiệu quả nhất định;

Các thầy cô bộ môn: Hóa, Lí, Sinh, Địa, GDCD, Công Nghệ đã triển khai dạy một số tiết có nội dung liên quan đến giáo dục bảo vệ môi trường; Ban Lao động cũng đã có kế hoạch tổ chức học sinh lao động vệ sinh hàng tuần, học sinh trực buổi và phân công khu vực vệ sinh của các lớp nên ít nhiều cảnh quan môi trường trong trường học cũng ít nhiều được cải thiện; Đoàn đội cũng đã tổ chức nhiều hoạt động có liên quan đến môi trường : Cho HS cổ động ngày môi trường thế giới, hoạt động “ Nói không với rác thải bao ni lông”

2.2: Khó khăn

Tất cả những thuận lợi trên còn mang tính nhất thời chưa có chiến lược lâu dài Các bộ môn dạy còn mang nặng tính lí thuyết mà chưa đi sâu vào thực tiễn nên hiệu quả, tác dụng chưa cao;

Các hoạt động của các ban ngành , đoàn thể còn mang tính thời vụ ,có phát động nhưng chưa đi sâu, đi sát trong việc nhận xét đánh giá, tuyên dương, khen thưởng ý thức, thái độ trong học sinh chưa tích cực, còn làm việc mang tính đối phó, còn bàng quan với thực tại của vấn đề ô nhiễm môi trường Cảnh quan môi trường vì thế chưa được xanh, sạch, đẹp, hiệu quả của việc " xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực" chưa có thể đánh giá

là thành công;

Từ thực tế có những thuận lợi và khó khăn đó, theo tôi trong môn

GDCD có các tiết thực hành ngoại khóa các vấn đề ở địa phương trong Phân phối chương trình, nhiều thầy cô đang trực tiếp giảng dạy bộ môn chưa sử dụng hoặc sử dụng chưa hiệu quả số tiết này , cụ thể : có thầy cô sử dụng tiết học này để ôn tập , tổ chức trò chơi, không dạy hoặc cho giáo viên bộ môn khác sử dụng khi thiếu tiết Vì thế tôi xin đưa ra sáng kiến “ Giáo dục bảo

vệ môi trường qua các tiết thực hành ngoại khóa” và mong muốn nội dung này

là cơ sở pháp lí để tất cả các trường có sự thống nhất triển khai giảng dạy và

có thể được đánh giá xét thi đua và hạnh kiểm thông qua giáo dục ý thức và chuyển biến thành hành vi thực hiện thì theo tôi nghĩ chắc chắn một phần nào môi trường sẽ được cải thiện , cảnh quan trường học sẽ thân thiện hơn và sẽ thu hút các em đến trường nhiều hơn

3.1 Triển khai và giao nhiệm vụ cho các lớp:

Giáo viên dạy môn GDCD linh hoạt đưa các tiết thực hành ngoại khóa ở

cuối học kỳ gộp lại để tổ chức một chương trình hay một hoạt động và sử dụng những tiết này để triển khai mục đích, ý nghĩa của môi trường và bảo vệ môi trường, sau đó có những kế hoạch cụ thể giao đến từng lớp thực hiện trong năm học, qua từng tháng kiểm tra theo dõi và đánh giá tổng kết trong tiết chào cờ đầu tháng và cho đây là điểm hoạt động có hệ số 2 trong tháng Cuối năm học sẽ tổng kết từng đợt và đề nghị ban thi đua khen thưởng lớp có thành tích xuất sắc trong công tác bảo vệ môi trường , và trong từng lớp đề nghị giáo viên chủ nhiệm bình chọn những cá nhân tiêu biểu để khen thưởng

và lấy tiêu chí bảo vệ môi trường để đánh giá hành vi nhận thức, ý thức tránh nhiệm trong các hoạt động của nhà trường đẻ xếp hạnh kiểm cho các cá nhân trong lớp

3.1.1:Vai trò, tác dụng và hiệu quả :

Có thi đua, có đánh giá, có khen thường và đặc biệt là xét và xếp loại hạnh kiểm cũng là một giải pháp để khích kệ tinh thần nhằm thu hút mọi em tham gia Theo tâm lí lứa tuổi, các em rất thích được tuyên dương khích

lệ.Qua một số hoạt động lớn của trường , tôi thấy tinh thần tập thể ở các em rất tốt, các em sẽ làm việc hết mình để lớp được đánh giá cao trong các đợt thi đua, Tận dụng tâm lí này chúng ta triển khai hoạt động bảo vệ môi trường thành hoạt động lớn của nhà trường thì chắc chắn hiệu quả nhận thức và bước đầu triển khai nhiệm vụ sẽ đạt kết quả tốt đẹp

3.2: Phối hợp với ban hoạt động NGLL có sơ đồ phân công việc bảo vệ môi trường cho từng lớp;

Dưới đây là sơ đồ phân công khu vực bảo vệ môi trường của trường THCS Trung Hoà;

LỚP HỌC ( khu 2 tầng)

BỂNƯ

ỚC

NH

À

CÔ

NG

VỤ

BỒN HOA

Lớp 9A : Phụ trách khu vực phía bên trái bao gồm khu vực nửa sau lớp học bên phải, khu vực nhà vệ sinh chạy thẳng ra khu nhà để xe học sinh phía bên trái;

Lớp 8B: Phụ trách khu vực phía bên phải bao gồm khu vực nửa sau lớp học bên trái, khu bếp ăn, bể nước, nhà công vụ chạy dọc đến khu nhà để xe của giáo viên;

Lớp 7A: Toàn bộ khu vực sân trường trước lớp học ra đến cổng trường; Lớp 6A: Toàn bộ khu vực bồn hoa nhà trường và từ cổng trường chạy thẳng đến đường nhựa liên xã;

Ban hoạt động NGLL và ban lao động cùng phối hợp triền khai nhiệm

vụ cho từng lớp có trách nhiệm bảo vệ môi trường theo sơ đồ phân công Giáo viên dạy công dân phô tô sơ đồ cho các lớp trên giấy A3 và được dán trước phòng học mỗi lớp Mục đích là tất cả các em được biết khu vực nào trong nhà trường là nhiệm vụ của lớp mình Hằng ngày các em thường xuyên nhìn thấy

sơ đồ trước lớp giống như một lời nhắc nhở để các em không quên nhiệm vụ

CỔNG TRƯỜNG

NHÀXE HS

NH

À

XE

ĐƯỜNG VÀO UBND XÃ

của mình? Nhiệm vụ của các em là gì ? chính là trước giờ vào lớp, lớp phó kỉ luật-lao động sẽ phân công đi lượm rác theo khu vực ở sơ đồ, nhiệm vụ này được làm thường xuyên trong từng buổi của tuần;

Mặt khác , sao đỏ chấm chéo các lớp, ngoài yêu cầu sẽ chấm trong từng buổi : truy bài 15 đầu giờ, nề nếp, tác phong dụng cụ học tập, trang trí lớp, sao

đỏ còn có nhiệm vụ chấm khu vực của lớp, sơ đồ được dán trước của lớp sẽ dễ dàng giúp sao đỏ biết được lớp đó có nhiệm vụ lượm rác ở đau trong khu vực

để đến kiểm tra và chấm điểm

3.2.1: Vai trò, tác dụng và hiệu quả

Qua cách làm việc này trước giờ vào lớp tất cả các học sinh các lớp đều cầm giỏ đi lượm rác ở khu vực lớp mình được phân công, không còn một mảnh giấy hoặc một bóng dáng nào của lá cây, rác trên sân trường, trước trường và sau các phòng học Bước đầu vệ sinh cảnh quan ở trường THCS Trung Hoà đã được cải thiện và được nhiều người đánh giá ghi nhận Nếu việc làm này được thường xuyên triển khai và thực hiện thì môi trường trường học

sẽ đạt chuẩn về yếu tố “Sạch”

3.3 Tổ chức các lớp trồng và chăm sóc bồn hoa cây cảnh:

Hoa và cây là không thể thiếu ở sân trường vừa làm đẹp cho trường vừa tạo cây xanh bóng mát cho các em sinh hoạt cộng đồng trong giờ ra chơi như chơi các trò chơi dân gian, ngồi ôn bài theo nhóm vừa điều hòa khí hậu ,với một số lượng khá đông học sinh như vậy , khí thải cacbonic trong môi trường trường học sẽ được điều hòa từ cây xanh trong sân trường vì thế hoạt động tổ chức các lớp trồng và chăm sóc cây xanh là một việc làm mà trường trường nào cũng đều triển khai;

Vấn đề ở đây là giáo viên dạy môn GDCD phải biết sử dụng việc làm này vào hoạt động ngoại khóa của mình để hướng dẫn, giao trách nhiệm và đánh giá kết quả đề nghị ban hoạt động ngoài giờ cộng điểm tháng cho hoạt động bảo vệ môi trường;

Ở trước mỗi phòng học có một bồn hoa giáo viên sẽ phân công cho 2 lớp đang học ở phòng đó đảm nhiệm trách nhiệm chăm sóc , Lớp nhỏ có nhiệm vụ trồng hoa và chăm sóc hoa , lớp lớn hơn có nhiệm tưới hoa ;

Ngoài ra mỗi lớp sẽ nhận thêm chăm sóc một cây xanh, cây cảnh trong sân trường: như nhổ cỏ, bón phân và tưới cây

3.3.1: Vai trò, tác dụng và hiệu quả

Qua việc làm này, cây xanh trong sân trường sẽ rất xanh và bồn hoa sẽ rất đẹp vì đây là hoạt động thi đua nên lớp nào cũng nuốn lớp mình sẽ được cộng điểm nhiều (Tâm lí học sinh);

Mặt khác giáo viên dạy môn GDCD cũng xem đây là điểm đánh giá hành vi tham gia hoạt động của họcu sinh Vì môn GDCD không phải là để kiểm tra kiến thức mà chính là thông qua kiến thức để giáo dục hành vi của học sinh Vì thế giáo viên có thể trong một tiết day/một tuần , yêu cầu lớp trưởng cho biết có bao nhiêu bạn lớp mình đã tích cực trong việc trồng và chăm sóc cây? Bao nhiêu bạn chưa tích cực , giáo viên nhận xét và ghi điểm thực hành Đối với những em chưa tích cực giá viên cho cơ hội ở các tuần sau Chắc chắn ở trong tuần sau sẽ có nhiều em đạt điểm tốt;

Cuối cùng cái mà chúng ta đạt được đó là : Môi trường đạt chuẩn về yếu tố “ xanh” và “đẹp”

3.4: Phối hợp ban lao động tổ chức lớp trực tuần:

Cùng với ban lao động lên kế hoạch phân công lớp trực tuần ngay từ đầu triển khai thực hiện bảo vệ môi trường trong tiết hoạt động ngoại khóa Tuần 1: Lớp 9A ; Tuần 2 Lớp 8A ; Tiếp đến tuần 3,4: Lớp 7A và 6A;

Nhiệm vụ của lớp trực tuần: Ngoài đánh trống, trực cổng thì các em còn

có nhiệm vụ quét và lượm rác trên sân trường trong buổi đó Buổi sáng một lớp ; Thời gian sáng từ 7h00-10h20 phút ; Suốt 6 ngày trong tuần đều có HS tham gia trực và lượm rác như vậy Sau đó các em sẽ được bảo vệ trường hướng dẫn nhổ cỏ các bồn hoa trước phòng làm việc của ban giám hiệu và